จังหวัดสตูล โดยเฉพาะอำเภอควนกาหลง มีสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติที่เอื้ออำนวยอย่างยิ่งต่อการเพาะปลูก “ กล้วยหอมทอง ” ซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจใหม่ในพื้นที่ด้วยเป็นที่ราบกว้างขวาง ดินอุดมสมบูรณ์ และมีแหล่งน้ำที่เพียงพอ ทำให้กล้วยหอมทองสามารถเจริญเติบโตได้อย่างงดงาม
วิสาหกิจชุมชนไร่ อ.การเกษตร
ปัจจุบันวิสาหกิจชุมชนไร่ อ.การเกษตร ตั้งอยู่พื้นที่หมู่ที่ 8 ตำบลทุ่งนุ้ย อำเภอควนกาหลง จังหวัดสตูล ภายใต้การนำของ “ บังฮับ ” หรือ นายกิตตินันท์ นุ้ยเด็น ประธานวิสาหกิจชุมชนไร่ อ.การเกษตร จังหวัดสตูล ผู้พลิกฟื้นสวนยางเก่ามาทำเกษตรเชิงพาณิชย์ ปลูกกล้วยหอมทองส่ง ขายร้านสะดวกซื้อ 7-Eleven ห้างสรรพสินค้าแมคโคร และเครือเซ็นทรัลห้างสรรพสินค้าชั้นนำ
ถึงแม้เกษตรกรในจังหวัดสตูลจะปลูกกล้วยหอมได้คุณภาพดี เป็นที่ยอมรับของตลาด แต่เกษตรกรยังเผชิญอุปสรรคสำคัญ ได้แก่ หน่อพันธุ์ไม่เพียงพอ ต้นพันธุ์ไม่ปลอดโรค และไม่ได้มาตรฐาน ส่งผลโดยตรงต่อความแข็งแรงของพืช รวมทั้งทำให้ความเสถียรของพันธุ์ลดลงเรื่อยๆ เก็บเกี่ยวผลผลิตไม่ได้ต่อเนื่อง ส่งผลให้รายได้ของเกษตรกรยังไม่มั่นคง
เรียนรู้การทำกล้วยเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ
สำนักงานเกษตรจังหวัดสตูล สนับสนุนให้สมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ไร่ อ.การเกษตร ได้เรียนรู้เทคนิคการผลิตต้นพันธุ์ปลอดโรคอย่างง่าย โดยใช้ต้นทุนต่ำ จากศูนย์ขยายพันธุ์พืชที่ 2 จังหวัดตรัง ทำให้สามารถลดต้นทุนการผลิตลงถึง 70% และลดการใช้พลังงานได้ 30% โดยตั้งเป้าหมายมุ่งยกระดับคุณภาพพืชพันธุ์ให้ได้มาตรฐาน ปลอดโรค และมีความสม่ำเสมอในอนาคต
ทั้งนี้ เกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อกล้วยหอมทองอย่างง่าย จะได้เรียนรู้ตั้งแต่ตั้งแต่การคัดเลือกหน่อกล้วยที่สมบูรณ์ การฟอกฆ่าเชื้อหน่อกล้วย การตัดย้ายเนื้อเยื่อในกล่องพลาสติก เลี้ยงในอาหารระยะขยาย ในถุงพลาสติก เลี้ยงในอาหารระยะเร่งราก ในถุงพลาสติก อนุบาลในถาดเพาะ อนุบาลในถุงดำก่อนนำไปปลูกลงแปลง
