เทคนิคเกษตร

คำว่า “สมุนไพร” หมายความว่า ยาที่ได้มาจากพืช สัตว์ แร่ธาตุจากธรรมชาติที่ไม่มีการเปลี่ยนแปลงสภาพโครงสร้างภายใน สามารถนำมาใช้เป็นยารักษาโรคต่างๆ และบำรุงร่างกายได้ ประเภทของสมุนไพร สมุนไพรที่ได้จากส่วนของพืชโดยตรง (พืชวัตถุ) โดยส่วนต่างๆ ที่นำมานั้นมีสารที่สามารถใช้เป็นยาได้ ได้แก่ ใบ ดอก ผล เปลือกผล เมล็ด เปลือกเมล็ด รากหรือหัว ต้น แก่น กระพี้ เนื้อไม้ เปลือกไม้ สมุนไพรที่ได้จากอวัยวะของสัตว์ (สัตว์วัตถุ) ได้แก่ ตับ ดี นอ เขา เอ็น เลือด น้ำมัน มูล ฯลฯ เช่น ขี้ผึ้ง รังนก น้ำมันตับปลา สมุนไพรที่ได้จากแร่โดยธรรมชาติหรือสิ่งที่ประกอบขึ้นจากแร่ธาตุต่างๆ ตามกรรมวิธี (ธาตุวัตถุ) นำมาใช้เป็นยา เช่น เกลือ กำมะถัน น้ำประสานทอง ดีเกลือ สารส้ม การจำแนกรูปแบบของสมุนไพรที่ใช้เป็นยา สมุนไพรไม่ว่าจะเป็นส่วนที่มาจากพืชวัตถุ สัตว์วัตถุ หรือธาตุวัตถุก็ตาม เวลาจะนำมาใช้เพื่อบริโภค หรือเพื่อการรักษาตามกรรมวิธีจำเพาะอันใดก็ตาม พอจะจำแนกรูปแบบของสมุนไพรที่ใช้เป็นยาได้ดังนี้คือ รูปแบบที่เป็นของเหลว ยาเหล่านี้มักได้จากกรรมวิธีต่างๆ กัน เช่น ยาต้มคือหั่นต้นยาแล้วต้มกับน้ำ ยาชงเป็นยาแห้งหั่นเป็นชิ้นเล็กๆ คั่วแล้ว

     “ปุ๋ย” เป็นหนึ่งองค์ประกอบที่มีความสำคัญอย่างยิ่งที่ต่อการเพาะปลูก ไม่ว่าจะเป็นพืชผักสวนครัวหรือพืชต้นใหญ่ในสวน ก็ล้วนแล้วแต่จำเป็นต้องอาศัยสารอาหารจากปุ๋ยชนิดต่าง ๆ ทั้งสิ้น วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านชวนมาทำความรู้จักปุ๋ย AB ปุ๋ยสองสูตรสุดเจ๋งที่จะช่วยให้การปลูกผักนั้นมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น       “ปุ๋ย AB” คือ ปุ๋ยสำหรับการปลูกและบำรุงพืชไฮโดรโปนิกส์ (Hydroponic) หรือ พืชไร้ดิน ในรูปแบบของสารละลาย ซึ่งถือเป็นปุ๋ยเคมีชนิดหนึ่งที่เข้ามาช่วยสร้างอาหารให้กับพืชชนิดต่าง ๆ ทดแทนธาตุอาหารจากได้จากดิน โดยพืชแบบไร้ดินนี่จะได้รับสารอาหารในรูปแบบของสารละลาย ซึ่งพืชสามารถที่จะนำสารอาหารไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ได้ในทันที โดยข้อดีของปุ๋ย AB นั้นอยู่ที่ มีราคาประหยัดและมีสารอาหารครบถ้วนสมบูรณ์สำหรับพชไร้ดิน  ประเภทของปุ๋ย AB ในท้องตลาด  ในปัจจุบันปุ๋ย AB สามารถหาซื้อได้ตามท้องตลาดทั้งแบบเคมีและแบบอินทรีย์ โดยแบ่งประเภทออกเป็น  ปุ๋ย AB สูตรทำเอง       อย่างไรก็ตามปุ๋ย AB นี้ไม่จำเป็นต้องหาซื้อเพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่ปุ๋ย AB ยังสามารถ

นายระพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า กรมวิชาการเกษตรได้เดินหน้าขยายผลสับปะรดพันธุ์ กวก. เพชรบุรี 2 ซึ่งเป็นพันธุ์ที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรเพชรบุรี กรมวิชาการเกษตรวิจัยและพัฒนาพันธุ์เพื่อให้ได้พันธุ์ใหม่ที่มีลักษณะเหมาะสมสำหรับอุตสาหกรรมแปรรูปเป็นสับปะรดกระป๋อง ทดแทนสับปะรดพันธุ์ปัตตาเวียที่เกษตรกรปลูกเพียงพันธุ์เดียวต่อเนื่องมาเป็นเวลานานทำให้เกิดการกลายลักษณะไม่พึงประสงค์มากขึ้น เช่น เกิดหนามตลอดทั้งใบ ผลไม่เป็นทรงกระบอก สีเนื้อไม่สม่ำเสมอ อ่อนแอต่อโรค ผลขนาดเล็กลงส่งผลให้ผลผลิตต่อไร่ต่ำ สับปะรดพันธุ์ กวก. เพชรบุรี 2 เป็นพันธุ์ที่เหมาะสำหรับอุตสาหกรรมแปรรูป มีอัตราส่วนน้ำหนักเนื้อต่อน้ำหนักผลสูงกว่าพันธุ์ปัตตาเวีย แกนผลเล็กทำให้ได้ปริมาณเนื้อสำหรับแปรรูปสูง อัตราการสูญเสียเนื้อต่ำ ผลทรงกระบอก เหมาะสำหรับการบรรจุกระป๋อง ความหวานเฉลี่ยอยู่ที่ 13.9-17.9 องศาบริกซ์ ให้ผลผลิตเฉลี่ย 9 ตันต่อไร่ เกษตรกรที่ได้รับพันธุ์สับปะรด กวก. เพชรบุรี 2 ไปปลูกจะได้ผลผลิตมีคุณภาพส่งโรงงานเพื่อแปรรูป จึงได้มอบหมายให้ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรเพชรบุรี เร่งขยายพันธุ์ไปสู่เกษตรกร นาง

ไส้เดือนฝอยศัตรูแมลง Steinernema carpocapsae (สายพันธุ์ต่างประเทศ) ที่สำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืชนำเข้ามาจากต่างประเทศ นำเข้ามาเลี้ยงขยายเพื่อใช้ควบคุมแมลงศัตรูพืช จนปัจจุบันได้รับความนิยมให้นำไปใช้ควบคุมแมลงศัตรูพืชมากมาย เช่น หนอนกินใต้ผิวเปลือกลองกอง หนอนกระทู้หอม ตัวอ่อนด้วงหมัดผัก หนอนด้วงกินรากสตรอเบอร์รี่ หนอนผีเสื้อโรงเห็ด ด้วงงวงมันเทศ แมลงศัตรูในสนามหญ้า ฯลฯ ซึ่งมีเกษตรกรให้ความสนใจและได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก นำไปใช้ในหลายพื้นที่ แต่ขั้นตอนและวิธีการเพาะเลี้ยงไส้เดือนฝอยศัตรูแมลงชนิดนี้มีความยุ่งยากที่จะนำไปเพาะขยายต่อ ทางกลุ่มงานการปราบศัตรูพืชทางชีวภาพ กลุ่มกีฏและสัตววิทยา สำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืช กรมวิชาการเกษตร จึงได้หาวิธีการผลิตไส้เดือนฝอยศัตรูแมลงสายพันธุ์ต่างประเทศอย่างง่ายขึ้นมา เกษตรกรสามารถนำไปผลิตเองได้ ทำความรู้จักกับไส้เดือนฝอยศัตรูแมลง สายพันธุ์ต่างประเทศ ไส้เดือนฝอยศัตรูแมลงเป็นสิ่งมีชีวิตขนาดเล็ก มองเห็นได้ยากด้วยตาเปล่า มีรูปร่างยาวเรียวบางคล้ายเส้นด้าย ส่วนหัวกลมมน ไม่มีข้อปล้อง ส่วนหางแคบและปลายเรียว มีลำตัวยาวประมาณ 0.4-1.0 มิลลิเมตร ไส้เดือนฝอยศัต

จังหวัดแพร่ถือเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่มีชื่อเสียงด้าน “ส้มเขียวหวาน” ของภาคเหนือ เกษตรกรจำนวนมากต่างพัฒนาวิธีการปลูกอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ได้ผลผลิตที่มีคุณภาพทั้งรสชาติ สีสัน และปริมาณ หนึ่งในนั้นคือ คุณลำไม มาบาง เกษตรกรผู้มากประสบการณ์ที่ทุ่มเทให้กับการปลูกส้มเขียวหวานมาหลายทศวรรษ เธอเชื่อมั่นว่าความใส่ใจในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การตัดแต่งกิ่ง การให้น้ำ ไปจนถึงการเลือกใช้ปุ๋ยที่เหมาะสม คือหัวใจสำคัญของความสำเร็จในอาชีพชาวสวนส้ม และด้วยการปรับวิธีการจัดการสวนให้เข้ากับยุคใหม่ เลือกปลูกส้มเขียวหวาน สร้างรายได้ให้กับครอบครัว คุณลำไม เล่าย้อนหลังให้ฟังว่า เดิมทีครอบครัวทำไร่ข้าวโพดมาก่อน แต่ด้วยสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนไปทำให้เห็นโอกาสใหม่ที่ต้องปลูกพืชอื่นมาทดแทน จึงหันมาปลูกส้มเขียวหวานเพราะเป็นพืชเศรษฐกิจที่ให้ผลผลิตสม่ำเสมอและมีตลาดรองรับชัดเจน “ส้มมันจะติดผลผลิตในช่วงหน้าแล้ง น้ำจึงเป็นปัจจัยสำคัญมาก ต้องดูแลเรื่องน้ำให้เพียงพอเสมอ ช่วงแรกของการทำสวน ยังไม่เจออุปสรรคอะไร แต่เมื่อเวลาผ่านไปหลายปี ต้นส้มก็เริ่มโทรม มีโรครากเน่า โคนเน่าบ้าง แต่เธอก็ยังไม่ย่อท้อ พยายามบำรุงและขยายพื้นที่ปลูกเพิ่มเ

