“กระบือ” นับเป็นสัตว์เศรษฐกิจสำคัญของไทยโดยเฉพาะภาคเหนือ สะท้อนได้จากตัวเลขเศรษฐกิจเฉพาะในจังหวัดพะเยา ที่มีความต้องการบริโภคเนื้อกระบือสูงถึงวันละ 100 ตัว สร้างมูลค่าหมุนเวียนราว 20 ล้านบาทต่อปี และเมื่อขยายภาพรวมไปยังเครือข่ายภาคเหนือตอนบน ทั้งพะเยา เชียงราย และแพร่ ตลาดกระบือมีมูลค่าทางเศรษฐกิจมากกว่า 300 ล้านบาทต่อปี ทว่าเบื้องหลังตัวเลขเศรษฐกิจนี้ เกษตรกรผู้เลี้ยงกลับต้องเผชิญกับอุปสรรคสำคัญ ทั้งข้อจำกัดในการจัดการฟาร์ม การดูแลสุขภาพสัตว์ และการเลือกสายพันธุ์ ทำให้ผลผลิตไม่ได้มาตรฐาน ซ้ำยังถูกกดราคาจากพ่อค้าคนกลาง จนไม่สามารถแข่งขันในตลาดได้ ตลอดจนความกังวลด้านความปลอดภัยของผู้บริโภค ปี 2567 โครงการ “การพัฒนาศักยภาพเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนเพื่อสร้างกลไกการจัดการห่วงโซ่คุณค่าใหม่สำหรับกระบือคุณภาพร่วมกับเกษตรกรในจังหวัดพะเยา เชียงราย แพร่” โดยมหาวิทยาลัยพะเยา ภายใต้การสนับสนุนของหน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ หน่วยงานสังกัด สำนักงานเร่งรัดการวิจัยและนวัตกรรมเพื่อเพิ่มความสามารถการแข่งขันและการพัฒนาพื้นที่ (องค์การมหาชน) จึงเข้ามาแก้ปัญหาดังกล่าวด้วยกลไก “UP SIE” เพื่อยกระดับ

เมื่อเข้าสู่ช่วงฤดูฝนหรือเกิดสถานการณ์น้ำท่วมขัง ปัญหาสุขภาพที่พบได้บ่อยนอกจากโรคที่มากับน้ำและอาหารแล้ว ก็คือ “น้ำกัดเท้า” เป็นอีกหนึ่งปัญหาที่ไม่ควรมองข้าม เพราะการที่เท้าต้องสัมผัสน้ำหรือความชื้นเป็นเวลานาน ทำให้ผิวหนังบริเวณเท้า โดยเฉพาะตามซอกนิ้ว เกิดการเปื่อยยุ่ย ระคายเคือง และเปิดโอกาสให้เชื้อราและเชื้อแบคทีเรียเจริญเติบโตได้ง่ายขึ้น ในทางการแพทย์ อาการที่คนทั่วไปเรียกว่า “น้ำกัดเท้า” อาจเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อราที่ผิวหนัง โดยเฉพาะเชื้อราในกลุ่ม Dermatophytes ซึ่งชอบสภาพแวดล้อมที่อับชื้น เช่น บริเวณเท้าที่เปียกน้ำ เหงื่อออกมาก รองเท้าเปียกชื้น รวมถึงพื้นห้องน้ำและบริเวณที่มีน้ำขัง หากปล่อยให้ผิวหนังเปียกชื้นเป็นเวลานาน อาจทำให้เกิดอาการคัน แดง ลอก เป็นขุย หรือผิวหนังเปื่อย โดยเฉพาะบริเวณซอกนิ้วเท้า และในบางรายอาจมีการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนจนเกิดอาการบวม แดง เจ็บ หรือมีหนองได้ รู้จักอาการ “น้ำกัดเท้า” ก่อนดูแล อาการของโรคน้ำกัดเท้า ผู้ป่วยจะคันตามซอกนิ้วเท้าและผิวหนังเท้าลอกออกเป็นขุยๆ ถ้าติดเชื้อราจะมีลักษณะผื่นเป็นวงหรือหนาตัวขึ้นที่เท้า บางครั้งอาจมีอาการรุนแรง ผิวหนังที่เ

