พืชทำเงิน
หากเอ่ยถึงจังหวัดนครพนม ภาพจำของผู้คนมักผูกโยงกับศรัทธาที่มีต่อองค์พญาศรีสัตตนาคราช แลนด์มาร์กสำคัญริมฝั่งโขง ภายใต้วิถีความเชื่อนี้ ‘บายศรี’ คือเครื่องสักการะที่ขาดไม่ได้ ซึ่งต้องอาศัยใบตองปริมาณมาก ไม่เพียงเท่านั้น นครพนมยังเป็นเมืองที่มีอาหารขึ้นชื่ออย่าง ‘หมูยอ’ ‘แหนม’ และโดยเฉพาะ ‘กะละแม’ ที่มีความต้องการใช้ใบตองสูงถึง 7 ล้านแผ่นต่อเดือน สะท้อนให้เห็นว่า “ใบตอง” คือตัวแปรสำคัญที่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากของจังหวัดนครพนม อีกทั้งพื้นที่จังหวัดที่เต็มไปด้วยสวนกล้วยตามหัวไร่ปลายนา ทว่าใบตองส่วนใหญ่ที่ใช้ในจังหวัดกลับต้องนำเข้ามาจากจังหวัดใกล้เคียงสัปดาห์ละหลายตัน เม็ดเงินจึงไหลออกนอกพื้นที่อย่างน่าเสียดาย สถานการณ์นี้จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของ “ธุรกิจรวบรวมใบตอง” ในพื้นที่ เบื้องหลังการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ คือ คุณปวีณา อ้วนจี ที่เดิมเคยเปิดร้านเสริมสวย แต่เมื่อการแพร่ระบาดของโควิด-19 ทำให้ธุรกิจหยุดชะงัก จึงหันมาขายมะม่วงและกล้วยที่ตลาดโต้รุ่งในจังหวัดนครพนม โดยที่ไม่ได้ให้ความสำคัญกับใบตองมากนัก จนกระทั่งมีโอกาสลงสำรวจตลาดใบตองในพื้นที่อย่างจริงจัง ทำให้พบว่าใบตองไ
แตงกวา เป็นพืชใช้น้ำน้อย อายุสั้น ให้ผลตอบแทนเร็ว ใช้เวลาเพียง 30-45 วัน เก็บผลผลิตได้นาน 30-60 วัน แตงกวาเป็นพืชเศรษฐกิจ ตระกูลเดียวกับแตงโม ฟักทอง บวบ มะระ น้ำเต้า สามารถปลูกแพร่หลายได้ทั่วประเทศ และใช้เป็นวัตถุดิบทำอาหารได้หลากหลายรูปแบบ วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี แนะนำเทคนิคการปลูกแตงกวาสร้างรายได้ ดังต่อไปนี้ ขั้นตอนการปลูกแตงกวา เริ่มจาก ไถพรวนเตรียมดิน 2 ครั้ง วัดระยะห่าง 1 เมตร และ 2 เมตร สับกัน ไถร่องยาว 20 เมตร หรือ 40 เมตร ใส่ปุ๋ยขี้ไก่ 1 กระสอบ และปุ๋ยสูตร 15-15-15 จำนวน 1 กิโลกรัม โรยตามร่องยาว 20 เมตร (20 กิโลกรัมต่อไร่) และไถกลบซ้ายไปขวา จากนั้น วางสายระบบน้ำหยดและคลุมแปลงด้วยพลาสติกดำ ให้วางด้านสะท้อนแสงขึ้นด้านบน และวัดระยะหลุมปลูกแถวเดียวห่างกัน 40 เซนติเมตร และเจาะรูพลาสติกขนาดกระป๋องนม จากนั้น หยอดเมล็ดพันธุ์แตงกวาที่ผ่านการแช่และคลุกยาแล้วหลุมละ 1 เมล็ด (150 เมล็ดต่อไร่) ทำค้างเพื่อให้เถาแตงกวาเลื้อย สามารถดัดแปลงใช้วัสดุที่มีในท้องถิ่น เช่น ต้นอ้อ ต้นพง กิ่งไม้ ใช้เชือกขึงตามแนวนอนทุกๆ 25-30 เซนติเมตร โดยทั่วไปนิยมใช้ค้างรูปสามเหลี่ยม วิธีเต
