พืชทำเงิน

ลุงวิโรจน์ สุขพรหม เจ้าของสวนพุทรานมสด ลุงวิโรจน์ สุขพรหม เจ้าของสวนพุทรานมสด บ้านเลขที่ 160 หมู่ที่ 2 บ้านท่าวังไทร ตำบลวังหมี อำเภอวังน้ำเขียว จังหวัดนครราชสีมา เล่าว่า ลุงปลูกพุทรานมสดมานานกว่า 10 ปี บนพื้นที่ 6 ไร่ สร้างรายได้ดีมาตลอด เนื่องจากพุทรานมสดเป็นอะไรที่ดูแลยาก โรคแมลงเยอะ ใช้ต้นทุนสูง เพราะมีนมเป็นส่วนประกอบหลักในการดูแล เกษตรกรบางรายสู้ไม่ไหวในเรื่องของต้นทุน จึงอาจดัดแปลงสูตรไปจากเดิม ถึงเวลาใส่นมแล้วไม่ใส่ เมื่อผลผลิตออก เก็บไปขายจึงขายไม่ได้ เพราะรสชาติไม่หวานตามที่ตลาดต้องการ หรือบางพื้นที่อากาศไม่เหมาะสมกับการปลูกก็ไม่สามารถทำได้ ด้วยปัจจัยเหล่านี้ทำให้เกษตรกรหลายรายถอดใจและทิ้งอาชีพนี้กันไป แต่ลุงยังโชคดีที่ปลูกมานาน มีประสบการณ์ลองผิดลองถูกมามาก คิดว่าในเมื่อเรามีแหล่งผลิตที่อุดมสมบูรณ์ ทุกสิ่งทุกอย่างเอื้ออำนวยขนาดนี้ ถ้าไม่ยอมแพ้ยังไงก็ทำได้ และก็อยู่มาได้ถึงทุกวันนี้ ที่สวนลุงวิโรจน์ ปลูกพุทราลูกผสม ไม่ใช่ซุปเปอร์จัมโบ้อย่างที่หลายคนเข้าใจ ผลมีลักษณะเป็นทรงรี ผลไม่กลม และขนาดของผลจะมีทั้งลูกเล็ก กลาง ใหญ่ ผสมในต้นเดียวกัน พุทรา เป็นไม้ผลที่สามารถปลูกได้ทุกพื้น

สวัสดีครับ สวัสดีผู้อ่านทุกท่าน พบกันเป็นประจำในคอลัมน์ “คิดใหญ่แบบรายย่อย The challenge of small scale farmers” กับผมธนากร เที่ยงน้อย ย้อนกลับไปสมัยที่ผมสอนหนังสือชดใช้ทุนรัฐบาลอยู่ที่มหาวิทยาลัยบูรพา วิทยาเขตสระแก้ว มีนักศึกษาชาวกัมพูชากลุ่มหนึ่งเดินทางมาเรียนระดับปริญญาตรี โดยส่วนใหญ่เป็นอาจารย์ด้านการเกษตรจากมหาวิทยาลัย และวิทยาลัยในกัมพูชา หลายท่านอายุมากกว่าผมในตอนนั้น จำได้ว่าในชั่วโมงสอนผมต้องใช้ทั้งภาษาไทยใช้ทั้งภาษามือสอนกันสนุกสนาน แต่ผมก็สังเกตได้ว่านักศึกษาชาวกัมพูชาทุกคนล้วนตั้งใจเรียน ยิ่งเวลาได้ออกไปดูงานนอกสถานที่พวกเขายิ่งชอบใจ ผมจึงจัดพาไปดูงานเพื่อให้เขาได้รับความรู้จากภาคปฏิบัติของคนที่ลงมือทำจริงหลายแห่ง วันนี้นักศึกษาชาวกัมพูชาเหล่านั้นหลายคนจบถึงระดับปริญญาโทจากมหาวิทยาลัยในประเทศไทยและได้กลับไปพัฒนาบ้านเกิด ผมเองก็ยังติดตามติดต่อกับลูกศิษย์หลายคน ในฉบับนี้จึงขออนุญาตพาท่านผู้อ่านไปพบกับธุรกิจของลูกศิษย์ท่านหนึ่งที่ทำเกษตรผสมผสาน ขายกิ่งพันธุ์ ขายผลผลิตมัลเบอร์รี่ที่จังหวัดกำปงธม ประเทศกัมพูชา ครับ นักศึกษาในโครงการพระราชทานความช่วยเหลือแก่ราชอาณาจักรกัมพูชา พบก

