ซินเจนทา ผนึก GIZ เดินหน้า‘เพาะดี กินดี – ข้าว’ สู่ภาคอีสานหนุนชาวนาปลูกข้าวเท่าทันภูมิอากาศ เพิ่มผลผลิตอย่างยั่งยืน

บริษัท ซินเจนทา ครอป โปรเทคชั่น จำกัด ร่วมกับ องค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) ประจำประเทศไทย  เดินหน้าโครงการ “เพาะดี กินดี – ข้าว” ส่งเสริมการผลิตข้าวอย่างยั่งยืนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มุ่งพัฒนาศักยภาพชาวนามากกว่า 150 คน ใน สามจังหวัด ได้แก่ ร้อยเอ็ด อุบลราชธานี และสุรินทร์ ผ่านการเรียนรู้จากแปลงสาธิต 6 แปลง  แปลงละ 8 กรรมวิธีทดลองภายใต้แนวคิด “ปลูกข้าวเท่าทันภูมิอากาศ” (Climate-Smart Rice Farming) โดยถ่ายทอดองค์ความรู้และแนวทางการจัดการนาข้าวอย่างมีประสิทธิภาพ ครอบคลุมตั้งแต่การจัดการธาตุอาหารตามผลวิเคราะห์ดิน การใช้สารกระตุ้นชีวภาพ (Bio stimulant) ไปจนถึงการจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน (Integrated Pest Management: IPM) เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบประสิทธิภาพของแนวทางการจัดการที่แตกต่างกัน ทั้งด้านการเจริญเติบโต ผลผลิต และการใช้ปัจจัยการผลิตอย่างเหมาะสม ตลอดจนส่งเสริมให้เกษตรกรสามารถปรับตัวต่อความแปรปรวนของสภาพภูมิอากาศ และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในระยะยาว

ปัจจุบันเกษตรกรผู้ปลูกข้าวในภาคตะวันออกเฉียงเหนือกำลังเผชิญความท้าทายหลายด้าน ทั้งความแปรปรวนของสภาพภูมิอากาศ แรงกดดันด้านผลผลิต ข้อจำกัดในการเข้าถึงเทคโนโลยีและนวัตกรรมทางการเกษตร ตลอดจนความเสื่อมโทรมของทรัพยากรธรรมชาติ นอกจากนี้ สภาพดิน ภูมิประเทศ และระบบการเพาะปลูกที่แตกต่างจากภาคกลาง ยังทำให้การจัดการแปลงนาจำเป็นต้องอาศัยองค์ความรู้และแนวทางที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่  การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเลือกใช้เทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว แต่ยังต้องคำนึงถึงการจัดการแปลงนาอย่างเหมาะสม และการพัฒนาทักษะให้เกษตรกรสามารถวิเคราะห์และตัดสินใจบนพื้นฐานของข้อมูล ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและสร้างความมั่นคงในการประกอบอาชีพ

โครงการ “เพาะดี กินดี – ข้าว” เป็นการต่อยอดประสบการณ์และแนวทางการทำงานด้านการพัฒนาศักยภาพเกษตรกรและการส่งเสริมเกษตรกรรมอย่างยั่งยืนของซินเจนทา จากโครงการ “Grow Well, Eat Well” หรือ “เพาะดี กินดี” ในภาคเหนือ สู่การส่งเสริมการผลิตข้าวในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ผ่านความร่วมมือกับ GIZ เพื่อให้เกษตรกรสามารถเข้าถึงองค์ความรู้และแนวปฏิบัติทางการเกษตรที่เหมาะสม และนำไปปรับใช้ได้จริงในแปลงนาของตนเอง

หนึ่งในกิจกรรมสำคัญของโครงการคือการจัดทำแปลงสาธิต เพื่อเปิดโอกาสให้เกษตรกรได้เรียนรู้ ทดลอง และเปรียบเทียบแนวทางการจัดการนาข้าวที่แตกต่างกัน โดยในกิจกรรมเยี่ยมชมแปลงสาธิตวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 ณ ตำบลทุ่งหลวง อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด มีการนำเสนอแนวทางการจัดการแปลงนา 8 กรรมวิธี (Treatments) ตั้งแต่วิธีปฏิบัติเดิมของเกษตรกร ไปจนถึงการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีและแนวทางการจัดการแบบผสมผสาน (IPM) เพื่อเปรียบเทียบให้เห็นความแตกต่างของแต่ละกรรมวิธี รวมถึงปัจจัยที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตของข้าว

นอกจากการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต โครงการยังมุ่งส่งเสริมแนวทางการปลูกข้าวที่เท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ (Climate-Smart Rice Farming) เน้นให้เกษตรกรได้เรียนรู้และเปรียบเทียบผลจากวิธีการจัดการที่หลากหลาย โดยเฉพาะการจัดการธาตุอาหารตามผลวิเคราะห์ดิน เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของข้าวและระดับธาตุอาหารในดิน การใช้สารกระตุ้นทางชีวภาพ (Bio stimulant) เพื่อเสริมสร้างความแข็งแรง กระตุ้นการทำงานของระบบต่าง ๆ ของพืช และสนับสนุนให้พืชสามารถใช้ประโยชน์จากธาตุอาหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ ส่งผลให้ต้นข้าวเจริญเติบโตได้อย่างสมบูรณ์ แข็งแรง และแสดงศักยภาพทางพันธุกรรมของสายพันธุ์ข้าวได้อย่างเต็มที่ ตลอดจนการจัดการแปลงนาอย่างเป็นระบบให้เหมาะกับสภาพพื้นที่ เพื่อรับมือกับความเสี่ยงจากสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลง  

อีกหนึ่งองค์ประกอบสำคัญของโครงการคือการส่งเสริมการจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน (IPM) เพื่อพัฒนาทักษะให้เกษตรกรสามารถติดตามสถานการณ์ศัตรูพืชในแปลงนา ประเมินความเสี่ยง และเลือกใช้วิธีการจัดการที่เหมาะสม เช่น การใช้วิธีเขตกรรม วิธีทางชีวภาพ และการใช้ผลิตภัณฑ์สารอารักขาพืชอย่างถูกต้องและรับผิดชอบ เพื่อลดความเสี่ยงจากการใช้สารเคมีเกินความจำเป็น ตลอดจนรักษาสมดุลของระบบนิเวศในแปลงนา ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการลดผลกระทบต่อเกษตรกร ผู้บริโภค และสิ่งแวดล้อม

ขณะเดียวกัน โครงการยังส่งเสริมการจัดการธาตุอาหารตามผลวิเคราะห์ดิน เพื่อให้เกษตรกรสามารถกำหนดชนิดและปริมาณปุ๋ยได้สอดคลองกับความต้องการของข้าวและปริมาณธาตุอาหารในดิน ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ปุ๋ย ลดการใช้ปุ๋ยเกินความจำเป็น และมีส่วนช่วยลดความเสี่ยงต่อการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการใช้ปุ๋ยไนโตรเจนอย่างไม่เหมาะสม นอกจากนี้ การวางแผนการดูแลแปลงนาและลดจำนวนครั้งในการฉีดพ่นที่ไม่จำเป็น ยังช่วยลดการใช้เชื้อเพลิงและการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อมจากกิจกรรมการเพาะปลูกได้อีกด้วย

ดร. อรรถวิชช์ วัชรงพงศ์ชัย หัวหน้าศูนย์นวัตกรรมเพื่อการฟื้นฟูเกษตรกรรม ฝ่ายบริการระหว่างประเทศ ประจำภูมิภาค (เอเชีย 7) กล่าวว่า “การเปลี่ยนผ่านสู่ระบบเกษตรกรรมที่ยั่งยืนจำเป็นต้องเริ่มจากการเสริมสร้างความรู้และศักยภาพให้เกษตรกรสามารถนำแนวทางต่าง ๆ ไปปรับใช้ได้จริง ความร่วมมือกับซินเจนทาในครั้งนี้จึงให้ความสำคัญกับการเรียนรู้จากพื้นที่จริงผ่านแปลงสาธิต การทดลองเปรียบเทียบ และการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ โดย GIZ ได้นำองค์ความรู้และเทคโนโลยี 10 รายการมาประยุกต์ใช้ เช่น การหว่านหรือหยอดข้าวแห้ง การจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน และการใส่ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน เพื่อให้เกษตรกรเข้าใจถึงทางเลือกในการจัดการแปลงนาและสามารถตัดสินใจได้อย่างเหมาะสมกับบริบทของตนเอง เราเชื่อว่าการสร้างความรู้และความมั่นใจให้กับเกษตรกร จะเป็นกุญแจสำคัญที่จะนำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการเพาะปลูก และช่วยสนับสนุนการผลิตข้าวที่สามารถรับมือกับความท้าทายด้านสภาพภูมิอากาศ สร้างความยั่งยืนให้กับภาคเกษตรในระยะยาวได้ในระยะยาว”

