พืชทำเงิน
สถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัส โควิด-19 ทำให้ระบบเศรษฐกิจหยุดชะงัก ประชาชนต้องกักตัวอยู่ในบ้าน ขาดแคลนรายได้และอาหาร กรมการพัฒนาชุมชน (พช.) ส่งเสริมให้คนไทยน้อมนำแนวพระราชดำริของ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สู่แผนปฏิบัติการ 90 วัน ปลูกผักสวนครัวเพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหาร ระหว่าง วันที่ 1 เมษายน-30 มิถุนายน 2563 เมื่อสิ้นสุดโครงการพบว่า มีประชาชนทั่วประเทศสนใจร่วมโครงการปลูกผักสวนครัวกับ พช. มากถึง 12,573,072 ครัวเรือน คิดเป็น 96.89 เปอร์เซ็นต์ ในสัดส่วนดังกล่าว พบว่า มี 18 จังหวัด ที่มีพี่น้องประชาชนสนใจปลูกผักกันอย่างคึกคักครบ 100 เปอร์เซ็นต์เต็ม ได้แก่ บึงกาฬ เพชรบุรี มุกดาหาร สมุทรสงคราม ประจวบคีรีขันธ์ พะเยา ภูเก็ต ร้อยเอ็ด กาฬสินธุ์ ตาก อุบลราชธานี พัทลุง สุโขทัย อุดรธานี สุราษฎร์ธานี ตราด สกลนคร และชัยภูมิ อุดรธานีมีรัก ปลูกผักกินเอง จังหวัดอุดรธานี ประกอบด้วย 20 อำเภอ 156 ตำบล 1,863 หมู่บ้าน 101 ชุมชน 494,498 ครัวเรือน ประชากร 1,586,646 คน พื้นที่ 7.33 ล้านไร่ หลายคนสงสัยว่า อุดรธานีทำไมถึงติด 1 ใน 18 จังหวัด ที่ปลูกผักได้ 100 เปอร
อาชีพเกษตรกรรมเป็นอีกหนึ่งอาชีพที่ท้าทาย เกษตรกรเจ้าของสวนต่างต้องหาวิธีดัดแปลงปรับเปลี่ยน หรือคิดพลิกแพลงพื้นที่ในการทำเกษตรอยู่เสมอเพื่อความอยู่รอดให้ทันยุคทันสมัย ไม่ใช่เพียงปลูกอย่างเดียวขายอย่างเดียว แต่ต้องมีพืชอย่างอื่นมารองรับกับสถานการณ์ที่คาดไม่ถึง คนที่ไม่หยุดนิ่งเท่านั้นถึงจะอยู่รอดในยุคนี้ คุณประกอบ ศรีวะรมย์ อยู่บ้านเลขที่ 68 ตำบลโคกกรวด อำเภอปากพลี จังหวัดนครนายก เกษตรกรผู้ไม่หยุดนิ่งทำเกษตรผสมผสาน และพร้อมที่จะปรับเปลี่ยนพืชที่ปลูกอยู่ตลอดเพื่อให้เข้ากับสถานการณ์ที่เปลี่ยนไป ซึ่งผลที่ได้รับนับเป็นที่น่าพอใจ ข้อแรกคือมีกิน ถัดมาก็มีรายเข้าบ้านทุกวัน ทุกเดือน และทุกปี รวมถึงมีเงินเก็บด้วย มาดูกันว่าเขามีวิธีการจัดการสวนอย่างไรบ้าง คุณประกอบ เล่าว่า ตนเองทำเกษตรผสมผสานบนพื้นที่ 5 ไร่ 3 งาน ปลูกทุกอย่างที่กิน ทำทุกอย่างที่สามารถสร้างรายได้ โดยที่สวนจะแบ่งพื้นที่ 1 ไร่แรกแบ่งปลูกบ้าน สร้างโรงเรือน สร้างโรงสีข้าวเล็กๆ แล้วก็ปลูกผักสวนครัว จากนั้นเมื่ออยู่ตัวก็เริ่มซื้อที่เพิ่ม ค่อยๆ ขยับขยายไปเรื่อยๆ ตามสภาพ ปลูกผัก เลี้ยงไก่ เลี้ยงหมู เผาถ่าน ปลูกข้าว สร้างรายได้หมุนเวียน มี
