จากรายงานสถิติการประมงแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2568 โดยกรมประมงระบุว่า “ปลานิล” หนึ่งในปลาน้ำจืดยอดนิยมของประเทศไทยมีการเลี้ยงเพิ่มขึ้นตั้งแต่ 2559 ที่เคยผลิตได้ปีละ 2 แสนตัน จนมาถึงล่าสุดปี 2568 มีปริมาณสูงเกือบ 3 แสนตัน อาจจะเรียกได้ว่า ปลานิลเป็นแชมป์ปลาน้ำจืดของไทยก็ว่าได้ เพราะมีสัดส่วนมากกว่า 50% จากผลผลิตปลาน้ำจืดทั้งหมดของประเทศไทยซึ่งมีปริมาณเกือบ 5 แสนตัน ตัวเลขผลผลิตที่ยังคงแข็งแกร่งนี้ตอกย้ำว่าผลผลิตปลานิลยังคงแข็งแกร่ง และไม่ได้รับผลกระทบจากการรุกรานของสัตว์น้ำต่างถิ่นใดๆ
ล่าสุด จากการสัมภาษณ์ “คุณอมร เหลืองนฤมิตชัย นายกสมาคมปลานิล” เล่าถึงทิศทางการเพาะเลี้ยงปลานิลไทย ซึ่งต้องเผชิญกับสถานการณ์ราคาลดลงในช่วงที่ผ่านมา
ภาพรวมผลผลิตและสถานการณ์ราคาปลานิลในปัจจุบันเป็นอย่างไร?
เรามีตัวเลขอ้างอิงจากกรมประมงว่าผลผลิตปลานิลในแต่ละปีอยู่ที่ประมาณ 260,000 – 270,000 ตัน ซึ่งในปีนี้คาดการณ์ว่าผลผลิตยังคงใกล้เคียงเดิม สำหรับพื้นที่เลี้ยงปลานิลเรียกได้ว่ามีการเลี้ยงกระจายอยู่เกือบทุกจังหวัดทั่วประเทศ
“ผลผลิตยังคงทรงตัว แต่สิ่งที่เกษตรกรอยากสะท้อนคือ ในช่วงที่ผ่านมา ราคาปลานิลดลงมาก สาเหตุสำคัญมาจากปัจจัยฝั่งการตลาดเป็นหลัก ไม่ใช่ปัญหาด้านการผลิต โดยมีปัจจัยสะสม 2 ส่วนสำคัญ ได้แก่ การปิดด่านชายแดนตั้งแต่ช่วงเดือนกรกฎาคมของปีที่แล้ว ส่งผลให้ปลานิลที่เคยส่งออกไปยังตลาดประเทศเพื่อนบ้านไม่สามารถข้ามไปได้ และอีกปัจจัยคือการย้ายกลับประเทศของแรงงานกัมพูชาจำนวนหลายแสนคน ซึ่งแรงงานกลุ่มนี้ถือเป็นกลุ่มลูกค้าซื้อปลานิลโดยตรง เมื่อปลาสะสมในระบบจึงกดดันให้ราคาปลานิลปรับลดลงถึง 30–40%
อย่างไรก็ตาม ในช่วงล่าสุดสถานการณ์ราคาเริ่มกลับมาฟื้นตัว (Recover) ดีขึ้นระดับหนึ่งแล้ว หลังจากแย่ต่อเนื่องมานาน 1 ปีเต็ม
ประเด็นการแพร่ระบาดของ “ปลาหมอคางดำ” ส่งผลต่อปลานิลอย่างไรบ้าง?
ในด้านการผลิตไม่ได้รับผลกระทบจากปลาหมอคางดำ หากจะมีผลกระทบก็กระทบต่อตลาดปลานิลในลักษณะทางอ้อม (Indirect) เท่านั้น โดยพบว่ามีการนำปลาหมอคางดำที่จับได้จากธรรมชาติมาวางขายตามตลาดนัดต่างจังหวัดในราคาต่ำ เพียงกิโลกรัมละ 15–20 บาท ซึ่งอาจเข้ามารับประทานทดแทนเนื้อปลานิลได้บ้างบางส่วน
แต่อย่างไรก็ตาม ปริมาณที่นำมาขายเพื่อการบริโภคสดตามตลาดหรือทำปลากระป๋องนั้นถือเป็นเพียงส่วนน้อย เพราะปริมาณปลาหมอคางดำส่วนใหญ่ถูกจับนำไปเข้าโรงงานแปรรูปเป็นปลาป่นสำหรับผลิตอาหารสัตว์เป็นหลัก จึงไม่ได้เข้ามาทดแทนหรือแย่งตลาดปลานิลอย่างมีนัยสำคัญ
ที่ผ่านมาภาครัฐเข้ามาช่วยเหลืออย่างไร และสมาคมมีข้อเสนอแนะอย่างไรบ้าง?