ในอดีตเกษตรกรมีต้นทุนการผลิตไร่ละ 18,780 บาท มีรายได้เฉลี่ย 48,000บาท/ไร่ หลังจากเข้าร่วมโครงการ ในปี 2568 เกษตรกรสามารถผลิตกล้วยหอมมีคุณภาพได้เพิ่มขึ้น เป็น 4.5 ตัน/เดือน และมีต้นทุนผลิตลดลงเหลือไร่ละ 14,530 บาท ทำให้มีรายได้เพิ่มขึ้นเป็น 57,600บาท/ไร่ ทั้งนี้ คาดว่า เกษตรกรจะสามารถเพิ่มกำลังการผลิตได้ถึง 9 ตัน/เดือน พร้อมลดต้นทุนการผลิตได้มากขึ้นไม่น้อยกว่า 15% ภายในปี 2570
เคล็ดลับปลูกกล้วยหอมทองคุณภาพสูง
บังฮับส่งเสริมให้สมาชิกใช้ต้นพันธุ์กล้วยหอมทองปลอดโรคในการเพาะปลูก เพราะช่วยให้การบริหารจัดการแปลงทำได้ง่าย และส่งผลต่อคุณภาพของผลผลิตกล้วยหอมทองด้วย ปัจจุบันบังฮับประสบความสำเร็จในการผลิตกล้วยหอมทองคุณภาพ เพราะยึดหลักวิทยาศาสตร์การเกษตร 4 ดี ได้แก่ พันธุ์ดี ดินดี แหล่งน้ำดี และการจัดการที่ดี
1.พันธุ์ดี
ใช้หน่อพันธุ์ที่สมบูรณ์ ปราศจากศัตรูพืช โดยใช้การเพาะเนื้อเยื่อ จากแหล่งที่น่าเชื่อถือ มีการตรวจหาเชื้อก่อนลงแปลง ความยาวของหน่อประมาณ 25-35 เซนติเมตร มีใบแคบ 2-3 ใบ วางหน่อพันธุ์ที่ก้นหลุม จัดวางให้ด้านที่ติดต้นแม่อยู่ในทิศทางเดียวกัน เพื่อให้มีการออกดอกไปในทิศทางเดียวกัน และสะดวกในการดูแลรักษา กลบดินและกดดินบริเวณโคนต้นให้แน่น คลุมดินด้วยฟางข้าวหรือหญ้าแห้งและรดน้ำให้ชุ่ม
2.ดินดี เริ่มตั้งแต่การบริหารจัดการแปลง การเตรียมดิน เตรียมแปลงโดยใช้ชีวภัณฑ์ กำจัดเชื้อโรค ไถกลบอินทรีย์วัตถุ ไถพรวนดิน พร้อมกำจัดวัชพืช และตากดินทิ้งไว้ หลังจากนั้นหว่านโรยด้วยปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก แล้วไถพรวนดินอีกรอบ หากเป็นพื้นที่เดิมให้หว่านโรยด้วยปุ๋ยคอกแล้วไถพรวนดินกลบได้เลย
3.แหล่งน้ำดี คือ มีแหล่งน้ำในพื้นที่สะอาดไม่ปนเปื้อน เพราะเป็นตัวกลางให้ต้นกล้วย สามารถดูดซึมธาตุอาหารในดินไปใช้ และเคลื่อนย้ายอาหารจากรากไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของต้น ในฤดูฝนไม่จำเป็นต้องให้น้ำหากฝนตกสม่ำเสมอ แต่หากฝนทิ้งช่วงจนน้ำในดินแห้ง ควรสูบน้ำเข้าแปลงโดยใช้ระบบมินิสปริงเกอร์รดน้ำ
4.การจัดการที่ดี เริ่มจากเลือกพื้นที่ปลูกที่น้ำท่วมไม่ถึง ใกล้แหล่งขนส่ง การแต่งหน่อ ตัดปลี หลังจากปลูกกล้วยประมาณ 5 เดือน ให้แต่งหน่อ เพื่อให้ต้นแม่มีความสมบูรณ์ หลังปลูกกล้วย 6-8 เดือน กล้วยจะเริ่มแทงปลีออกมา ซึ่งจากระยะเริ่มแทงปลีจนถึงปลีบานแล้วจะใช้เวลาประมาณ 14 วัน หลังจากปลีบานแล้ว 2-3 วัน หรือมองเห็นผลมีขนาดสม่ำเสมอกันแล้ว ให้ตัดปลีออกได้ เพราะหากปล่อยทิ้งไว้จะทำให้ผลในหวีอื่น ๆ เติบโตช้า และผลไม่สม่ำเสมอได้