สมสี อุ่นคำ พลิกชีวิตด้วยเศรษฐกิจพอเพียง คว้ารางวัล ชาวไร่อ้อยดีเด่น ปี 2561 คุณสมสี อุ่นคำ เกษตรกรชาวไร่อ้อย ตำบลพลับพลาไชย อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี วัย 60 ปี เริ่มทำไร่ตั้งแต่ปี 2536 ประมาณ 24 ไร่ และค่อยๆ ขยายพื้นที่ปลูกอ้อยโดยเช่าพื้นที่เพิ่ม จนปัจจุบัน มีพื้นที่ปลูกอ้อย 250 ไร่ ส่งอ้อยให้กับโรงงานน้ำตาลอุตสาหกรรมอู่ทอง กลุ่มวังขนาย ปลูกอ้อยสมัยก่อนกับปัจจุบันต่างกันอย่างไร “ตอนผมเริ่มปลูกอ้อยเมื่อปี 2536 เป็นการปลูกแบบใช้แรงงานคน จ้างคนปลูกทุกขั้นตอนจนถึงช่วงตัดอ้อย เงินที่มีก็หมดไปกับการจ่ายค่าแรงคนงาน ผลผลิตก็ไม่ค่อยดี ได้ประมาณ 8-9 ตัน ต่อไร่ จึงพยายามหันมาใช้เครื่องจักรเพื่อลดต้นทุน เริ่มจากใช้รถไถเดินตาม เพื่อเปิดร่องอ้อย รถไถเล็ก B 24 ใช้ปั่นดิน และรถไถใหญ่ ใช้ปลูกอ้อย คีบอ้อย เพิ่งซื้อเมื่อ 2 ปีที่แล้ว มีรถบรรทุกอีก 2 คัน ไว้บรรทุกอ้อยส่งเข้าโรงงาน การให้น้ำอ้อย จะใช้ระบบน้ำหยด โดยขุดบ่อน้ำบาดาลเอง 6 บ่อ หลังจากที่นำเครื่องจักรมาช่วยปลูกอ้อย ลดการใช้แรงงาน ต้นทุนก็ถูกลง ผลผลิตก็ได้มากขึ้นเป็น 11-12 ตัน ต่อไร่”   ปัญหาในการปลูกอ้อยมีอะไรบ้าง หลายคนคิดว่าการปลูกอ้อยมันง่

