ผัก
เวทีหารือสาธารณะอิ่ม…ดี… มีสุข : “ผักจะเป็นวาระแห่งชาติได้อย่างไร?” วันพฤหัสบดีที่ 13 พฤษภาคม 2564 เวลา 08.30 – 13.30 น. ตามเวลาประเทศไทย ผ่านทางออนไลน์ระบบ ZOOM 08.30 – 09.00 น. ลงทะเบียน 09.00 – 09.15 น. กล่าวเปิด โดย (1) นายระพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ผู้ประสานงานของประเทศไทยสำหรับ UNFSS (Thai National Convenor) (2) ดร.นพ. ไพโรจน์ เสาน่วม ผู้ช่วยผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และรักษาการผู้อำนวยการสำนักสร้างเสริมวิถีชีวิตสุขภาวะ สสส. (3) ดร. เดลฟีน ลาลูส ผู้อำนวยการศูนย์พืชผักโลก ประจำภูมิภาคเอเชียตะวันออกและ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (World Vegetable Center: WorldVeg) 09.15 – 09.30 น. การบรรยาย หัวข้อ “การประชุมสุดยอดผู้นำระบบอาหารโลก” โดย ดร. วนิดา กำเนิดเพ็ชร์ ผู้อำนวยการสำนักการเกษตรต่างประเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ 09.30 – 10.00 น. การบรรยาย หัวข้อ “Vegetable Food Systems for Healthy Diets” โดย ดร. โจดี้ ฮาร์ริส ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบอาหารโลก ศูนย์พืชผักโลก (WorldVeg) 10.00 – 10.15 น
หลายคนอาจเคยผ่านหูผ่านตากับกระแสข่าวในสังคมออนไลน์ถึง “ผัก 5 ชนิดห้ามกินดิบ” เพราะมีสารที่อาจก่ออันตรายได้ ประกอบด้วยกะหล่ำปลี ถั่วงอก หน่อไม้และมันต่างๆ ถั่วฝักยาว และผักโขม แต่ทราบหรือไม่ว่า ข้อเท็จจริงเป็นเช่นไร เนื่องจากผักเหล่านี้มีคุณค่าทางโภชนาการและสารสำคัญช่วยป้องกันโรคบางชนิดเช่นกัน ผศ.ชนิพรรณ บุตรยี่ อาจารย์ประจำหลักสูตรพิษวิทยาทางอาหารและโภชนาการ สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้ตอบข้อสงสัยในประเด็นข้างต้นว่า จริงๆ แล้วผักทั้ง 5 ชนิด ไม่ได้ห้ามรับประทานดิบโดยสิ้นเชิง เพียงแต่ว่าผู้ป่วยบางกลุ่มอาจต้องระวัง ประกอบด้วย 1.กะหล่ำปลี ข้อจำกัดของการห้ามกินดิบ คือ กลุ่มผู้ป่วยที่มีภาวะไฮโปไทรอยด์ (Hypothyroidism) ซึ่งเป็นภาวะต่อมไทรอยด์ทำงานต่ำ โดยในกะหล่ำปลี จะมีสารชื่อกอยโตรเจน (Goitrogen) ซึ่งอยู่ในกลุ่มของสารที่ขัดขวางการสร้างฮอร์โมนในต่อมไทรอยด์ทำให้ร่างกายนำไอโอดีนไปใช้สร้างฮอร์โมนธัยรอกซินได้น้อยกว่าปกติ หรือทำให้ต่อมไทรอยด์ทำงานต่ำยิ่งขึ้น แต่หากนำกะหล่ำปลีไปผ่านความร้อน สารกอยโตรเจนก็จะสลายไปได้ “แต่สำหรับคนปกติที่ร่างกายไม่มีปัญหาอะไร ก็สามารถกินได้ ซึ่งข้อเท็จจริงแล้วก
