เยาวชนเกษตร
แม้วิกฤตโควิด-19 จะยังคงอยู่คู่ขนานไปกับการดำรงชีวิตของคนทุกที่ แต่สถานที่หนึ่งซึ่งจะขาดตอน ไม่มีความเคลื่อนไหวคงไม่ได้ คือ สถานศึกษา เพราะการศึกษาเป็นสิ่งที่ต้องส่งเสริมให้กับเยาวชน ให้ได้รับไว้เป็นรากฐานของการดำรงชีวิตในทุกช่วงอายุ จังหวัดสระแก้ว เป็นจังหวัดหนึ่งที่ได้รับผลกระทบ ครูและนักเรียนจำเป็นต้องสื่อสารการเรียนการสอนทางออนไลน์ เป็นความโชคดีที่โรงเรียนทัพราชวิทยา ตำบลทัพราช อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว เป็นโรงเรียนในระดับมัธยมศึกษา เปิดสอนระดับมัธยมต้น มัธยมปลาย ทั้งยังมีระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) เพิ่มเข้ามาเป็นสายอาชีพให้กับนักเรียน เห็นได้ว่านักเรียนเกือบทั้งหมดอยู่ในวัยที่รับผิดชอบการเรียนด้วยตนเองได้ การเรียนการสอนออนไลน์ในวิชาในเชิงวิชาการ สามารถบริหารจัดการได้อย่างมีระบบ ส่วนการเรียนการสอนในวิชากิจกรรมที่ต้องปฏิบัติ เช่น การงานพื้นฐานอาชีพ หรือวิชาเศรษฐกิจพอเพียง มีนักเรียนจำนวนหนึ่งเท่านั้น ที่สามารถปฏิบัติจริง ครูสุวรรณี สุโทษา ครูสอนเกษตร ในระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ให้ข้อมูลว่า โรงเรียนมีนักเรียนทั้งหมดประมาณ 800 คน เด็กนักเรียนทุกคนได้ลงสัมผัสกับกิจกรรมเกษตรทุกกิจก
งานพระราชพิธี พืชมงคจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ปี 2565 มีพิธีพระราชทานโล่รางวัลประเภทต่างๆ เพื่อประกาศเกียรติคุณและเผยแพร่ผลงานให้ปรากฏต่อสาธารณชน ขอแสดงความยินดีกับ นางสาวศิริมน พันธุ์พิริยะ นักเรียนโรงเรียนเขาน้อยวิทยาคม อำเภอเมืองตราด จังหวัดตราด ได้เข้ารับพระราชทานโล่รางวัล สถาบันเกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ ประเภท “สมาชิกยุวเกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี 2565” จากพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทร มหาวชิราลงกรณฯ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม 2565 ณ พลับพลาที่ประทับ มณฑลพิธีท้องสนามหลวง ครอบครัวเกษตรกร 100 เปอร์เซ็นต์ นางสาวศิริมน พันธุ์พิริยะ หรือ แก้ว อยู่บ้านเลขที่ 178 หมู่ที่ 10 ตำบลห้วยแร้ง อำเภอเมืองตราด จังหวัดตราด เกิดในครอบครัวเกษตรกรรม คุณพ่อประสงค์ – คุณแม่เรไร พันธุ์พิริยะ ทำสวนผลไม้ ยางพารา ปาล์มน้ำมัน สับปะรด มีพี่น้อง 3 คน แก้วเป็นคนสุดท้อง เป็นสมาชิก ยุวเกษตรกรโรงเรียนเขาน้อยวิทยาคมตั้งแต่เริ่มเข้าเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 และปี 2564 ได้รับเลือกเป็นประธานกลุ่มยุวเกษตรกร ตอนนั้นกำลังศึกษาอยู่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เมื่อส่งผลงานเข้าประกวด
“ยังจำภาพวันแรกที่ก้าวมาในโรงเรียนบ้านแสนสุขแห่งนี้ เมื่อ 5 ปีก่อนได้ดี จากโรงเรียนที่เกือบร้าง ใกล้ปิดตัว มีนักเรียนเพียง 39 คน เป็นเด็กไทย 7 คน นอกนั้นเป็นเด็กกัมพูชา มีครูแค่ 4 คน สภาพอาคารถูกทิ้งร้าง พื้นที่รกร้างไม่ได้ใช้ประโยชน์ โรงเรียนถูกลืมจากผู้คนในหมู่บ้าน เพราะคนในพื้นที่ไม่มีใครเรียน มีแต่เด็กกัมพูชา ขนาดโรงเรียนอยู่ปากซอยแท้ๆ แต่ไม่มีคนรู้จัก ทุกคนบอกว่าโรงเรียนยุบไปแล้ว แต่ก็ไม่ได้ทำให้หมดกำลังใจ กลับยิ่งอยากพัฒนาที่นี่ให้ดีขึ้น จากวันนั้นถึงวันนี้โรงเรียนบ้านแสนสุขได้พัฒนาแบบพลิกฝ่ามือ ทั้งระบบการเรียนการสอน การเรียนรู้นอกห้องเรียน และการฝึกอาชีพ จากความตั้งใจที่จะให้ที่นี่กลายเป็นโรงเรียนในใจชุมชน” นายบรรจรงค์ วรเศรษฐสุขศิริ ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านแสนสุข ตำบลคลองน้ำใส อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว บอกอย่างภูมิใจ เมื่อย้อนกลับไปต้นปี 2560 โรงเรียนขนาดเล็กที่อยู่ติดแนวชายแดนกัมพูชาแห่งนี้ กำลังนับวันรอที่จะปิดตัวลง เพราะนักเรียนเหลือน้อยด้วยผู้ปกครองเลือกที่จะให้ลูกหลานไปเรียนในโรงเรียนใหญ่ๆ ในตัวอำเภอ ภารกิจอันยิ่งใหญ่จึงตกเป็นของ ผอ.บรรจรงค์ ที่ต่อสู้ทุกวิถีทางเพื่อไม
กรมส่งเสริมสหกรณ์ เปิดรับเยาวชนเกษตรบุตรหลานสมาชิกสหกรณ์ไปฝึกงานในฟาร์มที่ประเทศญี่ปุ่นหวังกลับมาเป็นผู้นำด้านการเกษตรของชุมชน และสร้างความเข้มแข็งให้สหกรณ์การเกษตรของไทยกรมส่งเสริมสหกรณ์เปิดรับสมัครบุตรหลานสมาชิกสหกรณ์ไปฝึกงานจริงในฟาร์มเกษตรประเทศญี่ปุ่น ระยะเวลา 11 เดือน เพื่อให้เกษตรกรรุ่นใหม่ของไทยได้มีโอกาสเรียนรู้และศึกษาจากการปฏิบัติงานจริง ทั้งการบริหารจัดการฟาร์มและการใช้เทคโนโลยีการเกษตรสมัยใหม่ หวังเก็บเกี่ยวความรู้ ประสบการณ์ และความชำนาญที่ได้รับจากการฝึกงานกับครอบครัวเกษตรกรญี่ปุ่นมาปรับใช้ในการพัฒนาอาชีพการเกษตรของตนให้ดียิ่งขึ้น และสนับสนุนให้เข้ามาพัฒนาสหกรณ์ภาคการเกษตรของไทยให้มีความเข้มแข็ง นายวิศิษฐ์ ศรีสุวรรณ์ อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ กล่าวว่า กรมส่งเสริมสหกรณ์ได้ดำเนินโครงการคัดเลือกเกษตรกรรุ่นใหม่ ที่เป็นบุตรหลานสมาชิกสหกรณ์การเกษตร เดินทางไปฝึกงานที่ประเทศญี่ปุ่นมาตั้งแต่ปี 2526 จนถึงปัจจุบันมีผู้ผ่าน การคัดเลือกในส่วนของกรมส่งเสริมสหกรณ์ จำนวนทั้งสิ้น 136 คน ซึ่งจากการติดตามผลภายหลังจากที่เดินทางกลับจากญี่ปุ่นพบว่า เยาวชนเกษตรส่วนใหญ่ยังคงประกอบอาชีพด้านการเกษต
โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 25 จังหวัดแพร่ เป็นสถานศึกษาที่จัดการศึกษาสำหรับเด็กด้อยโอกาสทางการศึกษา ในเขตพื้นที่บริการจังหวัดแพร่และจังหวัดอุตรดิตถ์มีพื้นที่ทั้งหมด 289 ไร่ 1 งาน 7 ตารางวาได้เปิดทำการสอนครั้งแรก เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2538 โดยเปิดการเรียนการสอนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 และชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ปัจจุบันจัดการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 เป็นโรงเรียนแบบสหศึกษาประเภทอยู่ประจำ โรงเรียนจัดการเรียนการสอนโดยมุ่งเน้นให้ผู้เรียนได้รับพัฒนาคุณภาพชีวิตของนักเรียนให้เกิดทักษะการเรียนรู้ทั้ง ทักษะวิชาการ ทักษะวิชาชีพและทักษะชีวิต ตลอดจนกิจกรรมการเรียนรู้ตามความสนใจและความถนัดของนักเรียน เช่น กิจกรรมด้านศิลปะ ดนตรี กีฬา เพื่อให้นักเรียนได้เกิดการเรียนรู้ที่หลากหลาย ปี 2547 เด็กนักเรียนโรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 25 ซึ่งตั้งอยู่หมู่ 4 ตำบลแม่ยางตาล อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ รวมกลุ่มก่อตั้งกลุ่มยุวเกษตรกร เริ่มต้นด้วยสมาชิก 150 คน และครูที่ปรึกษา 3 คน โดยวางเป้าหมายหลักของกลุ่มยุวเกษตรกรในการทำกิจกรรมเกษตร บูรณาการกับ
