เทคนิคเกษตร
ปลูกผักในเมืองมากันหลายฉบับแล้ว ลืมความมั่นคงทางอาหารเสียบ้าง บางครั้งคนเราต้องพักดูสิ่งสวยงามเสียบ้าง ความผ่อนคลายจากการปลูกผักก็สามารถบรรเทาได้ระดับหนึ่ง แต่การปลูกไม้ดอกและไม้ใบเพื่อเสพความสวยงามทางสายตาก็เป็นสิ่งที่ควรทำ พอดีมีโอกาสเจอกับคนที่ปลูกไม้ดอกไม้ประดับบ้างให้ได้เขียน บางทีคนอ่านอาจจะเบื่อผักสลัดบ้างแล้วเพราะมีมาเกือบทุกฉบับ แต่ผักสลัดกลายเป็นผักยอดนิยมสำหรับคนที่เริ่มปลูกใหม่ๆ เพราะปลูกง่ายและไม่ค่อยมีศัตรูพืช จากคนหนุ่มสาวที่เคยทำงานในโรงงานมาหลายปี อยู่แต่ในหอพักแคบๆ เนื่องจากบ้านที่ไกลจากที่ทำงานจำเป็นต้องเช่าบ้านเขาอยู่ ต่อมาได้แต่งงานจึงออกมาเป็นแม่บ้าน อีกสาเหตุหนึ่งคือกลัวโรคโควิดเนื่องจากมีการระบาดหนักมากในโรงงานที่มีคนงานจำนวนมากๆ คุณเบลล์ หรือ คุณวัสนันท์ เทียมมล ลาออกมาเมื่อเดือนสิงหาคม 2564 กลับมาอาศัยอยู่ที่ตำบลหนองกระทุ่ม อำเภอค่ายบางระจัน จังหวัดสิงห์บุรี บ้านเกิดซึ่งเป็นบ้านของปู่กับย่า คุณเบลล์จบการศึกษาระดับ ปวช. ด้านคอมพิวเตอร์ ไม่ได้มีความรู้เกี่ยวกับการเกษตรเลยแต่อย่างใด แต่ปกติได้ชอบเข้าไปดูในสื่อออนไลน์ที่เกี่ยวข้องกับการเกษตร โดยเฉพาะไม้ดอกไม
มะเขือเทศเป็นพืชผักสวนครัวที่ทั้งปลูกง่าย ให้ผลผลิตไว และใช้ประกอบอาหารได้หลากหลาย ไม่ว่าจะผัด แกง ต้ม หรือกินสดก็อร่อย ที่สำคัญยังมีสารไลโคปีน ซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่ดีต่อร่างกายอีกด้วย วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านจะขอพาทุกคนไปรู้จักกับ มะเขือเทศ 6 สายพันธุ์ยอดนิยม ที่น่าปลูกไว้ติดบ้าน รับรองว่าได้ทั้งความสวยงาม ผลผลิตดี และประโยชน์มากมายแน่นอน 1. มะเขือเทศสีดา เป็นสายพันธุ์ที่คนไทยคุ้นเคยมากที่สุด ลักษณะผลกลม ขนาดเล็กถึงกลาง สีแดงจัด เนื้อแน่น รสเปรี้ยวอมหวาน เหมาะสำหรับการนำไปปรุงอาหาร เช่น ผัด ต้ม หรือทำน้ำพริก การปลูก เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนปนทรายระบายน้ำดี ดูแลรักษาง่าย ชอบแดด ปลูกได้ดีในหน้าหนาว ช่วงเดือน พ.ย. – ธ.ค. ให้ผลผลิตเร็ว ทนร้อน ทนโรคพอสมควร เริ่มจากเพาะกล้าในกระบะเพาะ เมื่อกล้าอายุครบ 1 เดือน ให้ย้ายลงแปลงปลูกโดยปลูกหลุมละ 1 ต้น ระยะห่างระหว่างต้นและแถวประมาณ 50×60 ซม. เมื่ออายุ 20–25 วัน ควรทำค้างเพื่อให้ผลลอยพ้นจากพื้นดิน ระยะเวลาเก็บเกี่ยว : ประมาณ 115-120 วัน เหมาะสำหรับปลูกกลางแจ้ง แต่หากมีพื้นที่จำกัด สามารถปลูกในกระถางได้ โดยใช้กระถางละ 1 ต้น และต้องจัดว
