มหาวิทยาลัยมหิดล

กว่าจะได้ผลิตภัณฑ์เคมีเพื่อใช้ประโยชน์ในแต่ละชนิด ต้องผ่านกระบวนการต่างๆ มากมาย โดยต้องลงทุนทั้งในด้านงบประมาณ เวลา ทรัพยากรมนุษย์ ฯลฯ ซึ่งล้วนส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจของชาติ และที่สำคัญตามมาด้วยปัญหาทางสิ่งแวดล้อมซึ่งเป็นผลกระทบจากกระบวนการผลิต รองศาสตราจารย์ ดร.ศิริลตา ยศแผ่น อาจารย์ประจำภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ในฐานะ “นักเคมีอินทรีย์”  หนึ่งในผลงานที่ภาคภูมิใจ คือ การค้นพบสารเคมีชนิดใหม่โดยใช้เทคนิค “Carbon-Hydrogen Bond Functionalization” หรือ “C-H Functionalization” ที่สามารถเปลี่ยนพันธะคาร์บอนที่อยู่ในสารอินทรีย์ เพื่อให้เกิดสารเคมีชนิดใหม่ซึ่งมีคุณสมบัติตามที่ต้องการ โดยการเติมสารบางอย่าง ซึ่งอาจเป็นโลหะ เกลือ หรือสารเหนี่ยวนำบางอย่าง เข้าไปทำปฏิกิริยาเพื่อทำให้พันธะของคาร์บอนที่แข็งแกร่งนั้นอ่อนตัวลงในขั้นตอนเดียว ตัวอย่างการใช้เทคนิค “C-H functionalization” ได้แก่การนำยาแก้ปวดลดไข้ชนิดหนึ่ง ซึ่งหาได้ทั่วไปตามท้องตลาด และมีราคาไม่สูงนัก มาเปลี่ยนโครงสร้างทางเคมี เพื่อทำให้ได้ยาใหม่ โดยพบว่าสามารถลดต้นทุนการผลิต แล

ในปี 2565 ประเทศไทยจะเข้าสู่ “สังคมสูงอายุอย่างสมบูรณ์” (Complete aged society) โดยมีสัดส่วนประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป ในอัตราร้อยละ 20 ของจำนวนประชากรทั้งหมด และคาดว่าในปี 2576 จะเข้าสู่การเป็น “สังคมสูงอายุระดับสุดยอด” (Super-aged society) คือมีสัดส่วนประชากรที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไปในอัตราร้อยละ 28 ของประชากรทั้งหมด คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล โดย ศาสตราจารย์ แพทย์หญิงยุวเรศมคฐ์ สิทธิชาญบัญชา รองคณบดีฝ่ายศูนย์ความเป็นเลิศ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล เปิดเผยว่า ในปัจจุบันพบว่าสถานบริบาลผู้ป่วยสูงอายุไทยที่มีภาวะพึ่งพา (Nursing homes) ทั้งในภาครัฐและเอกชนนั้น ยังมีปัญหาในด้านการวางแผนจัดการหรือออกแบบการดูแลในผู้ป่วยสูงอายุกลุ่มที่มีโรคมาก เปราะบาง และ/หรือสมองเสื่อม โดยทั่วไป สถานบริบาลผู้ป่วยสูงอายุมักมุ่งเน้นให้การดูแลในด้านสุขอนามัย และด้านการทำกิจวัตรประจำวัน (Basic activities of daily living) เช่น อาบน้ำ ขับถ่าย รับประทานอาหาร การเคลื่อนไหวเป็นหลัก แต่ยังมิได้มีการวางแผนหรือออกแบบการดูแลที่มุ่งเน้นในด้านการป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อน ภาวะพึ่งพา ห

