พืชมูลค่าสูง

พื้นที่ 1 งาน คนเดียวเอาอยู่! “The Vanilla House” สวนวานิลลาฉบับคนเมือง คุณอ้อ-สาวิตตรี สระทองเทียน เจ้าของ The Vanilla House และนักพัฒนาสูตรอาหาร เปลี่ยนผืนนาบ้านเกิด จ.นครปฐม ให้กลายเป็นแปลงปลูกวานิลลาบนพื้นที่เพียง 1 งาน จากความเชื่อที่ว่าวานิลลาปลูกได้เฉพาะพื้นที่อากาศเย็น วันนี้พิสูจน์แล้วว่า สภาพอากาศภาคกลางก็สามารถปลูกวานิลลาคุณภาพสูงได้ไม่แพ้กัน ลองผิด ลองถูก จนได้เทคนิคดูแลวานิลลา ทั้งการควบคุมความชื้น ออกแบบโรงเรือน ปรับรูปแบบเสาปลูก และบ่มฝักให้ได้คุณภาพระดับพรีเมียม กว่าจะได้วานิลลาคุณภาพดี ไม่ใช่แค่ปลูกแล้วรอเก็บเกี่ยว แต่ต้องใส่ใจในทุกขั้นตอน ตามไปดูแนวคิดและเทคนิคการปลูกวานิลลาฉบับคนเมืองกันเลย #TheVanillaHouse#ปลูกวานิลลา#วานิลลาไทย#เกษตรภาคกลาง#นครปฐม#พืชเศรษฐกิจใหม่#พืชมูลค่าสูง#นวัตกรรมเกษตร#เทคโนโลยีชาวบ้าน#technologychaoban

“วานิลลา” พืชมูลค่าสูงที่กำลังมาแรงในกลุ่มเกษตรกรไทย หลายคนมีทุนมากพอจะลงแปลงใหญ่ แต่ก็มีอีกไม่น้อยที่อยากทดลองปลูกแต่ติดเรื่อง “พื้นที่และงบประมาณ” วันนี้ เทคโนโลยีชาวบ้าน มีเทคนิคเด็ดจาก คุณอ้อ-สาวิตตรี สระทองเทียน เจ้าของ The Vanilla จ.นครปฐม มาถ่ายทอดวิธีการปลูกวานิลลาในตะกร้าหรือเข่ง สำหรับคนที่อยากปลูกประดับไว้ข้างบ้าน หรือปลูกทดลองมือก่อนขยายแปลงจริงในอนาคต โดยไม่ต้องสร้างโรงเรือนให้เปลืองงบ อุปกรณ์ที่ต้องเตรียม 1. ตะกร้า/เข่งพลาสติก แบบมีรูระบายน้ำรอบทิศทาง ขนาดกว้างประมาณ 23-25 นิ้ว 2. เชือกโยงทุเรียน (เชือกริบบิ้น) แข็งแรง ทนทาน ตากแดด 2-3 ปีไม่เปื่อย (เหนือกว่าเชือกฟางและใช้ง่ายกว่าลวด) 3. ตาข่ายพลาสติก สำหรับม้วนทำเสากลาง 4. กาบมะพร้าวสับ วัสดุปลูกหลัก วิธีการปลูกทีละขั้นตอน 1. ขึ้นเสาและเตรียมกระถาง ม้วนตาข่ายพลาสติกเป็นทรงกระบอก ให้สูงเลยขอบตะกร้าขึ้นมาประมาณ 80-90 เซนติเมตร 2. วางเสาตาข่ายไว้ตรงกึ่งกลางตะกร้า แล้วใช้เชือกโยงทุเรียนมัดขึงเสากับตะกร้าให้แน่นหนา ไม่หลุดเขยื้อน 3. อัดกาบมะพร้าวสับใส่ลงในช่องกลางเสาตาข่ายจนเต็ม และโรยกาบมะพร้าวสับรอบๆ เสาในเข่งให้เต็มเช่นกัน

