ไก่แจ้เป็นสัตว์สวยงาม เลี้ยงง่าย ใช้พื้นที่เลี้ยงน้อย การเลี้ยงไก่แจ้โดยทั่วไป แบ่งได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ คือ ไก่แจ้สากลและไก่แจ้ไทย สีที่นิยมเลี้ยง ได้แก่ สีขาว สีดำ สีทอง สีกระดำ สีเทา สีขาวหางดำ สีประดู่ สีบาร์ สีโกโก้ และสีลายดอกหมาก รูปพรรณไก่แจ้ที่ดีทั่วไปควรมีลักษณะเหมือนหยดน้ำ หน้าดี สีสวย กระรวยดั้ง หางดอก อกกลมสมส่วน
ตลาดไก่แจ้ที่ถูกยกระดับขึ้นมาให้มีการประกวดประชันความสวยของไก่ ความนิยมเก็บสะสมไก่แจ้ให้ครบตามสีสากลและสีมาตรฐานของไทย ทำให้ไก่แจ้ถูกจัดอยู่ในกลุ่มสัตว์เลี้ยงสวยงามที่ราคาค่อนข้างสูง หากจะให้ได้รูปทรงไก่ที่ได้มาตรฐานและเก็บสะสมสีให้ครบตามแบบฉบับคนนิยมไก่แจ้
ทุกวันนี้ การเลี้ยงไก่แจ้มีตลาดรองรับที่ชัดเจน สามารถเลี้ยงขายพ่อพันธุ์แม่พันธุ์หรือลูกไก่ สำหรับไก่แจ้ที่มีคุณภาพดีและแข็งแรงขายได้ราคาดี ลูกไก่ อายุ 2 เดือนราคาตัวละ 100-500 บาท ส่วนพ่อแม่พันธุ์ราคาตัวละ 2,000-5,000 บาท ขึ้นอยู่กับความสวยงาม ดังนั้นการเลี้ยงไก่แจ้จึงเป็นหนึ่งอาชีพที่น่าสนใจ สามารถสร้างรายได้เลี้ยงครอบครัวได้ดีไม่แพ้อาชีพอื่นๆ เลยทีเดียว
สำหรับมือใหม่ที่สนใจเลี้ยงไก่แจ้พันธุ์แท้ คุณภาพดี ควรเลือกซื้อจากฟาร์มเลี้ยงไก่แจ้ที่เชื่อถือได้ มีพันธุ์ประวัติที่ชัดเจน อย่างเช่น “ฟาร์มไก่แจ้ ด่านเกวียน” ที่มีชื่อเสียงว่าเป็นแหล่งผลิตไก่แจ้คุณภาพดี สุขภาพแข็งแรง และมีรูปลักษณ์สวยงาม เป็นที่นิยมจากเกษตรกรทั่วประเทศมานานกว่า 10 ปี โดยไก่แจ้ของฟาร์มไก่แจ้ด่านเกวียน มี 12 สี ได้แก่ กระดำ สามสี ขาวหางดำ ขาวล้วน ดำล้วน ป่าเหลือง เบญจรงค์ ป่าเข้ม บาร์ดำ กาบหมาก สีทอง และกาบอ้อย และสีที่มีคนนิยมซื้อมากที่สุดคือ ขาวหางดำ ขาวล้วน กระดำ สามสี สีทอง
เริ่มจากเลี้ยงเล่นๆ
คุณสุริยา คงดี และ คุณศศมณ เขมทัสสี เจ้าของฟาร์มแห่งนี้ เริ่มต้นจากเลี้ยงไก่แจ้เล่นๆ เพราะอยากมีสัตว์เลี้ยงไว้เป็นเพื่อน จึงซื้อไก่แจ้มาเลี้ยงคู่เดียว พอเห็นนิสัยของไก่แจ้ที่ชอบเดินตาม คอยเล่นกับเจ้าของ ขี้อ้อน ยิ่งเมื่อแสดงท่าทางเกี้ยวตัวเมียให้เห็น รู้สึกว่าไก่แจ้มีความน่ารักในตัวมันเอง จึงเริ่มเพิ่มจำนวนเลี้ยงเล่นให้มีสีแตกต่างกัน แต่ก็เหมือนเสพติด ทำให้อยากรู้และศึกษาเรื่องสีของไก่แจ้ พออายุไก่แจ้ถึงวัยเจริญพันธุ์ก็นำรูปลูกไก่แจ้ที่ได้ไปโพสต์ลงเว็บไซต์ จึงเป็นที่มาของการซื้อขายและการทำฟาร์มไก่แจ้ในที่สุด ตอนแรกใช้ชื่อว่า “ฟาร์มไก่แจ้บางใหญ่” เพราะมีที่ตั้งของฟาร์มอยู่ในละแวกบางใหญ่ อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี ต่อมาย้ายฟาร์มมาไว้ที่ ตำบลด่านเกวียน อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา จึงเปลี่ยนชื่อใหม่ว่า “ฟาร์มไก่แจ้ด่านเกวียน” จนถึงทุกวันนี้
การจัดการฟาร์ม
ฟาร์มไก่แจ้ด่านเกวียน ตั้งอยู่บนพื้นที่ไม่กว้างนัก แต่มีการจัดอย่างเป็นระเบียบจากเจ้าของฟาร์ม ให้อากาศถ่ายเทตลอดเวลา แสงแดดเข้าถึงกรง แบ่งสัดส่วนของที่อนุบาลลูกไก่ ไก่รุ่น และพ่อแม่พันธุ์ไว้ชัดเจน เพื่อสะดวกต่อการดูแล แต่ที่สำคัญการจัดระเบียบฟาร์มแสดงให้เห็นว่าสุขภาพที่ดีของไก่แจ้เป็นเป้าหมายหลักของฟาร์มไก่แจ้ที่นี่
คุณศศมณ บอกว่า ไก่แจ้ด่านเกวียนอาจไม่เหมือนใครตรงที่หน้าไก่สวย ราคาไม่สูง แต่คุณภาพและสุขภาพของไก่มีเต็มร้อย คนเล่นไก่แจ้จะทราบดีว่าการเลือกไก่แจ้เพื่อประกวดและการเลือกไก่แจ้เพื่อนำไปเป็นพ่อแม่พันธุ์มีวิธีเลือกอย่างไร ดังนั้น คนที่เดินเข้ามาในฟาร์มไก่แจ้ด่านเกวียนจึงมีหลายรูปแบบ เพราะทราบดีว่าไก่แจ้ของฟาร์มไก่แจ้ด่านเกวียนมีหลากหลาย ซึ่งเป็นข้อดีทำให้มีฐานลูกค้ากว้าง การตลาดของไก่แจ้จึงเดินไปไม่สะดุด
“ถ้าคนที่ต้องการเลี้ยงไก่แจ้ประกวด ก็จะหาฟอร์มไก่สวยๆ คือ เตี้ย สีนิ่ง ฟอร์มนิ่ง ซึ่งข้อเสียของไก่ฟอร์มสวยแบบไก่ประกวดคือ สุขภาพไม่แข็งแรง อ่อนแอ ป่วยง่าย เพราะรูปร่างที่เห็นจะเป็นลักษณะของยีนด้อยที่แสดงออกมา ทำให้ไก่ทุกรุ่นของฟาร์มไก่แจ้ด่านเกวียน ไม่มุ่งเน้นเพาะไก่แจ้ให้ได้ลักษณะไก่ประกวด แต่มุ่งเน้นให้ได้ไก่ที่แข็งแรง หากไก่แจ้ที่ได้จะมีลักษณะเด่น พอนำไปประกวดได้ ก็แล้วแต่ลูกค้าเลือกซื้อ และไม่นำไก่แจ้ที่ลักษณะดีตามมาตรฐานการประกวดไก่แจ้ไปประกวด เพราะไม่ต้องการแข่งขันกับลูกค้าของเราเอง”
เคล็ดลับดูแลสุขภาพไก่แจ้
คุณสุริยายืนยันว่า ไก่แจ้เป็นสัตว์เลี้ยงที่ดูแลง่าย ปัญหาการทำฟาร์มไก่แจ้มีน้อยมาก ยกเว้นช่วงเปลี่ยนฤดูหรืออากาศเปลี่ยนอาจทำให้ไก่แจ้ป่วย ซึ่งควรป้องกันดีกว่าแก้ไข โดยฟาร์มไก่แจ้จะให้อาหารเสริมสำหรับไก่แจ้ทุกรุ่น เป็นวิตามินผสมน้ำ ฟ้าทะลายโจรผสมอาหารไก่หรือบดให้ละเอียดแล้วบรรจุใส่แคปซูลป้อนให้ไก่กิน รวมถึงการให้น้ำมันตับปลาเพื่อบำรุงร่างกายให้มีไขมันเพิ่ม โดยเฉพาะไก่เล็กจะเจริญอาหาร กินอาหารได้มาก ทั้งสุขภาพขนจะมันเป็นเงาสวย
