News

ถอดรหัสความจริงจากคำพิพากษาศาลสู่เขื่อนลำปาว

การปรากฏตัวของปลาหมอคางดำ ณ เขื่อนลำปาว จังหวัดกาฬสินธุ์ ตามการเปิดเผยของนายชัชวาล แพทยาไทย สส.ร้อยเอ็ด พรรคไทยสร้างไทย ไม่ใช่เรื่องบังเอิญที่ธรรมชาติรังสรรค์ขึ้น แต่นี่คือประจักษ์พยานอีกหนึ่งชิ้นที่ชี้ให้สังคมไทยเชื่อได้ว่า วิกฤตนี้ขับเคลื่อนด้วย “น้ำมือมนุษย์” ผ่านการลักลอบเคลื่อนย้ายข้ามภูมิภาคอย่างต่อเนื่อง การแพร่ระบาดจากลุ่มน้ำภาคใต้และภาคกลาง ลามลึกสู่หัวใจอีสาน อาจเป็นผลผลิตโดยตรงจากช่องโหว่ของการค้าปลาสวยงาม และการปล่อยปละละเลยของรัฐ

เมื่อนำภาพปลาหมอคางดำที่เขื่อนลำปาวมาวางคู่กับงานวิจัยชิ้นล่าสุดของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในวารสารวิชาการนานาชาติ Aquaculture Reports ที่ยืนยันชัดเจนว่าปลาหมอคางดำในไทยมีความหลากหลายทางพันธุกรรมสูงถึง 19 แฮปโลไทป์ แตกต่างจากการนำเข้าครั้งเดียว สะท้อนการลักลอบนำเข้าหลายระลอกและโครงสร้างประชากรในหลายพื้นที่แตกต่างกัน การที่ปลาไปโผล่กลางภาคอีสานได้ ย่อมพิสูจน์ว่ามีกระบวนการขนส่งสัตว์น้ำข้ามถิ่นที่หลุดรอดจากเรดาร์ควบคุมอย่างสิ้นเชิง หลักฐานดังกล่าวทำให้ “การเคลื่อนย้ายโดยมนุษย์” เป็นคำอธิบายสำคัญของการที่ปลาปรากฏในพื้นที่ซึ่งอยู่ห่างไกลกัน ไม่ใช่การปล่อยให้ธรรมชาติเป็นผู้ต้องสงสัยเพียงรายเดียว

จากหลักฐานดังกล่าวข้างต้น เป็นการพิสูจน์ความจริงส่วนหนึ่งผ่านคำพิพากษาของศาลปกครองชั้นต้น ซึ่งชี้ว่ากรมประมงละเลยต่อหน้าที่ในการควบคุมการแพร่ระบาด พร้อมสั่งการให้เร่งแก้ไขปัญหาภายใน 180 วัน และให้ รมว.มหาดไทยพิจารณาสั่งการให้ผู้ว่าฯ สมุทรสงคราม ประกาศเขตช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติเพื่อเยียวยาชาวบ้านภายใน 90 วัน


ทว่าในมุมความรับผิดชอบ ศาลได้ยกคำขอให้รัฐฟ้องเรียกค่าเสียหายจากบริษัทเอกชน เนื่องจากหลักฐานยังไม่สามารถชี้ชัดระบุตัวผู้กระทำผิดได้แน่ชัด

วันนี้ ปลาไปถึงอีสานแล้ว ยิ่งเปิดให้เห็นจุดอ่อนในระบบควบคุมของภาครัฐ จึงทำให้มีการเคลื่อนย้ายสัตว์น้ำรวมถึงปลาหมอคางดำโดยไม่ผ่านการตรวจ และรัฐมีหน้าที่ต้องหยุดปัญหาโดยไม่รอให้หลักฐานความเสียหายเพิ่มขึ้น

ช่องโหว่ต่างๆ เหล่านี้คือ บทเรียนราคาแพงที่สังคมต้องตาสว่าง เลิกตกเป็นเครื่องมือของวาทกรรมฉาบฉวย และเลิกหวังพึ่งมาตรการรับมือแบบลูบหน้าปะจมูกที่มักมาทีหลังปลา

ตราบใดที่กฎหมายยังหาตัวผู้ทำผิดมารับผิดชอบไม่ได้ คนไทยก็ต้องทำหน้าที่อย่างแข็งขันในการปกป้องระบบนิเวศไทยจากพันธุ์สัตว์ต่างถิ่นด้วยตัวเอง ชนิดที่ว่าหากหน่วยงานรัฐยังทำงานช้า ก็คงต้องพึ่งวิธีโบราณอย่างที่ สส.ชัชวาล กล่าวไว้ คือการระดมจับมา “เฮ็ดปลาแดก” ในวันที่สายเกินแก้.

Related Posts