ผู้เขียน : ชนุดม สุรัตน์ ในยุคที่เกษตรกรไทยจำนวนไม่น้อยเผชิญปัญหาความผันผวนของราคาพืชเศรษฐกิจ อาจารย์ไพฑูรย์ กระโทกนอก อดีตครูผู้เคยยืนสอนอยู่หน้าชั้นเรียนเมื่อเกษียนเลยเลือกก้าวออกมาสู่เส้นทางใหม่ในฐานะเกษตรกรเต็มตัว ด้วยการสร้าง โกโก้ฟาร์มลำตะคอง ฟาร์มเกษตรผสมผสานขนาดใหญ่กว่า 300 ไร่ ติดกับเขื่อนลำตะคอง จังหวัดนครราชสีมา ที่วันนี้ไม่เพียงเป็นแหล่งผลิตโกโก้คุณภาพ และยังเป็นศูนย์เรียนรู้ต้นแบบให้เกษตรกรรุ่นใหม่ได้เห็นว่า พืชชนิดนี้คือหนึ่งในพืชอนาคต ของไทยอย่างแท้จริง อาจารย์ไพฑูรย์ กล่าวว่า “ผมจะเออร์ลี่แล้วจะอยู่เฉยๆ มันเป็นไปไม่ได้ มันต้องรู้ว่ามันจะทำอะไร พอเรารู้ เรามีเวลาประมาณนี้ จะทำอะไรมันก็โอเค”  จุดเริ่มต้นจากยางพาราที่ราคาตกต่ำ เดิมทีพื้นที่แห่งนี้ปลูกยางพาราเต็มพื้นที่ ผลผลิตออกดีแต่ราคากลับผันผวนหนักจนขาดทุน การทำเกษตรในรูปแบบเกษตรอุตสาหกรรม ที่ปลูกทีละมากๆ จึงเริ่มไม่ตอบโจทย์ ความคิดในการหาพืชทางเลือกจึงเกิดขึ้น อาจารย์กล่าวว่า “ถ้ายางราคาตก เราต้องมีพืชสำรอง ต้องหาพืชที่ยั่งยืนได้จริง” เมื่อศึกษาพืชต่างๆ พบว่า โกโก้ เป็นตัวเลือกที่น่าสนใจมาก ด้วยเหตุผลหลักคือ แปรรูปได้ห

“วานิลลา” พืชมูลค่าสูงที่กระแสแรงไม่หยุดในไทยตอนนี้ ด้วยผลตอบแทนที่หอมหวาน ทำให้เริ่มเห็นการปลูกกระจายไปทั่วทุกภาค ทั้งเหนือ ใต้ กลาง อีสาน ปลดล็อกความเชื่อเดิมๆ ว่าปลูกยาก ย้อนไปเมื่อปลายเดือนที่แล้ว เทคโนโลยีชาวบ้าน เพิ่งพาไปดูแปลงปลูกของ “สวนพี่ยา บ้านสวนวานิลลา นครศรีธรรมราช” ที่กำลังนับถอยหลังเก็บผลผลิตปีแรก และนับเป็นสัญญาณนำร่องว่าพื้นที่ ‘ฝน 8 แดด 4’ อย่างภาคใต้ ก็ปลูกวานิลลาให้รอดและรุ่งได้ ล่าสุดขยายมาถึงจังหวัดชุมพร มีเกษตรกรหน้าใหม่ ควักทุนบุกเบิกปลูกวานิลลา 3 ไร่เต็ม ถือเป็นเจ้าแรกและเจ้าเดียวในจังหวัด ตอนนี้ต้นกำลังโตสวย รอเก็บเกี่ยวปีหน้า ซึ่งเจ้าของสวนพอใจกับผลลัพธ์มาก และมองไกลถึงขั้นว่า ถ้าผลผลิตรอบแรกออกมาเป็นที่น่าพอใจ ก็พร้อมลุยส่งเสริมให้คนชุมพรปลูกเพิ่ม เพื่อปั้นแบรนด์สร้างเอกลักษณ์ “วานิลลาใต้” สู่การส่งออก คุณธง-ธงชัย กาญจนชุมพล เจ้าของสวน Vanilla Topia ในตำบลตากแดด อำเภอเมืองชุมพร จังหวัดชุมพร ทายาทผู้สืบทอดธุรกิจร้านทองของครอบครัวมาตั้งแต่รุ่นคุณปู่คุณย่า ส่วนสายเลือดของการเป็นชาวสวนนั้น ถูกส่งต่อมาจากรุ่นคุณตา ซึ่งในอดีตนอกจากจะเปิดร้านทองแล้ว ท่

