ฤดูกาลเพาะปลูกเริ่มต้นด้วยเมล็ดพันธุ์ แต่อนาคตของภาคเกษตรไทยเริ่มต้นจาก “คน” ….ในวันที่โครงสร้างแรงงานภาคเกษตรกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัย เทคโนโลยีกำลังเข้ามาเปลี่ยนวิถีการทำเกษตร การสร้างคนรุ่นใหม่ที่มีทั้งองค์ความรู้ ทักษะการบริหารจัดการ และความสามารถในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี จึงกลายเป็นปัจจัยสำคัญในการยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคเกษตรไทยในระยะยาว แม้ภาคการเกษตรไทยยังมีแนวโน้มเติบโต โดยสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรคาดการณ์ว่า GDP ภาคการเกษตรปี 2569 จะขยายตัวกว่า 1.4% แต่คำถามที่สำคัญไม่แพ้กันคือ ประเทศไทยจะสร้าง “คนรุ่นใหม่” ที่พร้อมสานต่อและขับเคลื่อนภาคการเกษตรในอนาคต สอดคล้องกับรายงานผลสำมะโนการเกษตร พ.ศ. 2566 ของสำนักงานสถิติแห่งชาติที่พบว่า ผู้ถือครองการทำเกษตรกว่าร้อยละ 52.8 มีอายุ 55 ปีขึ้นไป ในจำนวนนี้มีถึงร้อยละ 28.3 มีอายุ 65 ปีขึ้นไป สะท้อนถึงความจำเป็นเร่งด่วนในการพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่และยกระดับทักษะของผู้ที่สนใจเข้าสู่ภาคการเกษตร
จากแนวโน้มดังกล่าว สยามคูโบต้า จึงมุ่งพัฒนาศักยภาพเกษตรกรรุ่นใหม่และผู้ที่มองเห็นโอกาสในการก้าวเข้าสู่ภาคการเกษตร ผ่านโครงการ KUBOTA Farmer Academy: Next Level เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการบริหารจัดการฟาร์ม เทคโนโลยีการเกษตร และแนวคิดการทำเกษตรสมัยใหม่ ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริง แล้วกิจกรรมนี้ได้เปลี่ยนมุมมองและต่อยอดการทำเกษตรของผู้เข้าร่วมอย่างไร… ไปทำความรู้จักกับผู้เข้าร่วมโครงการ ที่มีจุดเริ่มต้นและเส้นทางชีวิตแตกต่างกัน แต่มีเป้าหมายเดียวกันคือการยกระดับการทำเกษตรในแบบของตนเอง
ปุ้ย – สุภาพร พุ่มนิล: ฟาร์มประสบการณ์ เก็บ’เวล อัปสกิลเกษตร
ลูกหลานเกษตรกรจากจังหวัดชุมพร ผู้สานต่อวิธีคิดและการทำเกษตรจากคุณพ่อ “ปุ้ย – สุภาพร พุ่มนิล” พลิกบทบาทจากตำแหน่งผู้จัดการสาวของบริษัทเอกชนในมาเลเซีย สู่เกษตรกรฟูลไทม์ ที่มองการทำเกษตรให้สนุกเหมือนการเล่นเกม วางแผนรับมือทุกสถานการณ์ พร้อมอัปเกรดสู่ Next Level โดยสุภาพรเล่าให้ฟังว่า “โควิด-19 ทำให้ต้องเปลี่ยนเส้นทางอาชีพของตัวเองอย่างจริงจัง นั่นจึงเป็นโอกาสดีที่ได้ช่วยเหลืองานเกษตรของครอบครัวอย่าง พุมมาฟาร์ม ณ จังหวัดชุมพร”
