ปัญหากลิ่นไม่พึงประสงค์ โดยเฉพาะเศษอาหารและผลไม้ที่เน่าเสีย นับเป็นหนึ่งในความท้าทายสำคัญของการจัดการขยะในชุมชน เนื่องจากเมื่อขยะเหล่านี้เกิดการย่อยสลาย จะปล่อยสารระเหยที่ก่อให้เกิดกลิ่นรบกวน ยิ่งในสภาพอากาศร้อนและชื้น ปัญหาดังกล่าวอาจยิ่งรุนแรงขึ้น ส่งผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมและคุณภาพชีวิตของประชาชน
ล่าสุด ทีมนักวิจัยจากประเทศจีนได้พัฒนานวัตกรรม “ฝาถังขยะพลังงานแสงอาทิตย์” ที่อาศัยพลังงานจากแสงแดดร่วมกับวัสดุตัวเร่งปฏิกิริยาเคมี เพื่อช่วยสลายสารบางชนิดที่เป็นต้นเหตุของกลิ่นไม่พึงประสงค์ โดยไม่จำเป็นต้องใช้ไฟฟ้าจากภายนอกในการกระตุ้นกระบวนการทำงานของวัสดุ ถือเป็นอีกหนึ่งแนวทางที่น่าสนใจในการนำพลังงานสะอาดมาประยุกต์ใช้กับระบบจัดการขยะในอนาคต
เปลี่ยนแสงแดดเป็นพลังงาน จัดการกลิ่นขยะด้วยนวัตกรรมทางเคมี
งานวิจัยดังกล่าวนำโดย จินหลง หวัง (Jinlong Wang) จากมหาวิทยาลัยครูหัวจง (Central China Normal University) ประเทศจีน โดยมีเป้าหมายพัฒนาเทคโนโลยีที่สามารถลดสารก่อกลิ่นซึ่งเกิดขึ้นระหว่างกระบวนการย่อยสลายของขยะ โดยเฉพาะขยะประเภทเศษอาหารที่พบได้ทั่วไปตามครัวเรือนและพื้นที่สาธารณะ
หัวใจสำคัญของนวัตกรรมนี้อยู่ที่การใช้วัสดุ แมงกานีสไดออกไซด์ (Manganese Dioxide หรือ MnO₂) ซึ่งมีคุณสมบัติเกี่ยวข้องกับปฏิกิริยาออกซิเดชันและรีดักชัน มาเป็นส่วนประกอบของตัวเร่งปฏิกิริยา เพื่อช่วยจัดการกับกรดอะซิติก (Acetic Acid) ซึ่งเป็นสารที่มีกลิ่นเปรี้ยวคล้ายน้ำส้มสายชู และสามารถเกิดขึ้นได้ระหว่างการย่อยสลายของขยะบางประเภท
นอกจากนี้ นักวิจัยยังนำลิเทียม (Lithium) มาใช้ปรับโครงสร้างและคุณสมบัติทางอิเล็กทรอนิกส์ของวัสดุ เพื่อส่งเสริมกระบวนการถ่ายโอนอิเล็กตรอนและปฏิกิริยาที่เกี่ยวข้องกับออกซิเจน ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการเพิ่มประสิทธิภาพการสลายกรดอะซิติก ความน่าสนใจของเทคโนโลยีดังกล่าว คือการออกแบบให้วัสดุสามารถอาศัยพลังงานจากแสงอาทิตย์ในการกระตุ้นปฏิกิริยา แทนการพึ่งพาระบบที่ต้องใช้ไฟฟ้าจากภายนอกตลอดเวลา
เปิดหลักการทำงาน “ฝาถังขยะพลังงานแสงอาทิตย์” ลดกลิ่นได้อย่างไร?