ผลไม้จากต่างประเทศเข้ามาในประเทศไทยหลายชนิด บางชนิดก็นำมาปลูกนานเป็นร้อยปี จนรู้สึกเหมือนว่าเป็นพืชพื้นบ้าน เพราะนำมาเป็นอาหารได้หลากหลาย เช่น มะละกอ มะเขือเทศ พืชเหล่านี้มาเป็นส่วนหนึ่งของเมนูเด็ดบนจานอาหารในชีวิตประจำวันเราแทบทุกวัน เราได้นำมาดัดแปลงเป็นอาหารจนกลายเป็นอัตลักษณ์แบบไทยๆ จนเจ้าของเดิมคิดไม่ถึง อะโวคาโด เป็นพืชดั้งเดิมจากประเทศเม็กซิโก ได้ถูกนำมาปลูกในประเทศไทยหลายสิบปีแล้ว โดยปลูกครั้งแรกที่จังหวัดน่าน และได้ขยายไปยังจังหวัดอื่น แต่ก็ถือว่ายังไม่นานสักเท่าไร จึงยังไม่ถึงกับมีการนำมารับประทานเป็นอาหารในชีวิตประจำวันของชาวบ้าน แต่ในสถานะของอาหารที่มีวัฒนธรรมของฝั่งตะวันตกก็มีการนำมาประกอบเป็นอาหารมานาน แต่ในเมนูที่อยู่ในปัจจุบันเรายังไม่คุ้นชินกับอาหารที่มีส่วนผสมของอะโวกาโด อะโวคาโด ในปัจจุบันจึงเป็นแค่ผลไม้สุขภาพ ประเทศทางฝั่งตะวันตกนิยมนำเนื้ออะโวคาโดมาปรุงอาหารแทนเนย หรือปรุงเป็นนมปั่น ใส่ไอศกรีมและขนมหลายอย่าง บ้างก็ทำเป็นส่วนของผสมของเครื่องดื่มต่างๆ ในประเทศไทยมักนำมาปั่นเป็นน้ำอะโวคาโดปั่น หรือเติมลงในน้ำสลัดเพื่อเพิ่มความเข้มข้น บางครั้งก็นำผลสดๆ หั่นเป็นชิ้นเล็ก

โดยทั่วไป วานิลลาถูกมองว่าเป็นพืชที่ให้ผลผลิตได้ดีในพื้นที่ที่มีอากาศค่อนข้างเย็นและมีความชื้นเหมาะสม เช่น พื้นที่สูงในภาคเหนือ หรือบางพื้นที่ของภาคอีสาน เนื่องจากการออกดอกของวานิลลามักได้รับอิทธิพลจากสภาพอากาศที่เย็นลงในบางช่วงของปี ทำให้หลายคนมองว่าพื้นที่ภาคใต้ไม่ใช่แหล่งปลูกวานิลลาที่เหมาะสม แต่ปัจจุบันนี้ได้เริ่มมีการปลูกวานิลลาเชิงพาณิชย์ในพื้นที่ภาคใต้แล้ว โดยเฉพาะที่จังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งมีอดีตข้าราชการวัยเกษียณเป็นผู้บุกเบิกทดลองปลูกมานานกว่า 3 ปี หลังศึกษาสายพันธุ์และปรับวิธีการจัดการแปลงให้สอดคล้องกับสภาพภูมิอากาศในพื้นที่ ปีนี้นับเป็นครั้งแรกที่สวนวานิลลาแห่งนี้จะเริ่มเก็บเกี่ยวผลผลิตเชิงการค้า โดยคาดการณ์ผลผลิตไว้ประมาณ 40 เปอร์เซ็นต์ สำหรับผลผลิตในรอบแรก ขณะเดียวกันเจ้าของสวนได้วางแผนด้านการตลาดล่วงหน้า ทั้งการหาช่องทางจำหน่ายและการต่อยอดช่องทางสร้างรายได้ที่หลากหลาย เพื่อรองรับผลผลิตที่กำลังจะออกสู่ตลาด สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของวานิลลาในฐานะพืชมูลค่าสูงที่สามารถปรับตัวเข้ากับพื้นที่ปลูกใหม่ๆ ได้ หากมีการบริหารจัดการที่เหมาะสม พี่ยา-ตรียา กลิ่นสุคนธ์ อดีตข้าราชการวัยเ

