เทคนิคเกษตร

ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว เป็นคำกล่าวถึงความอุดมสมบูรณ์ของประเทศไทยในอดีต ด้วยวิถีชีวิตของคนไทยเรามีความผูกพันอย่างลึกซึ้งและแน่นแฟ้นกับแม่น้ำลำคลอง อาหารการกินอย่างปลาน้ำจืดจะหากินได้ไม่ยาก และหาได้ง่ายตามแม่น้ำลำคลอง เพียงแค่มีอุปกรณ์ในการจับปลา อย่าง เบ็ด แห อวน ลงมือลงแรงซักหน่อย ก็จะได้ปลาสดๆ เช่น ปลาช่อน ปลาขี้ขม ปลากระดี่ ปลาหมอ ปลาโสด ปลาซิว ปลาตะเพียน ปลาฉลาด ปลานิล หรือปลาอื่นๆ มาปรุงเป็นอาหารได้แล้ว วันไหนจับปลาได้มาก ก็จะแบ่งปันให้ญาติพี่น้อง หรือเพื่อนบ้านได้กินกันอย่างทั่วถึงตามนิสัยโอบอ้อมอารีของคนในสมัยก่อน สำหรับส่วนที่เหลือก็จะเอาไปหมักเกลือทำเป็นปลาร้า ปลาส้ม ปลาเปรี้ยว หรือตากแดดย่างรมควัน แล้วแต่ความเหมาะสม ปลาส้ม การแปรรูปอาหารจากปลาชนิดหนึ่งของคนอีสาน เป็นการสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นในการถนอมอาหารจากปลา เมื่อปลาที่หามาได้มีจำนวนมากก็ต้องหาวิธีการแปรรูป เพื่อจะได้เก็บไว้กินนานๆ โดยเอาปลามาหมักกับเกลือ และข้าวสวย ซึ่งไม่น่าเชื่อว่าจะได้เมนูอร่อยๆ ที่เรารู้จักและเรียกกันว่า ปลาส้ม ปลาเปรี้ยว ส้มปลา นั่นเอง! สามารถนำมาประกอบเป็นอาชีพ และเสริมรายได้ให้ครอบครัวได้เป็นอย่างดี

กศน.ตำบลหนองจ๊อม (กศน.ในวัดฟ้ามุ่ย) ในสังกัด กศน.อำเภอสันทราย สำนักงาน กศน.จังหวัดเชียงใหม่ นับเป็นแหล่งเรียนรู้ที่หลากหลาย มีอาคารสถานที่ทั้งภายในและภายนอกที่มีความพร้อมในการให้บริการ อาคารมั่นคง มีความสะอาด ร่มรื่น สวยงาม ปลอดภัย จัดมุมเพื่อการเรียนรู้สำหรับผู้ที่มาใช้บริการ เกิดความรู้สึกสะดวก สบาย มีวัสดุอุปกรณ์เพียงพอกับความต้องการเหมาะสม และมีบรรยากาศเอื้อต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ผู้มาใช้บริการมีความสุข “กศน.ตำบลหนองจ๊อม” นับเป็น กศน.ตำบลต้นแบบ 5 ดี พรีเมี่ยม ในการจัดการศึกษา กศน. อย่างมีคุณภาพ โดยเน้นการพัฒนา 5 ด้าน ประกอบด้วย Good Teacher (ครูดี) Good Place Best Check in (สถานที่ดี) Good Activities (กิจกรรมดี) Good Partnership (เครือข่ายดี) และ Good Innovation (นวัตกรรมดี) โดยนำเทคโนโลยี หรือนวัตกรรมมาประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนรู้เพื่อให้ชุมชนเกิดการเรียนรู้ตลอดชีวิต   อัตลักษณ์ “บวร” กศน.ตำบลในวัด ปัจจุบัน กศน.ตำบลหนองจ๊อม ตั้งอยู่ที่ศาลาอเนกประสงค์ภายในบริเวณวัดฟ้ามุ่ย ใช้เป็นสถานที่จัดกระบวนการเรียนรู้ของชุมชนทั้งงานการศึกษาขั้นพื้นฐาน งานการศึกษาต่อเนื่อง งานการศึกษ