การช่วยเหลือจากภาครัฐที่ผ่านมายังไม่สามารถสร้างผลกระทบเชิงบวก (Impact) ต่อตัวเลขจริงได้อย่างเด่นชัด เช่น กระทรวงพาณิชย์ได้เข้ามาจัดกิจกรรม เช่น งานธงฟ้า สนับสนุนงบประมาณจังหวัดละ 50,000 บาท ซึ่งยังไม่ตอบโจทย์การแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง
สำหรับข้อเสนอแนะสิ่งที่เกษตรกรต้องการ คือ ขอให้ภาครัฐเข้ามาช่วยแก้ปัญหาฝั่งการตลาดและเร่งระบายสินค้าอย่างตรงจุด เพื่อป้องกันไม่ให้เกษตรกรประสบปัญหาขาดเงินทุน จนถึงขั้นพ่อค้าปฏิเสธการเข้าจับปลาในฟาร์ม นับเป็นบทสรุปที่ว่าการแก้ไขปัญหาด้านการตลาดนับเป็นประเด็นที่สำคัญที่สุดของปลานิล ณ เวลานี้ ที่อยากให้ภาครัฐเข้ามาดูแล
ไข่ผำ หรือ ผำ พืชน้ำขนาดจิ๋วที่อยู่คู่กับวิถีอาหารของคนไทยมายาวนาน กำลังมีโอกาสก้าวออกจากการเป็นเพียงวัตถุดิบพื้นบ้าน ไปสู่การเป็นหนึ่งในวัตถุดิบอาหารทางเลือกที่ตอบโจทย์โลกยุคใหม่ เพราะนอกจากจะมีคุณค่าทางโภชนาการ โดยเฉพาะโปรตีนแล้ว ยังเป็นพืชที่สามารถเพาะเลี้ยงได้ง่าย และนำไปพัฒนาเป็นอาหารได้หลากหลายรูปแบบ แต่เมื่อ “ไข่ผำ” ก้าวเข้าสู่การผลิตในระดับที่ใหญ่ขึ้น ความท้าทายไม่ได้อยู่แค่การเพาะเลี้ยงให้ได้ผลผลิต หากอยู่ที่กระบวนการหลังการเก็บเกี่ยว โดยเฉพาะการทำความสะอาด ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญต่อคุณภาพ ความปลอดภัย และความสามารถในการจัดการผลผลิตจำนวนมาก คิดจากปัญหาจริง สู่เครื่องล้างไข่ผำ ด้วยเทคโนโลยี “พลาสมา” จากโจทย์ดังกล่าว จึงเกิดแนวคิดที่จะนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยเปลี่ยนกระบวนการล้างไข่ผำ จากงานที่ต้องพึ่งพาแรงงานคนและใช้เวลานาน ให้กลายเป็นกระบวนการที่สามารถควบคุมได้อย่างเป็นระบบ และทำงานได้รวดเร็วขึ้น อาจารย์รุ่ง – รศ.ดร.รุ่งตะวัน ยมหล้า คณะเทคโนโลยีการเกษตร สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง และทีมวิจัย ได้มองโจทย์การพัฒนาเครื่องล้างไข่ผำในมุมของการออกแบบเทคโนโลยีให้ตอบปัญหาจร
เมื่อพูดถึง “สมุนไพร” หลายคนอาจนึกถึงพืชที่ปลูกไว้ใช้ในครัวเรือน หรือสมุนไพรพื้นบ้านที่อยู่คู่กับวิถีชีวิตคนไทยมานาน แต่ในวันนี้ สมุนไพรไม่ได้มีบทบาทเพียงในครัวหรือในตำรับยาเท่านั้น หากยังกลายเป็นหนึ่งในวัตถุดิบสำคัญของอุตสาหกรรมอาหาร เครื่องดื่ม ผลิตภัณฑ์สุขภาพ เครื่องสำอาง และยา ขณะเดียวกัน ความต้องการใช้สมุนไพรที่เพิ่มขึ้น ทำให้เกิดตลาดรับซื้อที่หลากหลาย ตั้งแต่การรับซื้อผลผลิตสดจากเกษตรกร ไปจนถึงการรับซื้อสมุนไพรที่ผ่านกระบวนการล้าง หั่น ตาก หรืออบแห้ง เพื่อส่งต่อให้กับผู้แปรรูปและผู้ประกอบการ ดังนั้น สำหรับเกษตรกรที่กำลังมองหาพืชทางเลือก สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่เพียงคำถามว่า “สมุนไพรอะไรปลูกง่าย” แต่ต้องถามต่อว่า “ปลูกแล้วขายใคร และตลาดต้องการวัตถุดิบแบบไหน” ตลาดสมุนไพรปี 2569 เมื่อ “คุณภาพ” เป็นตัวกำหนดราคา ในปี 2569 ตลาดสมุนไพรยังมีความเคลื่อนไหวอย่างต่อเนื่อง โดยภาครัฐเองมีการปรับปรุงราคากลางยาจากสมุนไพร และประกาศฉบับใหม่ลงราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 26 มกราคม 2569 ครอบคลุมรายการยาจากสมุนไพร 130 รายการ อย่างไรก็ตาม ต้องทำความเข้าใจให้ชัดว่า “ราคากลางยาจากสมุนไพร” ไม่ได้หมายความว่าเป็น