นอกจากนี้ การดูแลกรงนอนในช่วงเวลากลางคืนเป็นสิ่งจำเป็น ควรเปิดไฟให้ความอบอุ่นกับไก่ หากสภาพอากาศเย็นกว่าปกติก็เพิ่มจำนวนไฟให้มากขึ้น และใช้ผ้าหรือพลาสติกคลุมกรงป้องกันไม่ให้ลมผ่านในเวลากลางคืน
ปัญหาของไก่แจ้คือ ยุง ดังนั้น ผู้ที่ต้องการเลี้ยงไก่แจ้ควรมีกรงที่ป้องกันยุงได้ หากยุงกัดไก่แจ้จะทำให้ไก่แจ้เป็นโรคฝีดาษ แต่ถ้าในเวลากลางวัน ผู้เลี้ยงจะปล่อยให้เดินเล่นบริเวณบ้านก็ไม่เกิดปัญหา แต่ควรเก็บไก่แจ้ใส่กรงในเวลากลางคืน เพื่อป้องกันยุงและสัตว์เลื้อยคลาน อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อแนะนำสำหรับผู้ที่ต้องการเลี้ยงไก่แจ้ ควรระวังสัตว์เลี้ยงภายในบ้านอื่น เช่น แมว สุนัข ซึ่งอาจทำร้ายไก่แจ้จนตายได้
ใส่ใจดูแลความสะอาดกรงไก่
กิจกรรมหลักของฟาร์มไก่แจ้ด่านเกวียนตลอดทั้งวัน เริ่มจากเช้า คุณสุริยาและคุณศศมณจะดูแลตู้ฟักไข่ก่อน เพราะเป็นจุดละเอียดอ่อนของฟาร์ม จากนั้นจึงดูแลไก่รุ่นและลูกไก่วัย 2-3 เดือน แล้วจึงดูแลกรงไก่พ่อแม่พันธุ์
คุณสุริยา บอกว่า การทำความสะอาดกรงไก่เป็นสิ่งจำเป็น เพราะช่วยให้ไก่ไม่สกปรก ไม่ติดเชื้อโรคที่อาจเกิดจากการสะสมของขี้ไก่ ควรเก็บขี้ไก่ทุกวัน ซึ่งกรงที่ใช้จะเป็นพื้นลอย มีถาดรองขี้ไก่ด้านล่าง เมื่อไก่ถ่ายมูลออกมาจะไม่เหยียบมูลตัวเองและเก็บขี้ไก่ได้ง่าย รวมทั้งการให้น้ำและอาหารควรให้เป็นประจำทุกเช้าและเปลี่ยนน้ำในทุกวันเช่นกัน
“ผมคิดแบบที่ตั้งกรงไก่ไว้ตั้งแต่เริ่มปลูกบ้าน ก่อนย้ายมาเป็นฟาร์มที่ด่านเกวียน ให้กรงไก่อยู่ในจุดที่มีลมผ่าน อากาศถ่ายเทง่าย มีแสงแดดส่องถึงในช่วงเวลาเช้าและบ่าย ซึ่งหากมีเวลาในตอนเช้าจะล้อมกรงให้ไก่มาเดินเล่นออกกำลังกาย ผึ่งแดด เพิ่มความแข็งแรงให้กับไก่แจ้”
ทุกวันนี้ นอกจากนี้จำหน่ายพันธุ์ไก่แจ้ให้กับผู้สนใจแล้ว ทางฟาร์มยังได้ผลิตกรงไก่แจ้ตอบโจทย์ความต้องการของเกษตรกร กรงไก่แจ้มีหลายขนาดตั้งแต่ 1 ช่อง, 2 ช่อง, 4 ช่อง ขนาดช่องละ 60x60x60 เซนติเมตร รวมหน้ากว้าง 120 สูง 60 ลึก 60 ผนังและพื้นเป็นเชอร่าบอร์ด ทนชื้นแฉะได้ดี เป็นกระบะใส่ทรายขนาดพอเหมาะสำหรับไก่ 1-3 ตัว สามารถเพิ่มตะแกรง เพิ่มลิ้นชัก หรือติดตั้งหลอดไฟได้ ตามความต้องการของลูกค้าแต่ละราย
