พืชทำเงิน

“พี่รู้ไหมว่าพี่เป็นนกอินทรี” “อุ๊ย! ทำไมทักแบบนั้นล่ะ” น้าอ้วน บ้านเกษตรพอเพียง (คุณณัฏฐวุฒิ กลางอรัญ) พาร่างร้อยกว่ากิโลกรัมยืนยิ้มทักทายด้วยประโยคนี้ ก่อนจะชวนผมให้ลงเรือ ล่องไปตามคลองขุดในสวน พื้นที่ 12 ไร่เศษ แห่งตำบลนพรัตน์ อำเภอหนองเสือ จังหวัดปทุมธานี จากพื้นที่ราบๆ พอน้าอ้วนมาถึงก็ปรับเปลี่ยนให้เป็นร่องสวน ทั้งเอาไว้ปลูกผัก ผลไม้ และมีพื้นที่รับน้ำไว้ใช้ในสวน แต่โดยที่มีสมาชิกในกลุ่มเยอะ น้าอ้วนก็เลยต้องการให้เป็นสวนผลไม้และคลองไว้ให้เพื่อนๆ ที่มาเยือนสวนพายเรือเล่นได้ด้วย ฝันเอาไว้ว่าเมื่อผลไม้แก่จัดหรือสุกแล้ว จะได้พาสมาชิกพายเรือไปเก็บกินที่ต้นได้เลย ในร่องสวนก็ปล่อยปลาไว้สารพัด ทั้งปลาตะเพียน ปลาสวาย ปลาดุก ปลานิล รวมถึงปลาธรรมชาติที่มากับน้ำ เพราะที่สวนจะใช้น้ำจากคลองระพีพัฒน์ ขณะที่ปล่อยน้ำเข้าก็อาจมีลูกปลาจากธรรมชาติติดเข้ามา ในช่วงที่มาลงหลักปักฐานใหม่ๆ น้าอ้วนก็เหมือนเกษตรกรรุ่นใหม่อีกหลายคน อยากปลูกทุกอย่าง ผักก็ปลูก ผลไม้ก็ปลูก ลองให้รู้กันไปว่าอะไรจะได้ผลดีที่สุด แตงร้าน มะระ ถั่วฝักยาว แม้จะเป็นพืชผักระยะสั้นทำเงินง่าย แต่พอทำไม่ได้ตามขนาดที่ตลาดต้องการก็เจ็บตัวไม

เมื่อเดือนก่อน ผมได้มีโอกาสไปร่วมเป็นวิทยากรให้ความรู้กับสมาชิกสหกรณ์ชาวไร่สับปะรดสามร้อยยอด จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ในหัวข้อ การผลิตสับปะรดคุณภาพ ซึ่งในโอกาสเดียวกันได้สนทนากับ คุณสุรัตน์ มุนินทรวงศ์ นายกสมาคมชาวไร่สับปะรดไทย กับ คุณอานนท์ โลดทนงค์ เลขานุการสมาคมชาวไร่สับปะรดไทย และผู้จัดการสหกรณ์ชาวไร่สับปะรดสามร้อยยอด จำกัด ในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมและพัฒนาการผลิตสับปะรดของที่นี่ ทั้งด้านวิชาการและด้านการตลาด ซึ่งเป็นบทบาทหลักขององค์กรทั้งสองที่ทำมาอย่างต่อเนื่อง แต่ที่กำลังดำเนินการอย่างเร่งด่วนคือ การส่งเสริมและพัฒนาการผลิตสับปะรดผลสด พันธุ์ MD-2 ซึ่งเป็นสับปะรดพันธุ์ใหม่ ที่กำลังมาแรงและตลาดมีความต้องการมาก ทำให้ประเทศต่างๆ ที่ผลิตสับปะรดเป็นการค้าต่างหันมาเร่งขยายการผลิตกันอย่างจริงจัง ประกอบกับในช่วงหลายปีที่ผ่านมา มักจะเกิดปัญหาราคาสับปะรดที่ขายให้โรงงานแปรรูปซึ่งมีราคาตกต่ำมาก สับปะรดผลสดจึงเป็นทางเลือกที่ทางสหกรณ์ฯ ได้ดำเนินการ โดยเริ่มส่งเสริม สับปะรด พันธุ์ MD-2 ที่มีความโดดเด่นกว่าพันธุ์ปัตตาเวียที่ปลูกกันอยู่ปัจจุบัน ความเป็นมาและความก้าวหน้าของการส่งเสริมและพั