“น้ำเค็ม” หรือภาวะความเค็มในแหล่งน้ำ ถือเป็นหนึ่งในปัญหาสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อภาคการเกษตร โดยเฉพาะในพื้นที่ลุ่มต่ำและเขตชายฝั่ง ซึ่งความเค็มที่เพิ่มขึ้นสามารถทำให้พืชเจริญเติบโตได้ไม่เต็มที่ เกิดอาการใบไหม้ รากเสียหาย และส่งผลต่อผลผลิตโดยรวม การทำความเข้าใจถึง “ต้นเหตุของน้ำเค็ม” จึงเป็นกุญแจสำคัญในการวางแผนจัดการและลดผลกระทบอย่างมีประสิทธิภาพ วันนี้ “เทคโนโลยีชาวบ้าน” จะพาทุกท่านไปรู้จักกับอีกหนึ่งกรณีศึกษาที่น่าสนใจของการพลิกวิกฤตให้เป็นโอกาส จากพื้นที่ที่เคยประสบปัญหาน้ำเค็มจนไม่สามารถทำการเกษตรได้ กลับถูกฟื้นฟูจนสามารถเพาะปลูกได้อีกครั้งในระยะเวลาอันรวดเร็ว โดยไม่ต้องรอนานถึง 2–3 ปี พื้นที่แห่งนั้นคือ “บางกะเจ้าฟาร์ม” ตัวอย่างของการจัดการฟาร์มที่ใช้ความรู้และการปรับตัวอย่างเหมาะสม จนสามารถเปลี่ยนข้อจำกัดให้กลายเป็นศักยภาพในการทำเกษตรได้อย่างยั่งยืน จุดเริ่มต้นก่อนจะมาเป็นเจ้าของ “บางกระเจ้าฟาร์ม” ย้อนไปเมื่อราว 10 ปีก่อน คุณทวีศักดิ์ อ่องเอี่ยม เคยใช้ชีวิตในฐานะพนักงานบริษัททั่วไป แต่เมื่อบทบาทของ “พ่อ” กลายเป็นสิ่งสำคัญที่สุดในชีวิต เขาจึงตัดสินใจครั้งใหญ่ ลาออกจากงานประจำ เพื่อกลั

อนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่ (  UPOV 1991) เป็นหนึ่งในเงื่อนไขสำคัญที่ทาง สหภาพยุโรป (EU) ยื่นเสนอในการเจรจา FTA ไทย-EU นั้น กลายเป็นประเด็นถกเถียงอย่างรุนแรงในสังคมไทยทุกวันนี้ ว่า หากไทยเข้าร่วมข้อตกลง UPOV 1991 “คุ้มหรือไม่คุ้ม”  ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับมุมมองของแต่ละฝ่าย จะให้น้ำหนักในด้านไหนมากกว่ากัน ระหว่างการเปิดโอกาสด้านการค้าและนวัตกรรม กับผลกระทบด้านต้นทุนและสิทธิของเกษตรกรรายย่อย ฝ่ายที่มองว่า  “คุ้มค่า” กองเชียร์การเข้าเป็นภาคี UPOV เพราะมองว่า  “คุ้มค่า” ได้แก่ กลุ่มทุนธุรกิจเมล็ดพันธุ์, นักวิจัย และผู้ที่เกี่ยวข้องการค้าระหว่างประเทศ เพราะข้อตกลง UPOV 1991 จะช่วยยกระดับภาคเกษตรไทยให้ก้าวหน้าด้วยนวัตกรรมเพราะการคุ้มครองสิทธิที่เข้มงวดทำให้นักปรับปรุงพันธุ์พืชในสถาบันการศึกษาหรือภาคเอกชน มั่นใจที่จะลงทุนพัฒนา(R&D) พันธุ์พืชใหม่ ๆ เพราะมีกฎหมายคุ้มครองผลตอบแทนจากการลงทุน ขณะเดียวกันหากนักวิจัยหรือเกษตรกรไทยคิดค้นพันธุ์พืชใหม่ระดับเศรษฐกิจได้สำเร็จ จะได้รับสิทธิ์คุ้มครองพันธุ์พืชไทยในเวทีโลก ป้องกันต่างชาติน