การห่อหุ้มเครือหลังจากตัดปลีไม่เกิน 15 วัน จะทำการคลุมถุง ถุงที่ใช้ควรเป็นถุงพลาสติกสีฟ้าขนาดใหญ่ และยาวกว่าเครือกล้วย เปิดปากถุงให้มีอากาศถ่ายเทได้ดี จะได้ผลกล้วยที่มีผิวสวย ไม่มีรอยแมลงทำลาย น้ำหนักดี สีสวย
เทคนิคการจัดการปุ๋ยที่เหมาะสม
การใส่ปุ๋ย ตามระยะเวลาการเจริญเติบโต แบ่งออกเป็นระยะ ดังนี้
ระยะ 1-3 เดือน 25-7-7 ขนาด 100 กรัม/ต้น
ระยะ 3-5 เดือน มูลไก่แกลบ แคลเซียมโบร่อน และ 15-5-20 ขนาด 100 กรัม/ต้น
ระยะ 4 เดือน ปุ๋ยผสม 16-20-0 จำนวน 50 กก. ผสมกับ 0-0-60 จำนวน 10 กก. ขนาด 100 กรัม/ต้น
ระยะ 5-8 เดือน 13-13-21 ขนาด 100 กรัม/ต้น
เทคนิคการค้ำต้นกล้วย
หลังจากตัดปลีกล้วยทิ้งแล้ว บังฮับจะแนะนำให้สมาชิกการค้ำต้นหรือการค้ำยัน เพื่อป้องกันต้นกล้วยล้ม หรือหักระหว่างเครือกับกาบใบ ค้ำยันทำโดยปักไม้ทางด้านที่ตกปลีห่างจากโคนต้นประมาณ 2-3 ฟุต ปักไม้ลงดินให้ลึก 1 ฟุต ด้านการจัดการโรคแมลง ใช้กระบวนการทางชีวภัณฑ์ วิธีกล และไตรโคเดอร์มา
การเก็บเกี่ยว
การเก็บเกี่ยวเป็นสิ่งสำคัญ ต้องถูกต้อง ถูกวิธี โดยเก็บเกี่ยวกล้วยที่มีลักษณะตรงตามความต้องการของตลาด ตัดในแนวยืนไม่ให้ถึงดิน ชำแหละในน้ำเพื่อลดการเสียดสีจะทำให้ผลผลิตกล้วยหอมทองมีคุณภาพและลดความเสี่ยงจากปัญหาการส่งออกได้ส่วนหนึ่ง หลังจากการตัดปลี 60 วัน จะได้กล้วย 70% เหมาะแก่การขนส่งทางไกล หรือการส่งออก หลังจากการตัดปลี 70 วัน จะได้กล้วย 80% ส่งตลาดโมเดิร์นเทรด เช่น ร้านสะดวกซื้อ 7-11 ท็อป ซูเปอร์มาร์เก็ต และ Makro หลังจากการตัดปลี 90 วัน จะได้กล้วย 100% ส่งขายในพื้นที่การจัดการหลังการเก็บเกี่ยว ชั่งน้ำหนักก่อนตัดแต่ง เก็บในที่อุณหภูมิต่ำ ขนส่งด้วยรถควบคุมอุณหภูมิ
หากใครสนใจเทคนิคการผลิตและขยายพันธุ์กล้วยหอมทองจากการเพาะเนื้อเยื่อ สามารถแลกเปลี่ยนข้อมูลกับ บังฮับได้ที่ อีเมล: [email protected] หรือทางไอดีไลน์ และเบอร์โทร 0918368843 ·
หากพูดถึง “ผักตบชวา” ภาพจำของใครหลายคนคงเป็นเพียงวัชพืชไร้ค่า ตัวการสำคัญที่ขวางทางน้ำไหลจนทำให้แหล่งน้ำเน่าเสีย ทั้งยังขยายพันธุ์ได้อย่างรวดเร็วและฆ่าไม่ตาย แต่สำหรับชาวอำเภอภาชี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พืชชนิดนี้กลับกลายเป็น “ต้นทุนทางธรรมชาติ” ที่นำมาสร้างมูลค่าได้อย่างมหาศาล จุดเริ่มต้น จากผ้าทอสู้วิสาหกิจชุมชนระดับประเทศ ครูเต้ย-ดาธิณี ตามเพิ่ม ครู ศกร.