NIA หนุนแนวคิดเวิลด์แบงก์ “Small AI, Big Jobs” AI ไม่ต้องใหญ่ ก็เปลี่ยนเกมเศรษฐกิจได้! เปิดโอกาสธุรกิจรายเล็กโตด้วยเทคโนโลยีเฉพาะทาง พร้อมพาส่อง 3 นวัตกรรม AI สัญชาติไทยที่ช่วยลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพ และสร้างโอกาสใหม่
ประเด็นหนึ่งที่น่าสนใจจากการประชุมประจำปีของกองทุนการเงินระหว่างประเทศและธนาคารโลก (IMF-World Bank Annual Meetings 2026) ซึ่งประเทศไทยเป็นเจ้าภาพ คือการหยิบยกแนวคิด “Small AI, Big Jobs” มาสะท้อนโอกาสของประเทศกำลังพัฒนาในยุค AI ที่ไม่จำเป็นต้องแข่งขันกันสร้างโมเดลขนาดใหญ่ด้วยเงินลงทุนมหาศาล แต่สามารถนำ AI ที่มีต้นทุนไม่สูงและตอบโจทย์การใช้งานเฉพาะด้านมาช่วยแก้ปัญหาทางธุรกิจ ทั้งลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพ และสร้างโอกาสในการเติบโต โดยเฉพาะกลุ่มธุรกิจขนาดกลาง ขนาดย่อม และรายย่อย (MSMEs) ที่มีทรัพยากรจำกัด แต่เป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสร้างงานทั่วโลก โดยแนวคิดดังกล่าวยิ่งชัดเจนขึ้น เมื่อนายอาเจย์ บังกา (Ajay Banga) ประธานกลุ่มธนาคารโลก ระบุว่า MSMEs มีสัดส่วนถึงร้อยละ 90 ของจำนวนบริษัททั่วโลก และเป็นแหล่งจ้างงานร้อยละ 75 ของแรงงานในประเทศกำลังพัฒนา ขณะที่อีก 10–15 ปีข้างหน้า จะมีคนรุ่นใหม่เข้าสู่ตลาดแรงงานถึง 1,600 ล้านคน แต่คาดว่าจะมีตำแหน่งงานรองรับเพียง 420 ล้านตำแหน่ง สะท้อนให้เห็นว่า การเพิ่มศักยภาพให้ธุรกิจรายเล็กสามารถเติบโตและสร้างงานได้มากขึ้น เป็นหนึ่งในโจทย์สำคัญของเศรษฐกิจโลก และ AI เฉพาะทางอาจเป็นเครื่องมือที่ช่วยตอบโจทย์ดังกล่าว โดยไม่จำเป็นต้องอาศัยการลงทุนด้านเทคโนโลยีจำนวนมหาศาล
สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NIA ขอชวนมาสำรวจว่า “Small AI, Big Jobs” สามารถเกิดขึ้นได้จริงในภาคธุรกิจไทยอย่างไร ผ่าน 3 นวัตกรรม AI สัญชาติไทยที่ช่วยแก้ปัญหาเฉพาะทาง ตั้งแต่การตรวจสอบคุณภาพข้าว การวิเคราะห์ข้อมูลแปลงเกษตร ไปจนถึงการคัดเกรดทุเรียน ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า AI ที่ตอบโจทย์ปัญหาจริงนั้น สามารถช่วยลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพ และสร้างโอกาสเติบโตให้ทั้ง MSMEs และสตาร์ตอัปผู้พัฒนาเทคโนโลยีไทยได้
ดร.กริชผกา บุญเฟื่อง ผู้อำนวยการสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ กล่าวถึงทิศทางและโอกาสของไทยว่า การพัฒนาเศรษฐกิจ AI ไม่ควรจำกัดอยู่เพียงการแข่งขันด้านเพื่อพัฒนาเทคโนโลยีขั้นสูง แต่ต้องให้ความสำคัญกับการนำ AI ไปประยุกต์ใช้เพื่อแก้ปัญหาของภาคธุรกิจ โดยเฉพาะในกลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมายที่ประเทศไทยมีความเชี่ยวชาญและมีฐานผู้ประกอบการจำนวนมาก
เช่น อุตสาหกรรมยานยนต์และชิ้นส่วน อุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ อุตสาหกรรมการเกษตรและแปรรูปอาหาร อุตสาหกรรมปิโตรเคมีและเคมีภัณฑ์ อุตสาหกรรมการแพทย์และสุขภาพ รวมถึงอุตสาหกรรมท่องเที่ยวและบริการ ซึ่งเป็นโอกาสที่ผู้พัฒนา AI ไทยจะสามารถใช้ความเข้าใจปัญหาของตลาดในประเทศมาสร้างโซลูชันที่ตอบโจทย์ผู้ใช้งานได้ตรงจุด
