เยาวชนเกษตร

ห่างออกไปราว 2-3 กิโลเมตร จากโรงเรียนเทศบาลบ้านกิโลสอง ถนนสุวรรณศร ตำบลอรัญประเทศ อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว ก็จะถึงตลาดชายแดนบ้านคลองลึก หรือตลาดโรงเกลือ ตลาดการค้าชายแดนที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย ก่อนหน้านี้ โรงเรียนเทศบาลบ้านกิโลสอง เป็นโรงเรียนที่มีนักเรียนไม่มากนัก รองรับนักเรียนที่อาศัยอยู่ละแวกรัศมีไม่เกิน 5 กิโลเมตร และขึ้นตรงกับเทศบาลตำบลอรัญประเทศ ก่อตั้งมานานเกือบ 70 ปี มีบุคลากรทางการศึกษาทั้งสิ้น 62 คน และนักเรียน 1,179 คน เปิดการเรียนการสอนในระดับอนุบาล ถึงระดับมัธยมศึกษาตอนต้น เพราะที่ตั้งของโรงเรียนที่อยู่ไม่ห่างจากตลาดโรงเกลือมากนัก ทำให้อดีตพื้นฐานครอบครัวของเด็กนักเรียนที่เรียนในโรงเรียนเทศบาลบ้านกิโลสอง เป็นพื้นฐานเกษตรกรรม ถูกปรับเปลี่ยนไปเป็นการค้าและอุตสาหกรรมไปเกือบหมด การเติมพื้นฐานในเชิงเกษตรแบบผิวเผินจึงไม่ได้ประโยชน์นัก โรงเรียนเทศบาลบ้านกิโลสอง จึงจำเป็นต้องลดเวลาเรียน เพิ่มเวลารู้ และให้น้ำหนักการสอนวิชาชีพเสริมให้กับเด็กในเชิงเกษตรกรรมมากขึ้น อาจารย์ณภัค ปิยภัทร์กิติ ผู้อำนวยการโรงเรียนเทศบาลบ้านกิโลสอง เปิดเผยว่า สภาพพื้นที่ที่เปลี่ยนแปลงไป ทำให้เด็กนั

ไม่น่าเป็นเรื่องแปลก หากโรงเรียนหลายแห่งเปิดหลักสูตรเกษตรกรรมเพื่อสอนนักเรียน โดยมีเป้าหมายให้เป็นหนึ่งในทางเลือกของอาชีพ ไว้รองรับนักเรียนที่มีโอกาสศึกษาต่อไม่มากนัก ที่โรงเรียนบ้านโคกสวาสดิ์หนองสองห้องดอนแดง หมู่ที่ 9 บ้านโคกสวาสดิ์ ตำบลนาผือ อำเภอเมือง จังหวัดอำนาจเจริญ มีหลักสูตรที่ได้รับการรับรองและเขียนขึ้นโดยความเห็นจากครูหลายท่านของโรงเรียน เป็นหลักสูตรการเลี้ยงผึ้ง ซึ่งมั่นใจได้ว่ามีเพียงไม่กี่โรงเรียนในประเทศที่มีหลักสูตรการเลี้ยงผึ้งสอน เท่าที่ทราบ โรงเรียนบ้านโคกสวาสดิ์หนองสองห้องดอนแดง มีหลักสูตรนี้ขึ้น ก็เพราะ ดร. สมพงษ์ สุรารักษ์ ผู้อำนวยการโรงเรียน เป็นผู้ริเริ่ม ซึ่งที่ผ่านมา ดร. สมพงษ์ เคยริเริ่มหลักสูตรนี้เมื่อครั้งยังสอนอยู่สถานศึกษาแห่งอื่น ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2528 เพื่อหวังให้เป็นต้นแบบและสานต่อเจตนารมณ์ให้เด็กนักเรียนมีทางเลือกในสายอาชีพเพิ่มมากขึ้น เมื่อดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านโคกสวาสดิ์หนองสองห้องดอนแดง ในปี พ.ศ. 2548 จึงนำแนวคิดนี้มาดำเนินการอีกครั้ง โดย ดร. สมพงษ์ บอกว่า แม้จะเคยเริ่มดำเนินการในโรงเรียนแห่งอื่นมาก่อน แต่เมื่อย้ายไปยังโรงเรียนอื่น ก็จะถ่า

