เทคนิคเกษตร
ผศ.ดร.ดำรงค์ คงสวัสดิ์ อาจารย์จากภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี สกัดคลอโรฟิลล์จากใบบัวหลวง หวังเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐศาสตร์ให้แก่ใบบัวในอนาคต คลอโรฟิลล์ สารสีเขียวที่พบในพืชที่มีสีเขียวเป็นส่วนใหญ่และพบมากที่ส่วนของใบนอกจากนี้ยังอาจพบที่ ลำต้น ดอก ผลและรากที่มีสีเขียวนอกจากนี้ยังพบในสาหร่ายทุกชนิดและในแบคทีเรียบางชนิด ในท้องตลาดในปัจจุบันจะพบเห็นคลอโรฟิลล์ทั้งชนิดน้ำและผงออกมาวางขายมากมาย และได้รับความนิยมจากผู้บริโภคเพราะเชื่อว่าคลอโรฟิลล์ในพืชที่สกัดออกมาวางขายนั้นมีประโยชน์ต่อร่างกาย จากการวิจัยทางการแพทย์ยืนยันว่า ร่างกายของคนเราสามารถนำเอาสารคลอโรฟิลล์ ไปเป็นสารตั้งต้นในการสร้างเม็ดเลือด เมื่อร่างกายต้องการ โดยเฉพาะในภาวะที่เกิดความบกพร่องในการสร้างเม็ดเลือดแดง เนื่องจากขาดสารอาหารอย่างเช่นในภาวะโลหิตจาง เนื่องจากในปัจจุบันมีการสกัดคลอโรฟิลล์ออกมาจำหน่ายและโฆษณาถึงสรรคุณมากมาย หากแต่บางครั้งผู้ขายก็ไม่ได้ระบุให้ผู้บริโภคได้ทราบแน่ชัดว่า คลอโรฟิลล์ที่สกัดออกมาวางขายในท้องตลาดเป็นคลอโรฟิลล์ที่สกัดจากพืชชนิดใด ทำให้บางครั้งอาจเกิดความคลางแคลงใจและความเชื่อ
มีผืนดินมีของกิน เริ่มต้นแบบนี้อีกแล้ว เพื่อยืนยันอีกครั้ง เพราะดูเถิดไม่ว่าจะร้อนแล้งแห้งผากเพียงใดก็ตาม หรือฝนจะตกน้ำจะท่วม บนแผ่นดินเราก็มีของกิน และผู้คนก็หาวิธีจัดการทำกินได้สารพัด ช่วงที่เริ่มเข้าฤดูแล้ง โดยเฉพาะภาคเหนือ จะมีดอกไม้สวยขึ้นจากดินเอามาทำกิน ฉันไม่รู้ว่าที่อื่นเรียกว่าอะไร แต่ที่บ้านท่าสองยาง จังหวัดตาก เรียกดอกดิน ดอกดินสีสวยมาก ขาวนวล ก้านดอกจะมีเหลือมีกลิ่นหอมอ่อนด้วย “ดอกไม้กินได้” “ดอกดินไม่ใช่ดอกไม้” เด็ก ๆ ยืนยัน และหัวเราะว่าป้าไม่รู้จักดอกดิน “ดอกๆ สวยๆ ป้าก็เรียกดอกไม้หมดแหละ” “นี่ดอกดิน” เด็กชายยืนยัน “ดอกไม้ดอกดิน” “ดอกดินเฉยๆ” เขายืนยัน ในช่วงหน้าแล้งที่แห้งจัดมากๆ ดอกมันจะโผล่ขึ้นมาจากดินจึงเรียกว่าดอกดิน ไม่มีใบ มีแต่ก้านดอกสั้นๆ “ทำอะไรกินได้บ้าง” “ได้ทุกอย่างแหละป้า แกงส้ม ต้มจืด ต้มลวกจิ้มน้ำพริก” เย็นต่อมาจึงมีแกงส้มดอกดินกับปลา น้ำแกงน้ำใสๆ แกงส้มของสถานพักพิงบ้านทัศนีย์ แกงรสอ่อนๆ ใส่พริกไม่มากเพราะให้เด็กๆ ได้กินด้วย ปลาสดเอามาทอดก่อนที่จะเอาไปแกง มีรุ่นพี่ทำกับข้าวให้น้องกิน แนะนำสถานพักพิงบ้านทัศนีย์ก่อนนะคะ เป็นที่พักพิงของเด็กๆ มีเด็กกำพร้า
