พืชทำเงิน

มังคุด หนึ่งในราชินีผลไม้ที่ขึ้นชื่อของไทย เป็นทั้งผลไม้และพืชสมุนไพรที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง การบริโภคมังคุด มีประโยชน์ต่อสุขภาพหลายอย่าง “กากใยจากเนื้อมังคุด” ช่วยในการขับถ่ายและให้วิตามิน เกลือแร่มากมาย ทั้งแคลเซียม ฟอสฟอรัส ธาตุเหล็ก ประโยชน์ของมังคุดมิได้มีอยู่แค่เนื้อในของมังคุดที่เราใช้เป็นอาหารเท่านั้น เมื่อได้ลิ้มรสความอร่อยของเนื้อมังคุดแล้ว อย่าทิ้งเปลือกมังคุดให้เปล่าประโยชน์เพราะเปลือกมังคุดมีสรรพคุณทางยามากมาย เปลือกมังคุด มีสารให้รสฝาด คือ แทนนิน แซนโทน (โดยเฉพาะแมงโกสติน) แทนนิน มีฤทธิ์ฝาดสมาน ทำให้แผลหายเร็ว แมงโกสตินช่วยลดอาการอักเสบและมีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดหนองได้  ตำราแพทย์แผนไทยระบุว่า เปลือกมังคุดมีสรรพคุณในการสมานแผล ช่วยให้แผลหายเร็วขึ้น คนไทยตั้งแต่สมัยโบราณจะใช้เปลือกมังคุดฝนกับน้ำปูนใสทาบริเวณแผลและน้ำต้มเปลือกมังคุดแห้งล้างแผลแทนการใช้ด่างทับทิม แล้วยังช่วยรักษาบาดแผลผุพอง แผลเน่าเปื่อย ทั้งนี้ บางคนอาจสงสัยอยู่นานแล้วว่า ผลไม้ต่างๆ มีหลายพันธุ์ เช่น “มะม่วง” มีพันธุ์เขียวเสวย อกร่อง และน้ำดอกไม้ เบอร์ 4 “ทุเรียน” ก็มี

ในช่วงเข้าสู่ฤดูร้อนที่ร้อนจัด โอกาสเกิดพายุฤดูร้อน ฝนฟ้าคะนองและลมกระโชกแรงในช่วงปลายเดือนเมษายน 2562 ทางกรมส่งเสริมการเกษตรได้เตือนภัย และให้คำแนะนำในการรับมือแก่เกษตรกรชาวสวนทุเรียน ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในช่วงให้ผลผลิต ให้เฝ้าระวังโรครากเน่าโคนเน่าทุเรียน เนื่องจากสภาพอากาศมีความชื้นสูง เชื้อราสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดโรครากเน่าโคนเน่าทุเรียน คือ เชื้อราไฟทอปธอรา พาล์มิโวรา (Phytophthora palmivora) สังเกตลักษณะอาการของต้นที่เกิดโรค ใบจะไม่เป็นมันสดใส โดยใบค่อย ๆ เหลืองซีดและร่วง ใบอ่อนเหี่ยวเหลือง มีจุดแผลสีน้ำตาลอ่อนฉ่ำน้ำ เส้นใบมีสีน้ำตาลดำ บริเวณกิ่ง ลำต้น และโคนต้น มีสีของเปลือกเข้มคล้ายถูกน้ำเป็นวงหรือเป็นทางน้ำไหลลงด้านล่างหรือมีรอยแตกของแผล และมีน้ำเยิ้มออกมาในช่วงเช้า เมื่อถากเปลือกจะพบว่าเปลือกเน่า เนื้อไม้เป็นสีน้ำตาล ส่วนที่เน่ามีกลิ่นหืน แผลเน่าจะลุกลามรวดเร็ว ต้นที่เป็นโรครุนแรงจะมีน้ำยางไหลออกมาโดยเฉพาะในช่วงเวลาเช้าที่มีอากาศชุ่มชื้น เมื่อขุดดูที่รากฝอยจะมีลักษณะเปื่อยยุ่ย มีสีน้ำตาล และหลุดง่าย กรณีอาการของโรครุนแรงจะเน่าลามไปยังรากแขนงและโคนต้น ทำให้ต้นโทรมและยืนต้นตาย วิธ