มีบางรายที่ไม่ทราบว่า ภายในถังรถบรรทุกน้ำมันขนาดประมาณ 80,000 ลิตรที่เราเห็นกันโดยทั่วไปบนท้องถนนนั้น ประกอบด้วยแผงกั้นซึ่งได้มีการออกแบบให้แต่ละแผ่นมีรูตรงกลางขนาดใหญ่ติดตั้งไว้เรียงรายภายในถัง เพื่อคอยทำหน้าที่ลดแรงเฉื่อยไม่ให้รถบรรทุกน้ำมันเกิดเหตุพลิกคว่ำ ตามหลักการของ “พลศาสตร์ของไหล” ซึ่งเป็นหนึ่งในผลงานนวัตกรรมคุณภาพออกแบบโดยอาจารย์นักวิจัยของมหาวิทยาลัยมหิดล และผู้ประพันธ์ตำรา E-Book ในชื่อเดียวกัน ซึ่งสามารถดาวน์โหลดได้แล้ววันนี้ทางแอปพลิเคชั่น MU PRESS รองศาสตราจารย์ ดร.ชาคริต สุวรรณจำรัส อาจารย์ประจำภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ผู้ประพันธ์ตำรา MU PRESS E-Book “พลศาสตร์ของไหล” เจ้าของผลงานนวัตกรรมการออกแบบแผงกั้น (Buffle) เพื่อลดแรงเฉื่อยในถังรถบรรทุกน้ำมัน และอีกหลากหลายผลงานคุณภาพ ด้วยหลักการ “พลศาสตร์ของไหล” ได้อธิบายถึงคำจำกัดความของ “ของไหล” ว่าไม่จำเป็นต้องเป็นน้ำและอากาศ แต่ได้แก่สสารซึ่งสามารถเปลี่ยนแปลงรูปร่างได้ตามแรงที่ถูกกระทำ โดยขึ้นอยู่กับ “ความดัน” และ “ความเร็ว” เป็นสำคัญ เมื่อรถเบรก แต่ของเหลวไม่ได้เบรกตาม ซึ่งมักเป็นเหตุให้รถบร

รองศาสตราจารย์ ดร.พลังพล คงเสรี คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้เล็งเห็นความสำคัญของการเรียนรู้วิทยาศาสตร์พื้นฐานที่มีต่อการพัฒนาคุณภาพของสังคม และเป็นปัจจัยสำคัญที่ควรค่าต่อการลงทุนของประเทศ จึงได้มีการส่งเสริมและสนับสนุนนักศึกษาระดับปริญญาตรีของคณะฯ ผลิตผลงานวิจัยและนวัตกรรมคุณภาพ เพื่อร่วมแสดงในนิทรรศการโครงงานวิทยาศาสตร์ (Science Project Exhibition) หรืองาน “SciEx” ประจำปีอย่างต่อเนื่องตลอดมา โดยในปีนี้จัดเป็นปีที่ 23 ท่ามกลางสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส COVID-19 ที่ยังคงมีอย่างต่อเนื่อง จึงได้ขยายขอบเขตสู่การเรียนรู้อย่างไร้ขีดจำกัดสู่รูปแบบออนไลน์ ต่อเนื่องจากปีที่ผ่านมา ซึ่งพบว่ามีส่วนทำให้เยาวชนคนรุ่นใหม่หันมาใส่ใจวิทยาศาสตร์กันมากขึ้น จากตัวเลขผู้ลงทะเบียนที่เพิ่มขึ้นจากหลักร้อยสู่หลักพันราย รองศาสตราจารย์ ดร.พลังพล กล่าวอีกว่า ในปี 2565 นี้ เราได้รับเกียรติจาก สมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ เข้ามาร่วมเป็นเจ้าภาพในการจัดงานและพิจารณารางวัล นอกจากการแสดงผลงานโปสเตอร์ทางวิทยาศาสตร์เพื่อแข่งขันชิงรางวัลแล้ว ไ