เข้าสู่ฤดูฝนกันแล้ว แต่บางพื้นที่ก็มีสภาวะฝนตกแปรปรวน ทำให้มีฝนตกหนักในช่วงต้นฤดู และฝนขาดช่วงในบางเดือน เกษตรกรจึงนิยมขุด “คลองไส้ไก่” เพื่อเป็นการวางแผนใช้น้ำในพื้นที่ปลูก เป็นอีกหนึ่งวิธีที่ช่วยเก็บความชุ่มชื้นไว้ในดินได้ คลองไส้ไก่ คือการขุดร่องน้ำในที่ดิน เป็นหนึ่งในรูปแบบหลุมขนมครกเพื่อกักเก็บนํ้าและกระจายความชุ่มชื้นไปทั่วบริเวณพื้นที่เพาะปลูก เปรียบเสมือนลำธารที่มีความคดเคี้ยว มีการไหลตกกระทบ น้ำที่ไหลผ่านจะซึมลงสู่พื้นดินทำให้เกิดความชุ่มชื้น วิธีขุดคลองไส้ไก่ ให้ขุดเป็นร่องโดยมีความกว้างและความลึก 50 เซนติเมตร โดยนำดินที่ได้จากการขุดขึ้นมาถมในฝั่งตรงข้ามของแหล่งน้ำที่ไหลมา ทำคันดินให้กว้าง 1 เมตร แล้วปลูกแฝกเพื่อลดการพังทลายของคันดิน ปลูกไม้ผล และผักสวนครัวไว้เป็นแหล่งอาหาร นอกจากนี้ ให้ขุดหลุมเล็กๆ เพื่อให้น้ำที่ไหลมาตกในหลุม เป็นการชะลอน้ำที่ไหลผ่านไม่ให้ไหลแรงเกินไป รวมถึงการทำฝายเล็กๆ เป็นระยะๆ เพื่อชะลอน้ำ ทำให้น้ำซึมลงใต้ดินได้มากที่สุด และยังเป็นการล็อกตะกอนดินที่เกิดจากการทับถมกันของใบไม้และอินทรียวัตถุต่างๆ ซึ่งอุดมด้วยธาตุอาหารที่จำเป็นแก่พืช การขุดคลองไส้ไก่มี 3
คุณสมนึก อ่อนจันทร์ ทำงานโรงงานในกรุงเทพฯ ได้รับผลกระทบจาก ‘วิกฤตต้มยำกุ้ง’ ตัดสินใจพาครอบครัวไปเริ่มต้นชีวิตใหม่ที่บ้านเกิด จังหวัดพิจิตร ด้วยการสืบทอดอาชีพทำนาของพ่อแม่ ตั้งแต่ในปี 2541 จนถึงปัจจุบันเป็นระยะเวลา 27 ปีแล้ว คุณสมนึกประยุกต์ภูมิปัญญาทำนาของคนรุ่นก่อน ผสมผสานกับนวัตกรรม Smart Farm นำการผลิต ใช้เครื่องจักรกลสมัยใหม่ อาทิ รถไถ รถเก็บเกี่ยวข้าว และโดรน ฯลฯ เข้ามาช่วยในทุกขั้นตอนตั้งแต่การเตรียมดินไปจนถึงการเก็บเกี่ยว ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการปลูกข้าวในนาแปลงใหญ่ 300 ไร่ ได้รวดเร็วขึ้น ลดต้นทุนแรงงาน ทำนาได้อย่างมีประสิทธิภาพและแม่นยำมากขึ้น นอกจากนี้ คุณสมนึกยังใส่ใจดูแลในทุกขั้นตอนการผลิตควบคู่กับการใช้ปุ๋ยซอยล์เมต ช่วยให้ต้นข้าวเติบโตสมบูรณ์ จากเดิมที่เคยได้ผลผลิต 70-80 ถังต่อไร่ ก็เพิ่มขึ้นกว่า 100 ถังต่อไร่ ปลูกข้าวให้ได้ผลผลิตที่ดีและงอกงาม ต้องใส่ใจทุกขั้นตอนการปลูก สำหรับแปลงนาที่อยู่ใกล้แหล่งน้ำชลประทาน คุณสมนึกจะปลูกข้าวพันธุ์ กข ปีละ 3 รุ่น โดยใส่ปุ๋ยบำรุงข้าว แตกต่างกันไปตามช่วงเวลาและชนิดของดิน เมื่อข้าวอายุ 15-25 วัน จะใส่ปุ๋ยซอยล์เมต สูตร 30-0-0 เพื่อเร่งก