เมื่อต้นปี 2560 ที่ผ่านมา สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินเยือนโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนเฮงเค็ลไทย ณ บ้านทุ่งมะเซอย่อ ตำบลบ้องตี้ อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี เพื่อทรงติดตามผลการดำเนินงานโครงการตามพระราชดำริ ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนเฮงเค็ลไทย มีนักเรียน จำนวน 172 คน พื้นที่บริการสำหรับนักเรียน จำนวน 2 หมู่บ้าน ใน 2 ตำบล ในจำนวนนี้มีเด็กนักเรียนที่บ้านอยู่ห่างไกลโรงเรียนมาก ไม่สามารถเดินทางไป-กลับได้ในทุกวัน 5 คน จำเป็นต้องพักที่บ้านพักครู ซึ่งยังว่างอยู่จากที่ครูมีบ้านพักในพื้นที่อยู่แล้ว จำนวนบุคลากรผู้สอนมีจำนวน 9 คน พื้นที่ทั้งหมดของโรงเรียน 25 ไร่ พื้นที่ทั้งหมดของโรงเรียนที่ดูเหมือนมาก แต่พื้นที่และอาคารสำหรับใช้สอยในการเรียนการสอนไม่ได้ใช้เต็มพื้นที่ ยังคงเป็นพื้นที่ใช้สำหรับปลูกต้นไม้ มีต้นไม้ขึ้นอยู่แล้วตามพื้นที่เดิม ส่วนการจัดสรรให้เป็นแปลงเกษตรและพื้นที่ใช้สอยทางการเกษตร มีทั้งสิ้นราว 5-6 ไร่ เด็กทั้งหมดจำนวน 172 คน เป็นเด็กไร้สัญชาติกว่า 40 คน แต่ด้วยเป็นสถาบันการศึกษาที่มีคุณธรรม จริยธรรม ในการให

28 ไร่ กับการดูแลพื้นที่ทั้งหมด นับว่าไม่น้อยเลยทีเดียว สำหรับการมอบให้โรงเรียนบ้านน้ำลอดน้อย หมู่ที่ 10 บ้านน้ำลอดน้อย ตำบลทุ่งระยะ อำเภอสวี จังหวัดชุมพร เป็นผู้ดูแล เพราะบุคลากรทั้งหมดต้องให้ความสำคัญไปที่การจัดการเรียนการสอนของเด็กนักเรียน ส่วนการดูแลจัดการพื้นที่น่าจะเป็นความสำคัญลำดับถัดไป โดยเฉพาะพื้นที่โดยรอบโรงเรียน มีส่วนที่เป็นเขตป่าสงวนแห่งชาติ ทุ่งระยะ-นาสัก โอบล้อมไว้ เสมือนตั้งในที่โล่ง การดูแลพื้นที่ของโรงเรียนจึงทำให้กลมกลืนกับธรรมชาติ ด้วยการปลูกปาล์มไว้ อย่างน้อยก็เพื่อกันลม และใช้ภูมิปัญญาจากการเติบโตในพื้นที่ดูแล โดยไม่จำเป็นต้องไขว่คว้าหาความรู้เพื่อการดูแลปาล์มเพิ่มเติมให้เป็นภาระ อาจารย์สัมภาษณ์ ตรีวุธ ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านน้ำลอดน้อย เล่าว่า โรงเรียนก่อตั้งมาตั้งแต่ปี 2526 ให้ความสำคัญกับการเรียนรู้ด้านเกษตรสำหรับนักเรียนตามหลักสูตรการเรียนการสอนในวิชาการงานพื้นฐานอาชีพ จึงมีแปลงเกษตรให้เด็กนักเรียนลงมือปฏิบัติให้สอดคล้องกับวิชาเรียน แต่เริ่มจริงจังโดยมีเป้าหมายให้โรงเรียนเป็นศูนย์กลางความร่วมมือของชุมชน จึงนำโครงการปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาเป็นต้นแบบในการพัฒนากา

มีการคาดการณ์ว่าจำนวนประชากรโลกจะทะยานสูงถึงหมื่นล้านคนในปี 2593 ซึ่งแน่นอนว่าย่อมกระทบกับเรื่องความมั่นคงทางอาหาร ดังนั้น สิ่งที่โลกต้องการคือ แนวทางระยะยาว และความคิดสร้างสรรค์สำหรับใช้ในการพัฒนาโซลูชั่นให้แก่ผู้ผลิตอาหารรุ่นถัดไปที่ต้องเผชิญกับความท้าทายด้านการเกษตรระดับโลก กลุ่มคนที่จะก้าวเข้ามามีบทบาทคือเยาวชน เพราะเป็นกำลังสำคัญในปัจจุบันที่ต้องเตรียมพร้อมกับความท้าทายดังกล่าวที่จะเกิดในอนาคต อันเป็นเหตุผลที่ไบเออร์ (Bayer) และ 2 สมาคมเยาวชนเกษตรกรในประเทศเบลเยียม ได้แก่ Groene Kring และ Federation des Jeunes Agriculteurs เชิญชวนเยาวชนผู้นำทางความคิดจากทั่วโลกสมัครเข้าร่วมการประชุมสุดยอดยุวชนเกษตรระดับโลก (Global Youth Agriculture Summit) ครั้งที่ 3 ซึ่งจัดขึ้นเมื่อเดือน ต.ค.ที่ผ่านมา ณ ประเทศเบลเยียม เยาวชนอายุระหว่าง 18-25 ปี ที่สมัครเข้าร่วมโครงการต้องส่งเรียงความเกี่ยวกับสาเหตุของความไม่มั่นคงทางด้านอาหาร และผลกระทบต่อประชากรโลกที่กำลังเพิ่มมากขึ้น ซึ่งคำถามนี้สอดคล้องกับกรอบเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนขององค์การสหประชาชาติ (UN Sustainable Development Goals) ความสามารถในการแสดง

โรงเรียนที่ตั้งอยู่ไม่ไกลจากโรงเรียนประจำอำเภอมากนัก จัดว่าเป็นโรงเรียนประจำจังหวัด ระดับมัธยมศึกษา มีนักเรียนจำนวนไม่มากนัก แต่มีความโดดเด่นทั้งในเรื่องของวิชาการและการส่งเสริมความรู้นอกห้องเรียน กระทั่งโรงเรียนกลายเป็นศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงของชุมชนไปแล้วซึ่งนับว่าเป็นเรื่องดี ที่โรงเรียนยังคงเป็นศูนย์กลางเช่นเดียวกับวัดในอดีต ทำให้เยาวชนและชุมชนมีความเกี่ยวเนื่องกัน โรงเรียนที่เอ่ยถึง คือโรงเรียนสระพังวิทยาคม ตั้งอยู่ หมู่ที่ 1 ตำบลสระพัง อำเภอบ้านแท่น จังหวัดชัยภูมิ อาจารย์จิรเมท สุกรี ผู้อำนวยการโรงเรียนสระพังวิทยาคม กล่าวว่า โรงเรียนมีพื้นที่ทั้งสิ้น 92 ไร่ จัดสรรให้เป็นส่วนของการทำเกษตรกรรม 20 ไร่ เปิดการเรียนการสอนในระดับมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึงมัธยมศึกษาปีที่ 6 มีนักเรียน จำนวน 383 คน และบุคลากรทางการศึกษาของโรงเรียน 21 คน แม้ว่าโรงเรียนจะสอนในระดับมัธยมศึกษา ซึ่งเป็นแนวการสอนของเด็กโต ส่วนใหญ่เน้นเฉพาะวิชาการ เพื่อให้เด็กได้ก้าวเข้าไปสู่การศึกษาในระดับอุดมศึกษาตามที่ต้องการ แต่สำหรับโรงเรียนสระพังวิทยาคม ปฏิเสธไม่ได้ว่า แนวการสอนของโรงเรียนในอดีต ให้ความสำคัญไปในเชิงวิชาการ