“NIA มองว่าโอกาสของประเทศไทยในยุค AI ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ให้ก้าวทันโลก แต่ต้องทำให้ผู้ประกอบการไทยสามารถนำเทคโนโลยีมาใช้สร้างความได้เปรียบทางธุรกิจได้จริง โดยเฉพาะกลุ่ม MSMEs ที่ยังมีข้อจำกัด ทั้งด้านเงินทุน บุคลากร และความพร้อมในการปรับตัว ดังนั้น การพัฒนา AI เฉพาะทางจึงเป็นโอกาสของสตาร์ตอัปไทยในการนำความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีมาสร้างโซลูชันที่ตอบโจทย์ปัญหาของภาคธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นการตรวจสอบคุณภาพสินค้า การวิเคราะห์ข้อมูลการผลิต หรือการบริหารจัดการทรัพยากร ซึ่งช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์จาก AI ได้โดยไม่จำเป็นต้องลงทุนพัฒนาระบบขึ้นมาเอง ทั้งยังช่วยลดต้นทุน เพิ่มความแม่นยำ และยกระดับประสิทธิภาพการดำเนินงาน รวมถึงการขยายตลาดใหม่ให้ผู้พัฒนาเทคโนโลยีไทย”
มะนาว พืชคู่ครัวไทยที่แทบทุกบ้านขาดไม่ได้ ไม่ว่าราคาจะถูกหรือแพง ก็ยังเป็นวัตถุดิบสำคัญในชีวิตประจำวัน ขณะเดียวกัน สำหรับเกษตรกรผู้ปลูก มะนาวก็ถือเป็น “พืชปราบเซียน” ของใครหลายคนเช่นกัน เพราะในวงการมะนาว มีทั้งเกษตรกรหน้าใหม่หน้าเก่าวนเวียนเข้าออกกันอยู่ทุกวัน สะท้อนให้เห็นว่าความต้องการของตลาดยังมีต่อเนื่องตลอดทั้งปี เพียงแต่ราคามะนาวมีขึ้นมีลงตามฤดูกาล ใน 1 ปี มีทั้งช่วงราคาดีและช่วงราคาตกต่ำ ใครวางแผนการผลิตแม่น มองตลาดขาด ก็มีโอกาสทำกำไรได้ดี แต่หากปลูกตามกระแสโดยไม่มีข้อมูลรองรับ ก็อาจไปไม่รอดเช่นกัน จึงเรียกได้ว่า มะนาวเป็นพืชที่สร้างโอกาสมหาศาลให้กับคนที่ “จับทางถูก” แต่ก็อาจกลายเป็นฝันร้ายของคนที่ลงทุนโดยไม่ศึกษาตลาดให้ดีพอ คุณนิพนธ์ พรหมรักษ์ เจ้าของ “สวนมะนาวท้ายไร่” ต.เนินปอ อ.สามง่าม จ.พิจิตร คือหนึ่งในเกษตรกรรุ่นเก๋าที่อยู่ในวงการมะนาวมายาวนานกว่า 19 ปี โดยนำความรู้จากสายงานโปรแกรมเมอร์มาประยุกต์ใช้กับการบริหารสวน จุดเด่นคือการใช้ข้อมูลวิเคราะห์ตลาดและวางแผนการผลิตอย่างเป็นระบบ ทำให้ไม่ว่าสถานการณ์ราคามะนาวจะถูกหรือแพง ก็ยังสามารถบริหารจัดการสวนได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสร้
ในยุคที่ปุ๋ยแพงจนแบกต้นทุนไม่ไหว ทางรอดเดียวของเกษตรกรคือการพึ่งพาตัวเอง วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านพาไปเปิดสูตรปุ๋ยอินทรีย์สารพัดประโยชน์จาก คุณสมศักดิ์ เครือวัลย์ (ปราชญ์เกษตรเศรษฐกิจพอเพียง ปี 2558) เกษตรกรชาวสวนผลไม้ชั้นครูจากจังหวัดระยอง สูตรนี้ทำง่าย และตอบโจทย์คนรักต้นไม้ที่สุด เพราะผสมครั้งเดียวสามารถบำรุงได้ ทั้งพืชผักสวนครัว ไม้ผล ไม้ดอก ไม้ประดับ ยันไม้กระถางในบ้าน ทำอย่างไรมาดูกัน วิธีการผลิตปุ๋ยอินทรีย์ มีกระบวนการผลิต ดังนี้ 1.1 มูลสัตว์แห้งละเอียด 1 ส่วน “Advertiser” 1.2 แกลบดำ 1 ส่วน 1.3 อินทรียวัตถุอื่นๆ ที่หาได้ง่าย เช่น แกลบ ชานอ้อย ขี้เลื่อย เปลือกถั่วลิสง