“ทำเกษตรคนเดียว อาจไปได้ไม่ไกล แต่ถ้าอยากไปได้ไกล ต้องไปด้วยกัน” นี่เป็นอุดมการณ์ร่วมกัน ของ “สหกรณ์เกษตรกรรุ่นใหม่ จังหวัดอุดรธานี” ที่เกิดขึ้นจากการรวบรวมพลพรรคกลุ่มยังก์สมาร์ทฟาร์มเมอร์ หรือเกษตรกรรุ่นใหม่ ขึ้นมาเพื่อสร้างความเข้มแข็งให้เกิดขึ้นกับคนทำอาชีพเกษตร โดยตั้งกลุ่มกิจกรรม 9 กลุ่ม ทั้ง พืชสวน ประมง พืชไร่ ปศุสัตว์ วนเกษตร ท่องเที่ยวเชิงเกษตร IOT-Smart Farming รวบรวมสินค้าเกษตรเพื่อจำหน่ายและแปรรูป “เกษตรกรปลูกเก่ง แต่ขายไม่เก่ง ทำให้การผลิตและการจำหน่ายไม่สอดคล้องกัน เราโชคดีที่ได้รับคำแนะนำจากสหกรณ์จังหวัด ให้รวมกลุ่มกันตั้งเป็นสหกรณ์เพื่อแก้ไขปัญหา นอกจากนี้ ยังมีอีกหลายหน่วยงานเข้ามาเป็นพี่เลี้ยง ไม่ว่าจะเป็น เกษตรจังหวัด พาณิชย์จังหวัด เพื่อให้ผลผลิตของเกษตรกรขายได้” นายชนะบุญ คู่วัจนกุล ผู้จัดการสหกรณ์ฯ ตัวแทนเกษตรกรรุ่นใหม่ กล่าว “สหกรณ์เกษตรกรรุ่นใหม่ จังหวัดอุดรธานี” มีสมาชิก 52 ราย มีเกษตรกรในท้องถิ่น 98 ราย ส่งสินค้าเกษตรไปขายในหลายช่องทาง รวมถึง โก โฮลเซลล์ (GO WHOLESALE) ศูนย์ค้าส่งวัตถุดิบอาหาร ท
หญ้าอาจเป็นเพียงพืชคลุมดินที่หลายๆ คนมองข้าม แต่สำหรับผู้ที่ทำงานอยู่ในวงการภูมิทัศน์และการจัดสวน หญ้าคือองค์ประกอบสำคัญที่ช่วยเติมเต็มความสวยงาม พร้อมทั้งสร้างบรรยากาศเมื่อมองไปที่สนามทำให้สบายตา และมอบความรู้สึกสดชื่นให้กับพื้นที่ต่างๆ ตั้งแต่สนามหญ้าหน้าบ้าน สนามกอล์ฟ ไปจนถึงสวนสาธารณะ คุณดารุด พูลเต่า เกษตรกรปลูกหญ้าจากจังหวัดปทุมธานี ซึ่งหญ้าไม่ได้เป็นเพียงพืชประดับสนามเท่านั้น แต่ยังเป็นโอกาสในการสร้างชีวิตใหม่ ถ้าหากย้อนกลับไปในอดีตคุณดารุดเคยรับจ้างปลูกหญ้าและจัดสวนในเขตมีนบุรี ซึ่งงานหนักและความยากลำบากไม่เคยทำให้เขาย่อท้อ ตรงกันข้ามกลับกลายเป็นแรงผลักดันให้เขาเริ่มมองเห็นโอกาส จากชีวิตที่เคยเริ่มต้นจากศูนย์ การต่อสู้เพื่อปูทางสู่ตลาดหญ้าที่มั่นคง คุณดารุด เล่าว่า กว่าจะมีแปลงหญ้าเป็นอาชีพที่มั่นคงได้จนถึงทุกวันนี้ สมัยก่อนรับจ้างปลูกหญ้าและขายหญ้าของผู้อื่นได้ค่าจ้างเพียงวันละ 50 บาท แม้จะรู้สึกอายและต้องหลบซ่อนข้างกองหญ้า แต่ก็ยังคงทำเพราะไม่มีทางเลือก ซึ่งคุณดารุดมองว่าการทำเช่นนี้เป็นการสะสมประสบการณ์เพื่อพัฒนาอาชีพของตนเอง ในช่วงแรกของการเริ่มต้นอาชีพ คุณดารุดต้องเผชิญกับ