การขยายพันธุ์ไก่แจ้
โดยทั่วไป ไก่แจ้เพศผู้มีความสามารถผสมเพศเมียได้มากถึง 1 : 7 ตัว คุณสุริยา อธิบายว่า ความสามารถในการผสมของไก่แจ้เพศผู้มากจริง แต่หากให้ผสมตามความสามารถ ทำให้ได้ลูกไก่น้อย จึงเลือกให้ผสมในอัตรา 1 : 2 หรือ 1 : 3 เท่านั้น เพื่อให้โอกาสมีเชื้อในไข่ไก่สูง ซึ่งหมายถึงโอกาสได้ลูกไก่มากตามมา
“ไก่แจ้เป็นไก่ที่ให้ไข่ค่อนข้างดก แต่เปอร์เซ็นต์การรอด ฟักเป็นลูกไก่มีน้อย เช่น ไข่ไก่ 30 ฟอง นำเข้าตู้ฟักจะเหลือไข่ที่มีเชื้ออยู่ประมาณ 15-20 ฟองเท่านั้น จากนั้นเมื่อไก่ในไข่เริ่มเจริญเติบโตถึงเวลาฟักออกจากไข่จะเหลือไข่ที่ฟักรอดเป็นตัวเพียง 8-15 ฟอง และในจำนวนนี้อาจได้ไก่แจ้ที่ฟอร์มสวยตามมาตรฐานไม่ทั้งหมด”
ข้อแนะนำการเลี้ยงไก่แจ้
สำหรับผู้ที่เริ่มต้นเลี้ยงไก่แจ้ คุณสุริยา บอกว่า ควรศึกษาที่มาของผู้ขายให้ดีว่า เป็นแหล่งเพาะพันธุ์เองหรือไม่ แต่ถ้าจำเป็นต้องไปซื้อที่ตลาดนัดจตุจักร ซึ่งเป็นแหล่งค้าสัตว์เลี้ยงขนาดใหญ่ ก็ควรสังเกตลักษณะของไก่แจ้ให้เป็น โดยมีข้อสังเกตอย่างง่ายสำหรับมือใหม่หัดเลี้ยงคือ ตัวกลมเตี้ยติดพื้น ลำขาเมื่อยืนต้องยาวไม่เกินข้อแรกของนิ้วก้อย หางรำแพน หงอนสีแดงสด เพียงเท่านี้ก็ได้ไก่แจ้ที่มีสุขภาพดีมาเลี้ยงแล้ว
ปัจจุบัน ฟาร์มไก่แจ้ด่านเกวียนผลิตลูกไก่แจ้ออกจำหน่าย ราคาตั้งแต่ 500 บาท ถึงหลักหมื่น ขึ้นอยู่กับสีและความสวยของไก่ แต่ถ้าผู้สนใจเลี้ยงไก่แจ้ ต้องการศึกษา ขอข้อมูลการเลี้ยง คุณสุริยาและคุณศศมณยินดีให้คำปรึกษาในฐานะผู้หลงใหลในไก่แจ้ หรือขอเข้าชมฟาร์มไก่แจ้ด่านเกวียน ได้ที่ FACEBOOK : ไก่แจ้ด่านเกวียน โคราช สอบถามเส้นทางไปเยี่ยมชมฟาร์มที่ ตำบลด่านเกวียน อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา ได้ที่ โทร. 085-940-5151, 081-904-1626
เผยแพร่ในระบบออนไลน์เป็นครั้งแรก เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2564
Rewrite 30/11/68
คุณสุระ จันทร์ศิริ เป็นเกษตรกรที่ทำการผลิตไม้ดอกไม้ประดับมาเป็นเวลานาน โดยก่อนหน้านั้นเขาได้ผลิตไม้ประดับชนิดอื่นๆ ก่อน ต่อมาเมื่อเห็นว่าตลาดมีความต้องการต้นแก้วพวงดวงใจและต้นแก้วลิลลี่ เขาจึงได้มาปรับเปลี่ยนทำไม้ที่มีดอกหอม 2 ชนิดนี้ สร้างเป็นรายได้ที่ดีไม่น้อยทีเดียว