เศรษฐกิจพอเพียง

นายวิรัตน์ กาญจนพรหม อาจารย์วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีตรัง และปราชญ์แห่งบ้านหนำควาย ตำบลนาท่ามเหนือ อำเภอเมือง จังหวัดตรัง ได้พลิกฟื้นพื้นที่สวนยางพารา กว่า 6 ไร่ สร้างเป็นศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง ตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช นับตั้งแต่ปี 2547 ด้วยใจรักส่วนตัวและความตั้งใจที่จะเผยแพร่ความรู้ หรือประสบการณ์ด้านการเกษตรออกไปสู่สังคม กระทั่งประสบความสำเร็จและกลายเป็นต้นแบบของบุคคลที่ต่อสู้ชีวิต โดยเฉพาะในยุคที่เศรษฐกิจตกต่ำ นายวิรัตน์ กล่าวว่า สิ่งที่ตนคิดทำมิใช่แค่การเรียนรู้ภาคทฤษฎี แต่สามารถนำทุกอย่างมาประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติจริงจนเกิดผลเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะการนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาให้ใช้เกิดประโยชน์สูงสุด นับตั้งแต่การปลูกพืชผักเสริมลงไปจนเต็มพื้นที่สวนยางพารา ควบคู่กับการเลี้ยงสัตว์นานาชนิด ส่งผลให้มีอาหารในการดำรงชีวิตประจำวัน และเหลือส่งขายเป็นอาชีพเสริม โดยไม่ต้องง้อรายได้จากยางพาราอย่างเดียว จนเป็นแบบอย่างที่ดีให้เกษตรกรที่สนใจมาเยี่ยมชมดูงานไม่ขาดสายในแต่ละวัน “พืชผักพื้นบ้านที่ปลูกแซมระหว่างต้นยางพาราจะเน้นชนิดที่รับประทานได้ทุกวัน ส่วนสัต

ธุรกิจสมุนไพรและอาหารเสริมเพื่อสุขภาพ ที่เคยสร้างรายได้สะพัดวันละแสน หลังเจอปัญหาวิกฤตทางการเมืองปี 2554 สินค้าขายไม่ออก ขาดทุนสะสมจนกลายเป็นหนี้ก้อนโต แต่ “ศุภธิดา ศรีชารัตน์” ไม่ท้อถอยต่ออุปสรรค เธอปรับตัวสู้ชีวิตใหม่อีกครั้ง โดยน้อมนำแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มาเป็นหลักในการดำเนินชีวิต จนสามารถปลดหนี้เงินล้านได้สำเร็จภายในระยะเวลาเพียง 4 ปี ศุภธิดา เกิดและเติบโตในครอบครัวเกษตรกร ในหมู่บ้านหนองกอง หมู่ที่ 3 อำเภอโดด อำเภอโพธิ์ศรีสุวรรณ จังหวัดศรีสะเกษ เธอเห็นพ่อแม่ทำนามาตลอดชีวิตแต่ไม่รวยสักที หลังเรียนจบมัธยมศึกษา จึงตัดสินใจไปทำธุรกิจค้าขายที่กรุงเทพฯ โดยเปิดร้านจำหน่ายผลิตภัณฑ์สมุนไพรและอาหารเสริมเพื่อสุขภาพ ที่ห้างเซ็นทรัล สาขาบางนา และอิมพีเรียลสำโรง ระยะแรกธุรกิจเติบโตดีมาก สร้างรายได้สูงถึงวัน 100,000-200,000 บาท แต่การใช้ชีวิตในสังคมเมืองหลวงมีภาระต้นทุนค่าใช้จ่ายที่สูงมาก ทั้งค่ากินอยู่ ค่าเช่าที่ ค่าจ้างคนงาน ฯลฯ หลังหักค่าใช้จ่ายแล้วแทบไม่เหลือผลกำไร ต่อมาเกิดวิกฤตทางการเมือง สินค้าขายไม่ดี เกิดหนี้สินก้อนโตกว่าล้านบาท ช่วงปลายปี 2