คุณโอภาส เกษตรสวนเพชร นับเป็นเกษตรกรมือทองที่เชี่ยวชาญด้านไม้ผล โดยเฉพาะการปลูกชมพู่ จนได้รับรางวัลเกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ สาขาอาชีพทำสวน ประจำปี 2550 และรางวัลปราชญ์เกษตรผู้ทรงภูมิปัญญาและมีคุณูปการต่อภาคการเกษตรไทย เป็นเครื่องการันตีผลงาน เดิมคุณโอภาสมีสวนชมพู่ที่ดำเนินสะดวก แต่รับภาระต้นทุนไม่ไหวจึงย้ายมาที่อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี เมื่อปี 2552 แล้วหันมาปลูกลำไยนอกฤดูแทน ระยะหลังจีนปลูกลำไยได้เองมากขึ้น มียอดสั่งซื้อน้อยลง คุณโอภาสจึงตัดสินใจโค่นต้นลำไยทิ้งและหันมาปลูกโกโก้ ในชื่อ “เกษตรสวนเพชร” เนื้อที่ 5 ไร่ ตั้งอยู่บ้านเลขที่ 81 หมู่ที่ 6 ตำบลท่าตะคร้อ อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี สาเหตุที่คุณโอภาสตัดสินใจปลูก“โกโก้” เป็นพืชทางเลือกตัวใหม่เพราะลงทุนครั้งเดียวเก็บเกี่ยวผลผลิตได้นาน 60-70 ปี โกโก้ จัดอยู่ในกลุ่มผลไม้เพื่อสุขภาพ สามารถนำไปแปรรูปสร้างมูลค่าเพิ่มได้หลากหลายรูปแบบ นับเป็นสินค้าเกษตรที่มีศักยภาพทางการตลาด โกโก้ เป็นพืชที่ปลูกดูแลง่าย ปลูกแบบพืชเชิงเดี่ยวหรือปลูกแซมในสวนเกษตรผสมผสานก็ได้ ต้นโกโก้ สามารถปลูกแบบพื้นราบได้ โดยให้น้ำในระบบสปริงเกลอร์
หนองบัวลำภู จังหวัดที่แยกตัวมาจากอุดรธานี ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2536 หากประเมินดูก็น่าเชื่อได้ว่า จังหวัดที่แยกตัวออกมา ควรมีสภาพเศรษฐกิจที่ดีขึ้น แต่ทว่าพื้นที่จังหวัดหนองบัวลำภู กลับไม่มีระบบชลประทานรองรับเกษตรกรในพื้นที่ ทำให้เกษตรกรต้องพยายามพัฒนาระบบน้ำ เพื่อให้สอดคล้องกับการเกษตรในพื้นที่ ซึ่งการปลูกพืชทุกชนิด “น้ำ” เป็นปัจจัยสำคัญ คำสัมภาษณ์ของ คุณทองแดง อัมไพชา เกษตรกร หมู่ที่ 11 ตำบลนิคมพัฒนา อำเภอโนนสัง จังหวัดหนองบัวลำภู เกษตรกรต้นแบบ สาขาพืชสวน (ปลูกกล้วยหอมทอง) อำเภอโนนสัง จังหวัดหนองบัวลำภู ก็เด่นชัดเรื่องน้ำสำหรับใช้ในการเกษตรที่ขาดแคลนและต้องพึ่งพาอาศัยน้ำฝนจากธรรมชาติเพียงอย่างเดียว แม้จะแก้ปัญหาด้วยการเจาะบ่อบาดาลก็ช่วยได้ไม่มากนัก “เทคโนโลยีชาวบ้าน” ได้พูดคุยกับคุณทองแดง ถึงการทำสวน แม้ว่าก่อนหน้านั้นคุณทองแดงจะปลูกมันสำปะหลัง ซึ่งเป็นพืชไร่ จำนวน 10 ไร่ ได้ผลผลิตไร่ละ 4 ตัน คิดเป็นรายได้ต่อปี ประมาณปีละ 40,000 บาท เมื่อหักต้นทุนที่ลงทุนไป ทำให้เห็นได้ชัดว่า รายได้ที่ได้รับไม่เพียงพอต่อค่าใช้จ่ายในครัวเรือน คุณจีระพงษ์ อัมไพชา บุตรชาย เป็นต้นคิดให้พ่อเปลี่ยนรูปแบบการทำการเก