ปัจจัยที่ทำให้ต้นโกโก้มีการเจริญเติบโตที่ดี มีผลผลิตสูง เริ่มตั้งแต่การจัดการต้นกล้า โกโกในเรือนเพาะชำ จนกระทั่งการปลูกลงแปลงและการดูแลรักษาต้นโกโก้โนแปลงอย่างต่อเนื่องรวมถึงระยะปลูก ร่มเงา โรค แมลงและสัตว์ศัตรูโกโก้ ต้นโกโก้ต้องใช้ธาตุอาหารสำหรับการเจริญเติบโตและการให้ผลผลิต จึงควรใส่ปุ๋ยอินทรีย์และปุ๋ยเคมี โดยส่วนหนึ่งของธาตุอาหารอยู่ในต้นโกโก้ เช่น ในลำต้น ราก ใบ ดอก และผล ในช่วง 5 ปีแรก ต้นโกโก้จะมีการเจริญเติบโดอย่างรวดเร็ว จากนั้นการเจริญเติบโตค่อนข้างคงที่และสม่ำเสมอ โดยธาตุอาหารที่ต้นโกโก้ใช้ในปริมาณมากคือ โพแทสเซียม รองลงมาคือไนโตรเจน แคลเซียม แมกนีเซียม และฟอสฟอรัสตามลำดับ โกโก้ในช่วง 1 – 4 ปี มีการร่วงหล่นน้อยมาก เมื่อใบโกโก้ร่วงหล่นมากขึ้นจะย่อยสลายกลายเป็นธาตุอาหารให้กับต้นโกโก้ต่อไป เมื่อคำนวณปริมาณใบโกโก้ที่ร่วงหล่นออกมาเป็นธาตุอาหารแล้ว พบว่า มีปริมาณของไนโตรเจนมากที่สุด รองลงมา คือ โพแทสเซียม แคลเขียม แมกนีเซียม และ ฟอสฟอรัส ตามลำดับ ผลผลิตของโกโก้ที่นำออกจากแปลงไปจำหน่าย ในรูปของผล (pod) และ เมล็ด (bean) ถือว่าเป็นการนำเอาธาตุอาหารออกจากแปลงไปด้วย และเป็นส่วนที่

ในส่วนของพื้นที่ที่เริ่มคลี่คลายแล้ว การดูแลแก้ปัญหาหลังน้ำท่วมนั้นถือว่าเป็นเรื่องสำคัญและไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะพื้นที่เพาะปลูกพืชไร่-ไม้ผล และประมง ไม้ผล ยังมีหนทางสว่าง“กล้วย-มะละกอ” ตัวช่วยน่าสนใจ สำหรับผู้ที่ถูกน้ำท่วม ไม้ผล ไม้ยืนต้นตาย ต้องขอแสดงความเสียใจด้วยอย่างยิ่ง ไม้ผลบางชนิดกว่าที่จะปลูกให้รอดและให้ผลผลิตได้ ต้องใช้เวลานาน 3-5 ปี แต่จะทำอย่างไรได้ เมื่อเสียหายไปแล้ว ต้องกลับมาฟื้นกันใหม่ เพราะหากใครมีอาชีพหลักในการปลูกไม้ผล ไม้ยืนต้น จะให้หันไปเลี้ยงกุ้ง คงเป็นเรื่องลำบาก เรื่องราวของไม้ผลหลังน้ำลด คุณทวีศักดิ์ ด้วงทอง ผู้อำนวยการกลุ่มส่งเสริมการผลิตไม้ผล กรมส่งเสริมการเกษตร อีกในฐานะหนึ่ง คือที่ปรึกษานิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้าน มาให้แนวคิดเกี่ยวกับการฟื้นฟูสวนหลังน้ำท่วม ดังต่อไปนี้ กรณีที่ต้นไม้ยังเสียหายไม่หมด “กรณีของต้นไม้ยังไม่ตาย ดินยังไม่แห้ง อย่าไปเหยียบย่ำที่โคนต้น ขณะเดียวกันก็พยายามหาทางระบายให้น้ำไหลออกให้เร็วที่สุด เมื่อดินแห้งแล้ว ต้นไม้ที่มีขนาดใหญ่ ควรตัดแต่งกิ่งเพื่อป้องกันการคายน้ำมาก จากนั้นให้ปุ๋ยทางใบ เป็นการบำรุงต้น” คุณทวีศ