ท่านที่เคารพครับ ปี 2559 นี้ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้แต่งตั้งปราชญ์เกษตรของแผ่นดิน จำนวน 3 สาขา ได้แก่ 1. คุณคำพันธ์ เหล่าวงษี อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม สาขาปราชญ์เกษตรเศรษฐกิจพอเพียง 2. คุณอัคระ ธิติถาวร อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต สาขาปราชญ์เกษตรดีเด่น 3. คุณอดิศร เหล่าสะพาน อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม สาขาปราชญ์เกษตรผู้นำชุมชนและเครือข่าย ซึ่งได้เข้ารับพระราชทานโล่รางวัลในพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัญแรกนาขวัญ เมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม 2559 ที่ผ่านมา คุณคำพันธ์ เหล่าวงษี เกิดวันที่ 30 พฤษภาคม 2501 มีพี่น้องร่วมกัน 3 คน เป็นชายทั้ง 3 คน คุณคำพันธ์ เป็นคนที่ 3 จบการศึกษาชั้น ปวช. และ ปวส. วิทยาลัยเทคนิคมหาสารคาม ปัจจุบัน อยู่บ้านเลขที่ 43 หมู่ที่ 2 บ้านดอนแดง ตำบลศรีสุข อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม สมรสกับ คุณบรรจง เหล่าวงษี (อี้ด) มีบุตร 3 คน หญิง 2 คน ชาย 1 คน อาชีพเกษตรกรรม วิสัยทัศน์ คือ พัฒนาตน พัฒนาคน ขยายผล พัฒนาสังคม ระดมแนวคิดสู่เศรษฐกิจพอเพียง ปรัชญา คือ รู้ชาติตระกูลพงศ์เผ่า รู้เหล่าจักรวาลสรรค์สร้าง รู้คิดรู้ทำนำทาง รู้วางตนแต่พอดี ยึดหลักเศรษฐกิจพอเพียง คู่เคียงภ

ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง หลายคนคิดว่า ใช้กับคนบางกลุ่ม ไม่เหมาะกับโลกของธุรกิจ แต่ฟังปาฐกถาของ “ดร.ประสาร ไตรรัตน์วรกุล” คณะกรรมการมูลนิธิมั่นพัฒนา เรื่อง “การประยุกต์ใช้ในการจัดการเศรษฐกิจมหภาค และในการดำเนินธุรกิจ” โดยกระทรวงต่างการประเทศ สาระที่น่าสนใจดังนี้ ปี 2540 เกิดวิกฤตต้มยำกุ้ง ประเทศไทยถูกโจมตีจากนักเก็งกำไร เงินบาทอ่อนค่าจนต้องปล่อยให้ลอยตัว มีผลให้ไทย ต้องก้าวสู่วิกฤตทางการเงิน ซึ่งกระทบเศรษฐกิจอย่างรุนแรงที่สุด.. ภายหลังวิกฤตในปี 2540 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระราชดำรัสในวันเฉลิมพระชนมพรรษา เมื่อ 4 ธ.ค. 2540 เรื่อง “เศรษฐกิจพอเพียง” ความตอนหนึ่งว่า “…การเป็นเสือนั้นไม่สำคัญ อยู่ที่เรามีเศรษฐกิจแบบพอมีพอกิน แบบพอมีพอกินหมายความว่า อุ้มชูตัวเองได้ให้มีพอเพียงกับตนเอง…” “การกู้เงินนำมาใช้ในสิ่งที่ไม่ทำรายได้นั้นไม่ดี อันนี้เป็นข้อสำคัญ เพราะว่าถ้ากู้เงินและทำให้มีรายได้ เท่ากับว่าใช้หนี้ได้ ไม่ต้องติดหนี้ไม่ต้องเดือดร้อน ไม่ต้องเสียเกียรติ กู้เงินนั้น เงินจะต้องเกิดประโยชน์ มิใช่กู้สำหรับไปเล่น ไปทำอะไรที่ไม่เกิดประโยชน์” แม้พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจะทรงมีพระราชดำรัสเ

นายตังเช็ง เจริญลาภทวี อายุ 63 ปี อยู่บ้านเลขที่ 117 หมู่ 6 ต.พิกุลทอง อ.เมือง จ.ราชบุรี เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งที่ปลูกพืชผสมผสาน อยู่ในแปลงผักหลายชนิด เช่น มะพร้าวน้ำหอม พริกขี้นก มะละกอ ผักกวางตุ้ง และผักชี ซึ่งผักชีนั้นอยู่ระหว่างการเก็บเกี่ยวผลผลิตในชุดที่ 2 ปัจจุบันอยู่ในช่วงที่ราคาดีมาก เป็นที่ต้องการของท้องตลาดทั้งในและต่างประเทศ โดยเฉพาะประเทศญี่ปุ่นที่ต้องการผักชีอยู่ในระดับต้นๆ เพราะได้มีนักวิจัยของญี่ปุ่นได้นำผักชีไทยไปวิจัยทดลองจนทราบว่ามีประโยชน์ ทางโภชนาการต่อร่างกายหลายอย่าง เช่น ช่วยระบายท้อง ลดน้ำตาลในเลือด ทำให้ขณะนี้มีชาวญี่ปุ่นหันมาสนใจบริโภคผักชีไทยเพิ่มมากขึ้น ทำให้ร้านอาหารหลายแห่งในประเทศญี่ปุ่นได้คิดเมนูอาหารที่มีผักชีเป็นส่วน ประกอบแต่ละอย่าง ส่งผลให้ผักชีมีราคาแพงราคาพุ่งสูงขึ้น บวกกับการปลูกค่อนข้างที่จะดูแลยาก นายตังเช็ง เจริญลาภทวี ผู้ปลูกผักชี เปิดเผยว่า ที่สวนจะปลูกแบบผสมผสาน มีพืชอายุน้อยอย่าง เช่น ผักกวางตุ้งมีอายุเก็บเกี่ยวประมาณ 30 วัน ผักชี มีอายุเก็บเกี่ยวประมาณประมาณ 40-45 วัน เมื่อผักชีหมดรุ่นผลพลอยได้จากนั้นคือพริกขี้นกมีอายุเก็บเกี่ยว 80-85 วัน จา

ย้อนกลับไปหลายปีก่อน โรงเรียนวิเศษชัยชาญวิทยาคม ตำบลไผ่จำศีล อำเภอวิเศษชัยชาญ จังหวัดอ่างทอง ยังคงสภาพเป็นโรงเรียนระดับมัธยมศึกษา ที่แม้จะเป็นโรงเรียนประจำอำเภอ แต่จำนวนนักเรียนและบุคลากรครูผู้สอนก็ไม่ได้มากอย่างที่คิด อย่างไรก็ตาม โรงเรียนก็ยังคงเป็นโรงเรียนที่เพียบพร้อมไปด้วยกิจกรรมและการส่งเสริมสนับสนุนนักเรียนในมุมของภาควิชาการ เพื่อให้ศักยภาพนักเรียนเทียบเท่ากับโรงเรียนในระดับจังหวัดและภูมิภาคอื่นได้ ปัจจุบัน ศักยภาพด้านวิชาการยังคงดำเนินไปอยู่ แต่สิ่งที่เพิ่มมาให้เห็นและเป็นกิจกรรมที่จัดได้ว่าเป็นกิจกรรมที่โดดเด่นมากกิจกรรมหนึ่งของโรงเรียน คือ ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งเป็นศูนย์กลางของการเรียนรู้ให้กับชุมชน ตำบล อำเภอ รวมถึงจังหวัดใกล้เคียงที่ต้องการ โดยศูนย์เรียนรู้ฯ แห่งนี้ เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ ปี 2540 โดย อาจารย์ไพศาล มั่นอก ครูชำนาญการพิเศษ ดูแลด้านการเกษตรของโรงเรียนวิเศษชัยชาญวิทยาคม ซึ่งการดำเนินการค่อยเป็นค่อยไป กระทั่งเป็นที่รู้จักและเป็นต้นแบบให้กับชุมชนหลายแห่ง สนใจพาเกษตรกรเข้ามาเรียนรู้ อาจารย์ไพศาล บอกว่า เดิมกิจกรรมการเกษตรของโรงเรียน เริ่มต้นภายในพื้นที่