เข็มนาฬิกาบอกเวลา 2 ทุ่ม ขณะที่เรายังเดินเล่นอยู่บนถนนหิน ท้องฟ้าเหนือบ้านเรือนที่เรากำลังเดินซอกซอนยังแจ่มกระจ่าง มันเป็นเช่นนี้ทุกวันที่เราอยู่ที่นี่ กว่าดวงตะวันจะลาลับให้ความมืดเข้ามาแทนที่ เข็มนาฬิกาน่าจะบอกเวลา 3 ทุ่ม ขึ้นเหนือไปกว่านี้ที่ซึ่งมีแสงเหนือให้เฝ้ามองนั้น เขาว่ากว่าดวงตะวันจะมอดก็ปาเข้าไปเที่ยงคืน วันนี้อากาศดี ไม่มีฝน ถูกต้องตามคำพยากรณ์ ทุกวันคนที่นี่จะต้องเช็กพยากรณ์อากาศเพื่อจะได้รู้สถานการณ์ และพยากรณ์อากาศของเขาก็มักจะถูกเผงซะด้วย พวกเราเริงรื่นที่รู้ว่าอย่างน้อยที่สุดอากาศจะดีในช่วงที่เรากำลังจะเดินทางขึ้นภูเขา ไปพักผ่อนและทำงานแสดงสดเพื่อเก็บบันทึกด้วยภาพถ่าย สามีของศิลปินหญิงไทยมีบ้านหรือที่เขาเรียกว่ากระท่อมอยู่บนภูเขา เป็นบ้านมรดกตกทอดมาจากพ่อ ซึ่งมาสร้างบ้านหลังนี้ไว้บนภูเขา เราออกเดินทางในตอนเช้าด้วยรถสองคัน อีกคันคือรถของริต้าศิลปินหญิงอีกคน มีข้าวของที่ต้องขนไปมากมายหรือจะใช้คำว่าล้นเหลือก็ไม่ผิด เจ้าบ้านต้องขนเสื้อผ้าของใช้ให้ความอบอุ่นไปเผื่อแขกจากเมืองไทยด้วย เพราะอากาศบนภูเขาหนาวกว่านี้มาก แล้วไหนจะมีอาหารเหลือที่ขนไปกินต่อบนภูเขา กับสิ่งของจิปาถะที
ใครที่วางแผนชีวิตมาดี ว่าจะใช้เวลาหลังจากเกษียณจากงานแล้วอย่างไร และเตรียมความพร้อมไว้ในระดับหนึ่ง เชื่อว่าจะพบความสุขใจได้ไม่น้อยไปกว่าช่วงที่มีเงินเดือนเยอะๆ และตำแหน่งงานดีๆ มีอำนาจหน้าที่ใหญ่โตเลยแหละ แม้จะไม่มีเงินเดือนประจำแล้ว แต่ค่าใช้จ่ายในชีวิตนั้นเราสามารถจัดการให้ถูกลงได้ด้วยการทำบัญชีครัวเรือนเสียใหม่ ตัดรายจ่ายที่เคยฟุ่มเฟือยมือเติบออกไป แล้วอยู่กับความเป็นจริงที่ว่าความสามารถในการหาเงินของเราย่อมถดถอยลงตามอายุที่มากขึ้นและสังขารที่เสื่อมโทรมลง ดังนั้น ที่เคยออกไปกินข้าวนอกบ้านตามภัตตาคารแพงๆ หรือขึ้นเหลาถี่ๆ ก็ลดลงมาเสียบ้าง เหลือไว้แค่ไปพบปะสังสรรค์ตามวาระโอกาสอันควร กินน้อยลงหน่อย สุขภาพก็จะได้ดีขึ้นด้วย ที่เคยติดสุขกับการจับจ่ายช็อปปิ้ง ซื้อข้าวของแบบไม่คิดหน้าคิดหลัง ก็ชั่งใจดูก่อนสักนิดว่า สมควรไหม ไม่ใช่ยังต้องซื้อเสื้อผ้า กระเป๋า รองเท้า ใหม่อยู่ทุกเดือน ทั้งที่ไม่ค่อยมีงานให้ออกไปเดินเฉิดฉายอีกแล้ว ประหยัดมัธยัสถ์ อดออม ให้เป็นนิสัย แต่อย่าถึงขั้นให้ลูกหลานนินทาเอาได้ว่าตระหนี่ถี่เหนียวจนไม่รู้จักเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ใครเอาเสียเลย ต้องรู้จักใช้เงินที่เก็บสะสม