นางสาวกล้วยไม้ นุชนิยม กรรมการผู้จัดการ บริษัท ซินเจนทา ครอป โปรเทคชั่น ประเทศไทย กล่าวว่า “ซินเจนทาเชื่อว่าการสร้างความเปลี่ยนแปลงในภาคเกษตรกรรมต้องเริ่มจากการทำงานร่วมกับเกษตรกร เราจึงมุ่งมั่นที่จะเป็นส่วนหนี่งในการถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ที่เกษตรกรกรสามารถนำไปปรับใช้ได้จริง โดยต่อยอดจากประสบการณ์การทำงานร่วมกับเกษตรกรผู้ปลูกผักในภาคเหนือผ่านโครงการเพาะดีกินดี สู่การทำงานร่วมกับเกษตรกรผู้ปลูกข้าวในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งมีความท้าทายทั้งด้านผลผลิตและสิ่งแวดล้อม

เราต้องการให้เกษตรกรได้เรียนรู้และลงมือปฏิบัติจริงผ่านแปลงสาธิต ตั้งแต่การจัดการดินและธาตุอาหารอย่างเหมาะสม ไปจนถึงการจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน (IPM) ควบคู่ไปกับการใช้สารกระตุ้นชีวภาพเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ช่วยให้พืชเติบโตได้เต็มศักยภาพ ให้ได้ผลผลิตที่สูงขึ้นควบคู่ไปกับการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม (Higher Yields, Lower Impact) เราเชื่อว่าการมีความรู้และทักษะที่เหมาะสมจะช่วยให้เกษตรกรพัฒนาการจัดการแปลงนาได้ด้วยตนเอง มีความเป็นมืออาชีพ และสร้างความมั่นคงในอาชีพได้ในระยะยาว ที่สำคัญ เรายังมุ่งหวังที่จะร่วมยกระดับคุณภาพและศักยภาพการผลิตข้าวไทย ให้เกษตรกรไทยสามารถแข่งขันและเข้าถึงตลาดโลกได้มากขึ้น พร้อมเป็นส่วนหนึ่งในการผลักดันให้ประเทศไทยกลับมาเป็นผู้นำด้านการส่งออกข้าวของโลกอีกครั้ง”

โครงการเพาะดี กินดี – ข้าว

โครงการเพาะดี กินดี – ข้าว ดำเนินงานระหว่างเดือนเมษายน 2569 ถึงเมษายน 2570 ครอบคลุมเกษตรกรมากกว่า 150 คนในจังหวัดร้อยเอ็ด อุบลราชธานี และสุรินทร์ ผ่านแปลงสาธิต 6 แปลง โดยมุ่งพัฒนาความรู้และทักษะของเกษตรกรในการตัดสินใจด้านการผลิต ส่งเสริมการนำแนวทาง IPM และการใช้ผลิตภัณฑ์อารักขาพืชอย่างรับผิดชอบไปปรับใช้ ตลอดจนเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรและสนับสนุนการอนุรักษ์คุณภาพดินและความหลากหลายทางชีวภาพ

ซินเจนทา ประเทศไทย และ GIZ มุ่งมั่นที่จะร่วมสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชนชาวนาไทย ผ่านการพัฒนาองค์ความรู้ การสร้างความร่วมมือกับเกษตรกร และการส่งเสริมแนวปฏิบัติทางการเกษตรที่ยั่งยืน โดยให้ความสำคัญกับการปรับเปลี่ยนแนวทางการเพาะปลูกที่เกิดจากความเข้าใจและความสมัครใจของเกษตรกร เพื่อให้สามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้อย่างต่อเนื่อง พร้อมรับมือกับความท้าทายด้านการผลิตและสภาพภูมิอากาศ ยกระดับคุณภาพชีวิต และร่วมขับเคลื่อนระบบการผลิตข้าวของไทยให้มีประสิทธิภาพ ยืดหยุ่น และเติบโตไปพร้อมกับการดูแลสิ่งแวดล้อมในระยะยาว