คุณเกสรา นารถถนอม หรือ “เจมส์” อายุ 28 ปี เจ้าของ สวน Ketsara’s Garden พื้นเพเป็นคนตำบลห้วยแร้ง จังหวัดตราด จบการศึกษาระดับปริญญาตรี ภาควิชาจุลชีววิทยา มหาวิทยาลัยบูรพา เมื่อ ปี 2554 ปัจจุบัน ทำงานบริษัทเอกชน นำเข้า-ส่งออก ที่จังหวัดสมุทรปราการ ตำแหน่งผู้ช่วยกรรมการบริษัท วันนี้ตัดสินใจเลือกอาชีพเสริมเป็นเกษตรกรเพื่อปูทางสู่อนาคต เริ่มต้นเป็นเกษตรกร เมื่อ ปี 2560 เลือกปลูกเมล่อน คุณภาพพรีเมี่ยม พืชผลที่ชื่นชอบในรสชาติเป็นส่วนตัว เมื่อประสบความสำเร็จในก้าวแรก จึงเลือกที่จะเดินต่อเส้นทางสายเกษตรกรรม ด้วยการขยายพื้นที่ปลูกเมล่อนและเตรียมปลูกพืช ผลไม้อื่นๆ เช่น สตรอเบอรี่สายพันธุ์ต่างประเทศ มะเขือเทศเชอร์รี่ ข้าวโพดชนิดกินดิบ เป็นต้น   ลูกเกษตรกรสานต่ออาชีพพ่อแม่ เลือกทำเมล่อนด้วยความชอบ จุดเริ่มต้นของคุณเจมส์ที่หันมาทำเกษตรกรรม ในปี 2559 เพราะครอบครัว พ่อ แม่ ทำเกษตรกรรม มีที่ดินเป็นของตนเอง คิดว่าแม้ทำงานอยู่ต่างจังหวัดเมื่อพ่อแม่อายุมากอนาคตต้องกลับมาทำเกษตรที่บ้านเกิด ช่วงทำงานบริษัทเอกชนจึงพยายามเก็บสะสมเงิน และเริ่มต้นเลือกปลูกเมล่อนเกือบ 500 ต้น ด้วยความชอบรับประทาน จากไม่มีความรู้ด

ความสำเร็จของ คุณวีระชาติ ยืนบุรี กับการเพาะ-แปรรูปเห็ดถือเป็นก้าวสำคัญที่นำไปสู่เส้นทางอาชีพเกษตรกรรมในอนาคตในฐานะคนรุ่นใหม่และบทบาทของสมาชิกในกลุ่ม Young Smart Farmer จังหวัดสงขลา คุณวีระชาติไม่ได้เกิดในครอบครัวเกษตรกรรม แต่ด้วยใจรักจึงใช้เวลาว่างจากงานประจำลองผิด-ถูกกับงานเกษตรกรรมหลายชนิด จนมาลงตัวที่การเพาะเห็ด กระทั่งนำไปสู่การผลิตเห็ดสด กับเห็ดแปรรูปที่ทำจากเห็ดสดและเห็ดแห้งเชิงพาณิชย์ เขาเริ่มจากเพาะเห็ดฟางก่อน แต่ไม่ได้ผล จากนั้นได้รับคำแนะนำจากกูรูด้านเห็ดฟางจนพบว่าถ้าเพาะเห็ดฟางควรใช้ทะลายปาล์มจะเหมาะกว่า ซึ่งนั่นก็ไม่ใช่สูตรสำเร็จสำหรับตัวเขาเพราะต้องประสบปัญหาหลายประการทั้งต้นทุนและกระบวนการผลิต ระหว่างนั้นคุณวีระชาติพบข้อมูลว่า เห็ดนางฟ้าจะเหมาะสมกับศักยภาพของตัวเขามากกว่าทั้งต้นทุนและแรงงาน รวมถึงการตลาด ทั้งนี้ เห็ดนางฟ้าสามารถเลือกผลิตได้โดยไม่ต้องรีบ และสามารถผลิตตามกำลังแรงงานที่มี แล้วดอกที่มีขนาดไม่ต่างกันตลาดยังรับซื้อหมด ฉะนั้น ด้วยเหตุผลที่จูงใจจึงทำให้คุณวีระชาติตัดสินลงมือเพาะเห็ดนางฟ้าทันที พร้อมกับพบความสำเร็จในเวลาต่อมา แม้จะเป็นอาชีพเพาะเห็ดฟางในระหว่างทำง