ผลงานประดิษฐ์จากนักเรียนอาชีวะทั่วประเทศที่นำมาแสดงผ่านเวที “ประชารัฐร่วมพัฒนา สุดยอดนวัตกรรมอาชีวศึกษา” ในการประกวดสิ่งประดิษฐ์ของคนรุ่นใหม่ และการแข่งขันหุ่นยนต์ยุวชนอาชีวศึกษา ระดับชาติประจำปี 2560 มีผลงานของนักศึกษาอาชีวะจำนวนมาก ที่แม้จะไม่ได้รับรางวัล แต่ผลงานเหล่านั้นสามารถนำไปต่อยอด และเป็นกำลังใจให้แก่นักศึกษา รวมทั้งคณาจารย์ในการคิดค้นและเดินหน้าสร้างสรรค์สิ่งประดิษฐ์ใหม่ๆ ออกมาอีก เวียงป่าเป้า ประดิษฐ์  อัจฉริยะข้อมูลนาข้าว จากจำนวนชิ้นงานจำนวนมากที่นำมาจัดแสดงทั้งหมด หนึ่งในผลงานที่น่าสนใจนั้นมาจากวิทยาลัยเทคนิคเวียงป่าเป้า ซึ่งมีการนำโปรแกรมคอมพิวเตอร์มาพัฒนาใช้งานด้านเกษตรกรรม โดยใช้ชื่อปัญญาประดิษฐ์ชิ้นนี้ว่า “เครื่องเก็บข้อมูลสภาพแวดล้อมและระดับน้ำในนาข้าวด้วยวิธีการปลูกข้าวแบบแกล้งข้าว” ผลงานดังกล่าวเป็นผลงานจากนักศึกษาแผนกอิเล็กทรอนิกส์ วิทยาลัยเทคนิคเวียงป่าเป้า ได้แก่ นายกรวิชญ์ สุวรรณ นายผดุงเกียรติ แปงงา นายพงศธร กุสุโท นายวันเฉลิม ผักหวาน และ นายศิระ เจ้าวอ โดยมีอาจารย์ที่ปรึกษาคือ นายจักรชัย ปิงเมือง นายจารึก ไชยวงศ์ และ นายปรีดา ศรีทุมมา นายวันเฉลิม เล่าถึงที่ม

มุมหนึ่งของประเทศไทย ในแถบพื้นที่ภาคอีสาน โรงเรียนบ้านโคกจำเริญ ตำบลตานี อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์ เป็นโรงเรียนหนึ่งที่ให้ความสำคัญกับการเกษตร โดยมีเป้าหมายที่การจัดการด้านอาหารกลางวันให้กับเด็กนักเรียนอย่างถูกสุขลักษณะ โรงเรียนบ้านโคกจำเริญ อยู่ในสังกัดสำนักงานพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 3 เป็นหนึ่งในโรงเรียนที่ให้ความสำคัญกับการจัดการอาหารกลางวันให้กับนักเรียน ซึ่งได้รับการคัดเลือกเป็น 1 ใน 12 พื้นที่นำร่องและลงนามในบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ว่าด้วยความร่วมมือด้านการขับเคลื่อนสนับสนุนระบบการจัดการอาหารในโรงเรียนและชุมชนจังหวัดสุรินทร์ ระหว่าง คณะผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สถานศึกษา โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล และผู้นำชุมชน อย่างที่กล่าวข้างต้น เมื่อโรงเรียนให้ความสำคัญกับโภชนาการของนักเรียน จึงเห็นได้ว่าที่ผ่านมา โรงเรียนได้มีการดำเนินงานอย่างเข้มแข็ง เพื่อการจัดการอาหารในโรงเรียนสำหรับเด็กนักเรียน ที่มีอยู่ทั้งสิ้น 235 คน โดยการสร้างการมีส่วนร่วมของคณะครู นักเรียน และผู้ปกครอง ช่วยกันจัดหาและผลิตวัตถุดิบ พืช ผัก ผลไม้ นำมาทำอาหารให้เด็กๆ ได้รับประทานอย่างถูกต