“คนเราเกิดมาแล้ว ค้นพบความชอบของตัวเองเจอ และได้มุ่งมั่นเพื่อให้ได้ทำสิ่งนั้น ถือว่าเป็นความสุขที่สุดแล้ว” คุณพัชรินทร์ พุทธฤทธิ์ หรือ พี่กิ่ง อยู่บ้านเลขที่ 55/3 หมู่ที่ 3 ตำบลบางบริบูรณ์ อำเภอเมืองปราจีนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี สาวเท่ผู้มากความสามารถ เธอคนนี้มีดีกรีไม่ธรรมดา เรียนจบปริญญาตรีและโท จากมหาวิทยาลัยแม่โจ้ ปริญญาตรีจบสาขาพืชศาสตร์ เอกพืชผัก ปริญญาโทจบสาขาการจัดการทรัพยากรการเกษตรและสิ่งแวดล้อม ซึ่งจุดประสงค์เพื่อที่จะนำมาสานต่อความฝัน ความชอบ ของตัวเองที่อยากจะเป็นเกษตรกรโดยเฉพาะ จุดเริ่มต้นที่กว่าจะมาเป็นเกษตรกร ปลูกผักไฮโดรโปนิกส์ได้อย่างมืออาชีพ พี่กิ่ง บอกว่า ในระหว่างที่กำลังศึกษาอยู่ ป.โท อาจารย์เห็นแววว่าเธอน่าจะช่วยสอนรุ่นน้องได้ จึงหยิบยื่นโอกาสมาให้โดยการให้ช่วยสอนแล็บนักศึกษา ชั้น ป.ตรี และทำธีสิส ป.โท เกี่ยวกับการปลูกพืชไร้ดินมาโดยตลอด เพราะเกิดข้อสงสัยว่า ผักปลูกในน้ำโตได้อย่างไร ทั้งที่ไม่มีดิน จึงพยายามที่จะหาคำตอบมาตลอด ประจวบเหมาะกับที่มีโปรเจ็กต์การปลูกผักไร้ดินเข้ามาพอดี จึงรับทำโปรเจ็กต์นี้เพื่อหาคำตอบที่อยากรู้มาตลอด จนกระทั่งเรียนจบได้ไปทำงานอยู่โครงการ
ทางเดินชีวิต…สู่แนวคิดปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง คุณจำเนียร กาญจนพรหม 107/1 หมู่ที่ 12 บ้านหนำควาย ตำบลนาท่ามเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดตรัง 92190 เดิมคุณจำเนียร เติบโตในครอบครัวเกษตรกรที่ทำสวนยางพารา ปลูกข้าว เลี้ยงสัตว์ เลี้ยงโค กระบือ สุกร เป็ด และไก่ เมื่อจบการศึกษาในมหาวิทยาลัยรามคำแหง ได้สืบทอดอาชีพของครอบครัวมาโดยตลอด ต่อมาได้สมรสกับ คุณวิรัตน์ กาญจนพรหม ซึ่งเป็นอาจารย์สอนที่วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีตรัง จังหวัดตรัง จึงทำหน้าที่แม่บ้าน ทำสวนยางพารา และเลี้ยงสัตว์เป็นรายได้เสริมให้กับครอบครัว โดยมีเป้าหมายหลักคือให้ครอบครัวอยู่อย่างเป็นสุข การทำอาชีพเสริมของครอบครัว เพื่อมุ่งเน้นให้บุคคลในครอบครัวมีกิจกรรมทำร่วมกัน คุณจำเนียรมีเป้าหมายคือ ต้องการให้บุตรของตนเองสืบทอดอาชีพเกษตรกรรมสืบไป โดยดำเนินชีวิตตามแนวทางปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จึงได้ปรับพื้นที่สวนยางพาราเป็นพื้นที่การเกษตรแบบครัวเรือน โดยแบ่งออกเป็น 4 กิจกรรมหลัก ดังนี้ 1.การปลูกพืชผักสวนครัว เน้นผักพื้นบ้านปลอดสารพิษ และเพาะเห็ดฟาง 2.เลี้ยงสัตว์ เช่น เป็ด ไก่ สุกร และโค 3.ด้านประมง มีการเลี้ยงก