สำหรับในประเทศไทย พบจิ้งหรีดได้ทั่วทุกภูมิภาค ชนิดของจิ้งหรีดที่พบ ได้แก่ จิ้งหรีดทองดำ จิ้งหรีดทองแดง (จิ้งโกร่ง หรือ จิ้งกุ่ง) แต่ในฉบับนี้จะขอกล่าวถึงการเลี้ยงจิ้งหรีดทองแดงลาย หรือในภาษาอีสานเรียกว่า แมงสะดิ้ง นับเป็นจิ้งหรีดอีกชนิดหนึ่ง ที่นิยมเลี้ยงเป็นสัตว์เศรษฐกิจมากที่สุด เพราะเป็นจิ้งหรีดที่มีขนาดเล็ก ให้ไข่เยอะ ลำตัวมีสีน้ำตาลอ่อน นอกจากนี้ ยังมีโครงสร้างร่างกายที่ไม่แข็งเกินไป ง่ายต่อการนำไปแปรรูปและต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ เพื่อการส่งออกอีกด้วย คุณอิงครัตน์ ธัญศิรธนารมย์ หรือ พี่ซอนญ่า อยู่บ้านเลขที่ 88 บ้านหนองโสน หมู่ที่ 11 ตําบลหนองข่า อําเภอเกษตรสมบูรณ์ จังหวัดชัยภูมิ อดีตนักวิชาการด้านอาหารสัตว์ผันตัวเองมาเป็นเกษตรกรผู้เลี้ยงแมงสะดิ้ง สู่การก่อตั้งวิสาหกิจชุมชนบ้านหนองโสน สร้างรายได้ สร้างอาชีพให้คนในชุมชนแต่ละเดือนไม่น้อย พี่ซอนญ่า บอกเล่าถึงที่มาของการเลี้ยงแมงสะดิ้งให้ฟังว่า ตนเองเริ่มทำการทดลองเลี้ยงจิ้งหรีดหรือแมงสะดิ้ง ในปี 2559 ซึ่งถ้าหากย้อนไปตอนนั้น จิ้งหรีดยังไม่ถูกยกให้เป็นแมลงเศรษฐกิจ และยังไม่มีการรับรองมาตรฐาน GAP เกิดขึ้น แต่สาเหตุที่ทำให้ตัดใจเลี้ยงจิ้
ตัวอย่างข้าราชการเกษตรน้ำดีอย่าง คุณบุญส่ง จอมดวง เจ้าพนักงานเคหกิจเกษตรชำนาญงาน สำนักงานเกษตรอำเภอพรานกระต่าย จังหวัดกำแพงเพชร ในวัย 40 ปี ที่ผู้เขียนได้ไปสัมผัสมา ถึงวิถีการใช้ชีวิตด้วยหัวใจเกษตร บนพื้นที่ 2 ไร่ 1 งาน ตามหลักปรัญญาเศรษฐกิจพอเพียง ด้วยสโลแกน “บอกให้รู้ ทำให้ดู อยู่ให้เห็น” หัวหน้าเกษตร บุญส่ง จอมดวง ที่ชาวบ้านเรียกขานกันจนติดปาก เป็นคนที่เข้าถึงหัวใจเกษตรกรรากหญ้าอย่างแท้จริง ทุกครั้งที่ลงพื้นที่ให้ความรู้ด้านการเกษตรตามหลักทฤษฎีเชิงวิชาการ ในการแก้ไขปัญหา และส่งเสริมการเรียนรู้ในชนบทเขตพื้นที่อำเภอพรานกระต่าย เกษตรชำนาญงานอย่าง คุณบุญส่ง ได้ชื่อว่าเป็นบุคคล 3 ถิ่น คือ ถิ่นบ้านเกิดในวัยเด็ก อำเภอเถิน จังหวัดลำปาง จนถึงอายุ 15 ปี จากนั้นก็ไปศึกษาเล่าเรียนต่อยังถิ่นภูไทลุ่มน้ำโขง จังหวัดมุกดาหาร ผ่านไป 5 ปี ก็มาบรรจุเป็นเจ้าพนักงานเคหกิจเกษตรชำนาญงาน ในพื้นที่ตำบลพรานกระต่าย อำเภอพรานกระต่าย จังหวัดกำแพงเพชร ตั้งแต่ปี 2544 เป็นต้นมาจวบจนถึงปัจจุบันอายุงานผ่านไป 19 ปี ทุกวันนี้อำเภอพรานกระต่าย จึงกลายเป็นถิ่นเมืองนอน และที่ทำงาน พร้อมที่จะสานฝันปักหลักเป็นถิ่นสุดท้ายบั้น