โกโก้ ถือเป็นพืชที่คนรู้จักดีและกินได้ทุกเพศทุกวัย เดิมทีโกโก้มีถิ่นกำเนิดมาจากทวีปอเมริกาใต้ สมัยก่อนคนไทยจะรู้จักแค่ว่านี่คือโกโก้หรือช็อกโกแลต แต่ไม่เคยเห็นผลจริงๆ สักทีว่าหน้าตาเป็นยังไง ช่วงหลายปีมานี้ การปลูกโกโก้เริ่มแพร่หลายในไทย มีการส่งเสริมทั้งจากภาครัฐและบริษัทต่างๆ จนหลายคนเจ๊ง เพราะปลูกแล้วไม่รู้จะไปขายที่ไหน พอถึงเวลาบริษัทที่เคยรับปากว่าจะรับซื้อก็หายตัวไป ทำให้เกษตรกรหลายรายเข็ดและมองโกโก้ในแง่ลบ อย่างไรก็ตาม วันนี้กระแสโกโก้ได้หวนกลับมาอีกครั้ง คราวนี้คนปลูกต้อง “รู้เท่าทันการตลาด” คือต้อง ปลูกเอง แปรรูปเอง ขายเอง และง้อพ่อค้าคนกลางให้น้อยที่สุด ถ้าทำแบบนี้ได้ โกโก้ก็จะกลายเป็น “พืชทางรอด” ของคนปลูกได้อย่างแท้จริง คุณแอน-อัจฉราพรรณ จันต๊ะบุญ ครูสอนวิทยาศาสตร์ เจ้าของ “สวนคำหล้า คาเคา” ตำบลแม่เจดีย์ใหม่ อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย ผู้พลิกวิกฤตสวนโกโก้ของพ่อ จากที่เคยขายผลสดได้เพียงครั้งละ 250 บาท เปลี่ยนมาแปรรูปเพิ่มมูลค่าด้วยการทำ “ช็อกโกแลตบาร์” จนมียอดขายเดือนละกว่า 1,000 ชิ้น สร้างรายได้หลักแสนต่อเดือน คุณแอนอธิบายถึงสถานการณ์ตลาดโกโก้ในจังหวัดเชียงรายว่า ปัจ
พูดถึงเรื่องมะนาวทุกคนก็จะบอกว่าเป็นเรื่องทั่วๆ ไปมีปลูกกันเกือบทุกบ้าน แต่ถ้าบอกว่ามะนาวตาฮิติเป็นสายพันธุ์ที่ต้องการของต่างประเทศ เช่น ตะวันออกกลาง ซาอุดีอาระเบีย ดูไบ แถบเอเชีย เช่น บรูไน เป็นต้น แหล่งผลิตมะนาวอยู่ที่ บ้านแจ้คอน ตำบลทุ่งผึ้ง อำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง นอกจากเป็นแหล่งปลูกแล้วยังมีตลาดแปรรูปทำเป็นมะนาวคั้นสดรองรับ ด้วยนวัตกรรมทำให้เหมือนมะนาวคั้นสดๆ และยังเก็บไว้ได้ถึง 2 ปี โดยรสชาติเหมือนคั้นสดใหม่ๆ ปัจจุบันการปลูกมะนาวเป็นเรื่องทั่วไปของเกษตรกรไทย ที่พอถึงฤดูตามธรรมชาติของมะนาวก็จะมีปัญหาเรื่องมะนาวล้นตลาด แต่ปัจจุบันนี้เกษตรกรที่ปลูกมะนาวพันธุ์ตาฮิติที่ลำปางหมดปัญหาเรื่องมะนาวล้นตลาด มีแต่ประสบปัญหาเรื่องมะนาวขาดตลาด ไม่พอส่งออกและยังไม่พอป้อนโรงงาน จึงมีการรวมกลุ่มวิสาหกิจชุมชน โดย คุณอเนก ประสม เจ้าของไร่กาญจนา ตำบลทุ่งผึ้ง อำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง เป็นผู้ปลูกแหล่งใหญ่และมีเกษตรกรมารวมกลุ่มกันปลูกสร้างรายได้ให้แก่ชุมชนที่มั่นคง โดยตลาดรองรับเดือนละกว่าหลายพันกิโลกรัม นี่แหละทำให้คุณค่าและการปลูกมะนาวหมดปัญหาเรื่องของมะนาวล้นตลาด จะมีก็ปัญหาเรื่องภัยแล้งที่เกิดขึ้นท