ก่อนหน้านี้ มีคุณพ่อคอยถ่ายทอดความรู้และวางแผนการทำสวนให้ แต่เมื่อสูญเสียเสาหลักของครอบครัว ทำให้ต้องเรียนรู้ด้วยตัวเอง ระหว่างนั้นมีโอกาสเข้าร่วมอบรมด้านเกษตร รวมถึงโครงการ KUBOTA Farmer Academy 2026 ช่วยให้มองการทำเกษตรอย่างเป็นระบบมากขึ้น อีกทั้งประยุกต์ใช้องค์ความรู้จากการทำงานที่ผ่านมาอย่างการวางแผนรายปี มาวางระบบของสวนทั้งหมด ทั้งโดยเฉพาะการปลูกกาแฟโรบัสตาที่เคยกวาดแชมป์ระดับโลกมาแล้ว
นอกจากนี้ ยังนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมมาปรับใช้ในการทำการเกษตร ทำให้วางแผนวิธีการทำงานและลำดับความสำคัญอย่างเหมาะสม และควบคุมต้นทุนได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น รวมถึงยังตั้งเป้าหมายอยากพัฒนาฟาร์มให้เป็น International Village เปิดพื้นที่ให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสผลิตภัณฑ์ไทย สุภาพรฝากถึงคนที่กำลังฝันอยากทำการเกษตรด้วยว่า “อย่ากังวลว่าความฝันของเราจะเป็นจริงหรือไม่ ถ้ายังไม่ลงมือทำ”
อาร์ซี – กฤตวิทย์ ชอบทำดี: วิศวกรฟูลไทม์ผู้ไม่หยุดเรียนรู้
หนุ่มวิศวกรเคมี วางแผนต่อยอดธุรกิจสวนผลไม้ร่วมกับภรรยาที่จังหวัดชุมพร “อาร์ซี – กฤตวิทย์ ชอบทำดี” จากผู้มีความรู้ด้านเกษตรเท่ากับศูนย์ แต่ไม่หยุดเรียนรู้ พร้อมยกระดับการทำสวนแบบ Smart Farming ด้วยเทคโนโลยี กฤตวิทย์เผยว่า
“จุดเริ่มต้นมาจากการวางแผนลงหลักปักฐานร่วมกับภรรยา โดยต่อยอดสวนทุเรียนและมังคุดของครอบครัวภรรยาที่จังหวัดชุมพรอย่าง Dad&Mom Garden – สวนพ่อกะแม่ ช่วงแรกพบความท้าทายคือการบริหารเวลา เพราะยังทำงานประจำอยู่ที่กรุงเทพฯ จึงทำให้กระทบกับเวลาในการเรียนรู้ด้านการเกษตร เพราะชั่วโมงบินยังน้อย”
จากเดิมที่มองว่าการทำการเกษตรเป็นเรื่องยาก ต้องลงทุนลงแรง เสียเหงื่อ แต่ก็ใช้วิธีการทำไป เรียนรู้ไป ซื้อหนังสือมาอ่าน และหาความรู้จากอินเทอร์เน็ต ประกอบกับเข้าร่วมโครงการของสยามคูโบต้า ทำให้เห็นว่าการทำเกษตรแบบ Smart Farming มีเครื่องมือและเทคโนโลยีที่ช่วยทุ่นแรงมากมาย ไม่ว่าจะเป็นโดรน หรือแทรกเตอร์ อีกทั้งยังมีเรื่องของการวิเคราะห์คุณภาพดิน ซึ่งช่วยลดปริมาณการใช้ปุ๋ย การออกแบบพื้นที่การเพาะปลูก รวมถึงการใช้ AI ช่วยให้บริหารจัดการฟาร์มได้เป็นระบบและแม่นยำขึ้น
กฤตวิทย์ยังมองว่า ปัจจุบันเทรนด์การอยู่กับธรรมชาติเป็นที่นิยมมากขึ้น ยิ่งทำให้การเกษตรเป็นสิ่งที่น่าสนใจสำหรับคนรุ่นใหม่ สำหรับใครที่ลังเลว่าจะเดินเข้าสู่เส้นทางการเกษตรดีไหม อยากแนะนำว่าลองเริ่มจากสิ่งเล็ก ๆ อย่างการปลูกผักสวนครัวบริเวณบ้านก่อนก็ได้ จะได้รู้ว่าเราชอบหรือไม่
ธร – พ.ต.ท.อภิชา เตียงประโคน: ผู้พิทักษ์สันติราษฎร์ที่มีใจรักเกษตรกรรม