ระดับตำบลหนองน้ำใส เล่าถึงจุดเริ่มต้นให้ฟังว่า ย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2559 ตั้งแต่สมัยที่ยังเป็นกลุ่มทอผ้าดั้งเดิม ได้รับโอกาสและการสนับสนุนจาก ท่านสุจินต์ ไชยชุมศักดิ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา (ในขณะนั้น) เพื่อหาแนวทางแก้ปัญหาผักตบชวาล้นลำคลองรพีพัฒน์ ซึ่งต้องเสียงบประมาณกำจัดปีละหลายล้านบาท “ตอนนั้นท่านผู้ว่าฯ ถามว่า ผักตบชวาเอาไปทำอะไรได้อีกบ้างนอกจากทำปุ๋ย เราก็รับปากไปทั้งที่ยังไม่ชัดเจนว่าจะทำอะไร แต่เพราะกลุ่มเราทำเรื่องทอผ้าอยู่แล้ว ก็เลยลองเอาเข็มหมุดค่อยๆ สะกิดแกะดูเส้นใยผักตบชวาว่าพอจะเอามาทอได้ไหม แล้วลองทอให้ท่านผู้ว่าฯ ดู พอท่านเห็นว่าทำได้ และมองแล้วน่าจะต่อยอดได้จริงๆ จึงอนุมัติงบซื้อเครื่องจักรแยกเส้นใยมาให
เมื่อสวนปาล์มน้ำมันอายุกว่า 30 ปี เดินทางมาถึงวันที่ต้องรื้อปลูกใหม่ คำถามสำคัญจึงไม่ได้อยู่ที่ว่าจะปลูกปาล์มอีกครั้งหรือเปลี่ยนไปปลูกยางพารา แต่คือมีพืชอะไรที่เหมาะกับพื้นที่และสร้างมูลค่าได้มากกว่านั้นหรือไม่? คำถามนี้กลายเป็นจุดเริ่มต้นของการทดลองปลูกพริกไทยในจังหวัดตรัง และค่อยๆ พัฒนาไปสู่การทำสวนพริกไทยดำ GI ที่ไม่ได้มองเพียงผลผลิต แต่พยายามค้นหาคุณค่าของพืชท้องถิ่นชนิดนี้ ให้ลึกไปถึงประวัติศาสตร์ การปลูก และการตลาด ผู้ที่พาเรื่องราวนี้เดินทางจากสวนทดลองหลักพันต้น มาสู่สวนพริกไทยขนาด 20 ไร่ คือ คุณทราย – กันต์หทัย จิตรไมตรีเจริญ กรรมการผู้จัดการ บริษัท แบล็คโกลด์ เทรชเชอร์ จำกัด ซึ่งเดิมกำลังศึกษาต่อด้าน Digital Marketing ที่ประเทศอังกฤษ และเหลือเวลาอีกประมาณ 6 เดือนก่อนเรียนจบ ขณะเดียวกันทางบ้านกำลังมองหาพืชเศรษฐกิจตัวใหม่ หลังตัดสินใจไม่ปลูกปาล์มน้ำมันหรือยางพารา เพราะเวลานั้นสถานการณ์ราคาผลผลิตทางการเกษตรไม่ได้เป็นใจนัก ขณะที่ต้นทุนกลับเพิ่มขึ้นทั้งค่าแรง ค่าปุ๋ย และค่าใช้จ่ายในการจัดการสวน จาก 1,000 ต้น สู่ 20 ไร่ พลิกพืชทางเลือก สู่พืชเศรษฐกิจท้องถิ่น คุณทราย เล่าให้ฟังว่า