ปัจจุบัน มีสมาชิกกองทุนพัฒนาบทบาทสตรี จำนวนกว่า 12 ล้านคน องค์กรสตรี กว่า 15,000 องค์กร สร้างงาน สร้างอาชีพ สร้างรายได้ แก่กลุ่มสตรี กว่า 26,000 โครงการ เป็นเงิน 3.1 พันล้านบาท ส่งเสริมบทบาทและพัฒนาศักยภาพสตรีและเครือข่าย กว่า 5,000 โครงการ เป็นเงิน 339 ล้านบาท นายปรีชา กิตติสัตยกุล ผู้อำนวยการสำนักงานกองทุนพัฒนาบทบาทสตรี เปิดเผยว่า แม้สังคมไทยจะให้ความสำคัญกับบทบาทสตรีในด้านต่างๆ ทั้งการเมือง เศรษฐกิจ และสังคม รวมถึงมีการยอมรับในความเท่าเทียมกันระหว่างชาย-หญิง มากขึ้น แต่ปัจจุบันยังคงมีสตรีถูกเลือกปฏิบัติและขาดความเสมอภาคอยู่มาก รัฐบาลจึงมีนโยบาย จัดตั้ง “กองทุนพัฒนาบทบาทสตรี” เพื่อส่งเสริมศักยภาพและบทบาทของสตรีในทุกด้าน รวมทั้งมุ่งลดผลกระทบจาก ปัญหาสตรีที่ถูกกระทำความรุนแรงในครอบครัวหรือขาดโอกาสในสังคม โดยมีสำนักงานกองทุนพัฒนาบทบาทสตรี (สกส.) กรมการพัฒนาชุมชน เป็นหน่วยงานหลักขับเคลื่อนภารกิจ “กองทุนพัฒนาบทบาทสตรี เป็นกองทุนที่เกิดขึ้นเพื่อให้สตรีได้เข้าถึงแหล่งทุน หรือเงินกู้ยืมดอกเบี้ยต่ำ วงเงินสูงสุดโครงการละ 200,000 บาท ดอกเบี้ย ร้อยละ 3 ต่อปี นำไปประกอบอาชีพ สร้างงาน สร้างรายได้
มีผักยืนต้นชนิดหนึ่ง ซึ่งดูเหมือนคนไทยเพิ่งรู้จักหน้าค่าตา รู้จักเอายอดและใบอ่อนมากินกันเมื่อไม่นานมานี้เอง นั่นก็คือ มะตูมแขก หรือมะตูมซาอุ หรือพริกไทยซาอุ (Brazilian pepper tree) ผมจำได้เลาๆ ว่าเริ่มเห็นมีวางขายเป็นกำๆ เมื่อราว 10 ปีก่อนนี้เอง หลังจากที่เริ่มรู้จักไม่นานนัก ที่มาที่ไปของมันก็ยังเล่าต่างๆ กันไป บ้างว่านำเข้ามาขายเป็นไม้ประดับตามร้านขายต้นไม้ก่อน บ้างว่าคนงานไทยสมัยไปทำงานซาอุฯ เก็บเอายอดมากินกับแจ่วกับป่น เพราะกลิ่นใกล้เคียงกับยอดมะตูมไทยมาก พออร่อยติดใจก็เลยเอาเม็ดเอากิ่งกลับมาเพาะที่บ้านเกิด เราเลยพบต้นมะตูมแขกนี้ในเขตภาคอีสานเป็นส่วนใหญ่ บางทีผมพบขึ้นอยู่ริมทาง สูงร่วมสามเมตรก็มี กลิ่นใบที่หอมคล้ายมะตูมไทย เนื้อใบที่กรอบ และรสฝาดมันอร่อย ทำให้ติดอันดับผักสดที่คนอีสานชอบกินอย่างรวดเร็ว ทุกวันนี้มีขายตามร้านผักสดแบบลาวทุกร้านก็ว่าได้ และแม้ผมยังได้เห็นคนซื้อหยิบขึ้นมาถามด้วยความสงสัยบ่อยๆ ว่า นี่คืออะไร แต่ก็ได้ยินคนขายบรรยายสรรพคุณ และเชียร์ให้ซื้อไปกินกับลาบก้อยได้ทุกครั้งไป มะตูมซาอุ หรือ มะตูมแขก (Brazilian pepper tree) นี้ เป็นพืชยืนต้นขนาดเล็ก สูงราว 5 เมตร นิย