วันที่ 31 พฤษภาคมของทุกปี ตรงกับ “วันงดสูบบุหรี่โลก” ที่หลายคนถือเป็นวันเริ่มต้นของการหยุดสูบบุหรี่ ซึ่งปีนี้มีคำขวัญว่า “บุหรี่ทำลายสิ่งแวดล้อม” เพื่อเพิ่มความตระหนักและการจัดระเบียบสิ่งแวดล้อมให้เหมาะสม ในปัจจุบันมีสถานที่หลายแห่งปลอดบุหรี่ 100% โดยเฉพาะอย่างยิ่งสถานที่ชุมชน เช่น โรงเรียน สวนสาธารณะ และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง “โรงพยาบาล” ซึ่งถือว่าการสูบบุหรี่เป็นอันตรายทั้งต่อผู้สูบและผู้ป่วยของโรงพยาบาล จึงได้มีการกำหนดโทษปรับสูงถึง 5,000 บาท โดยได้กำหนดพื้นที่ห้ามสูบ นอกจากภายในโรงพยาบาลแล้ว ยังนับจากบริเวณทางเข้า-ออกโรงพยาบาลออกไปอีก 5 เมตรอีกด้วย แพทย์หญิงธีรานันท์ นาคะบุตร ประธานคณะทำงานโรงพยาบาลปลอดบุหรี่ 100% และรองหัวหน้าฝ่ายการแพทย์แผนกเวชศาสตร์ครอบครัวและแพทย์บูรณาการ ศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษก คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล ได้เล่าถึงนโยบายรณรงค์โรงพยาบาลปลอดบุหรี่ 100% ของศูนย์การแพทย์ฯ ที่เข้มงวดจริงจังจนกลายเป็นต้นแบบของโรงพยาบาลปลอดบุหรี่ทั่วประเทศว่า เกิดจากความเอาใจใส่ในทุกมาตรการ ตั้งแต่การคัดกรองป้องกัน และดูแล จนปัจจุบันมั่นใจได้ว่า ไม่มีพื้นที่ใดภายในศูนย์ก

“ควอนตัม” คือเทคโนโลยีที่เกิดขึ้นพร้อมกับโลกยุคใหม่ในช่วงรอยต่อของศตวรรษที่ 19-20 เริ่มโดยกลุ่มนักวิทยาศาสตร์ที่พยายามอธิบายทฤษฎีการแผ่รังสีของวัตถุร้อน จนกระทั่งได้รับรางวัลโนเบล สาขาฟิสิกส์ ในเวลาต่อมา ได้มีการประยุกต์สู่ “เคมีควอนตัม” ซึ่งเป็นทฤษฎีที่ใช้อธิบายพลังงานและโครงสร้างของโมเลกุลเพื่อศึกษาปฏิกิริยาเคมีที่ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อมวลมนุษยชาติอีกมากมาย รวมถึงการสร้างสรรค์สู่พลังงานทางเลือก กู้วิกฤติการขาดแคลนทรัพยากรของโลกในปัจจุบัน รองศาสตราจารย์ ดร. พนิดา สุรวัฒนาวงศ์ อาจารย์ประจำหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต (เคมี) หลักสูตรนานาชาติ ภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นหนึ่งใน “ปัญญาของแผ่นดิน” ที่มหาวิทยาลัยมหิดลภาคภูมิใจ ในฐานะ “นักเคมีควอนตัม” ผู้มีผลงานเด่นจากการวิจัยประยุกต์ใช้องค์ความรู้ทางด้านเคมีควอนตัมมาศึกษาบทบาทของตัวเร่งปฏิกิริยาเพื่อลดพลังงานสารตั้งต้นในอุตสาหกรรมเคมีหวังเพื่อลดต้นทุนการผลิตจากการใช้พลังงานทางเลือกที่ให้ผลที่คุ้มค่ากว่า เบื้องต้น สารชีวมวลทางการเกษตร ซึ่งได้แก่ วัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตร จำพวกเศษไม้ใบหญ้าต่า