ถั่วงอก ต้นถั่วที่มีรากงอกจากเมล็ด เช่น ถั่วเขียว ถั่วดำ ถั่วเหลือง (ถั่วงอกหัวโต) ถั่วลันเตา (โต้วเหมี่ยว) อายุเก็บเกี่ยวสั้น เป็นผักชนิดหนึ่งและมีคุณค่าทางอาหารสูง ได้แก่ โปรตีน วิตามินบี วิตามินซี ใยอาหาร เหล็ก และเกลือแร่ นอกจากนี้ ถั่วงอกยังมีแคลอรีต่ำอีกด้วย ถั่วงอกมักถูกมองข้าม เพราะบางคนก็เหม็นเขียวกลิ่นถั่วงอก ทั้งที่จริงๆ แล้วสรรพคุณของถั่วงอกนั้นไม่ใช่ย่อยเลย ดีต่อสุขภาพหลายประการ มีสรรพคุณมากมาย อาทิ มีสารต้านอนุมูลอิสระสูง มีส่วนช่วยเพิ่มความหนาแน่นของมวลกระดูก ช่วยป้องกันการเกิดโรคกระดูกพรุนได้ วิตามินซีจากถั่วงอกเป็นส่วนประกอบสำคัญอย่างมากในการสร้างฮอร์โมนระงับความเครียดต่างๆ จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับคนวัยทำงาน ช่วยป้องกันและรักษาโรคเลือดออกตามไรฟัน หรือโรคลักปิดลักเปิด ถั่วงอกเป็นผักที่ย่อยง่ายมากๆ การรับประทานถั่วงอกจะช่วยประหยัดเวลาการทำงานของระบบการย่อยอาหารได้ และทำให้ขับถ่ายได้สะดวก ช่วยในการขับปัสสาวะ ช่วยลดและกำจัดของเสีย หรือสิ่งตกค้างในร่างกายได้ (Toxin) และอื่นๆ อีกนานัปการ ทั้งยังมีประโยชน์สำหรับผู้ที่เป็นโรคเบาหวาน หรือผู้ที่ต้องการลดน้ำหนักหรือควบคุมน้ำหนักเ
บทความนี้จะกล่าวถึงผักชนิดหนึ่ง ที่ขอเรียกชื่อตามลักษณะการใช้ประโยชน์ว่า ผักคะน้าเด็ดยอด โดยเรียกชื่อภาษาอังกฤษว่า petit kale หรือที่รู้จักกันในชื่อ ปูเล่ กล่าวได้ว่า เป็นผักอีกชนิดหนึ่งของผักรับประทานใบ ต้นมีอายุยืน ผักคะน้าเด็ดยอดนี้มีคุณลักษณะเด่นคือ สามารถแตกยอดขนาดเล็กจํานวนมากคล้ายยอดอ่อนของผักคะน้า สามารถนําไปประกอบอาหารได้แบบผักคะน้าทุกเมนู นอกจากนี้ ยอดอ่อนยังมีเส้นใยน้อยกว่าผักคะน้า จึงไม่เหนียวเมื่อบริโภค ลักษณะเด่นของ ผักคะน้าเด็ดยอด ยอดอ่อนมีเส้นใยน้อยกว่าผักคะน้า จึงไม่เหนียว สามารถนําไปประกอบอาหาร ทั้งรับประทานสดและปรุงสุกได้แบบผักคะน้าทุกเมนู เป็นพืชผักตระกูลกะหลํ่า มีสารอาหารที่เป็นประโยชน์หลายชนิด โดยเฉพาะสารเบต้าแคโรทีน ที่ช่วยลดความเสี่ยงต่อภาวะการเกิดโรคมะเร็ง เจริญเติบโตได้ดีทั้งการปลูกในภาชนะ เช่น กระถางขนาดใหญ่ หรือนําไปปลูกเป็นแปลงแบบการปลูกผัก มีอายุการให้ผลผลิตยอดอ่อนต่อเนื่องยาวนานหลายปี เป็นผักที่สามารถปลูกแบบผักปลอดภัย (ไม่ใช้สารเคมีป้องกันและกําจัดศัตรูพืช) เนื่องจากศัตรูพืชที่พบ สามารถป้องกันและกําจัดโดยใช้จุลินทรีย์ควบคุม หรือโดยการควบคุมสภาพแวดล้อมขณะป