“ธร – พ.ต.ท.อภิชา เตียงประโคน” ตำรวจหนุ่มใหญ่จากจังหวัดบุรีรัมย์ ผู้เติบโตมากับครอบครัวเกษตรกร แม้จะเคยมองว่าการทำไร่ทำนาเป็นงานที่เหน็ดเหนื่อย แต่เมื่อโตขึ้นกลับพบว่าตัวเองรักการทำเกษตรโดยไม่รู้ตัว
“ได้ใช้เวลาว่างจากการทำงานมาสานต่อธุรกิจการเกษตรอย่าง โรงพักฟาร์ม ซึ่งตอนแรกมองว่าการทำเกษตรเป็นเรื่องง่าย เพราะเคยทำมาก่อน แต่ความจริงแล้วมีความท้าทายมากมาย ทั้งเรื่องต้นทุน กำลังแรงงาน พืชพรรณที่ใช้ปลูก สภาพอากาศที่ยากจะควบคุม รวมถึงการบริหารจัดการเวลา นอกจากนี้ยังเผชิญกับสายตาจากคนรอบข้างที่มองว่า ทำอาชีพตำรวจก็มั่นคงอยู่แล้ว”
ถึงอย่างนั้น พ.ต.ท.อภิชา ก็เดินหน้าต่อเพราะมีใจรัก ทั้งปลูกข้าวนาปี และทำเกษตรหมุนเวียน ซึ่งการเข้าร่วมกิจกรรมจากสยามคูโบต้ายังเป็นอีกหนึ่งจุดเปลี่ยนสำคัญ ที่ช่วยให้วางแผนการทำเกษตรอย่างเป็นระบบ พร้อมเปิดมุมมองการอัปเลเวลเป็น Smart Farming ผ่านการนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมเข้ามาช่วยลดเวลา ลดต้นทุน และเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานแทนการใช้แรงงานเพียงอย่างเดียว
โดยที่ผ่านมา ได้มีการใช้ปั๊มน้ำการเกษตรระบบโซล่าเซลล์สำหรับสูบน้ำเพื่อใช้ในการทำเกษตร และใช้แทรกเตอร์ในการทำสวน พร้อมกับเผยเป้าหมายอยากพัฒนาฟาร์มของตัวเองให้เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการเกษตรให้ดียิ่งขึ้น และสนับสนุนให้เกิดการสร้างงานสร้างอาชีพให้กับคนในชุมชน โดยยังฝากข้อความสร้างแรงบันดาลใจว่า อย่าให้ความฝันอยู่แค่ในสมอง ต้องลงมือทำจึงจะเกิดขึ้นจริง
อาวุธลับขับเคลื่อนภาคเกษตรไทยสู่ Next Level ด้วยความรู้และเทคโนโลยี
นางวราภรณ์ โอสถาพันธุ์ กรรมการรองผู้จัดการใหญ่อาวุโส บริษัทสยามคูโบต้าคอร์ปอเรชั่น จำกัด กล่าวว่า สยามคูโบต้าเชื่อว่า การสร้างอนาคตของภาคเกษตรไทยต้องเริ่มจากการพัฒนา “คน” ผ่านการเรียนรู้ การลงมือปฏิบัติ และการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ เพื่อสร้างเกษตรกรที่มีทั้งองค์ความรู้ ทักษะการบริหารจัดการ และความสามารถในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี ช่วยยกระดับสู่การเป็น Smart Farmer และ Agropreneur หรือการเป็นผู้บริหารจัดการฟาร์มและผู้ประกอบการยุคใหม่
ท้ายที่สุด “Next Level” และอาวุธลับของการทำเกษตรอาจไม่ได้หมายถึงการมีฟาร์มที่ใหญ่ที่สุดหรือใช้เทคโนโลยีที่ล้ำสมัยที่สุด แต่คือการไม่หยุดเรียนรู้ พัฒนาตัวเอง และกล้าปรับเปลี่ยนวิธีคิดให้สอดรับกับบริบทที่เปลี่ยนแปลงไป เช่นเดียวกับผู้เข้าร่วมทั้ง 3 คน ที่พิสูจน์ให้เห็นว่า ทุกคนสามารถยกระดับการทำเกษตรสู่ Smart Farming ได้ ผ่านการผสานองค์ความรู้ เทคโนโลยี และประสบการณ์เข้าด้วยกัน