“เห็ดแครงของเราขาวสวย ปลอดสารพิษ น่ารับประทานมาก แตกต่างจากเห็ดแครงที่เกิดขึ้นเองธรรรมชาติมักมีสีดำ ดูไม่น่าทาน แถมระยะหลังเห็ดแครงที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติในสวนยางพารา เสี่ยงต่อการปนเปื้อนสารเคมี จากการฉีดยาของต้นยาง ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าห่วงเพราะมีผลกระทบสุขภาพของผู้บริโภค” คุณจิตสุภา ยวงใย อ.ต.ก. จังหวัดสงขลา กล่าวถึงข้อแตกต่างของเห็ดแครงทั่วไป กับเห็ดแครงอินทรีย์ ของ อ.ต.ก. องค์การตลาดเพื่อเกษตรกรจังหวัดสงขลา (อ.ต.ก สงขลา) ตั้งอยู่เลขที่ 424 หมู่ที่ 2 ตำบลพะวง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา จุดที่ตั้งของ อ.ต.ก.สงขลา หาไม่ยาก แค่ใช้เส้นทางไปเกาะยอ อ.ต.ก.สงขลาอยู่ติดถนนสายหลัก มีรั้วสำนักงานติดกับสํานักงานขนส่งจังหวัดสงขลา (เกาะยอ) ตรงข้ามกับองค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา (อบจ.สงขลา) เมื่อเดินทางไปถึง อ.ต.ก.สงขลา คุณจิตสุภา พาผู้เขียนไปเยี่ยมชมโรงเรือนเพาะเห็ดแครงอินทรีย์ภายในโกดังเก็บสินค้าของอ.ต.ก. มีคนงานผู้หญิง 2 คน กำลังนั่งตัดแต่งเห็ดแครงก่อนนำไปจำหน่าย เห็ดแครง พบมากในสวนยาง เห็ดแครง หรือ เห็ดตีนตุ๊กแก มีชื่อเรียกแตกต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่น ภาคเหนือเรียกว่า เห็ดแก้น เห็ดตามอด ภาคกลางเร

เรียน คุณหมอเกษตร ทองกวาว ที่นับถือ ผมอยากทำสวนฝรั่ง เพราะเห็นว่า คนไทยนิยมบริโภคและราคาค่อนข้างดี ผมได้ศึกษาข้อมูลไว้บ้างบางส่วน แต่ยังไม่มากพอ ผมจึงขอคำแนะนำจากคุณหมอว่า สำหรับมือใหม่จะต้องเตรียมตัวอย่างไร ขอขอบคุณในคำแนะนำครับ ขอแสดงความนับถืออย่างสูง ประวิทย์ วงศ์อนุวัฒน์ พิษณุโลก ตอบ คุณประวิทย์ วงศ์อนุวัฒน์ การปลูกฝรั่ง ปลูกได้ดีทั้งที่ลุ่มและที่ดอน ข้อควรคำนึง ฝรั่ง เป็นผลไม้เน่าง่าย เสียหายได้เร็ว ตลาด จึงเป็นตัวชี้วัดที่ดี ให้ศึกษาตลาดท้องถิ่นก่อนเป็นอันดับแรก หากผลิตผลออกมามากเกินความต้องการของตลาดท้องถิ่น การขนส่งระยะทางไกลจะเกิดการเน่าเสียหายได้ง่าย สำหรับการผลิตนั้นนิยมปลูกยกร่องแล้วปล่อยน้ำหล่อเลี้ยงในร่อง เพราะสะดวกในการให้น้ำ ดังนั้น น้ำจึงเป็นปัจจัยสำคัญ อีกปัจจัยหนึ่ง การใช้แรงงานในการห่อผล ป้องกันแมลงวันทองเข้าทำลาย หากแรงงานไม่พอ ห่อไม่ทัน ปัญหาเกิดขึ้นทันที พันธุ์ฝรั่งที่ควรทราบ พันธุ์กิมจู ผลกลม เปลือกผลมีเส้นนูน เนื้อหนา รสหวาน มีเมล็ดน้อย พันธุ์กลมสาลี่ ผลขนาดใหญ่ ทรงกลมแป้น ผิวค่อนข้างเรียบ รสหวาน เนื้อนุ่ม กรอบ เป็นที่นิยมปลูกเป็นการค้า และ พันธุ์แป้นสีทอง ผลม

เพิ่งทราบจากปากของชายที่ชื่อ คุณสมพร บูโยะ ชาวบ้านหมู่ที่ 2 ตำบลท่าม่วง อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา ว่ากล้วยหอมในพื้นที่ภาคใต้ ต้องรับกล้วยหอมจากพื้นที่อื่นเข้ามาขาย ไม่มีปลูกในลักษณะขายส่งในพื้นที่ ใกล้ที่สุดของการเดินทางของกล้วยหอมมายังพื้นที่ภาคใต้ คือ อำเภอท่ายาง จังหวัดเพชรบุรี หากไม่ใช่ที่นี่ ก็จะเป็นจังหวัดในภาคกลาง หรือภาคอีสาน ที่การเดินทางใช้เวลายาวนานกว่าจะถึง คุณสมพร บอกเล่าประสบการณ์ “เด็กส่งของ” ติดท้ายรถขนส่งสินค้าเกษตรให้ฟัง “ผมจบแค่ประถม 6 ทำงานเป็นเด็กท้ายรถ ติดรถไปรับของส่งของทั้งผักและผลไม้ เข้าออกตลาดใหญ่ๆ หลายแห่ง ทั้งตลาดไท ตลาดสี่มุมเมือง หรือจะเป็นตลาดกลางของหลายจังหวัด เข้าออกสวนผลไม้ของเกษตรกรมาก็หลายที่ ทำงานจนขับรถเป็น เลื่อนหน้าที่เป็นพนักงานขับรถ ก็ยังใช้เส้นทางเดิมในการทำงาน ทำให้ได้ประสบการณ์ยาวนาน ก่อนกลับมาบ้านในปี 2556” กลับบ้านมา เพราะเชื่อว่าประสบการณ์ที่คลุกคลีอยู่กับวงการตลาด สวนผลไม้ จะทำให้มีอาชีพของตนเองที่บ้าน โดยไม่ต้องเป็นลูกจ้างใคร สิ่งหนึ่งที่คุณสมพรเห็นและมองว่า เป็นช่องทางของอาชีพคือ เส้นทางการขนส่งกล้วยหอมมาขายในพื้นที่ภาคใต้ ต้องใช้เวลานาน