ฤดูกาลเพาะปลูกเริ่มต้นด้วยเมล็ดพันธุ์ แต่อนาคตของภาคเกษตรไทยเริ่มต้นจาก “คน”…ในวันที่โครงสร้างแรงงานภาคเกษตรกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัย เทคโนโลยีกำลังเข้ามาเปลี่ยนวิถีการทำเกษตร การสร้างคนรุ่นใหม่ที่มีทั้งองค์ความรู้ ทักษะการบริหารจัดการ และความสามารถในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี จึงกลายเป็นปัจจัยสำคัญในการยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคเกษตรไทยในระยะยาว แม้ภาคการเกษตรไทยยังมีแนวโน้มเติบโต โดยสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรคาดการณ์ว่า GDP ภาคการเกษตรปี 2569 จะขยายตัวกว่า 1.4% แต่คำถามที่สำคัญไม่แพ้กันคือ ประเทศไทยจะสร้าง “คนรุ่นใหม่” ที่พร้อมสานต่อและขับเคลื่อนภาคการเกษตรในอนาคต สอดคล้องกับรายงานผลสำมะโนการเกษตร พ.ศ. 2566 ของสำนักงานสถิติแห่งชาติที่พบว่า ผู้ถือครองการทำเกษตรกว่าร้อยละ 52.8 มีอายุ 55 ปีขึ้นไป ในจำนวนนี้มีถึงร้อยละ 28.3 มีอายุ 65 ปีขึ้นไป สะท้อนถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่และยกระดับทักษะของผู้ที่สนใจเข้าสู่ภาคการเกษตร จากแนวโน้มดังกล่าว สยามคูโบต้า จึงมุ่งพัฒนาศักยภาพเกษตรกรรุ่นใหม่และผู้ที่มองเห็นโอกาสในการก้าวเข้าสู่ภาคการเกษตร ผ่านโครงการ KUBOT
ธ.ก.ส. ขอแสดงความห่วงใย พร้อมอยู่เคียงข้างเกษตรกรจากสถานการณ์อุทกภัยฉับพลันที่เกิดขึ้นในพื้นที่จังหวัดน่าน เดินหน้าเร่งช่วยเหลือและบรรเทาความเดือดร้อนเบื้องต้น ระดมพลังสาขาจัดถุงยังชีพเพื่อช่วยเหลือ พร้อมอาหารกล่องสนับสนุนผู้ได้รับผลกระทบ และจัดมาตรการเพื่อสนับสนุนเงินทุนอัตราดอกเบี้ยต่ำผ่านโครงการสินเชื่อเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายฉุกเฉินให้แก่ลูกค้าผู้ประสบภัยธรรมชาติหรือภัยพิบัติ ปี 2569/70 วงเงินกู้สูงสุดรายละไม่เกิน 50,000 บาท อัตราดอกเบี้ยเงินกู้ 6 เดือนแรก 0% ต่อปี เดือนที่ 7 เป็นต้นไป อัตราดอกเบี้ย MRR ต่อปี และสินเชื่อฟื้นฟูและพัฒนาคุณภาพชีวิตสำหรับเกษตรกรลูกค้า ผู้ประสบภัยธรรมชาติหรือภัยพิบัติ วงเงินรายละไม่เกิน 500,000 บาท อัตราดอกเบี้ย MRR-2 ต่อปี แจ้งความประสงค์ได้ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไปที่ ธ.ก.ส. สาขาที่ลูกค้าสังกัด และเตรียมมอบหมายเจ้าหน้าที่เตรียมลงพื้นที่สำรวจความเสียหายให้กับลูกค้าหลังน้ำลด เพื่อรวบรวมข้อมูลและวางแนวทางในการให้ความช่วยเหลืออื่นๆ ต่อไป นายฉัตรชัย ศิริไล ผู้จัดการธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) เปิดเผยว่า จากสถานการณ์อุทกภัยฉับพลันที่เกิดขึ้นในพื้น