“เลือด” เป็นของเหลวสีแดงที่ไหลเวียนไปตามเส้นเลือดไปยังส่วนต่างๆ ทั่วร่างกาย เลือดทำหน้าที่หลายอย่าง เช่น ขนส่งก๊าซออกซิเจนและคาร์บอนไดออกไซด์ รักษาสมดุลของน้ำและเกลือแร่ ปรับระดับอุณหภูมิของร่างกาย ส่วนเม็ดเลือดขาวก็ช่วยจัดการกับเชื้อโรคที่เข้ามารุกราน รวมทั้งสร้างภูมิคุ้มกันให้กับร่างกาย จะเห็นว่าสิ่งต่างๆ ที่เลือดทำได้นั้นมีความสำคัญกับร่างกายมาก ดังนั้น หากเลือดทำงานด้อยประสิทธิภาพลง จะส่งผลให้ร่างกายอ่อนแอลง เจ็บป่วยได้ง่าย เราจึงควรใส่ใจดูแลบำรุงเลือดให้สมบูรณ์ เมื่อระบบไหลเวียนเลือดทำงานได้ดี ร่างกายก็แข็งแรงจากภายในสู่ภายนอก   8 สมุนไพรบำรุงเลือด ใครที่อยากบำรุงเลือดให้แข็งแรงสมบูรณ์ สิ่งที่ควรใส่ใจเป็นอันดับแรกเลยคืออาหารนั่นเอง มีพืชผักสมุนไพรอยู่เป็นจำนวนมากที่มีสรรพคุณช่วยบำรุงเลือด ไม่ว่าจะในคนปกติหรือผู้ที่มีภาวะเลือดจาง สามารถเลือกกินได้ บางชนิดอาจจะหากินยากสักเล็กน้อย แต่บางชนิดก็ผักสวนครัวใกล้ๆ ตัวที่เราแทบจะกินกันอยู่ทุกๆ วันเลยทีเดียว อย่ารอช้าไปรู้จักกับสมุนไพรมีสรรพคุณช่วยบำรุงเลือดทั้ง 8 ชนิดกันเลย แคนา เป็นพืชที่มักพบตามทุ่งนา ดอกรูปแตรสีขาว ส่วนที่มีสรรพคุณช่วยบำ

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Uvaria rufa Blume ชื่อวงศ์ : ANNONACEAE ชื่ออังกฤษ : Carabao Teats ชื่ออื่นๆ : พีพวนน้อย หมากผีผวน ติงตัง ตีนตั่งเครือ หำลิง สีม่วน (ภาคอีสาน) บุหงาใหญ่ นมแมวป่า (ภาคเหนือ) ฉันรู้…ว่าคุณคิดว่าฉันเป็นควาย แล้วพูดไม่รู้เรื่อง แหม…! อ้ายเราก็คิดว่า “ควาย” ไม่ใช่ไว้ไถนาอย่างเดียว “อย่าดูหมิ่นว่าควายนั้นช่างโง่เขลา ใยถึงคิดว่ากล่าวว่าเราไม่ทันสมัย ทั้งสาปกลิ่นโคลนแดดเผาผิวดำเกรียมไหม้ แต่ใยน้ำนมควายจึงกลายเป็นนมขาวข้นราวเนยทอง…” ฉันจึงขอเป็นตัวแทนของเหล่า “คาราบาว” โดยเฉพาะพันธุ์ “มูร่าห์” (Murrah buffalo, bubalus bubalis) จากอินเดีย ที่ให้น้ำนมสูงทั้งปริมาณและคุณภาพ จนได้ฉายาว่า Queen of buffalo คุณสมบัติมีมากกว่า “นมวัว” โดยเฉพาะ Butter fat มีมากเป็น 2 เท่า โปรตีนก็มากกว่าแต่คอเลสเตอรอลต่ำกว่า เหมาะที่จะแปรรูปพร้อมดื่มเป็นชีส หรือเนยแข็ง กี (qhee) โยเกิร์ต รวมทั้งมอสซาเรลลาชีส  เพียงขอเตือนว่าอาจจะไม่เหมาะกับเด็กทารก แต่เหมาะกับหนุ่มๆ ที่อยากจะ “อัปไซซ์หุ่น” ก็ดื่มนมควายกล้ามเป็นมัดๆ แน่นอน ฉันเชียร์ให้ดื่มนมควาย เพราะตรงกับชื่อฉัน พอเอ่ยชื่อฉัน ยังมีคน

จะว่าไปแล้ว เมนูที่มักทำให้หลายท่านเจริญอาหารจนต้องเติมข้าวหลายรอบคงหนีไม่พ้น “น้ำพริก” น้ำพริกเป็นอาหารไทยโบราณที่ได้รับความนิยมจวบจนถึงทุกวันนี้ น้ำพริกแต่ละชนิดมีเอกลักษณ์ต่างกันขึ้นอยู่กับวัตถุดิบส่วนผสมของแต่ละภูมิภาค จะรับประทานคู่กับผักหรือคลุกข้าวร้อนก็แล้วแต่สไตล์และรสนิยม นับเป็นอาหารหลักสำคัญของคนทุกภาค ชาวบ้านจังหวัดอุทัยธานีนำ “ปลาแรด” ซึ่งเป็นปลาน้ำจืดที่ขึ้นชื่อจนได้รับการรับรองสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) มาทำน้ำพริก ใครที่เคยได้ชิมเนื้อปลาแรดจะทราบว่ามีความนุ่ม แน่น และรสชาติหวานอร่อย พอนำไปผลิตเป็นน้ำพริกจึงไม่ต้องบรรยายสรรพคุณว่าจะอร่อยเพียงใด?? แต่ถ้ายังไม่เคยลองชิม อยากแนะนำให้รู้จักกับผลิตภัณฑ์น้ำพริกแบรนด์ “บ้านสวนลูกแชมป์” ผลิตภัณฑ์นี้ใช้เนื้อปลาแรดมาใส่ร่วมกับเครื่องปรุงที่มีส่วนผสมของสมุนไพรพื้นบ้านออกมาเป็นน้ำพริกหลายชนิด ผ่านกระบวนการผลิตที่ใส่ใจความสะอาด ปลอดภัย รสเด็ดเผ็ดมัน อัดแน่นด้วยเนื้อปลาล้วน ตามสโลแกน “อร่อยแบบลูกทุ่ง สไตล์บ้านสวนฯ สูตรลับความอร่อยย แบบไร้ก้าง” รวมทั้งใช้นวัตกรรมมาผลิตน้ำพริกเพื่อยกระดับมาตรฐานให้ง่าย เกิดความสะดวกต่อการบริโภค ควบคุ