ศาสตราจารย์ นายแพทย์บรรจง มไหสวริยะ อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหิดล ได้กล่าวถึงบทบาทของมหาวิทยาลัยมหิดลในฐานะสถาบันอุดมศึกษาในระดับแนวหน้าของประเทศที่มีส่วนสำคัญในการพัฒนาประเทศเพื่อให้เป็นที่ประจักษ์ในเวทีโลก จากผลงานที่ผ่านมาล่าสุดที่มหาวิทยาลัยมหิดลสามารถก้าวสู่การเป็นมหาวิทยาลัยอันดับโลกในอันดับที่ดีขึ้น โดยในสาขาวิทยาศาสตร์สุขภาพและการแพทย์ (Life Sciences & Medicine) ล่าสุดมหาวิทยาลัยมหิดลสามารถขึ้นไปถึงอันดับที่ 14 ของเอเชีย และอันดับที่ 118 ของโลกสาขาเภสัชกรรมและเภสัชวิทยา (Pharmacy & Pharmacology) สามารถขึ้นไปถึงอันดับที่ 100 ของโลกสาขาพยาบาลศาสตร์ (Nursing) สามารถขึ้นไปถึงอันดับที่ 101-150 ของโลก และสาขาศิลปะการแสดง (Performing Arts) ที่มหาวิทยาลัยมหิดลสามารถก้าวขึ้นไปถึงอันดับที่ 47 ของโลกได้อย่างเหนือความคาดหมายในปีนี้ โดย ศาสตราจารย์ นายแพทย์บรรจง เชื่อมั่นว่าด้วยพลัง “Hardpower” และ “Softpower” ที่มหาวิทยาลัยมหิดล ได้สร้างสมและผลักดันสู่การเป็นพลังสำคัญในการร่วมพัฒนาประเทศ มาจากบัณฑิตที่มหาวิทยาลัยมหิดลมุ่งสร้างขึ้นเพื่อตอบโจทย์สังคมอย่างแท้จริง และเชื่อมั่นว่าในอีกไม่ช้

ศ. (วิจัย) ดร.ชุติมา เอี่ยมโชติชวลิต ผู้ว่าการสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) และ ศ.นพ.บรรจง มไหสวริยะ อธิการบดี มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมลงนามบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือด้านการทดสอบผลิตภัณฑ์อาหารเชิงหน้าที่ (Functional Food) โพรไบโอติก และสารสำคัญจากสมุนไพร หรือจากแหล่งธรรมชาติอื่นๆ เช่น สาหร่าย เพื่อนำไปสู่การขึ้นทะเบียนที่สามารถขอการรับรองจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ด้านการกล่าวอ้างทางสุขภาพ โดยมีระยะเวลาดำเนินการ 5 ปี โอกาสนี้ นายสายันต์ ตันพานิช รองผู้ว่าการวิจัยและพัฒนาด้านอุตสาหกรรมชีวภาพ วว. ดร.อาภากร สุปัญญา รองผู้ว่าการยุทธศาสตร์และจัดการนวัตกรรม วว. ศ.ดร.นพ.ภัทรชัย กีรติสิน รองอธิการบดีฝ่ายวิจัย มหาวิทยาลัยมหิดล รศ.ดร.ชลัท ศานติวรางคณา ผู้อำนวยการสถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล พร้อมผู้บริหาร บุคลากรทั้งสองหน่วยงานร่วมเป็นเกียรติ ในวันที่ 27 เมษายน 2565 ณ ห้องประชุมศาสตราจารย์นายแพทย์นที รักษ์พลเมือง ชั้น 5 อาคารสำนักงานอธิการบดี ผู้ว่าการ วว. กล่าวว่า ภายใต้ความร่วมมือดังกล่าว วว. และม