สำหรับรูปแบบการทำงาน ทีมนักวิจัยได้นำวัสดุตัวเร่งปฏิกิริยามาประกอบเข้ากับฝาครอบโปร่งใสที่ออกแบบสำหรับติดตั้งบนถังขยะกลางแจ้ง พร้อมติดตั้งเลนส์เพื่อช่วยรวมแสงอาทิตย์ไปยังชั้นวัสดุภายใน ทำให้วัสดุสามารถรับพลังงานจากแสงได้มากขึ้น
กระบวนการนี้อาศัยหลักการที่เรียกว่า โฟโตเทอร์มอล (Photothermal) หรือการเปลี่ยนพลังงานแสงให้กลายเป็นพลังงานความร้อน เมื่อวัสดุได้รับแสงอาทิตย์ อุณหภูมิของวัสดุจะเพิ่มสูงขึ้นและช่วยกระตุ้นปฏิกิริยาทางเคมีที่เกี่ยวข้องกับการสลายสารก่อกลิ่น
กล่าวอย่างง่าย คือ นวัตกรรมดังกล่าวไม่ได้ใช้แสงแดดเพียงเพื่อทำให้ขยะแห้งหรือระเหยความชื้น แต่ใช้พลังงานจากแสงอาทิตย์กระตุ้นการทำงานของวัสดุพิเศษ เพื่อเปลี่ยนแปลงสารเคมีบางชนิดที่เป็นต้นเหตุของกลิ่นไม่พึงประสงค์ อย่างไรก็ตาม เทคโนโลยีนี้มุ่งจัดการสารก่อกลิ่นบางประเภท โดยเฉพาะกรดอะซิติก ไม่ได้หมายความว่าสามารถกำจัดสารก่อกลิ่นทั้งหมดที่เกิดขึ้นจากขยะได้อย่างสมบูรณ์
ทดลองนานกว่า 40 วัน พิสูจน์แนวทางลดกลิ่นจากขยะอินทรีย์
เพื่อประเมินประสิทธิภาพของนวัตกรรม ทีมนักวิจัยได้ดำเนินการทดลองภายใต้สภาพจำลองการจัดการขยะมูลฝอยของเทศบาล เป็นระยะเวลามากกว่า 40 วัน หรือประมาณ 1,000 ชั่วโมง โดยใช้วัสดุหลายประเภท เช่น ผลไม้ ขนมปัง และไวน์ ซึ่งสามารถก่อให้เกิดสารระเหยระหว่างกระบวนการเสื่อมสภาพและย่อยสลาย
ผลการทดลองพบว่า วัสดุตัวเร่งปฏิกิริยาที่พัฒนาขึ้นสามารถช่วยสลายกรดอะซิติกที่เกิดขึ้นระหว่างการทดสอบได้ สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของการนำพลังงานแสงอาทิตย์มาใช้ร่วมกับกระบวนการทางเคมีเพื่อจัดการสารก่อกลิ่นจากขยะ
อย่างไรก็ตาม ผลการทดลองดังกล่าวยังไม่สามารถยืนยันได้ว่าอุปกรณ์จะกำจัดกลิ่นจากขยะทุกประเภทได้อย่างมีประสิทธิภาพเท่ากัน เนื่องจากขยะจริงมีองค์ประกอบหลากหลาย และอาจปล่อยสารก่อกลิ่นชนิดอื่นร่วมด้วย จึงจำเป็นต้องมีการศึกษาประสิทธิภาพเพิ่มเติมภายใต้สภาพแวดล้อมการใช้งานจริง
ข้อจำกัดของเทคโนโลยี แสงแดดคือปัจจัยสำคัญ
แม้นวัตกรรมฝาถังขยะพลังงานแสงอาทิตย์จะมีข้อได้เปรียบด้านการใช้พลังงานหมุนเวียน แต่ยังมีข้อจำกัดที่ต้องพิจารณา โดยเฉพาะปริมาณแสงแดดที่อุปกรณ์ได้รับในแต่ละวัน
เนื่องจากกระบวนการทำงานอาศัยพลังงานแสงในการสร้างความร้อนเพื่อกระตุ้นปฏิกิริยา หากนำอุปกรณ์ไปติดตั้งในบริเวณที่มีร่มเงา หรือในช่วงที่มีเมฆมากและแสงแดดไม่เพียงพอ อาจส่งผลให้ประสิทธิภาพในการสลายสารก่อกลิ่นลดลงได้