จำได้ว่าสมัยก่อน ผักหวานป่า หากินยากมาก เพราะจะมีอยู่แต่ในป่าและได้กินเฉพาะช่วงหน้าร้อน-หน้าฝน เท่านั้น แต่หลายปีมานี้มีการนำเมล็ดพันธุ์ผักหวานป่ามาปลูกกันอย่างแพร่หลาย ทำให้ผู้ที่ชื่นชอบผักชนิดนี้มีกินได้ตลอดทั้งปี ในราคาที่จับต้องได้ สวนผักหวานป่า อมรฟาร์ม ตั้งอยู่เลขที่ 5 หมู่ที่ 2 ตำบลโพนสุง อำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี เป็นอีกแห่งที่ปลูกผักหวานป่าขายทั้งปี ไม่ว่าจะเป็นฤดูไหนก็ตาม โดยมี คุณพิมพ์พกานต์ ซ้ายกาละคำ อดีตพยาบาลสาว เป็นเจ้าของ ซึ่งในสวนนี้มีเนื้อที่ 23 ไร่ นอกจากจะปลูกผักหวานป่า 6.5 ไร่ ยังแบ่งปลูกพืชผักผลไม้อื่นๆ อีก อาทิ ไผ่บงหวาน 6.5 ไร่ ปลูกข้าว รวมถึงมะม่วง มะขามเทศ หม่อน ฝรั่งไส้แดง มะเดื่อฝรั่ง สมุนไพรหลากหลาย พืชผักสวนครัวนานาชนิด และเห็ดขอนขาว เดิมคุณพิมพ์พกานต์ทำงานเป็นพยาบาล อยู่ที่โรงพยาบาลกรุงเทพฯ และเป็นพยาบาลอิสระ รวมระยะเวลากว่า 10 ปี กระทั่งเริ่มสนใจการทำเกษตรอย่างจริงจัง เนื่องจากเจ้าตัวมองแล้วว่าคนต้องกินอาหารทุกวัน การทำธุรกิจอาหารและการเกษตรน่าจะเหมาะกับยุคปัจจุบันที่พืชผักอาหารราคาแพงขึ้น ในส่วนของราคาผักหวานป่าก็แพง ตกกิโลกรัมละ 300-500 บาท ถือว่าส

เกษตรอินทรีย์ดีอย่างไร ทำไมเกษตรกรยุคใหม่ถึงหันมาใส่ใจทำกันมากขึ้น ส่วนหนึ่งเกิดมาจากความเบื่อหน่ายในการทำเกษตรโดยที่ต้องพึ่งสารเคมี ทำให้มีต้นทุนสูง ทำกี่ครั้งก็เป็นหนี้ มิหนำซ้ำยังส่งผลกระทบไปถึงสุขภาพร่างกายที่ทรุดโทรมก่อนวัยอันควร เนื่องจากได้รับสารพิษจากปุ๋ยเคมีที่ฉีดพ่นเข้าไปทุกวัน ดังนั้น จะดีแค่ไหนหากเกษตรกรลองปรับเปลี่ยนทัศนคติแบบเดิมๆ แล้วหันมาพึ่งธรรมชาติ ทำปุ๋ยหมักไว้ใช้เองเพื่อลดต้นทุนกันให้มากขึ้น ที่นอกจากจะได้สุขภาพที่ดีกลับคืนมาแล้ว เกษตรอินทรีย์ยังถือเป็นอีกหนึ่งหนทางที่จะช่วยปลดหนี้ให้เกษตรกรได้อีกด้วย คุณศรายุธ คงทะเล หรือ พี่บอย ยังสมาร์ทฟาร์มเมอร์ประจวบคีรีขันธ์ อยู่บ้านเลขที่ 123 หมู่ที่ 4 ตำบลทองมงคล อำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ผู้มีความมุ่งมั่นที่จะเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตเดิมๆ จากเมื่อก่อนมุ่งมั่นทำแต่เกษตรเคมี สุขภาพก็มีแต่จะแย่ลง ลองหันมาปรับเปลี่ยนวิถีการทำเกษตรแบบเดิมๆ ที่ต้องพึ่งสารเคมีเพียงอย่างเดียว ปรับมาเป็นการทำเกษตรแบบอินทรีย์ ทำปุ๋ยหมักไว้ใช้เองเพื่อลดต้นทุน ซึ่งก็ได้ผลดีเป็นอย่างมาก แถมปุ๋ยที่หมักไว้ใช้เองยังเปลี่ยนเป็นเงินได้อีกด้วย พี่บอย เ