โดยการผลิตมีทั้งการผลิตให้เป็นไม้ประดับในกระถางและไม้ขุดล้อมที่มีต้นใหญ่ๆ ให้กับลูกค้าได้ต่อเนื่องได้ตลอดทั้งปี เปลี่ยนจากสวนไม้ผล เข้าสู่วงการไม้ประดับ คุณสุระ เล่าให้ฟังว่า สมัยก่อนนั้นเริ่มทำอาชีพทางการเกษตรด้านไม้ผลและการปลูกไผ่ ต่อมาไผ่ที่ทำการปลูกเกิดออกดอกและตายยกสวน ทำให้ได้ปรับเปลี่ยนมาปลูกมะนาวและทุเรียน ซึ่งช่วงที่ปลูกทุเรียนสมัยนั้นยังไม่มีลูกค้าเข้ามาซื้อมากนักเหมือนปัจจุบัน จึงได้ปรับเปลี่ยนมาปลูกไม้ดอกไม้ประดับ เพื่อให้ตรงตามที่ตลาดต้องการ เพราะมีลูกค้าเข้ามารับซื้อถึงสวน จึงเป็นจุดเริ่มต้นให้ยึดอาชีพนี้มาจนถึงปัจจุบัน “พอมีกลุ่มหมู่บ้านไม้ดอกไม้ประดับเฉลิมพระเกียรติ บ้านดงบังเกิดขึ้น กลุ่มนี้ก็เป็นกลุ่มที่ใหญ่ขึ้น ก็มีการทำไม้ดอกไม้ประดับหลากหลายชนิด ช่วงแรกผมทำต้นโมกจำหน่ายก่อน หลังๆ มา ตลาดเริ่มมีการป
หากพูดถึงการทำสวนหรือการทำเกษตร หนึ่งในต้นทุนหลักที่เกษตรกรให้ความสำคัญคือ ค่าปุ๋ย ขณะเดียวกันก็ต้องการให้พืชเจริญเติบโตได้ดีและให้ผลผลิตสูง ล่าสุด ทีมนักวิจัยจาก มหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ (National University of Singapore – NUS) ได้พัฒนานวัตกรรมใหม่ที่อาจเข้ามาเปลี่ยนแนวทางการบำรุงพืชในอนาคต นักวิจัยจากสถาบัน iHealthtech นำโดย ศาสตราจารย์ Andy Tay เผยความคืบหน้างานวิจัยด้านเกษตรเทคโนโลยี หลังพัฒนาแนวทางใหม่ในการส่งจุลินทรีย์และสารอาหารเข้าสู่พืชโดยตรง ผ่านนวัตกรรมที่เรียกว่า แผ่นแปะเข็มจิ๋ว (Microneedle Patches) ซึ่งอาจเปลี่ยนวิธีการดูแลพืชในอนาคต ที่มาของงานวิจัยนี้ เริ่มจากการเปรียบเทียบระบบลำเลียงสารในร่างกายมนุษย์กับระบบท่อลำเลียงของพืช ทีมวิจัยตั้งข้อสังเกตว่า ในร่างกายมนุษย์ จุลินทรีย์และสารสำคัญสามารถเคลื่อนที่ไปยังจุดเป้าหมายได้อย่างแม่นยำและรวดเร็ว จึงเกิดคำถามว่า แนวคิดเดียวกันนี้สามารถนำมาประยุกต์ใช้กับพืชได้หรือไม่ นักวิจัยเสนอแนวทางใหม่ ด้วยการส่งจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์เข้าสู่เนื้อเยื่อพืชโดยตรง แทนการใส่ปุ๋ยหรือจุลินทรีย์ลงในดินแล้วรอให้พืชดูดซึมตามธรรมชาติ วิธีดังกล่า