หลายครั้งที่ได้มีโอกาสเดินชมตลาดยามเช้า ชาวบ้านมานั่งขายผักพื้นบ้านนานาชนิด ตามฤดูกาล พบปะพูดคุยทำความรู้จัก ทำให้เรารู้จักสินค้าต่างๆ มากมาย โดยเฉพาะสินค้าเกษตร พืชผลต่างๆ หลายอย่างไม่คุ้นตา หลายอย่างดูเป็นของแปลกใหม่ ทั้งๆ ที่ทุกอย่างที่ชาวบ้านเอามาวางขาย ล้วนแต่เป็นของพื้นบ้านเราที่มีมานานนม ความประหลาดใจมักจะเกิดขึ้นได้เสมอ บางครั้งเราไม่แน่ใจว่า ของสิ่งนี้เราเคยกินมาก่อนแล้ว ซึ่งตอนนั้นไม่คิดว่าจะมีการนำออกมาวางขายให้คนซื้อหาไปทำกิน เช่น สินค้าชนิดนี้ “ถั่วพื้นเมือง” เอาแค่ชนิดสองชนิด ในบรรดาถั่วพื้นเมืองหลายๆ อย่าง เช่น ถั่วพู ถั่วแปบ ถั่วแระหรือถั่วเหลืองฝักสด ถั่วพร้า ถั่วมะแฮะ วันนี้มีถั่วพื้นเมืองที่หลายพื้นที่เรียกต่างกันไป   “ถั่วพุ่ม” ลำต้นเลื้อย สูง 1-4 เมตร ใบแบ่งเป็น 3 ใบย่อย ใบย่อยยาว 4-6 เซนติเมตร กว้าง 2.5-4 เซนติเมตร ดอกสีขาว หรือม่วง หรือเหลือง ฝักกลมยาวคล้ายถั่วฝักยาว ผิวฝักสีเขียวขาวเมื่ออ่อน มีชนิดแก่แล้วฝักสีขาว กับฝักสีม่วงแก่ ม่วงอมแดง แบบเมล็ดในขาวก็มี เมล็ดแดง ชมพู ม่วงแดง ก็มี ขึ้นกับพันธุ์ที่หาได้แต่ละพื้นที่ เป็นถั่วที่ขึ้นตามรั้ว เถาเลื้อยยาว ใบใหญ่ ฝัก