ผลกระทบจากปัญหาภัยแล้ง ฝนทิ้งช่วง ทำให้เกษตรกรไทยเผชิญกับปัญหาผลผลิตน้อยลง เนื่องจากขาดน้ำใช้ในการเกษตรแล้ว อีกหนึ่งปัญหาที่เกษตรกรผู้ปลูกผักต้องรับมือคือ ปัญหาแมลงระบาด กัดกินผลิตผลโดยเฉพาะกะหล่ำปลี ผักกาดขาว และมะเขือเทศ ที่บางแห่งเสียหายเกือบครึ่ง ไม่สามารถขายได้ นำมาซึ่งการสูญเสียรายได้ เทสโก้ โลตัส ในฐานะผู้รับซื้อผักและผลไม้ตรงจากเกษตรกรไทย มากถึงปีละ 150,000 ตัน จึงได้ร่วมมือกับกรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในการเดินสายให้ความรู้กับเกษตรกรในจังหวัดเชียงใหม่และแม่ฮ่องสอน ในการเพาะไส้เดือนฝอยกำจัดแมลงสายพันธุ์ไทย (ชื่อทางวิทยาศาสตร์ Steinernema sp. Thai strain) ไว้ใช้เอง โดยมีต้นทุนค่าวัสดุเพาะเลี้ยงเพียงแค่ 100 บาท ต่อไร่ ต่อครั้ง เทียบกับการใช้ยาฆ่าแมลง ที่มีต้นทุน ระหว่าง 700-1,000 บาท ต่อไร่ ต่อครั้ง โดยนอกจากจะช่วยเกษตรกรประหยัดต้นทุนค่าใช้จ่ายในการป้องกันและกำจัดแมลงอย่างมีประสิทธิภาพแล้ว ยังลดความเสี่ยงต่อสุขภาพของเกษตรกรจากการใช้สารเคมี และความปลอดภัยของผู้บริโภคอีกด้วย นางสาวพรเพ็ญ นาถพิริยรัตน์ รองประธานกรรมการฝ่ายกำกับดูแลคุณภาพสินค้า เทสโก้ โลตัส กล่าวว่า ด้วยม
จากที่พระอธิการสุพจน์ มหาลาโภ เจ้าอาวาสวัดสารวัน ตำบลไทรทอง อำเภอไม้แก่น จังหวัดปัตตานี ได้ทำหนังสือขอความช่วยเหลือจากราชเลขานุการในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ให้จัดตั้งฟาร์มตัวอย่างฯ ณ หมู่ที่ 2 บ้านสารวัน ตำบลไทรทอง อำเภอไม้แก่น จังหวัดปัตตานี เพื่อให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ที่ได้รับความเดือดร้อนจากภัยธรรมชาติและผู้เดือดร้อนจากเหตุการณ์ความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งแต่เดิมเจ้าอาวาสวัดสารวัน ได้อนุญาตให้เกษตรกรในหมู่บ้านสารวันประมาณ 30-40 คน ใช้พื้นที่สวนมะพร้าวของวัดสารวัน ประมาณ 40 ไร่ ปลูกพืชแบบหมุนเวียน เช่น ปลูกแตงโมหลังเก็บเกี่ยวข้าวเพื่อสร้างรายได้ เมื่อถึงช่วงเก็บเกี่ยวผลผลิตปรากฏว่าผลผลิตดี ทำให้เกษตรกรมีรายได้เฉลี่ยคนละ 3,000-4,000 บาท ต่อเดือน นับเป็นรายได้เสริมที่ดีมาก ทั้งนี้ วัดสารวัน เดิมชื่อ วันลูตง สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่มีพระราชประสงค์สร้างขึ้นเพื่อเป็นสัญลักษณ์แสดงถึงความเจริญรุ่งเรืองของพระพุทธศาสนา ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2445 (ร.ศ.121) ปัจจุบันใช้ประกอบศาสนกิจในว