หลายคนคงยังไม่รู้ว่าวานิลลาสามารถปลูกในประเทศไทยได้ เพราะวานิลลาเป็นไม้ร้อนชื้น โดยวานิลลาแปลงแรกๆ ที่ปลูกในไทยอยู่ที่ภาคเหนือ มีการนำเข้ามาปลูกในประเทศไทยโดยโครงการหลวง แต่ว่าเกษตรกรที่ปลูกและทำต่อมีน้อย สาเหตุส่วนหนึ่งเกิดจากวานิลลาเป็นพืชที่ปลูกแล้วไม่สามารถนำมาทำกินได้ หรือขายเป็นฝักสดได้เลย แต่ต้องมีกระบวนการบ่มเป็นฝักแห้งก่อนถึงจะขายได้ จึงยังไม่เป็นที่นิยมสำหรับการปลูกสร้างรายได้ มีเพียงกลุ่มเฉพาะอย่างเช่นในวงการเชฟ ร้านอาหาร ร้านเบเกอรี่ ที่จะเข้าถึง คุณพาพร โตอินทร์ หรือ คุณกวาง เจ้าของสวนแม่หม่อน อำเภอวังน้ำเขียว จังหวัดนครราชสีมา ถือว่าเป็นแปลงแรกๆ ที่ปลูกวานิลลาในพื้นที่อำเภอวังน้ำเขียว ที่ปลูกจนกระทั่งได้ผลผลิตเอง บ่มฝักเอง แปรรูปเอง จนสุดท้ายกลายเป็นไอศกรีมขาย มีที่นี่ที่เดียว คุณกวาง เล่าให้ฟังว่า ความตั้งใจแรกของสวนแม่หม่อน คือตั้งใจทำเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร ย้อนไปเมื่อประมาณ 10 ปีที่แล้ว สวนแห่งนี้เริ่มต้นจากการปลูกหม่อน หรือมัลเบอร์รี่ แล้วตั้งใจทำเป็นสวนสำหรับการท่องเที่ยวไปในตัว เพราะด้วยพื้นที่ของสวนตั้งอยู่ในอำเภอวังน้ำเขียว ที่เป็นสถานที่ยอดนิยมสำหรับนักท่อง

กล้วยไม้ดินเป็นหนึ่งในกลุ่มกล้วยไม้ที่กำลังได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทั้งในหมู่นักสะสมและตลาดเชิงพาณิชย์ ด้วยเสน่ห์ของรูปทรงดอก สีสันที่มีเอกลักษณ์ และความทนทานที่สามารถเลี้ยงได้ในสภาพแวดล้อมหลากหลาย เรื่องราวของการพัฒนากล้วยไม้ดินในวันนี้ จึงไม่ใช่เพียงเรื่องของไม้ดอกสวยงามเท่านั้น แต่คือการผสานระหว่างความรัก ความรู้ และการมองตลาดอย่างเข้าใจ  คุณกล้า–ชนินทรี สองเมือง เกษตรกรจังหวัดเชียงใหม่ ผู้พัฒนากล้วยไม้ดินอย่างจริงจัง คุณกล้าเริ่มต้นจากความหลงใหลในกล้วยไม้มาตั้งแต่สมัยเรียนมหาวิทยาลัย ก่อนจะต่อยอดความสนใจนั้นสู่การทำธุรกิจส่วนตัวหลังเรียนจบ โดยใช้เวลาในการศึกษาและสะสมกล้วยไม้หลากหลายชนิด จนค้นพบแนวทางที่ตนเองถนัดและรักอย่างแท้จริง นั่นคือ “กล้วยไม้ดิน” ซึ่งเป็นกลุ่มไม้ที่มีศักยภาพทั้งในด้านการพัฒนาสายพันธุ์และการทำตลาดในระยะยาว ผสมพันธุ์ด้วยจินตนาการ  สร้างกล้วยไม้ดินที่สวย เลี้ยงง่าย  หัวใจสำคัญของการทำสวนกล้วยไม้ดินของคุณกล้าคือ การผสมพันธุ์ภายในฟาร์ม โดยคัดเลือกพ่อแม่พันธุ์ที่มีลักษณะเด่น มาผสมกันตามจินตนาการและเป้าหมายที่วางไว้ ผ่านการทดลองต่อเนื่องห