ผู้เขียน : วรนัฐ เสนีวงศ์ ณ อยุธยา เช้าวันหนึ่งของเดือนมกราคม พ.ศ. 2539 ช่วงนั้นผู้เขียนยังคงรับราชการอยู่ที่กลุ่มงานเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อและจัดการพันธุ์ กรมส่งเสริมการเกษตร ได้รับคำสั่งให้ประสานงานกับทางโรงเรียนโสตศึกษา (ชื่อเดิมคือ โรงเรียนสอนคนหูหนวก) อำเภอเมือง จังหวัดตาก เนื่องจากได้รับแจ้งว่า ในพื้นที่ของทางโรงเรียนมีมะขามป้อมต้นหนึ่ง เจริญเติบโตจากเมล็ด มีผลโต และเป็นผลไม้ของเด็กนักเรียนได้ใช้รับประทานเมื่อติดผล ทางโรงเรียนได้ทดลองขยายพันธุ์ด้วยวิธีการต่างๆ แต่ก็ไม่สำเร็จ หากลองขยายพันธุ์โดยใช้วิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อจะได้หรือไม่ ประมาณเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2539 ผู้เขียนจึงเดินทางไปยังจังหวัดตาก สถานที่ที่ต้นมะขามป้อมต้นดังกล่าวขึ้นอยู่ หลังจากเดินสำรวจรอบต้นดูสภาพแวดล้อมต่างๆ แล้ว พบว่า มะขามป้อมต้นดังกล่าว เข้าสู่ระยะการพักตัวในช่วงฤดูแล้ง ชิ้นส่วนสำคัญคือ ยอดอ่อนที่มีอายุน้อยๆ ที่ต้องการเก็บเป็นชิ้นส่วนเริ่มต้นสําหรับเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อไม่มีเลย หากต้องการให้เกิดยอดอ่อนเราก็ต้องรอให้ถึงช่วงฤดูฝน ซึ่งก็กินเวลาไปอีก 3-4 เดือน ข้างหน้า และการฟอกฆ่าเชื้อจุลินทรีย์ยอดมะขามป้อมใน
กรมส่งเสริมสหกรณ์ปลื้ม คว้ารางวัลเลิศรัฐปี 65 มาครองรวม 11 ผลงาน จาก 2 สาขา เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว ถึง 6 ผลงาน ชี้แสดงให้ถึงประสิทธิภาพการทำงานของบุคลากรกรม เมื่อเร็วๆ นี้ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (สำนักงาน ก.พ.ร.) ได้จัดพิธีมอบรางวัลเลิศรัฐ ประจำปี พ.ศ. 2565 ผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ (Zoom Meeting) โดยมี นายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี ให้เกียรติเป็นประธานในพิธีมอบรางวัล ซึ่งกรมส่งเสริมสหกรณ์ได้จัดสถานที่รับมอบรางวัลและรับชมงานเพื่อส่งแรงใจเชียร์ พร้อมการถ่ายทอดสดออนไลน์การจัดพิธีมอบรางวัลไปยังหน่วยงานส่วนภูมิภาคและสหกรณ์ภาคีเครือข่าย ณ ห้องประชุม 226 กรมส่งเสริมสหกรณ์ เทเวศร์ กรุงเทพฯ โดยมี ผู้บริหารกรมส่งเสริมสหกรณ์ คณะทีมงาน ข้าราชการ เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง และสื่อมวลชน เข้าร่วมรับชม นายวิศิษฐ์ ศรีสุวรรณ์ อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ กล่าวภายหลังพิธีการมอบรางวัลว่า ปีนี้กรมส่งเสริมสหกรณ์ได้รับรางวัลจำนวนทั้งสิ้น 11 ผลงาน จาก 2 สาขา ประกอบด้วย สาขาบริการภาครัฐ ประเภทพัฒนาการบริการระดับดี 1 รางวัล และสาขาการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม จำนวน 10 รางวัล เป็นประเภทรางวัลร่วมใจแก้จน ระด