หากพูดถึง “ผักตบชวา” ภาพจำของใครหลายคนคงเป็นเพียงวัชพืชไร้ค่า ตัวการสำคัญที่ขวางทางน้ำไหลจนทำให้แหล่งน้ำเน่าเสีย ทั้งยังขยายพันธุ์ได้อย่างรวดเร็วและฆ่าไม่ตาย แต่สำหรับชาวอำเภอภาชี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พืชชนิดนี้กลับกลายเป็น “ต้นทุนทางธรรมชาติ” ที่นำมาสร้างมูลค่าได้อย่างมหาศาล จุดเริ่มต้น จากผ้าทอสู้วิสาหกิจชุมชนระดับประเทศ ครูเต้ย-ดาธิณี ตามเพิ่ม ครู ศกร.ระดับตำบลหนองน้ำใส เล่าถึงจุดเริ่มต้นให้ฟังว่า ย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2559 ตั้งแต่สมัยที่ยังเป็นกลุ่มทอผ้าดั้งเดิม ได้รับโอกาสและการสนับสนุนจาก ท่านสุจินต์ ไชยชุมศักดิ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา (ในขณะนั้น) เพื่อหาแนวทางแก้ปัญหาผักตบชวาล้นลำคลองรพีพัฒน์ ซึ่งต้องเสียงบประมาณกำจัดปีละหลายล้านบาท “ตอนนั้นท่านผู้ว่าฯ ถามว่า ผักตบชวาเอาไปทำอะไรได้อีกบ้างนอกจากทำปุ๋ย เราก็รับปากไปทั้งที่ยังไม่ชัดเจนว่าจะทำอะไร แต่เพราะกลุ่มเราทำเรื่องทอผ้าอยู่แล้ว ก็เลยลองเอาเข็มหมุดค่อยๆ สะกิดแกะดูเส้นใยผักตบชวาว่าพอจะเอามาทอได้ไหม แล้วลองทอให้ท่านผู้ว่าฯ ดู พอท่านเห็นว่าทำได้ และมองแล้วน่าจะต่อยอดได้จริงๆ จึงอนุมัติงบซื้อเครื่องจักรแยกเส้นใยมาให
เมื่อสวนปาล์มน้ำมันอายุกว่า 30 ปี เดินทางมาถึงวันที่ต้องรื้อปลูกใหม่ คำถามสำคัญจึงไม่ได้อยู่ที่ว่าจะปลูกปาล์มอีกครั้งหรือเปลี่ยนไปปลูกยางพารา แต่คือมีพืชอะไรที่เหมาะกับพื้นที่และสร้างมูลค่าได้มากกว่านั้นหรือไม่? คำถามนี้กลายเป็นจุดเริ่มต้นของการทดลองปลูกพริกไทยในจังหวัดตรัง และค่อยๆ พัฒนาไปสู่การทำสวนพริกไทยดำ GI ที่ไม่ได้มองเพียงผลผลิต แต่พยายามค้นหาคุณค่าของพืชท้องถิ่นชนิดนี้ ให้ลึกไปถึงประวัติศาสตร์ การปลูก และการตลาด ผู้ที่พาเรื่องราวนี้เดินทางจากสวนทดลองหลักพันต้น มาสู่สวนพริกไทยขนาด 20 ไร่ คือ คุณทราย – กันต์หทัย จิตรไมตรีเจริญ กรรมการผู้จัดการ บริษัท แบล็คโกลด์ เทรชเชอร์ จำกัด ซึ่งเดิมกำลังศึกษาต่อด้าน Digital Marketing ที่ประเทศอังกฤษ และเหลือเวลาอีกประมาณ 6 เดือนก่อนเรียนจบ ขณะเดียวกันทางบ้านกำลังมองหาพืชเศรษฐกิจตัวใหม่ หลังตัดสินใจไม่ปลูกปาล์มน้ำมันหรือยางพารา เพราะเวลานั้นสถานการณ์ราคาผลผลิตทางการเกษตรไม่ได้เป็นใจนัก ขณะที่ต้นทุนกลับเพิ่มขึ้นทั้งค่าแรง ค่าปุ๋ย และค่าใช้จ่ายในการจัดการสวน จาก 1,000 ต้น สู่ 20 ไร่ พลิกพืชทางเลือก สู่พืชเศรษฐกิจท้องถิ่น คุณทราย เล่าให้ฟังว่า