สุขภาพดี เป็นฐานของการมีคุณภาพชีวิตที่ดี ถือเป็นสิ่งที่มนุษย์ทุกคนล้วนแสวงหา สุขภาพที่ดีควรควบคู่กับการมีอายุที่ยืนยาว สุขภาพเป็นเรื่องที่ส่งผลต่อความสุข การมีร่างกายที่สมบูรณ์ มีจิตใจที่แจ่มใสเบิกบาน ถือเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ให้ดำรงอยู่ได้อย่างมีความสุข พื้นฐานการมีสุขภาพที่สมบูรณ์แบบ เริ่มจากการเรียนรู้ว่าร่างกายของเราและการดำเนินชีวิตของเราในแต่ละวันนั้นเป็นอย่างไร คอยสังเกตว่ามีอะไรเกิดขึ้นกับระบบต่างๆ ภายในและภายนอกร่างกายของเรา ร่างกายของคนเราประกอบด้วยอวัยวะต่างๆ ที่จะทำงานประสานและสอดคล้องกัน ในแต่ละวันคนเราจะได้รับพลังงานจากการรับประทานอาหารผสมกับออกซิเจนจากการหายใจเข้าไป เรียกปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นนี้ว่า “ออกซิเดชั่น” เพื่อให้เกิดพลังงานสำหรับดำเนินชีวิตประจำวัน เมื่อมีการใช้พลังงานก็จะเกิดของเสีย ที่เรียกว่า “อนุมูลอิสระ” ที่จะทำให้เซลล์เนื้อเยื่อและอวัยวะต่างๆ ของเรานั้นเสื่อมสภาพก่อนวัยอันควร ถ้าไม่ได้รับการกำจัดออกไป ธรรมชาติทำให้เวลาในการเข้านอนและหลับสนิทในความมืดนั้นจะเกิดการผลิตฮอร์โมนต่างๆ ออกมา เพื่อที่จะทำให้อวัยวะต่างๆ ทำงานได้เป็นปกติ แล
ร้อยตำรวจโท สุเทพ ฉิมวัย ชายหนุ่มจากอำเภอบางปลาม้า จังหวัดสุพรรณบุรี อดีตเป็นลูกชาวนาฐานะค่อนข้างยากจน ต้องดิ้นรนหาเช้ากินค่ำ ส่งตัวเองเรียนจนจบปริญญา หวังก้าวหน้าเป็นครู จับพลัดจับผลู ต้องกลายมาเป็นผู้พิทักษ์สันติราษฎร์ บนรถไฟสายล่องใต้วันนั้น หนุ่มใหญ่วัยสาย หิ้วของพะรุงพะรัง เดินหาที่นั่งให้ตรงกับหมายเลขตั๋ว ในตู้นอนปรับอากาศชั้นหนึ่ง เดินทักทายพูดคุยกับคนที่มีที่นั่งอยู่ก่อนแล้วด้วยภาษาเสียงสำเนียงใต้ แต่แล้วผู้ชายในวัยที่ค่อนข้างเอียงไปทางตอนบ่ายแล้ว ทักมาเป็นภาษากลางออกเหน่อๆ ปนศัพท์แสง ที่เป็นคำที่ใช้ในภาษาใต้ “เลขที่นั่งน่าจะอยู่ติดกับผมนะ ผมเลขที่ ยี่สิบ ของคุณล่ะ” หนุ่มวัยสายรู้ได้โดยทันที ผู้ชายในวัยบ่ายคนนี้ไม่ใช่คนใต้ น่าจะเป็นคนอ่างทอง ราชบุรี นครปฐมหรือไม่ก็ สุพรรณบุรี ที่พยายามกลมกลืนให้เข้ากับคนใต้ และหมายเลขที่นั่งก็ติดกัน ด้วยรอยยิ้มที่เป็นมิตรและพูดจาด้วยน้ำเสียงที่อบอุ่นเป็นกันเอง หนุ่มใหญ่วัยสายตอบกลับไป “หมายเลขยี่สิบเอ็ดครับ” หลังพูดจาวิสาสะ เป็นที่คุ้นเคยกันแล้ว จึงต่างถามไถ่ชื่อแซ่ ว่าเป็นใครมาจากไหน ชายหนุ่มวัยสายจึงได้รู้ว่า แท้ที่จริงแล้ว ผู้ชายที่นั่งตรงหน