รูปร่างหน้าตาแปลกตา…แถมยังมีเกล็ดใสคล้ายหยดน้ำค้างเกาะอยู่ทั่วต้น นี่คือ “ผักเกล็ดหิมะ” พืชที่หลายคนกำลังตั้งคำถามว่า มันคืออะไร แล้วทำไมถึงกลายเป็นพืชทำเงินกิโลกรัมละหลายร้อยบาทได้ แต่ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าพืชตัวนี้ “ปราบเซียน” ทั้งเรื่องการปลูกและการขาย แต่ถ้าใครสามารถปั้นผลผลิตจนได้คุณภาพและหาตลาดเจอ ก็ถือเป็นอาชีพเสริมมูลค่าสูงที่ไม่ควรมองข้าม ผศ.ดร.ชัยรัตน์ บูรณะ ผู้ช่วยคณบดีฝ่ายวิจัย คณะเกษตรนวัตและการจัดการ ได้นำองค์ความรู้ด้านเทคโนโลยีการผลิตพืชและนวัตกรรมการเกษตร ผู้ต่อยอดและพัฒนา “ผักเกล็ดหิมะ” หรือ Ice Plant พืชมูลค่าสูงที่ได้รับความสนใจในตลาดสุขภาพอยู่ในระดับหนึ่ง พร้อมสร้างเครือข่ายเกษตรกรผู้ปลูกในหลายพื้นที่ทั่วประเทศ จนสามารถสร้างรายได้เสริมให้สมาชิกในเครือข่ายเฉลี่ยราว 30,000-50,000 บาทต่อเดือน อาจารย์เล่าย้อนถึงจุดเริ่มต้นว่า ก่อนเข้าสู่เส้นทางการศึกษาด้านเกษตรกรรม เป็นคนที่ชื่นชอบการปลูกพืชอยู่แล้ว แต่ในเวลานั้นยังไม่ได้เข้าใจโครงสร้างหรือกลไกระดับเซลล์และโมเลกุลของพืชอย่างลึกซึ้ง กระทั่งได้ศึกษาตั้งแต่ระดับปริญญาตรีจนถึงปริญญาเอก จึงค้นพบว่าแม้พืชแต่ละชนิดจะมีลักษณ

จากพืชยอดฮิตของมาดากัสการ์ สู่พืชเศรษฐกิจใหม่ที่น่าจับตาในไทย ปัจจุบันการปลูกวานิลลาไม่ได้จำกัดอยู่แค่พื้นที่อากาศเย็นทางภาคเหนือเท่านั้น แต่เริ่มขยายวงกว้างไปทั้งภาคอีสาน ภาคใต้ และภาคกลาง ซึ่งพิสูจน์แล้วว่าสามารถให้ผลผลิตได้ดีไม่แพ้กัน ถือเป็นโอกาสทองของคนปลูก เพราะอุตสาหกรรมอาหารในประเทศยังต้องการวัตถุดิบตัวนี้อีกมาก อย่างไรก็ตาม สิ่งที่คนปลูกต้องเน้นย้ำคือ “คุณภาพ” เพราะในตลาดวานิลลา ผลผลิตที่ได้มาตรฐานเท่านั้นถึงจะไปต่อได้อย่างยั่งยืน คุณอ้อ-สาวิตตรี สระทองเทียน เจ้าของ The Vanilla House แห่งอำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม นักพัฒนาสูตรอาหารที่มองเห็นโอกาสการเติบโตของวานิลลาจากประสบการณ์ในสายงานที่คลุกคลีมานาน จึงตัดสินใจพลิกพื้นที่ข้างบ้านเพียง 1 งาน มาทดลองปลูกวานิลลาด้วยตัวเอง เพื่อศึกษาเรียนรู้ตั้งแต่วิธีการปลูกไปจนถึงการเก็บเกี่ยว โดยมีเป้าหมายในการนำผลผลิตมาต่อยอดใช้กับอาชีพนักพัฒนาสูตรอาหาร และพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์จากวานิลลาเพื่อสร้างรายได้ในอนาคต คุณอ้อเล่าว่า เส้นทางการปลูกวานิลลาของเธอ ไม่ได้เริ่มจากการทำเกษตรเป็นอาชีพหลัก แต่เกิดจากความตั้งใจเล็กๆ ที่อยากสร้างพื้นที่สีเขียวภายใ