นอกจากนี้ การนำเทคโนโลยีไปใช้งานในวงกว้างยังต้องศึกษาปัจจัยอื่นเพิ่มเติม ทั้งความทนทานของวัสดุ อายุการใช้งาน ต้นทุนการผลิต ตลอดจนประสิทธิภาพในการจัดการขยะที่มีองค์ประกอบแตกต่างกัน เพื่อประเมินความคุ้มค่าและความเหมาะสมสำหรับการใช้งานจริง
จากนวัตกรรมจัดการขยะ สู่โอกาสประยุกต์ใช้ในภาคเกษตร
หากพิจารณาในมุมของภาคเกษตรกรรม เทคโนโลยีดังกล่าวนับเป็นอีกหนึ่งแนวคิดที่น่าจับตามอง เนื่องจากกิจกรรมทางการเกษตรและการแปรรูปผลผลิตมักก่อให้เกิดขยะจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นเศษผัก ผลไม้ตกเกรด หรือเศษวัตถุดิบจากกระบวนการผลิตอาหาร ซึ่งหากจัดเก็บหรือจัดการไม่เหมาะสม อาจก่อให้เกิดปัญหากลิ่นรบกวนได้
ในอนาคต หากมีการพัฒนาและทดสอบเทคโนโลยีเพิ่มเติมจนเหมาะสมกับการใช้งานจริง อาจเปิดโอกาสให้นำแนวคิดการใช้พลังงานแสงอาทิตย์ร่วมกับวัสดุตัวเร่งปฏิกิริยาไปประยุกต์ใช้กับระบบจัดเก็บขยะในพื้นที่เกษตร ตลาดค้าส่งผักและผลไม้ หรือสถานประกอบการแปรรูปอาหารได้
อย่างไรก็ตาม การประยุกต์ใช้ในภาคเกษตรยังเป็นเพียงแนวทางที่มีความเป็นไปได้ ไม่ใช่ผลการทดลองที่ได้รับการยืนยันแล้ว โดยเฉพาะการจัดการกลิ่นจากมูลสัตว์หรือของเสียประเภทอื่น ซึ่งมีสารก่อกลิ่นแตกต่างจากกรดอะซิติก จำเป็นต้องมีการศึกษาเฉพาะด้านเพิ่มเติม
นวัตกรรมดังกล่าวจึงสะท้อนให้เห็นถึงความพยายามของนักวิจัยในการนำพลังงานสะอาดและองค์ความรู้ด้านวัสดุศาสตร์มาพัฒนาแนวทางจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน แม้ยังอยู่ในขั้นตอนการพัฒนาและทดสอบ แต่ถือเป็นอีกหนึ่งก้าวที่น่าสนใจของเทคโนโลยีจัดการขยะ ซึ่งอาจมีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาระบบจัดการของเสียอย่างยั่งยืนในอนาคต
งานวิจัยนี้มีชื่อว่า Ionic-Covalent Bond-Mediated Electron-Rich Lattice Oxygen for Solar-Driven Acetic Acid Abatement เผยแพร่ในวารสารวิชาการ Environmental Science & Technology ของ American Chemical Society (ACS)
ขอบคุณที่มา : TNN , Central China Normal University
ขอบคุณที่มารูปภาพ : https://newatlas.com/materials/sunlight-activated-lid-insert-garbage-odor/