นักวิจัยกรมวิชาการเกษตร ได้รับรางวัลสิ่งประดิษฐ์คิดค้นระดับดีเด่นสภาวิจัยแห่งชาติ ปี 2560 จากผลงานเรื่อง ชุดตรวจสอบไส้เดือนฝอยในพรรณไม้น้ำ โดยใช้คลื่นความถี่เหนือเสียง ดร. นุชนารถ ตั้งจิตสมคิด ผู้เชี่ยวชาญด้านจุลชีววิทยา กรมวิชาการเกษตร และ คุณวาณิช คำพานิช นักวิชาการชำนาญการพิเศษ สำนักวิจัยและพัฒนาการอารักขาพืช ได้ประดิษฐ์ชุดตรวจสอบไส้เดือนฝอยในพรรณไม้น้ำ จนสามารถแก้ปัญหาการส่งออกพรรณไม้น้ำไปยังสหภาพยุโรป (EU) ไม่ต้องถูกเผาทำลายเนื่องจากมีไส้เดือนฝอยติดไป เรามารู้จักเรื่องของไส้เดือนฝอยพอสังเขป ไส้เดือนฝอยและไส้เดือนดินมีความเกี่ยวข้องกับดินและพืช ไส้เดือนฝอยทั้งสองชนิดแตกต่างกันอย่างไร ดร. นุชนารถ ตั้งจิตสมคิด ทำงานด้านศึกษาวิจัยเกี่ยวกับไส้เดือนฝอยมาตั้งแต่ ปี 2528 อธิบายให้ฟังว่า ไส้เดือนฝอยกับไส้เดือนดินอยู่คนละกลุ่มกัน ไม่ได้เกี่ยวข้องกันเลย ไส้เดือนดินตัวใหญ่เราเคยเห็นกันแล้วในแปลงหรือตามพื้นดิน ในแปลงปลูกพืชถ้ามีไส้เดือนดินอยู่มาก ก็จะทำให้ดินร่วนซุยมีประโยชน์ต่อพืช แต่ไส้เดือนฝอยตัวเล็กมากไม่สามารถมองเห็นด้วยตาเปล่า ต้องดูภายใต้กล้องจุลทรรศน์ ส่วนไส้เดือนฝอยจะมีอยู่ 2 กลุ่ม คื

นายไวย เบ็ญมาศ อยู่บ้านเลขที่ 4/2 หมู่ที่ 6 ตำบลนิยมชัย อำเภอสระโบสถ์ จังหวัดลพบุรี เกษตรกรผู้มีอาชีพเป็นนายฮ้อยมากว่า 10 ปี แต่ด้วยความที่มีภรรยาและลูกที่ต้องส่งเสียให้เรียน อาชีพนายฮ้อยไม่ตอบโจทย์ จึงเริ่มมองหาอาชีพใหม่พอดีกับมีเพื่อนแนะนำให้ลองมาทำเกษตรเขาแนะนำว่าอาชีพนี้ดีมีรายได้ทุกวัน สามารถหาเงินส่งลูกเรียนได้ทัน จึงตัดสินใจลองเปลี่ยนมาทำเกษตรตั้งแต่ตอนนั้นนับเป็นเวลาร่วม 10 ปีแล้ว ตอนที่ตัดสินใจมาทำเกษตรเริ่มแรกคือปลูกมันสำปะหลังก่อน แต่ปลูกมันสำปะหลังต้องรอนาน 1 ปี ถึงจะเก็บขายได้ ซึ่งไม่ทันแน่ที่จะส่งลูกเรียน จึงเริ่มมองหาปลูกพืชอายุสั้นอย่างอื่นแทน เพราะพื้นที่ตรงนี้มีดินดี น้ำดี ตลาดก็อยู่ใกล้บ้าน จะปลูกอะไรคงไม่ยาก มะเขือเปราะเป็นพืชทนแล้ง อายุสั้นปลูก 3 เดือน ให้ผลผลิต เก็บได้นาน 1 ปี สามารถปลูกได้ทุกสภาพอากาศ ถือว่าเป็นพืชอายุสั้น และให้ผลผลิตดี เริ่มปลูกมะเขือขาว 2 ปี จำนวน 10 ไร่ มะเขือที่คุณไวยปลูกคือมะเขือขาวหยก เป็นพันธุ์ที่ได้มาจากจังหวัดสระบุรี ข้อดีของพันธุ์นี้คือจุกใหญ่ เหี่ยวช้า หากวันไหนเหลือขายไม่หมด สามารถเก็บไว้ได้ยังไม่เหี่ยว รสชาติหวาน ลูกใหญ่ เป็นที่ต้อง