ในช่วงอากาศร้อนๆ “ไอศกรีม…เย็นฉ่ำชื่นใจ” เป็นสินค้าขายดีที่ถูกใจผู้ซื้อทุกเพศทุกวัย ไม่ว่าจะเป็นไอศกรีมแบบถ้วยตัก หรือไอศกรีมแบบแท่ง ยิ่งเป็นไอศกรีมกะทิสด ไอศกรีมรสนม ไอศกรีมรสผลไม้ ฯลฯ ที่มีรสชาติอร่อย โดนใจผู้ซื้อ ขายดีเทน้ำเทท่า “ไอศกรีม” ธุรกิจสร้างเงินสร้างอาชีพ “ไอศกรีม เป็นธุรกิจสร้างเงินสร้างอาชีพที่มั่นคงได้อย่างน่าทึ่งทีเดียว” นี่คือ คำกล่าวยืนยันจากชีวิตจริงของ “อาจารย์มานะ พชนะโชติ” ซึ่งเป็นวิทยากร อบรมการทำไอศกรีม ที่ศูนย์อาชีพและธุรกิจ มติชน (มติชน อคาเดมี) อาจารย์มานะ พชนะโชติ เกิดที่จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นลูกคนที่ 5 ในพี่น้อง 7 คน ตั้งแต่เกิดก็ได้เห็นที่บ้านทำไอติมหลอดขายตามโรงเรียน ต่อมา ปี 2527 อาจารย์มานะย้ายมาอยู่กับลุงทำอาชีพขายไอติมหลอดอยู่ที่จังหวัดระยอง ที่นี่อาจารย์มานะได้เรียนรู้เรื่องการทำไอศกรีมนมตัดเสียบไม้เพิ่มมาอีกอย่าง สะสมความรู้เรื่องการทำไอศกรีมในทุกกระบวนการผลิต อาจารย์มานะจึงทำอาชีพค้าขายไอศกรีมนมตัดเสียบไม้และไอติมหลอดไม้แดง ปี 2534 อาจารย์มานะ เป็นทหารรับใช้ชาติอยู่ 2 ปี หลังจากนั้นกลับมาค้าขายไอศกรีม ประมาณ 2 ปี รู้สึกเบื่อจึงหันไปทำงานเป
“พรรณไม้น้ำ” เป็นสินค้าเกษตรชนิดหนึ่งของไทยที่ได้รับการยอมรับจากตลาดต่างประเทศ โดยเฉพาะพรรณไม้น้ำสกุล Anubias ซึ่งเป็นที่ต้องการของตลาดสหภาพยุโรป (EU) สหรัฐอเมริกา และญี่ปุ่น โดยมีมูลค่าการส่งออกปีละกว่า 50 ล้านบาท ที่ผ่านมา การส่งออกสินค้าพรรณไม้น้ำมีปัญหาไส้เดือนฝอยศัตรูพืชติดไปกับสินค้า ทำให้ประเทศผู้นำเข้าปลายทางเพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบสินค้ามากยิ่งขึ้น จากปัญหาดังกล่าว กรมวิชาการเกษตรได้ดำเนินการวิจัยและพัฒนาการผลิตพรรณไม้น้ำปลอดไส้เดือนฝอยศัตรูพืชเพื่อการส่งออก ซึ่งสามารถแก้ไขปัญหาไส้เดือนฝอยในสินค้าพรรณไม้น้ำได้สำเร็จ ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและทำให้สินค้าพรรณไม้น้ำของไทยมีทิศทางสดใสในตลาดโลก ดร.นุชนารถ ตั้งจิตสมคิด ผู้เชี่ยวชาญด้านจุลชีววิทยา สำนักวิจัยพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพ กรมวิชาการเกษตร กล่าวว่า พรรณไม้น้ำเป็นสินค้าที่ไทยมีการส่งออกมาเกือบ 20 ปี โดยส่งออกควบคู่ไปกับปลาสวยงาม แต่ที่ผ่านมา ประเทศผู้นำเข้าโดยเฉพาะ EU ได้เพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบและควบคุมการนำเข้าสินค้าพรรณไม้น้ำเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากเกรงว่าจะมีไส้เดือนฝอยศัตรูพืชติดไปกับรากพรรณไม้น้ำที่นำเข้าและไปแพร่ร