นางอุไรวรรณ โพธิ์นาค ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านนาเชิงคีรี จ.สุโขทัย เปิดเผยว่า ได้นำคณะครูและนักเรียนโรงเรียนบ้านนาเชิงคีรี ร่วมกิจกรรมการปลูกดอกดาวเรืองเพื่อถวายแด่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ณ บริเวณ อบต.นาเชิงคีรี อำเภอคีรีมาศ จังหวัดสุโขทัย การจัดกิจกรรมในครั้งนี้เป็นกิจกรรมที่ทำร่วมกันของชุมชนตำบลนาเชิงคีรี โดยมีประชาชน คณะครู และนักเรียนโรงเรียนบ้านนาเชิงคีรี ซึ่งนอกจากจะได้รับความรู้เรื่องการปลูกและการดูแลต้นดอกดาวเรืองแล้ว ยังเป็นการปลูกจิตสำนึกนักเรียนให้มีส่วนร่วมกับชุมชน และเป็นผู้มีจิตอาสาอีกด้วย ที่มา : มติชนออนไลน์

นายอนุพงค์ มกรานุรักษ์ ผู้อำนวยการวิทยาลัยเทคโนโลยีอีสานเหนือ จังหวัดอุดรธานี กล่าวว่า นโยบายการจัดการศึกษาของวิทยาลัยเทคโนโลยีอีสานเหนือ คือการมุ่งเน้นการสร้างอาชีพการเกษตรให้กับนักศึกษาทุกสาขาวิชา ทั้งนี้เพื่อส่งเสริม สนับสนุน และปูพื้นฐานให้นักศึกษาที่สำเร็จการศึกษาออกไปสามารถดำเนินชีวิตอยู่ได้อย่างยั่งยืน และสามารถนำความรู้ที่เรียนมายึดเป็นอาชีพหลักได้ในอนาคต สำหรับสาขาวิชาเทคนิคยานยนต์ จะเน้นการฝึกให้นักศึกษามีการออกแบบวิธีทำงานจริง สร้างอุปกรณ์การเกษตรจากภูมิปัญญาท้องถิ่น คิดค้นวิธีการลดต้นทุนการทำเกษตรจากวิถีท้องถิ่น ประสานความร่วมมือระหว่างคณะอุตสาหกรรม-พาณิชยกรรม ในการสร้างมูลค่าเพิ่มของผลผลิตผ่านการแปรรูป สร้างช่องทางการตลาด เพื่อให้เกิดมูลค่าเพิ่มอันเป็นการสร้างรายได้ เมื่อเร็วๆ นี้ นักศึกษาสาขาวิชาเทคนิคยานยนต์ ได้ร่วมโครงการอีสานเหนือเกษตรพลัส ด้วยการปลูกข่า-ตะไคร้ ทฤษฎีใหม่ซึ่งเป็นการปลูกลงในกระสอบปุ๋ย แทนการปลูกแบบปักลงดิน ซึ่งจะช่วยในการบำรุงดูแลรักษาได้ง่าย สำหรับโครงการดังกล่าวเป็นการเรียนรู้สู่วิถีเกษตรอย่างยั่งยืน ผ่านกระบวนการเรียนรู้งานด้านการเกษตรผสมผสานการปลูกพื