เลมอน (Lemon) ถือเป็นไม้ผลเศรษฐกิจที่กำลังได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นในประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง ทั้งจากผู้บริโภคที่หันมาใส่ใจสุขภาพและมองหาทางเลือกใหม่ๆ ในการบริโภคผลไม้ รวมถึงจากเกษตรกรที่มองเห็นโอกาสทางธุรกิจจากการผลิตเลมอนคุณภาพสูง เพื่อป้อนทั้งตลาดในประเทศและต่างประเทศ ในอดีตประเทศไทยนิยมบริโภค “มะนาว” มากกว่าเลมอน เนื่องจากปลูกง่ายและใช้เป็นส่วนประกอบหลักของอาหารไทย แต่ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา เลมอนเริ่มมีบทบาทมากขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มร้านอาหาร โรงแรมระดับสูง ธุรกิจเบเกอรี่ และตลาดเครื่องดื่มสุขภาพ หรือการใช้เลมอนเป็นส่วนผสมในผลิตภัณฑ์แปรรูปต่างๆ สิ่งเหล่านี้สะท้อนถึงการขยายตัวของอุปสงค์ และทำให้เลมอนถูกจัดเป็น “พืชมูลค่าสูง” ที่น่าจับตามอง จากพืชนำเข้า สู่โอกาสสร้างมูลค่าส่งออก ตลาดเลมอนในประเทศไทยปัจจุบันมีแนวโน้มเติบโตอย่างมั่นคง ผลผลิตส่วนใหญ่ยังคงมาจากการนำเข้า ทำให้ราคาจำหน่ายค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกับมะนาวทั่วไป อย่างไรก็ตาม ช่วงไม่กี่ปีมานี้ เกษตรกรไทยเริ่มหันมาปลูกเลมอนสายพันธุ์ต่างประเทศ เช่น เมเยอร์ (Meyer) ยูเรกา (Eureka) และลิสบอน (Lisbon) ซึ่งให้ผลดกมีคุณภาพดีและมีรสเปรี้ยวเฉพาะ

โกโก้ พืชเศรษฐกิจของโลก แต่เหมือนเป็นพืชฝันร้ายของใครหลายคน ถ้าหากย้อนไปเมื่อ 30 ปีก่อน เชื่อว่าเกษตรกรหลายท่านคงเคยได้ยินข่าว หรือเจอมาเองกับตัวเองในทำนองทำท่าทีมาส่งเสริมให้ปลูกโกโก้ บางคนเชื่อถึงขั้นยอมโค่นสวนยางสวนปาล์มทิ้ง หรือบางคนโดนหลอกขายต้นพันธุ์ สุดท้ายไม่มีตลาดรับซื้อ ไร้เงาคนรับผิดชอบ กลายเป็นแผลที่ติดอยู่ในใจของเกษตรกรยุคนั้น ที่พอได้ยินเรื่องของโกโก้ ที่ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการปลูก การแปรรูป หรือการส่งเสริมด้านองค์ความต่างๆ ที่เกี่ยวกับโกโก้ มักจะได้รับกระแสในด้านลบมากกว่าด้านบวก แต่มาวันนี้ “โกโก้” เปลี่ยนไป “โกโก้” ที่ไม่ได้เป็นเพียงแค่พืชขายฝัน แต่เป็นพืชทางเลือกสร้างมูลค่าสูง เพียงแค่ปรับเปลี่ยนแนวคิดจากเดิมที่ต้องพึ่งพาตลาดรับซื้อเพียงอย่างเดียว ก็หันมาปลูกและแปรรูปแบบครบวงจรไปเลย คุณพอต-อภิวรรษ สุขพ่วง เจ้าของไร่สุขพ่วง อยู่บ้านเลขที่ 107 หมู่ที่ 10 ตำบลจอมบึง อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี ผู้เป็น เรี่ยวแรงสำคัญในการขับเคลื่อนการสร้างรายได้ในชุมชน จากการทำเกษตรผสมผสาน และต่อยอดรายได้จากการแปรรูปผักผลไม้ที่ชาวบ้านปลูกกันเองในชุมชน พร้อมเปิดศูนย์การเรียนรู้ ให้กับบุคคลทั่ว