หนุ่มพนักงานเอกชนเมืองกรุง หารายได้เสริมด้วยการปลูกมะนาวพันธุ์ตาฮิติ ผลใหญ่ ไร้เมล็ด สวนกระแสภัยแล้งสร้างรายได้เฉลี่ย 6-7 หมื่นบาท ต่อเดือน ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่สวนมะนาวบางกระทุ่ม เลขที่ 79/1 หมู่ที่ 9 ตำบลบ้านไร่ อำเภอบางกระทุ่ม จังหวัดพิษณุโลก บนเนื้อที่กว่า 10 ไร่ เขียวชอุ่มไปด้วยต้นมะนาวพันธุ์ตาฮิติ กว่า 1,200 ต้น โดยมี นาย กฤษณะ คำเวียง อายุ 35 ปี และภรรยา คือ นางจรัญญา กาญจนะ อายุ 35 ปี เจ้าของสวนกำลังกำลังขะมักเขม้นอยู่กับการจัดกิ่งตอนมะนาวส่งลูกค้า ตามออเดอร์ที่เข้ามาแบบรัวๆ ต่อเดือนขายกิ่งพันธุ์ได้ไม่ต่ำกว่า 1,500 กิ่ง ส่วนผลมะนาวไม่ต่ำกว่า 300 กิโลกรัม ต่อเดือน เรียกได้ว่า จัดส่งกันแทบไม่ทัน สร้างรายได้ต่อเดือนเฉลี่ย 60,000-70,000 บาท นายกฤษณะ เล่าให้ผู้สื่อข่าวฟังถึงที่มาที่ไปก่อนจะลงตัวที่สวนมะนาวว่า ตัวเองเป็นลูกจ้างบริษัทเอกชนที่กรุงเทพมหานคร เมื่อ 10 ปีที่แล้ว ตนอยากมีรายได้เสริม จึงลงตัวที่การทำสวนมะนาวเพราะชอบความหอมของกลิ่นมะนาวสมัยเด็กๆ ที่แม่ทำกับข้าว ประกอบกับเวลาหน้าแล้งที่ไร ราคามะนาวพุ่งสูงมาก จึงเริ่มคุยกับภรรยา ใช้ที่นาของครอบครัว 10 ไร่ เริ่มลงมะนาวพันธุ์แ

“มะขามป้อม เป็นต้นไม้ยืนต้นชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์ Phyllanthaceae เป็นผลไม้ที่มีวิตามินซีสูง และมีคุณค่าทางสมุนไพรอีกมากมาย เช่น สร้างภูมิคุ้มกันให้กับร่างกาย บำรุงโลหิต ต่อต้านการเกิดโรคมะเร็ง ป้องกันการเกิดโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ลดไขมันในเส้นเลือด รวมถึงเป็นยาระบายอ่อนๆ”   คุณชูศักดิ์ หรือที่รู้จักกันในนาม “มะขามป้อมบ้านสวน นครปฐม” เกษตรกรผู้ปลูกมะขามป้อมและเจ้าของสวน ในพื้นที่หมู่ที่ 4 ตำบลถนนขาด อำเภอเมือง จังหวัดนครปฐม ที่มีความต้องการที่จะทำสวนผลไม้ที่ทนโรค และสภาพอากาศที่แปรปรวนในประเทศไทย ก่อนจะหันมาปลูก “มะขามป้อม” พันธุ์ทะวายอินเดีย มีจุดเด่น คือ ผลใหญ่ เนื้อนิ่ม น้ำเยอะ ซึ่งเป็นผลไม้ที่ตอบโจทย์ความต้องการในการทำสวนผลไม้ตามที่ตั้งใจไว้ และกลายเป็นธุรกิจในครอบครัวมานานกว่า 8 ปี ในพื้นที่ทั้งหมด 7 ไร่ “ก็ตอนแรกเราก็ทำสวน และหาโจทย์ที่ว่าหาผลไม้ที่ทนโรค ทนสภาพอากาศ มีผลผลิตตลอดปี ก็เลยมาจบที่มะขามป้อม เพราะว่าผลไม้ที่ทนโรค ทนต่อสภาวะอากาศที่แปรปรวน และมีผลผลิตให้เราตลอดปี นี่คือจุดเริ่มต้น ทำมาได้ประมาณ 8 ปีแล้ว เป็นธุรกิจภายในครอบครัว” สำหรับการปลูกมะขามป้อมภายในพื้นที่นั