กรมประมง…เตรียมจัดงาน “วันสถาปนากรมประมง ครบรอบปีที่ 100” พร้อมเชิญทุกท่านร่วมติดตามผลงานที่กรมประมงได้สร้างคุณูปการตลอดระยะเวลา 100 ปี ผ่านเรื่องราวใน 4 ยุคสำคัญ ชวนสัมผัสนิทรรศการ ผลงานวิจัยและนวัตกรรม กิจกรรมเปิดบ้านกรมประมง (Open House) ตลอดจนร่วม ชม ชิม ช็อป สินค้าประมงคุณภาพมากมายภายในงานกว่า 36 ร้านค้า ซึ่งจะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 21 – 22 กันยายน 2569 ณ กรมประมง กรุงเทพมหานคร นายมานพ หนูสอน รองอธิบดีกรมประมง เปิดเผยว่า…กรมประมงได้ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2469 ในสมัยรัชกาลที่ 7 จากพระบรมราชโองการจัดตั้ง “กรมรักษาสัตว์น้ำ” สังกัดกระทรวงเกษตราธิการ ในปี พ.ศ. 2476 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น “กรมการประมง” และต่อมาในปี พ.ศ. 2496 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น “กรมประมง” จนถึงปัจจุบัน และได้ขับเคลื่อนภารกิจด้านการประมงของประเทศไทยซึ่งได้ดำเนินมาอย่างต่อเนื่องและพัฒนาสู่ความก้าวหน้าอย่างหลากหลายมิติ และในโอกาสครบรอบวันสถาปนา 100 ปี ในปีนี้กรมประมงจึงได้จัดงานเฉลิมฉลองอย่างยิ่งใหญ่ ภายใต้แนวคิด “ใต้ร่มพระบารมี 100 ปีกรมประมง : ในน้ำมีปลา สร้างคุณค่าสู่ความมั่นคงทางอาหาร” โดยถ่ายทอดเรื่องราวการเด
เรื่องราวของ “อุ้มฮุ่ม โฮมสเตย์” เริ่มต้นขึ้นนานกว่าที่จะเรียกได้ว่าเป็นโฮมสเตย์ เพราะย้อนกลับไปเมื่อปี 2530 พื้นที่แห่งนี้ยังเป็นเพียงทุ่งหญ้าผืนหนึ่งที่ครอบครัวบังเอิญได้มา พี่อุ้ม-คณาภรณ์ ธนูธรรมเจริญ และ พี่นุ้ย-กนกวรรณ ศรีสัจจากุล สองสามีภรรยา เจ้าของ “อุ้มฮุ่ม โฮมสเตย์” บ้านหัวนา ตำบลม่อนปิ่น อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ พื้นที่เล็กๆ ที่ค่อยๆ เติบโตจากผืนดินของครอบครัว สู่สวนที่มีทั้งป่า อาหาร และวิถีชีวิตที่พึ่งพาตัวเอง ย้อนกลับไป จุดเริ่มต้นของพื้นที่แห่งนี้เกิดขึ้นตั้งแต่ปี 2530 เมื่อคุณแม่ของพี่อุ้มเดินทางกลับเชียงใหม่ด้วยรถไฟ และได้พูดคุยกับคนที่นั่งอยู่ข้างๆ ซึ่งกำลังจะขายที่ดิน เมื่อมาถึงเชียงใหม่จึงชวนคุณพ่อมาดูพื้นที่ ก่อนตัดสินใจซื้อในที่สุด จากนั้นทุกเย็นวันศุกร์ คุณพ่อคุณแม่จะรับลูกๆ จากโรงเรียนแล้วพากันมาที่นี่ คุณแม่ปลูกต้นไม้ ส่วนลูกๆ ก็วิ่งเล่นบ้าง ช่วยกันปลูกต้นไม้บ้าง ทำแบบนี้ต่อเนื่องราว 15 ปี จนพื้นที่ค่อยๆ เปลี่ยนจากทุ่งหญ้าเป็นสวนผสมผสาน มีทั้งลิ้นจี่ มะม่วง สับปะรด ต้นสัก และไม้ผลอีกหลายชนิด เมื่อเติบโตขึ้น พี่อุ้มออกไปเรียนมหาวิทยาลัย ก่อนเข้าสู่ชีวิตการทำงาน