ปี 2559 กรมปศุสัตว์ ได้จัดโครงการประกวดโรงเรียนตามพระราชดำริ กิจกรรมปศุสัตว์ดีเด่นขึ้น และคัดเลือกได้โรงเรียนโครงการตามพระราชดำริ กิจกรรมปศุสัตว์ดีเด่น 3 อันดับ ได้แก่ โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านถ้ำหิน บ้านถ้ำหิน อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี โรงเรียนมัธยมพระราชทานนายาว ตำบลท่ากระดาน อำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา และโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนการท่าอากาศยานแห่งประเทศไทย เฉลิมฉลองครบรอบ 100 ปี วันคล้ายวันพระราชสมภพสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ตำบลกกตูม อำเภอดงหลวง จังหวัดมุกดาหาร โครงการนี้ จัดขึ้นเพื่อเป็นตัวอย่างและแนวทางปฏิบัติงานแก่โรงเรียนทั่วไป และหาแนวทางพัฒนาโรงเรียนอื่นๆ ให้ประสบผลสำเร็จยิ่งขึ้น โดยมีกิจกรรมเด่นๆ อาทิ มีการเลี้ยงสัตว์อย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่อง บันทึกข้อมูลการผลิต รายงานรับ-จ่าย จำหน่ายสหกรณ์ สรุปผลการเลี้ยงและรายงานผลงานต่อเนื่องสม่ำเสมอ สรุปรุ่นการเลี้ยงไก่ไข่ จัดเก็บข้อมูลเป็นระเบียบใช้ศึกษาเรียนรู้ได้ วางแผนการเลี้ยงสัตว์อย่างเหมาะสมให้มีผลผลิตต่อเนื่องเพียงพอกับความต้องการของนักเรียน ซึ่งมีจำนวนมากและมีนักเรียนบ้านไกล จำหน่ายผลผลิตจากกิจกรรมให้ชุมชน โรงแ
สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงให้ความสำคัญกับการพัฒนาเด็กและเยาวชนในพื้นที่ห่างไกล เพื่อให้มีโอกาสด้านการศึกษาและความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น อีกทั้งยังทรงริเริ่ม “แผนพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร” ที่ครอบคลุมทั้งด้านการเกษตร, สุขภาพอนามัยการศึกษา, สหกรณ์, การงานอาชีพ, การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตลอดจนวัฒนธรรมท้องถิ่นในโรงเรียนมากกว่า 800 แห่ง ทั่วประเทศ โดยเฉพาะเรื่องการลดปัญหาทุพโภชนาการของเด็กและเยาวชนที่เกิดในครอบครัวที่ไม่สามารถผลิตอาหารได้อย่างเพียงพอต่อความต้องการ อันส่งผลต่อสุขภาพอนามัย จนทำให้เด็กไม่สามารถมีพัฒนาการด้านอื่นๆ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มีพระราชดำริให้ทดลองทำโครงการอาหารกลางวันผักสวนครัว เมื่อ ปี 2523 ภายใต้ชื่อ “โครงการอาหารเพื่อเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร” ด้วยการทำเป็นโครงการทดลองในโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน (ตชด.) 3 แห่ง ได้แก่ โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านหนองแจง อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านทุ่งศาลา อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี และโ
โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 42 ตั้งอยู่หมู่ที่ 7 ตำบลเกตรี อำเภอเมือง จังหวัดสตูล โรงเรียนแห่งนี้ ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2549 ซึ่งตรงกับวันครองราชย์ครบ 60 ปี ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราช กระทรวงศึกษาธิการ ได้ประกาศจัดตั้ง “โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 42 จังหวัดสตูล” เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ รัชกาลที่ 9 เนื่องในวโรกาสฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี โรงเรียนราชประชานุเคราะห์ 42 จังหวัดสตูล เปิดสอนตั้งแต่ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 เป็นโรงเรียนสหศึกษา ประเภทอยู่ประจำ จัดการศึกษาสำหรับนักเรียนด้อยโอกาส 10 ประเภท ได้แก่ เด็กที่ถูกบังคับให้ขายแรงงาน หรือแรงงานเด็ก เด็กเร่ร่อน เด็กที่อยู่ในธุรกิจบริการทางเพศ เด็กที่ถูกทอดทิ้ง เด็กที่ถูกทำร้ายทารุณ เด็กยากจนมาก เด็กในชนกลุ่มน้อย เด็กที่มีปัญหาเกี่ยวกับยาเสพติด เด็กที่ได้รับผลกระทบจากโรคเอดส์ โรคติดต่อร้ายแรงที่สังคมรังเกียจ และ 10. เด็กในสถานพินิจและคุ้มครองเด็ก เมื่อเป็นโรงเรียนประเภทอยู่ประจำ อาหารการกินสำหรับเด็กนักเรียนจึงมีความจำเป็น โรงเรียนจึงจัดให้มี
โรงเรียนชุมชนทมป่าข่า หมู่ที่ 2 ตำบลทมนางาม อำเภอโนนสะอาด จังหวัดอุดรธานี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 2 เปิดการเรียนการสอนระดับอนุบาลถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 มีนักเรียนในแต่ละปีการศึกษา เกือบ 300 คน และบุคลากรครู เกือบ 20 คน การดำเนินงานของยุวเกษตรกรโรงเรียนชุมชนทมป่าข่า เริ่มจากสำนักงานการปฏิรูปที่ดินจังหวัดอุดรธานี ประสานงานกับโรงเรียนให้จัดตั้งกลุ่มยุวเกษตรกรในโรงเรียนขึ้น และให้มีการดำเนินงานตามกระบวนการของยุวเกษตรกร ซึ่งโรงเรียนชุมชนทมป่าข่าได้มีการจัดตั้งกลุ่มขึ้นมาแล้วครั้งหนึ่งเมื่อปี พ.ศ. 2550 โดยได้รับหนังสือรับรองการจัดตั้งสมาชิกกลุ่มยุวเกษตรกร เมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 2550 สมาชิก 40 ราย จากสำนักงานเกษตรอำเภอโนนสะอาด โดยมี อาจารย์พงษ์ศักดิ์ ระวิโรจน์ เป็นที่ปรึกษา โดยเริ่มทำโครงการเลี้ยงปลาดุก 2,000 ตัว กบ 2 บ่อ ปลูกผัก กิจกรรมดำเนินมาระยะหนึ่งแต่ประสบปัญหาขายไม่ได้ราคา ค่าอาหารแพง และอาจารย์ที่ปรึกษาเกษียณอายุราชการไป การสืบสานกิจกรรมกลุ่มยุวเกษตรกรจึงขาดช่วงไป เหลือเพียงการเรียนในวิชาเรียนเกษตรเท่านั้น โดยแบ่งหน้าที่รับผิดชอบเป็นชั้นเรียน ต่อมาในปี
โรงเรียนบ้านหนองไผ่ อำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์ เป็นโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาที่ให้ความสำคัญกับพัฒนาทักษะชีวิต สอนให้นักเรียนทำเป็น คิดเป็น และอยู่ได้ด้วยตัวเองในสังคม ด้วยการสอนให้นักเรียนรู้จักกับ “อาชีพเกษตรกรรม” ได้ริเริ่มน้อมนำหลัก “เศรษฐกิจพอเพียง” เข้ามาเป็นเครื่องมือสร้าง “เกษตรกรน้อย” ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภายใต้ “กลุ่มยุวเกษตรกรโรงเรียนบ้านหนองไผ่” โรงเรียนให้ความสำคัญกับการพัฒนาทักษะชีวิต สอนให้นักเรียน ทำเป็น คิดเป็น และอยู่ได้ด้วยตัวเองในสังคมด้วย อาชีพเกษตรกรรม โดยในปี 2546 โรงเรียนได้ริเริ่มน้อมนำหลักเศรษฐกิจพอเพียง เข้ามาเป็นเครื่องมือสร้างยุวเกษตรกรน้อย (ประถมศึกษาปีที่ 4 – มัธยมศึกษาปีที่ 3) ภายใต้ กลุ่มยุวเกษตรกรโรงเรียนบ้านหนองไผ่ โรงเรียนบ้านหนองไผ่ มีบุคลากรน้อย และต่อยอดมาจากโรงเรียนประถมศึกษา ขาดแคลนครูที่รู้ในงานอาชีพที่หลากหลาย จึงพิจารณาจากหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ เห็นว่า เรื่องการเลี้ยงสัตว์เป็นอาหารท้องถิ่น เช่น กบ แย้ อึ่งอ่า ตะพาบ ปลาน้ำจืด เป็นต้น เมื่อวิเคราะห์แล้วเห็นว่า การเลี้ยงกบน่าจะเป็นไปได้มากที่ส