กล้วยน้ำว้าปากช่อง 50 ได้เปิดตัวเป็นครั้งแรกในปี 2551 ถือเป็นอีกหนึ่งผลงานเด่นของอาจารย์กัลยาณี สุวิทวัส และคณะ สถานีวิจัยปากช่อง อันเป็นสถานีที่วิจัยงานทางด้านไม้ผลเขตร้อนของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กล้วยน้ำว้าปากช่อง 50 เกิดจากการคัดเลือกสายพันธุ์กล้วยน้ำว้าไส้เหลืองที่เก็บรวบรวมพันธุ์ไว้ที่สถานีวิจัยปากช่อง กว่า 10 สายพันธุ์ โดยพบว่าสายพันธุ์ที่คัดเลือกได้นี้มีคุณสมบัติที่เหมาะในการปลูกเพื่อการค้าลักษณะเด่น คือ – เครือใหญ่ น้ำหนักเครือมากกว่า 30 กิโลกรัม (ไม่รวมก้านเครือ) – จำนวนหวีมากกว่า 10 หวี – จำนวนผลต่อหวีประมาณ 18 ผล – ผลกล้วยใหญ่อ้วนดี น้ำหนักผลโดยเฉลี่ยประมาณ 140 กรัม ต่อผล – ไส้กลางไม่แข็ง ออกสีเหลือง เนื้อแน่น – เมื่อสุกมีความหวานประมาณ 26 องศาบริกซ์ ทั้งนี้ สิ่งที่เป็นเป้าหมายสำคัญของการวิจัยพัฒนาสายพันธุ์เพื่อให้เกษตรกรในประเทศไทยได้ปลูกกล้วยน้ำว้า ที่ปลูกแล้วให้เครือใหญ่ คุ้มกับการลงทุน และภาคอุตสาหกรรมของกล้วยน้ำว้าจะได้มีการเติบโต หนุนใช้เทคโนโลยีใหม่ ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการปลูก จากการทุ่มเทและคลุกคลีกับการปลูกกล้วยน้ำว้ามาอย่างยาวนานกว่า 10 ปี จึงทำให้อาจารย์กัลยาณีค
“กาแฟ” เป็นหนึ่งในพืชเศรษฐกิจไม่กี่ชนิดที่มีการบริโภคกันทั่วโลก โดยแหล่งปลูกส่วนใหญ่จะอยู่กลุ่มประเทศในแถบเส้นศูนย์สูตร เช่น บราซิล หรือเพื่อนบ้านเราอย่างเวียดนาม สำหรับประเทศไทย สัดส่วนพื้นที่ปลูกยังน้อยมากเมื่อเทียบกับเพื่อนบ้าน ลำพังผลิตเพื่อบริโภคในประเทศยังไม่เพียงพอ แต่ช่วงหลายปีนี้วงการกาแฟไทยตื่นตัวขึ้นมาก จากเดิมที่ปลูกแค่ภาคเหนือและภาคใต้ ปัจจุบันภาคอีสานก็หันมาปลูกจนประสบความสำเร็จ ผลิตเป็นกาแฟสเปเชียลตี้ได้น่าภูมิใจ ล่าสุดถือเป็นข่าวดีของพื้นที่ภาคกลาง เมื่อมีผู้ประกอบการหันมาลงทุนทดลองปลูกกาแฟบนพื้นที่ราบลุ่มใกล้กรุงเทพฯ กว่า 100 ไร่ บริเวณคลอง 8 จังหวัดปทุมธานี แม้จะเพิ่งเริ่มปลูกได้เพียง 3 เดือน แต่อัตราการรอดชีวิตและการเจริญเติบโตของต้นกล้าเบื้องต้นถือเป็นที่น่าพอใจ ซึ่งถ้าหากประสบความสำเร็จ ที่นี่จะกลายเป็นศูนย์การเรียนรู้ และสร้างประโยชน์ สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้ไม่น้อย คุณทศพล แพ่งเกษร Owner & Managing Director, Pranakorn Coffee Roaster บอกเล่าถึงภาพรวมและการเติบโตของ “กาแฟพระนคร” ว่า ตลอดระยะเวลากว่า 20 ปีในอุตสาหกรรมกาแฟ กาแฟพระนครมุ่งมั่นขับเคลื่อนธุรกิจควบคู