ทับทิมสยาม ไม่ใช่พันธุ์ส้มโอดั้งเดิมในพื้นที่ปากพนัง หากแต่เป็นส้มโอพันธุ์พูโก หรือ ปูโก พืชท้องถิ่นเมืองของบ้านปราโอ ตำบลประจัน อำเภอยะรัง จังหวัดปัตตานี ที่ร่วมปลูกกับส้มโอพันธุ์อื่นๆ เช่น ขาวทองดี โรตี บานหยา เป็นต้น รวมไปถึงการทำเป็นสวนผสมผลไม้ชนิดอื่นๆ ไปพร้อมด้วย ทั้ง มังคุด ทุเรียน ลองกอง เงาะ เป็นต้น มีข้อมูลที่ คุณวิรัตน์ ธรรมบำรุง ผู้อำนวยการสำนักวิจัย และพัฒนาการเกษตร เขตที่ 7 สุราษฎร์ธานี เล่าถึง คุณหวัง มัสแหละ นำกิ่งพันธุ์มาปลูกเป็นรายแรก ในปี พ.ศ. 2523 จากนั้นก็แพร่หลาย เป็นที่รู้จักกันต่อๆ มา จนถึงเมื่อราวปี พ.ศ. 2544 คุณอัมพร สวัสดิ์สุข บ้านเลขที่ 39 หมู่ที่ 15 บ้านแสงวิมาน ตำบลคลองน้อย เกษตรกรเมืองปากพนังเริ่มปลูกในพื้นที่ของตนเอง ต่อมาได้ขยายพื้นที่ปลูกกันมากขึ้น ที่บ้านแสงวิมาน หมู่ที่ 13 ตำบลคลองน้อย อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยปกติแล้ว พื้นที่ในเมืองนครศรีธรรมราชก็มีพืชท้องถิ่นอื่นๆ อีกหลากหลายชนิด ทั้งทุเรียน มังคุด ลองกอง เงาะ ตลอดจนส้มโออยู่แล้ว แต่เมื่อได้ทดลองนำกิ่งพันธุ์ส้มโอชนิดใหม่มาปลูก ก็ดูจะให้ผลผลิตดี โดยเฉพาะพื้นที่ในอำเภอปากพนัง ที่มีสภาพเป็

ชื่อวิทย์ Hyptis suaveolens (L.) Poit.            ชื่อวงศ์ LAMIACEAE ชื่ออื่นๆ แมงลักป่า กะเพราป่า อีตู่นา Chinese Mint. Mint Weed, Pignut, Wild Spikenard ลักษณะทั่วไป แมงลักคา เป็นไม้ล้มลุก ตระกูลเดียวกับกะเพรา สะระแหน่ อายุปีเดียว มีกลิ่นหอม ลำต้นและกิ่งเป็นสี่เหลี่ยม มีขนทั่วลำตัว ลักษณะเป็นใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม รูปไข่หรือรูปสี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด ปลายใบแหลม ฐานใบมน ขอบใบหยักมนหรือหยักซี่ฟันเลื่อย ผิวใบมีขนทั้งสองด้าน ช่อดอกแบบช่อกระจุก ดอกย่อยแบบรูปปากเปิด กลีบเลี้ยงสีเขียว กลีบดอกสีม่วง พบได้ตามที่รกร้างทั่วไป เป็นพืชคนละชนิดกับแมงลักที่ใช้รับประทานเป็นอาหารพบทั่วไปในไทย แมงลักคาใช้เป็นอาหารได้ ยอดอ่อนแมงลักคาใช้เป็นผักแกล้มได้เช่นเดียวกับแมงลัก แต่กลิ่นฉุนกว่า เมล็ดพวกนี้ทานได้คล้ายเมล็ดแมงลัก เมล็ดแมงลักคานำมาแช่น้ำแล้วจะพองออกเป็นวุ้นเช่นเดียวกับเมล็ดแมงลัก ใช้เป็นอาหารสุขภาพ ผสมน้ำผลไม้ หรือน้ำหวาน เป็นอาหารหวาน การขยายพันธุ์ ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด แมงลักคา ยากันยุงฤทธิ์แรงที่ปลอดภัย แมงลักคา เป็นวัชพืชที่มีคุณสมบัติในการช่วยป้องกันและกำจัดแมลงและกันยุง จัดว่าเป็นสมุนไพรไล่แมลงกัน