มะนาวแป้นวโรชา เป็นสายพันธุ์ที่กลายพันธุ์มาจากมะนาวแป้น และตั้งชื่อว่า “แป้นวโรชา” ตามชื่อเจ้าของสวน มีจุดเด่นให้ผลตลอดทั้งปี ขนาดผลใหญ่กว่าแป้นวิเศษเล็กน้อย ให้น้ำเยอะกว่า ผิวเกลี้ยง เป็นมะนาวไม่มีเมล็ดหรือมีก็เล็กและลีบ ไม่ต้องคลึงก่อนบีบน้ำ ที่สำคัญทนทานต่อโรคแคงเกอร์ได้ดีกว่ามะนาวทั่วไป สำหรับที่สวนวโรชาแห่งนี้ ยังมีเทคนิคที่น่าสนใจเกี่ยวกับการปลูกมะนาวอีกมากมายให้ศึกษา เช่น การทำสาวต้นมะนาว เพื่อขยายกิ่งพันธุ์ด้วยวิธีการตอนกิ่ง โดยเลือกมะนาวสายพันธุ์แป้นวโรชาที่มีอายุอย่างน้อย 1 ปี แต่ในความเป็นจริงแล้วการทำสาวต้นมะนาวนั้น จะเลือกต้นแม่พันธุ์ที่มีอายุมาก หรือ 7-8 ปีขึ้นไป เพื่อความชุ่มชื้นกลับมาใหม่ แต่กรณีที่จะขยายกิ่งพันธุ์เพื่อการค้าและให้เพียงพอต่อความต้องการของลูกค้า สามารถทำสาวต้นมะะนาวที่มีอายุ 1 ปีขึ้นไป แต่ต้องการที่จะเอาต้นไหนเป็นแม่พันธุ์ให้สังเกตดูช่วงอายุ 8-12 เดือน ต้นมะนาวจะออกผลมากน้อยเพียงใด หากเห็นว่าดกเด็ดทิ้งทั้งหมด เพราะไม่ต้องการให้เอาธาตุอาหารไปเลี้ยงผล เพราะต้องการให้เลี้ยงลำต้น แตกกิ่งก้านมากกว่า เมื่อเลือกต้นแม่พันธุ์เรียบร้อยแล้วให้สังเกตกิ่ง

เมล่อน เรียกได้ว่าเป็นพืชที่ต้องใช้ฝีมือในการปลูกและการยืนหยัดอยู่ในวงการ เพราะความสำเร็จในการปลูกเมล่อนทุกรอบ ทุกครั้ง ไม่ใช่เรื่องที่จะเกิดขึ้นได้ง่ายๆ เลย ดังนั้น วงการนี้จึงมีทั้งคนที่เข้ามาและคนที่พับเสื่อไปอยู่ตลอดเวลา คุณมิตร รุ่งเรือง เกษตรกรชาวนครปฐม เป็นหนึ่งในชาวสวนเมล่อนมืออาชีพที่ยึดอาชีพปลูกเมล่อนมานานกว่า 10 ปี จนวันนี้นอกจากจะปลูกเองแล้ว คุณมิตร ยังส่งเสริมเกษตรกรปลูกเมล่อนเพื่อป้อนตลาด ซึ่งความที่เขาผลิตเมล่อนคุณภาพมาตรฐาน GAP จึงทำให้เมล่อนที่นี่เป็นที่ต้องการของแม่ค้าที่ซื้อขายกันมานาน และวันนี้คุณมิตร ยังก้าวไปอีกขั้นด้วยการปลูกเมล่อนในโรงเรือนกว่า 24 โรงเรือน เพื่อป้อนตลาดบนที่ต้องการเมล่อนคุณภาพสูง ซึ่งแม้จะลงทุนค่อนข้างสูงในส่วนของโรงเรือนเมื่อเทียบกับการปลูกกลางแจ้ง แต่การปลูกในโรงเรือนก็มีข้อดีตรงที่สามารถควบคุมปัจจัยภายนอกต่างๆ ได้เป็นอย่างดี สามารถลดความเสี่ยงจากโรคและแมลงได้ระดับหนึ่ง จึงสามารถลดต้นทุนการใช้สารเคมีและปัจจัยการผลิตอื่นๆ ได้อีกด้วย อีกทั้งยังความเสียหายจากสภาพแวดล้อม เช่น น้ำค้างหนัก ฝนตกหนัก แสงแดดและอื่นๆ ได้อีกด้วย การปลูกเมล่อนในโรงเรือนจึ