ธ.ก.ส. ขอแสดงความห่วงใย พร้อมอยู่เคียงข้างเกษตรกรจากสถานการณ์อุทกภัยฉับพลันที่เกิดขึ้นในพื้นที่จังหวัดน่าน เดินหน้าเร่งช่วยเหลือและบรรเทาความเดือดร้อนเบื้องต้น ระดมพลังสาขาจัดถุงยังชีพเพื่อช่วยเหลือ พร้อมอาหารกล่องสนับสนุนผู้ได้รับผลกระทบ และจัดมาตรการเพื่อสนับสนุนเงินทุนอัตราดอกเบี้ยต่ำผ่านโครงการสินเชื่อเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายฉุกเฉินให้แก่ลูกค้าผู้ประสบภัยธรรมชาติหรือภัยพิบัติ ปี 2569/70 วงเงินกู้สูงสุดรายละไม่เกิน 50,000 บาท อัตราดอกเบี้ยเงินกู้ 6 เดือนแรก 0% ต่อปี เดือนที่ 7 เป็นต้นไป อัตราดอกเบี้ย MRR ต่อปี และสินเชื่อฟื้นฟูและพัฒนาคุณภาพชีวิตสำหรับเกษตรกรลูกค้า ผู้ประสบภัยธรรมชาติหรือภัยพิบัติ วงเงินรายละไม่เกิน 500,000 บาท อัตราดอกเบี้ย MRR-2 ต่อปี แจ้งความประสงค์ได้ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไปที่ ธ.ก.ส. สาขาที่ลูกค้าสังกัด และเตรียมมอบหมายเจ้าหน้าที่เตรียมลงพื้นที่สำรวจความเสียหายให้กับลูกค้าหลังน้ำลด เพื่อรวบรวมข้อมูลและวางแนวทางในการให้ความช่วยเหลืออื่นๆ ต่อไป นายฉัตรชัย ศิริไล ผู้จัดการธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) เปิดเผยว่า จากสถานการณ์อุทกภัยฉับพลันที่เกิดขึ้นในพื้น
สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) หรือ ARDA นำโดย ดร.ทวีศักดิ์ ธนเดโชพล ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร และสมาคมทุเรียนไทย นำโดย นายกฤติเดช อยู่รอด นายกสมาคมทุเรียนไทย ร่วมลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) เรื่อง “การวิจัยและพัฒนาเพื่อแก้ไขปัญหาทุเรียนไทยและถ่ายทอดเทคโนโลยีทุเรียนสู่การใช้ประโยชน์” เพื่อสานต่อความร่วมมือด้านการวิจัยและนวัตกรรมอีก 5 ปี มุ่งเชื่อมโยงโจทย์จากเกษตรกร ผู้ประกอบการและภาคการส่งออกเข้าสู่กระบวนการวิจัย พร้อมขยายการพัฒนาเทคโนโลยีตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ เพื่อยกระดับคุณภาพ มาตรฐานและขีดความสามารถในการแข่งขันของทุเรียนไทยในตลาดโลก โดยมีคณะผู้บริหารและผู้แทนจากทั้งสองหน่วยงานร่วมเป็นสักขีพยาน ณ โรงแรมมณีจันท์รีสอร์ท อำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี ความร่วมมือครั้งนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อภาคการเกษตรและเศรษฐกิจของประเทศ เนื่องจากทุเรียนเป็นหนึ่งในสินค้าเกษตรส่งออกสำคัญของไทย โดยข้อมูลกระทรวงพาณิชย์ระบุว่า ปี 2568 ไทยส่งออกทุเรียนสดสู่ตลาดโลก 979,045 ตัน มูลค่ากว่า 125,737 ล้านบาท ขณะที่ช่วงวันที่ 1 มกราคม – 19 กรกฎาคม 2569 ไทยส่งออกทุเรียนสดไปยังจีน ซึ่งเป