เปลือกถั่วเขียว และขุยมะพร้าว เป็นต้น อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือหลายอย่างรวมกัน 3 ส่วน 1.4 รำละเอียด 1 ส่วน 1.5 นำน้ำสกัดชีวภาพ 1 ส่วน + น้ำตาล 1 ส่วน + น้ำ 100 ส่วน คนจนละลายเข้ากันดี 1.6 กระสอบป่านเก่าๆ สำหรับคลุมปุ๋ยที่ผสมแล้ว 1.7 จอบ 1.8 พลั่ว และ 1.9 ฝักบัวรดน้ำ 2.1 เตรียมพื้นที่ผสมปุ๋ยบนพื้นซีเมนต์ หรือถ้าเป็นพื้นดินให้ปูผ้ายางเพื่อป้องกันปุ๋ยซึมลงดิน 2.2 นำเอาวัสดุต่างๆ มากองซ้อนกันเป็นชั้นๆ แล้วคลุกเคล้าจนเข้ากันดี
นางสาวปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยภายหลังลงพื้นที่ติดตามการดำเนินงานโครงการยกระดับสหกรณ์ยางด้วยนวัตกรรม ภายใต้แนวคิด “บูรณาการเกษตรนวัตกรรม เพื่อความยั่งยืนของชาวสวนยาง” ณ สหกรณ์กองทุนสวนยางตำบลเสอเพลอ จำกัด อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี ว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์มุ่งเน้นการยกระดับรายได้ คุณภาพชีวิต และความมั่นคงในการประกอบอาชีพของพี่น้องชาวสวนยาง โดยสถานการณ์ราคายางพาราในตลาดปี 2569 มีแนวโน้มปรับตัวสูงที่สุดในรอบ 10 ปี ซึ่งราคายางแผ่นรมควันชั้น 3 พุ่งสูงสุดถึง 97.90 บาทต่อกิโลกรัม, ยางแผ่นดิบ สูงสุด 93.50 บาทต่อกิโลกรัม, น้ำยางสด สูงสุด 89.95 บาทต่อกิโลกรัม และยางก้อนถ้วย 100% สูงสุด 82.17 บาทต่อกิโลกรัม นอกจากนี้ การยางแห่งประเทศไทย (กยท.) ได้บูรณาการร่วมกับกรมส่งเสริมสหกรณ์ กรมตรวจบัญชีสหกรณ์ และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสกลนคร ถ่ายทอดองค์ความรู้ผ่าน 4 ฐานนวัตกรรม (RAOT SMART AGRICULTURE) ได้แก่ นวัตกรรมการบริหารจัดการสวนยาง (SMART RUBBER INNOVATION), นวัตกรรมการเงินครัวเรือน (SMART MONEY), นวัตกรรมการบริหารสหกรณ์ (S
ในมุมมองของคนทำเกษตร “วัชพืช” มักถูกมองว่าเป็นศัตรูตัวสำคัญของแปลงปลูก เพราะเข้ามาแย่งทั้งน้ำ แสงแดด และธาตุอาหารจากพืชหลัก หลายพื้นที่จึงเลือกกำจัดวัชพืชทันทีที่เริ่มพบเห็น แต่ในอีกมุมหนึ่ง วัชพืชอาจกำลังทำหน้าที่เป็น “สัญญาณจากธรรมชาติ” ที่ช่วยบอกสภาพของดินและระบบนิเวศในพื้นที่โดยที่หลายคนไม่ทันสังเกต แท้จริงแล้ว วัชพืชแต่ละชนิดไม่ได้ขึ้นแบบสุ่ม แต่จะเลือกเติบโตในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมกับตัวเอง บางชนิดชอบดินแน่น บางชนิดขึ้นได้ดีในดินกรด หรือบางชนิดมักพบในพื้นที่ที่มีธาตุอาหารไม่สมดุล จึงทำให้เกษตรกรสามารถใช้ “วัชพืช” เป็นตัวช่วยสังเกตคุณภาพดินเบื้องต้นได้ วัชพืช คือ “ตัวบอกสภาพดิน” ตามธรรมชาติ ในระบบนิเวศทางการเกษตร ธรรมชาติจะพยายามสร้างสมดุลให้กับพื้นที่อยู่เสมอ เมื่อดินมีปัญหาในลักษณะใด มักจะมีพืชบางชนิดเข้ามาปกคลุมพื้นที่นั้นโดยอัตโนมัติ เพื่อช่วยฟื้นฟูหรือปรับสภาพดินในระยะหนึ่ง เกษตรกรสมัยก่อนในหลายพื้นที่จึงนิยม “อ่านดินจากวัชพืช” ควบคู่ไปกับการสังเกตสภาพแวดล้อมอื่น ๆ เช่น ความชื้น สีดิน หรือแมลงที่พบในแปลง แม้จะไม่สามารถใช้แทนการวิเคราะห์ดินทางวิทยาศาสตร์ได้ทั้งหมด แต่ก็ถือเป็นภ