อาจารย์สงบ เพียรทำดี เลขที่ 72 หมู่ที่ 13 ตำบลหนองย่างเสือ อำเภอมวกเหล็ก จังหวัดสระบุรี จาก ผอ. ศูนย์ศิลปาชีพบางไทร ผันตัวเองมาเป็นเกษตรกร เล่าว่า ตนจบการศึกษาจากวิทยาลัยเกษตรกรรมบางพระ หลังจากนั้นได้บรรจุเป็นอาจารย์ที่วิทยาลัยเกษตรกรรมสิงห์บุรี สอนทางด้านสัตวศาสตร์ จนกระทั่งรับตำแหน่งสุดท้ายคือ ผู้อำนวยการวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีศูนย์ศิลปาชีพบางไทร ซึ่งเป็นวิทยาลัยเกษตรเฉพาะการ หมายความว่าโครงการความร่วมมือระหว่างสำนักงานการอาชีวศึกษากับศูนย์ศิลปาชีพบางไทร และ ศปก. ดำรงตำแหน่งนาน 17 ปี ได้ลาออกก่อนเกษียณ 1 ปี เพื่อมาทำเกษตร อาจารย์สงบ เพียรทำดี อดีต ผอ. ศูนย์ศิลปาชีพบางไทร เปลี่ยนวิถีมาปลูกผัก อาจารย์สงบ หรือคนเกษตรรู้จักกันดีในนามครูสงบ ลาออกก่อนเกษียณ 1 ปี เพื่อมาปลูกผักปลอดสาร จุดเริ่มต้นคือ ทำเพื่อเอาไปใช้เอง “ก่อนหน้านั้น เราทำบาร์สลัดในห้างโมเดิร์นเทรด บิ๊กซี โลตัส ทำตั้งแต่โลตัสที่แม่สายถึงบิ๊กซีปัตตานี ก็ต้องใช้ผักเยอะวัตถุดิบเยอะ เกิดปัญหาได้วัตถุดิบไม่ตรงต่อความต้องการของเรา ผักถือเป็นวัตถุดิบตัวแรกที่จำเป็นในบาร์สลัด เพราะฉะนั้นคุณภาพ ปริมาณ ต้องเพียงพอ เมื่อเกิดปัญหาซ้ำบ
ขึ้นชื่อว่า ผัก เป็นแหล่งอาหารที่อุดมไปด้วยวิตามิน เกลือแร่ต่างๆ เช่น วิตามินบี 2 บี 6 กรดโฟลิก แมกนีเซียม แคลเซียม ธาตุเหล็ก ทองแดง โพแทสเซียม โดยเฉพาะวิตามินนั้น มีคุณสมบัติเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ เช่น เบตาแคโรทีน หรือวิตามินเอ ซี และอี ช่วยชะลอความเสื่อมร่างกายและผิวพรรณเต่งตึง สดใส ป้องกันโรคหัวใจ โรคต้อกระจกโดยเฉพาะในผู้สูงอายุ โรคข้อเสื่อม เพิ่มภูมิต้านทานโรค และป้องกันโรคความดันโลหิตสูง ส่วนแคลเซียม ป้องกันโรคกระดูกพรุน ธาตุเหล็กป้องกันโรคโลหิตจาง เส้นใยอาหารในพืชมีสารเฉพาะที่เรียกว่าสารพฤกษเคมี สามารถป้องกันโรคมะเร็งได้หลายชนิด องค์การอนามัยโลก แนะนำว่าอาหารที่กิน และจะช่วยป้องกันโรคได้จะต้องมีผักผลไม้อย่างน้อยวันละ 400 กรัมขึ้นไปหรือต้องกินปีละ 146 กิโลกรัม/คน เฉลี่ยเดือนละ 12 กิโลกรัม ดังคำกล่าวที่ว่า “กินผักดีกว่า ถูกกว่าค่ายารักษาโรค และอร่อยกว่ากินยา” หลายคนที่รักสุขภาพ และกินผักเป็นประจำอยู่แล้ว โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ในพื้นที่เขตเมืองทั้งใน กทม. และตามเมืองใหญ่ๆ ในต่างจังหวัด มีความสนใจอยากปลูกผักกินเอง เพราะมั่นใจในความปลอดภัย และลดรายจ่ายซื้อกับข้าว ได้กินผักสดตัดมาใหม่ๆ แต่