อาจารย์ ดร.จิรัฐกาล พงศ์ภคเธียร รองผู้อำนวยการศูนย์จิตตปัญญาศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยากรอบรมหัวข้อ “ตัวตนบนหนทางแห่งความเป็นครู” ในโครงการพัฒนาศักยภาพอาจารย์มหาวิทยาลัยมหิดลด้านการศึกษา (Mahidol University Academic Development Program ; MU-ADP) ซึ่งมหาวิทยาลัยมหิดล โดย กองบริหารการศึกษา จัดขึ้นเพื่อพัฒนาจิตวิญญาณความเป็นครูให้แก่อาจารย์ผู้สอนของมหาวิทยาลัยมหิดล โดยมองถึงบทบาทของความเป็นครูว่า เป็นได้มากกว่า “ผู้มอบวิชาความรู้” บ่อยครั้งที่เริ่มชั้นเรียนออนไลน์แล้วพบว่านักศึกษาขาดปฏิสัมพันธ์ ปิดไมค์ ปิดกล้อง ให้อาจารย์ผู้สอนต้องพูดอยู่ฝ่ายเดียว โดยไม่ทราบเลยว่านักศึกษากำลังทำอะไร และเข้าใจในสิ่งที่อาจารย์สอน หรือยังอยู่ในห้องเรียนออนไลน์อยู่หรือไม่ เมื่ออาจารย์ผู้สอนได้ทราบถึงสภาวะในใจของนักศึกษาในชั้นเรียนแล้ว ก็จะสามารถปรับเปลี่ยนกิจกรรม หรือรูปแบบการเรียนการสอนให้สอดคล้องกับสภาวะที่นักศึกษาเป็นอยู่จริงได้มากยิ่งขึ้น สุดท้ายการเรียนการสอนวิชาดังกล่าวก็จะสร้างการเรียนรู้ที่เชื่อมโยง และต่อยอดกับชีวิต และความสนใจของผู้เรียนได้ ตัวอย่างเทคนิคละลายพฤติกรรมก่อนการเรียนการสอนออนไลน์ อาทิ

รองศาสตราจารย์ ดร.ยุพา จิ๋วพัฒนกุล อาจารย์ประจำภาควิชาการพยาบาลสาธารณสุขศาสตร์ คณะพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยมหิดล ได้ประพันธ์ตำรา E-Book “หลักการพยาบาลครอบครัว” ซึ่งสามารถดาวน์โหลดได้ทางแอปพลิเคชั่น MU PRESS เพื่อเป็น “คู่มือ Health Literacy ฉบับครอบครัว” ที่ใช้ประกอบการเรียนการสอนของนักศึกษาพยาบาล และสำหรับประชาชนทั่วไป เพื่อใช้เป็นกรณีศึกษาในการปรับใช้กับชีวิตประจำวัน โดยผู้อ่านจะได้สัมผัสการใช้ศิลปะการพยาบาลที่ได้นำมาใช้ในการส่งเสริมสุขภาวะ ป้องกันโรค ให้การพยาบาล และช่วยฟื้นฟูสุขภาวะของบุคคลและครอบครัวให้สามารถเผชิญกับภาวะวิกฤตต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับสุขภาวะได้อย่างเหมาะสม “ไม่มีใครที่จะดูแลและเข้าใจครอบครัวได้ดีไปกว่าคนในครอบครัว ซึ่งหลักการพยาบาลครอบครัว เริ่มต้นจากความเข้าใจในธรรมชาติของแต่ละครอบครัว เพื่อการตั้งรับ แก้ปัญหา และพึ่งพาตนเองได้อย่างเหมาะสมต่อไปในอนาคต” รองศาสตราจารย์ ดร.ยุพา จิ๋วพัฒนกุล กล่าว ซึ่งการวางแผนดูแลครอบครัวนั้น มีความแตกต่างกันไปในแต่ละระยะครอบครัว ตัวอย่างเช่น ครอบครัวที่มีหัวหน้าครอบครัวอยู่ในระยะผู้สูงวัย ไม่เพียงหัวหน้าครอบครัวเท่านั้นที่จะต้องทำใจยอมรับ