ในช่วง 10 ปีหลังมานี้ กระแสเปิดร้านกาแฟในบ้านเราก็ยังมาแรงอยู่ ยังเป็นธุรกิจที่ทำเงินได้ก้อนโต หากอยู่ในทำเลทอง ขณะที่ประเทศเพื่อนบ้านในอาเซียนก็อยู่ในสภาพเดียวกัน ถ้าใครไปเวียดนามจะเห็นชัดเจนว่าในเมืองหลวงอย่างฮานอยหรือเมืองเศรษฐกิจอย่างโฮจิมินห์ธุรกิจร้านกาแฟก็ยังไปได้ดี และมีจำนวนเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะในย่านที่มีชาวต่างชาติ และถ้าใครไปประเทศสหภาพเมียนมาก็จะเห็นในรูปแบบเดียวกัน เทรนด์ร้านกาแฟสมัยใหม่ อย่างที่เมียวดี ร้านกาแฟเริ่มมีความทันสมัยใหม่ขึ้น เช่นเดียวกับที่เกาะสองหรือวิกตอเรียพอยท์ตรงท่าเรือก็จะมีร้านกาแฟแบบเดียวกับบ้านเรา แต่อาจจะแตกต่างกันบ้างในรายละเอียดตรงที่ร้านกาแฟในเกาะสอง ขายทั้งอาหารคาวและหวาน และเปิดมุมกาแฟพร้อมกันไปด้วย ร้านกาแฟแบบเดิมของพม่าที่นั่งเก้าอี้เตี้ยๆ ก็ยังเปิดให้บริการอยู่ ซึ่งจะมีขนมนมเนย บางเจ้าก็มีซาลาเปาวางไว้ให้ลูกค้าได้เลือกรับประทานตามใจชอบ ร้านกาแฟแบบพม่า เป็นกาแฟสมัยก่อน ขายราคาแก้วละ 10 บาท คนพม่าส่วนใหญ่ชอบดื่มชามากกว่า ส่วนคนหนุ่มสาวชอบดื่มกาแฟคาปูชิโน่ และกาแฟรสเอสเพรสโซ่ อย่างที่ทราบกันดีว่า เวลานี้พม่าเป็นประเทศเนื้อหอม ใครๆ ก็อยาก
สมัยนี้เงินทองหายากเหลือเกิน จะใช้จ่ายอะไรแต่ละทีต้องคิดหนัก เพราะข้าวของแต่ละอย่าง มีราคาแพง หากใครเจอปัญหาเครื่องสูบน้ำเสีย ซ่อมไม่ได้ จะตักน้ำขึ้นมารดแปลงเพาะปลูก ก็เหนื่อยเสียเวลา สามารถแก้ไขปัญหาด้วยวิธีง่ายๆ โดยใช้วิธีดัดแปลงเครื่องตัดหญ้าที่มีอยู่มาเป็น ” เครื่องสูบน้ำ ” ตามคำแนะนำของ คุณวิไล นาลา เกษตรกรชาวจังหวัดขอนแก่น เพียงเท่านี้ก็ช่วยประหยัดเงินไปได้ก้อนโต คุณวิไล พื้นที่การเกษตรอยู่นอกเขตชลประทาน ไม่มีไฟฟ้าที่จะเอื้ออำนวยต่อการสูบน้ำในการเพาะปลูกพืช จึงมักทำการเกษตรได้เฉพาะฤดูฝน และบ่อยครั้งต้องประสบปัญหาพืชขาดน้ำ เมื่อเข้าสู่ฤดูแล้งจึงปล่อยให้พื้นที่ว่างเปล่า เพราะไม่สามารถจัดหาน้ำมาใช้เพาะปลูกพืชได้ แต่คุณวิไลไม่ย่อท้อต่ออุปสรรคที่เกิดขึ้น เธอใช้ภูมิปัญญาดัดแปลงเครื่องสูบน้ำแบบสะพายให้เป็นเครื่องสูบน้ำปลูกพืชผัก ทำรายได้ในช่วงฤดูแล้งได้เป็นอย่างดี ปัจจุบัน คุณวิไล นาลา อาศัยอยู่บ้านเลขที่ 356 หมู่ที่ 9 บ้านนาดี ตำบลกุดธาตุ อำเภอหนองนาคำ จังหวัดขอนแก่น โทร. (090) 586-0378 คุณวิไล-คุณพรรณี นาลา สองสามีภรรยา ให้ข้อมูลว่า มีอาชีพทำนา ในฤดูฝนทำนาปี ส่วนฤดูแล้งห