Norfolk Healthy Produce บริษัทนวัตกรรมเกษตร ประกาศเปิดตัวกลุ่มผลิตภัณฑ์มะเขือเทศสีม่วงภายใต้แบรนด์ “Purple Bliss” ในประเทศออสเตรเลียอย่างเป็นทางการ ซึ่งถือเป็นก้าวสำคัญในเฟสใหม่ของการขับเคลื่อนเทคโนโลยีมะเขือเทศดัดแปรพันธุกรรมที่มีสารสีม่วงเข้มออกสู่ตลาดเชิงพาณิชย์ การเปิดตัวครั้งยิ่งใหญ่นี้ เป็นผลสำเร็จจากการทำงาร่วมกันนานกว่า 3 ปี ระหว่าง Norfolk และพันธมิตรท้องถิ่นอย่าง All Aussie Farmers ซึ่งส่งผลให้มะเขือเทศ Purple Bliss ได้รับการตอบรับอย่างถล่มทลายจากผู้บริโภคชาวออสเตรเลีย จนสินค้าถูกซื้อไปหมดเกลี้ยงแผงภายในสัปดาห์แรกของการวางจำหน่าย สำหรับกลุ่มผู้ผลิตโรงเรือนปลูกพืชเชิงพาณิชย์ การเปิดตัวในครั้งนี้ได้ตอกย้ำถึงศักยภาพในการผสานวิถีการเพาะปลูกมะเขือเทศแบบดั้งเดิม เข้ากับนวัตกรรมการยกระดับสายพันธุ์ให้มีความโดดเด่นและแตกต่าง เพื่อตอบสนองความต้องการใหม่ๆ ของผู้บริโภค ทั้งในด้านคุณค่าทางโภชนาการ รูปลักษณ์ที่ดึงดูดสายตา และอายุการเก็บรักษาที่ยาวนานยิ่งขึ้น ทางด้าน เอมิล เรอดองต์ (Emile Redant) ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ Norfolk Healthy Produce เปิดเผยว่า มะเขือเทศสายพันธุ์ “Empress Purpl
นายสุนทร มีจำนงค์ เกษตรกรวัย 70 ปี จังหวัดอุบลราชธานี มีแนวคิดริเริ่ม “ฝากเงินไว้กับต้นไม้” ภายใต้แนวคิดว่า “ต้นไม้” คือ “สินทรัพย์” ประเภทหนึ่ง การปลูกต้นไม้ ช่วยสร้างรายได้และเงินออมระยะยาว ทั้งเป็นบำเหน็จบำนาญยามสูงวัย และเป็นมรดกแก่ลูกหลานได้ ลงทุนทำสวนป่าไม้โตเร็ว ภายใต้แนวคิด “ขายแล้วซื้อใหม่” นายสุนทรใช้เงิน 640,000 บาท ลงทุนปลูกยูคาลิปตัสบนเนื้อที่ 300 ไร่ ในพื้นที่อำเภอสิรินธร จังหวัดอุบลราชธานี เมื่อต้นไม้โตจึงขายที่ดินพร้อมต้นยูคาลิปตัส ในราคา 9 ล้านบาท จากนั้นย้ายถิ่นฐานไปซื้อที่ดินแห่งใหม่ในพื้นที่อำเภอเดชอุดม เพื่อปลูกสวนป่าแบบวนเกษตร ตามหลักเกษตรทฤษฎีใหม่ โดยปลูกผสมผสานทั้งไม้ป่า พืชเกษตรและทำปศุสัตว์ นายสุนทรแบ่งพื้นที่ปลูกไม้โตเร็วคือ ไม้ยูคาลิปตัส พร้อมปลูกไม้โตช้า เช่น สัก ประดู่ พะยูง ยางนา ฯลฯ เพื่อเป็นการออมเงินกับต้นไม้ เมื่อไม้เติบโตได้ขนาดที่เหมาะสมสามารถขายสร้างรายได้แล้ว ยังช่วยลดความเสี่ยงจากการปลูกพืชเกษตรที่ราคาไม่แน่นอนอีกด้วย “Advertiser” หลักการดูแลจัดการสวนป่า นายสุนทรแบ่งพื้นที่ สร้างสวนป่าเพื่อการอนุรักษ์ และสวนป่าเพื่อเศรษฐกิจ โดยลงทุนปลูกยูคาลิป