เกี่ยวกับซินเจนทา ครอป โปรเทคชั่น

ซินเจนทา (Syngenta) เป็นบริษัทเทคโนโลยีการเกษตร (AgTech) ชั้นนำที่ขับเคลื่อนด้วยวิทยาศาสตร์ มุ่งมั่นสร้างสรรค์นวัตกรรมที่ก้าวล้ำเพื่อเกษตรกร ในทุกพื้นที่™ (Breakthroughs for farmers, in every field™) เพื่อช่วยตอบสนองความต้องการของเกษตรกรรมยุคใหม่ ด้วยการใช้นวัตกรรมที่ล้ำสมัยและขับเคลื่อนด้วยเป้าหมายด้านความยั่งยืนในการเพิ่มผลผลิตโดยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ซินเจนทาช่วยให้เกษตรกรสามารถเพาะปลูกพืชผลที่แข็งแรง ทนทาน และสามารถหล่อเลี้ยงประชากรโลกที่กำลังเติบโต ควบคู่ไปกับการปกป้องและฟื้นฟูโลกของเรา

ซินเจนทามีพนักงานมากกว่า 30,000 คนในกว่า 90 ประเทศทั่วโลก และเป็นส่วนหนึ่งของ ซินเจนทา กรุ๊ป (Syngenta Group) โดยประกอบด้วย 2 กลุ่มธุรกิจ ได้แก่ ซินเจนทา ครอป โปรเทคชัน (Syngenta Crop Protection) ซึ่งมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ และ ซินเจนทา ซีดส์ (Syngenta Seeds) ซึ่งมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา

เกี่ยวกับองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ)

องค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน หรือ GIZ (จีไอแซด) เป็นองค์กรของรัฐบาลเยอรมนีที่ดำเนินงานด้านความร่วมมือระหว่างประเทศเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน ซึ่งมุ่งทำงานเพื่อออกแบบอนาคตที่น่าอยู่สำหรับผู้คนทั่วโลก ด้วยประสบการณ์กว่า 50 ปีในการดำเนินงานในหลากหลายสาขา GIZ ทำงานร่วมกับภาคธุรกิจ ภาคประชาสังคม และสถาบันวิจัยมากมาย เพื่อส่งเสริมความร่วมมือด้านนโยบายการพัฒนาในสาขาต่าง ๆ ตลอดจนสนับสนุนกิจกรรมในการดำเนินงานให้บรรลุผลสำเร็จ

GIZ ดำเนินโครงการในประเทศไทยไปแล้วกว่า 500 โครงการเพื่อส่งเสริมประเทศไทยในการบรรลุเป้าหมายด้านการพัฒนาอย่างยั่งยืนตั้งแต่ พ.ศ. 2502 ซึ่งเป็นปีที่ความร่วมมือไทย-เยอรมันเริ่มต้นอย่างเป็นทางการจากการก่อตั้งโรงเรียนอาชีวศึกษาไทย-เยอรมัน โดยความร่วมมือไทย-เยอรมันดำเนินงานตามวาระการพัฒนาที่ยั่งยืน (Agenda 2023) รวมถึงเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (SDGs) และสนธิสัญญาในระดับนานาชาติ 

สำนักงานใหญ่ของ GIZ ตั้งอยู่ที่เมืองบอนน์และเมืองเอชบอร์น สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี โดยในปี พ.ศ. 2566 GIZ ได้รับเงินสนับสนุนการดำเนินงานกว่า 152 พันล้านบาท (4 พันล้านยูโร) GIZ ดำเนินงานอยู่ในประเทศต่าง ๆ มากกว่า 120 ประเทศทั่วโลก และมีพนักงานประมาณ 25,634 คน ซึ่งร้อยละ 70 เป็นคนในประเทศ