นายเกษม ชาติทอง รักษาการผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 12 นครสวรรค์ (สศท.12) สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยถึงผลติดตามโครงการยกระดับแปลงใหญ่ด้วยเกษตรสมัยใหม่และเชื่อมโยงตลาดของกลุ่มแปลงใหญ่ผัก ตำบลเขาคีริส อำเภอพรานกระต่าย จังหวัดกำแพงเพชร นับเป็นกลุ่มที่เข้มแข็งและประสบผลสำเร็จในการผลิตสารชีวภัณฑ์และปุ๋ยอินทรีย์ด้วยตนเองเพื่อนำมาผลิตผักปลอดภัยเพื่อจำหน่าย โดยการนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมที่มีความหลากหลาย มาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาศักยภาพของเกษตรกร เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการผลิต การบริหารจัดการแปลง ผลผลิตมีคุณภาพตามมาตรฐาน จากการติดตามผลการดำเนินโครงการฯ พบว่า เกษตรกรได้มีการร่วมกลุ่มปลูกผักปลอดภัยแบบหมุนเวียน โดยได้เข้าร่วมโครงการเมื่อปีงบประมาณ 2564 มีกรมส่งเสริมการเกษตร เป็นหน่วยงานรับผิดชอบหลัก ปัจจุบัน มีเกษตรกรสมาชิก 46 ราย มี นายสอาด ศรศิลป์ เป็นผู้จัดการแปลง พื้นที่ปลูกรวม 350 ไร่ (เฉลี่ย 7.6 ไร่/ครัวเรือน) ส่วนใหญ่เกษตรกรนิยมปลูกมะเขือเปราะเจ้าพระยา ผักชีฝรั่ง ผักกวางตุ้ง โดยกลุ่มแปลงใหญ่ผักสามารถบริหารจัดการแปลงได้มีประสิทธิภาพจากการได้รับการสนับสนุนเทคโนโลยีอุปกร
วิถีคนเมือง เป็นวิถีชีวิตที่ต้องใช้เวลาไปกับการเดินทางและการทำงานเกือบ 12 ชั่วโมง ซึ่งทำให้มีเวลาอยู่กับครอบครัวและพักผ่อนค่อนข้างน้อย เรื่องทำอาหารกินในบ้านค่อนข้างยาก ถึงแม้จะปรุงอาหารเองก็ต้องซื้อผักจากตลาด ซึ่งหมายถึงผักที่ใช้สารเคมี ยิ่งผักที่มาจากต่างประเทศยิ่งแล้วใหญ่ ผักเหล่านี้ผ่านการขนส่งมาทางรถยนต์มีระยะทางหลายพันกิโลเมตรกว่าจะมาถึงเมืองไทย แต่ยังคงสดอยู่ ไม่รู้ว่าราดสารเคมีมามากเท่าไร ปัจจุบันเราบริโภคผักหลายอย่างจากต่างประเทศ การปลูกผักกินเองเป็นความฝันสำหรับคนในเมืองที่เคยมีชีวิตเด็กๆ อยู่ในชนบท แต่ต้องมาทำงานในเมืองใหญ่ ผักในสวนที่ปลูกเองและในป่ารอบบ้านที่ธรรมชาติปลูกเป็นผักที่ปลอดจากสารเคมี สามารถนำมา บริโภคได้โดยสนิทใจ ถือว่าเป็นผักปลอดภัยเกือบ 100 เปอร์เซ็นต์ ถือเป็นการยากสำหรับการปลูกผักเองในเมือง แต่ก็ไม่ใช่เป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้เลย ยังมีคนส่วนหนึ่งที่มุ่งมั่นที่จะทำการเกษตรในเมืองใหญ่ ถึงแม้จะขาดแคลนปัจจัยต่างๆ เช่น สถานที่ วัสดุปลูก แต่คุณครสวรรค์ ประกิ่ง หรือ คุณอั๋น ไม่ได้คิดแบบนั้น ความมุ่งมั่นจึงทำให้เกิดสวนผักบนดาดฟ้าตึกแถวที่จินตนาการแล้วยังนึกไม่ออกว่าเกิด