มะพร้าวอ่อน โดยทั่วไปเรียกกันว่า มะพร้าวน้ำหอม แรกๆ มะพร้าวอ่อน อาจจะมีน้ำหวานพร้อมทั้งให้กลิ่นหอม แต่นานเข้าพบว่า มะพร้าวอ่อนที่นิยมบริโภคกันนั้นน้ำมีรสชาติหวาน แต่กลิ่นหอมน้อยลงหรือหายไป ระยะหลังนักวิจัยได้คิดค้นวิธีการวัดกลิ่นหอมของมะพร้าวขึ้น โดยมีหน่วยวัดชัดเจน ในมะพร้าวอ่อน หากน้ำมีรสชาติหวาน บวกกับมีกลิ่นหอมมากๆ ก็จะได้รับความนิยมจากผู้ปลูกและผู้บริโภค คุณนงนารถ ห่วงเจริญ อยู่บ้านเลขที่ 12/2 หมู่ที่ 2 ตำบลบางตลาด อำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นเกษตรกรทำสวน เธอเรียนจบจากวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีฉะเชิงเทรา คุณนงนารถ เล่าว่า ตนเองทำเกษตรในพื้นที่ 50 ไร่ เพื่อจำหน่ายผลผลิตและต้นพันธุ์มะพร้าว…อย่างอื่นมีปลูกมะม่วง มะพร้าวที่ปลูกในเขตอำเภอบางคล้ามีชื่อเสียงมากทางด้านรสชาติ เพราะหวานกลมกล่อม มีกลิ่นหอมที่ชัดเจน แต่นานๆ ไป มีการผสมข้าม จึงเกิดการกลายพันธุ์ โดยที่กลิ่นหอมมีน้อยลง จากประสบการณ์ของคุณนงนารถ หลังจากเพาะมะพร้าวจนต้นและรากงอกแล้วดูที่ราก สามารถระบุได้ว่า ผลไหนหากนำไปปลูกแล้วได้รสชาติหวานและมีกลิ่นหอมด้วย “ที่สวน มีมะพร้าว 1,200 ต้น…เมื่อเราเพาะ มีรากออกมา หากไ
บัวหลวงเป็นดอกไม้ประจำจังหวัดปทุมธานี การนำสีธรรมชาติจากบัวมาใช้ให้เกิดประโยชน์ในเชิงพาณิชย์สามารถผลิตสินค้าวางขายในท้องตลาดและเพิ่มมูลค่าของผ้าพิมพ์สีธรรมชาติ ช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายในการซื้อสีย้อม ผู้ผลิตและผู้ใช้มีความปลอดภัย สีธรรมชาติมีคุณสมบัติเด่นเฉพาะตัวคือ สีสวย สบายตา ไม่ฉูดฉาด และมีต้นทุนในการผลิตต่ำ วัสดุธรรมชาติสู่การเพิ่มมูลค่า “Eco print” กระบวนการพิมพ์สร้างลวดลายจากวัสดุธรรมชาติ การสร้างอัตลักษณ์มูลค่าเพิ่มจากบัว โดย ผศ.กรณัท สุขสวัสดิ์ ผศ.อุไรวรรณ คำสิงหา และ อาจารย์วราภรณ์ นาคะศิริ คณะเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี กล่าวถึงการสร้างอัตลักษณ์และมูลค่าเพิ่มจากบัว เพื่อการพัฒนาและออกแบบผลิตภัณฑ์สู่เชิงพาณิชย์ นำองค์ความรู้ถ่ายทอดให้กับชุมชนนับแต่ต้นนํ้า กลางนํ้า และปลายนํ้า ให้ความรู้การวางลาย การทำผืนผ้า ต่อเนื่องถึงการแปรรูป ออกแบบให้ผลิตภัณฑ์มีความแตกต่างจากที่มี โดยการนำงานปักไหม นำมาเพิ่มมูลค่าให้กับงาน Eco print หรืองานพิมพ์ผ้า Eco print กลุ่มชุมชนหรือบุคคลทั่วไปสามารถทำได้ เพียงใช้อุปกรณ์ในครัวเรือน เทคนิคของการทำ Eco print หลักๆ เลยต้องทำ