ผู้คนส่วนใหญ่ รู้จัก “จังหวัดสงขลา” ในฐานะแหล่งท่องเที่ยวและศูนย์กลางการค้าสำคัญของภาคใต้ ความจริงจังหวัดสงขลาเป็นแผ่นดินทองทางการเกษตร มีพืชเศรษฐกิจสำคัญหลายชนิด ทั้งยางพารา ปาล์มน้ำมัน นาข้าว พืชผักผลไม้และสินค้าประมง สร้างอาชีพและทำรายได้ที่มั่นคงให้กับเกษตรกรจำนวนมากมาอย่างยาวนาน หากใครอยากรู้ทิศทางสินค้าเกษตรของจังหวัดสงขลาปรับตัวไปในทิศทางไหน ต้องลองฟังคำตอบจากบทสัมภาษณ์ของ “คุณประสงค์ พีรธรากุล” เกษตรจังหวัดสงขลา ได้ในฉบับนี้ ภาพรวม “การเกษตร” จังหวัดสงขลา จังหวัดสงขลา มีพื้นที่ทั้งหมด 4.6 ล้านไร่ มีเกษตรกรกว่า 139,000 ครัวเรือน มีพื้นที่การเกษตร 2.6 ล้านไร่ พืชเศรษฐกิจสำคัญ ได้แก่ สวนยางพารา 1.97 ล้านไร่ เกษตรกร 87,525 ครัวเรือน พื้นที่ปลูกข้าว 210,104 ไร่ เกษตรกร 20,000 ครัวเรือน สวนปาล์มน้ำมัน 66,503 ไร่ เกษตรกร 6,253 ครัวเรือน ไม้ผลไม้ยืนต้น 206,138 ไร่ พืชผัก 26,540 ไร่ สำนักงานเกษตรจังหวัดสงขลา มีศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) และศูนย์เครือข่าย เป็นแหล่งให้บริการทางการเกษตรและแหล่งถ่ายทอดความรู้ให้กับเกษตรกรในพ

จากลักษณะที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ของจังหวัดตราด ที่อยู่ปลายสุดแผ่นดินของประเทศไทย และมีพื้นที่ด้านหนึ่งติดฝั่งทะเลตะวันออกของอ่าวไทย ทำให้สภาพของอากาศ ความชื้นและสภาพดินเหมาะสมกับการเจริญเติบโตของพืชกลุ่มไม้ผล เช่น ทุเรียน เงาะ มังคุด และลองกอง เกษตรกรที่นี่จึงทำสวนไม้ผลกันมายาวนานตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน โดยมีสับปะรดตราดสีทองที่เป็นพืชเศรษฐกิจอันดับต้นๆ ของเกษตรกรจังหวัดตราด เป็นพืชที่สร้างรายได้ให้เกษตรกรค่อนของสูง มีการปลูกและเก็บเกี่ยวผลผลิตตลอดปี ผลผลิตเป็นที่ต้องการของตลาดทั้งภายในและต่างประเทศ จัดเป็นสับปะรดบริโภคผลสดพันธุ์เดียวของไทย ที่ผลผลิตไม่เพียงพอกับความต้องการของตลาด ด้วยลักษณะเด่นที่รูปทรงผล สีผิวเหลืองส้ม รสชาติหวานมาก เนื้อเหลืองทองสม่ำเสมอ เนื้อแห้งกรอบและมีกลิ่นหอมกว่าสับปะรดทุกสายพันธุ์ จุดเด่นสับปะรดตราดสีทอง ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของสับปะรดพันธุ์นี้ จัดเป็นสับปะรดกลุ่มควีน (Queen) ลักษณะเด่นภายนอก คือ ขอบใบที่ต้นและขอบใบที่จุกผลมีหนามสั้นๆ แหลมคม ทรงโค้งสีน้ำตาลแดง ผลเป็นรูปทรงกระบอก ผิวเปลือกเมื่อแก่สุกเปลี่ยนเป็นสีเหลืองเข้มหรือเหลืองส้ม ตาใหญ่ ร่องตาลึก เปลือกหนาตาลึก