จากกระแสข่าวการจดทะเบียนคุ้มครองกะเพราใหม่ 4 สายพันธุ์ของบริษัทเอกชน ที่สร้างความกังวลว่า “กะเพรา” พืชผักคู่ครัวไทยจะกลายเป็นสิทธิของบริษัทหรือไม่ และเกษตรกรยังสามารถปลูก เก็บเมล็ดพันธุ์ และนำไปใช้ประโยชน์ได้ตามปกติหรือเปล่า ประเด็นนี้ทำให้สังคมหันมาสนใจขอบเขตการคุ้มครองพันธุ์พืชตามกฎหมาย ตลอดจนสิทธิของเกษตรกรและการอนุรักษ์ทรัพยากรพันธุกรรมพืชของไทยมากขึ้น ในรายการ “สนทนายามเช้า” คุณนารากร ติยายน ศิษย์เก่า KU 46 ได้เชิญ คุณธิดากุญ แสนอุดม ผู้อำนวยการกองพัฒนาระบบและรับรองมาตรฐานสินค้าพืช กรมวิชาการเกษตร และ ผศ.ดร.ชัชมาศ กาญจนอุดมการ หัวหน้าศูนย์วิจัยและพัฒนาพืชผักเขตร้อน ภาควิชาพืชสวน คณะเกษตร กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มาร่วมอธิบายข้อเท็จจริงทั้งด้านกฎหมายและกระบวนการปรับปรุงพันธุ์ ตั้งแต่ที่มาของกะเพราพันธุ์ใหม่ การเพิ่มจำนวนชุดโครโมโซม ไปจนถึงข้อกังวลเรื่องการผสมข้ามสายพันธุ์ เพื่อทำความเข้าใจว่า การคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่มีขอบเขตเพียงใด และเกี่ยวข้องกับกะเพราที่เกษตรกรปลูกอยู่ทั่วไปอย่างไร คุณธิดากุญ แสนอุดม ผู้อำนวยการกองพัฒนาระบบและรับรองมาตรฐานสินค้าพืช กรมวิชาการเกษตร กล่าวว่
เมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2569 ณ ห้องประชุมสถลสถานพิทักษ์ การยางแห่งประเทศไทย (กยท.) สำนักงานใหญ่ — นายเบญจพล นาคประเสริฐ ประธานกรรมการการยางแห่งประเทศไทย เป็นประธานการประชุมบอร์ด กยท. โดยมี นายวรสัณฑ์ บูรณากาญจน์ นายชุติวัต ชัยดรุน นายนพชัย ภู่จิรเกษม นายนวนิตย์ พลเคน นางรุ้งพร ภักดีพันดอน ในฐานะกรรมการ กยท. เข้าประชุม ขณะที่กรรมการบางส่วนเข้าร่วมประชุมผ่านระบบออนไลน์ นายเบญจพล ได้แจ้งในที่ประชุมว่า กยท. ได้มีการประกาศรับสมัครบุคคลเพื่อคัดเลือกและแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งผู้ว่าการฯ ตั้งแต่วันที่ 15 ตุลาคม – 13 พฤศจิกายน 2569 ดังนั้น คาดว่าการประชุมบอร์ดครั้งถัดไป (วันที่ 27 พฤศจิกายน 2569) จะมีรายชื่อผู้สมัครแล้ว จึงขอให้ฝ่ายที่เกี่ยวข้องได้พิจารณาหลักเกณฑ์ข้อกำหนดและผลตอบแทนในตำแหน่งผู้ว่าการ กยท. ให้เรียบร้อย นอกจากนี้ ได้สอบถามความคืบหน้าการแก้ไขปัญหาโรคใบร่วงและการเพิ่มผลผลิตยางพารา โดยให้ตั้งคณะทำงานภายใน เพื่อประสานงานกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ในการแก้ไขปัญหาร่วมกัน นายเบญจพล กล่าวว่า การประชุมวันนี้ ที่ประชุมมีมติเห็นชอบร่างแผนวิสาหกิจการยางแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2571–2575 ซึ่งแผนเดิมจะสิ้น