หากพูดถึงผลไม้รสเปรี้ยวอมหวานที่มีหน้าตาคล้ายกันจนหลายคนสับสน ก็คงหนีไม่พ้น มะยงชิด และ มะปราง แฝดคนละฝาที่ดูเผินๆ อาจแยกไม่ออก แต่จริงๆ แล้วทั้งสองมีความแตกต่างที่ชัดเจน ทั้งในเรื่องของรสชาติ ลักษณะภายนอก และสายพันธุ์ มะปรางและมะยงชิดแท้จริงแล้วเป็นพืชในตระกูลเดียวกัน นั่นก็คือ “ตระกูลมะปราง” ซึ่งสามารถแบ่งออกเป็น 5 ชนิด ได้แก่ มะปรางหวาน, มะปรางเปรี้ยว, มะยงชิด, มะยงห่าง และ กาวาง ทั้งหมดนี้มีลักษณะใกล้เคียงกันมาก แต่สามารถแยกความแตกต่างได้จาก รสชาติและขนาดของผล แต่ละชนิด ใครที่เป็นสายมะปรางลองชิมดู อาจจะแยกออกได้โดยไม่ต้องดูชื่อเลย ทำไม “มะยงชิด” ถึงนิยมปลูกมากที่นครนายก มะยงชิด ถือเป็นผลไม้ขึ้นชื่อของจังหวัดนครนายก ที่ใครได้ลิ้มลองเป็นต้องติดใจ ด้วยเอกลักษณ์เฉพาะตัว ทั้ง ผลขนาดใหญ่ เปลือกสีสวย และรสชาติหวานอมเปรี้ยวกำลังดี ทำให้มะยงชิดจากที่นี่โดดเด่นไม่เหมือนใคร จนกลายเป็นของดีประจำจังหวัด และเป็น ซิกเนเจอร์ ที่ใครมาเยือนก็ต้องซื้อติดไม้ติดมือกลับไปเสมอ มะยงชิดและมะปราง เหมือนหรือต่างกันยังไง ตามมาดูกัน 1. ลักษณะผล มะยงชิด ผลค่อนข้างกลมรี ผิวตึงเนียน สีส้มอ
ในปัจจุบัน หลายๆ คนให้ความสำคัญกับการบริโภคอาหารที่ดีต่อสุขภาพมากขึ้น โดยเฉพาะสมุนไพรพื้นบ้านที่หาได้ง่าย ปลูกง่าย และมีสรรพคุณทางยาหลากหลาย การปลูกสมุนไพรไว้รอบบ้านไม่เพียงช่วยลดค่าใช้จ่ายในครัวเรือน แต่ยังเป็นวิธีสร้าง “ครัวธรรมชาติ” ที่ให้ทั้งวัตถุดิบปรุงอาหารและยารักษาโรคฉบับพื้นบ้านอย่างครบถ้วน เหมาะกับการปลูกไว้ประจำบ้าน ไม่ว่าจะปลูกลงดินหรือในกระถางก็ให้ผลผลิตสม่ำเสมอ วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านได้รวบรวม 8 สมุนไพรปลูกข้างรั้วที่ควรมีติดบ้าน ช่วยต้านไวรัส เสริมภูมิคุ้มกัน และใช้ประกอบอาหารได้ทุกวัน พร้อมคำแนะนำด้านการปลูกสำหรับเกษตรกรและผู้สนใจนำไปประกอบอาหาร จะมีพืชชนิดไหนบ้างตามไปดูกันเลย แต่ละชนิดเชื่อว่าทุกๆ คนต้องรู้จักกันแน่นอน 1. ข่า ข่า จัดเป็นพืชล้มลุกที่มีเหง้าอยู่ใต้ดิน ลักษณะเหง้าจะมีข้อหรือปล้องชัดเจน ส่วนใบเป็นใบเดี่ยว รูปเรียวยาว ปลายแหลม ขึ้นเป็นกอ ข่าเป็นพืชที่ปลูกง่าย ดูแลง่าย และมีอายุยืน สามารถขุดมาใช้ประโยชน์ได้ตลอดทั้งปี เหง้าข่า ซึ่งเป็นส่วนที่นิยมรับประทาน มีรสเผ็ดปร่า มีกลิ่นหอมฉุนจากน้ำมันหอมระเหย จึงถูกนำไปประกอบอาหารหลากหลายเมนู ทั้งต้มยำ ต้มแซ่บ น้ำพริก หร
“ฝรั่ง ผลไม้ยอดนิยมตลอดกาล อาจจะมีช่วงเวลาที่ถูกบ้าง เป็นเพียงช่วงเวลาสั้นๆ แต่ฟ้าหลังฝนย่อมสวยงามเสมอ ราคาฝรั่งก็เช่นกัน” คุณวราภรณ์ ขุนพิทักษ์ ยังสมาร์ทฟาร์มเมอร์เมืองสมุทรสาคร อยู่บ้านเลขที่ 18/1 หมู่ที่ 7 ตำบลคลองจินดา อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม หญิงเก่งผู้ยึดมั่นอาชีพเป็นเกษตรกรทำสวนฝรั่งมานานกว่า 20 ปี ซึ่งตลอดระยะเวลาที่ทำมามีการสะสมประสบการณ์มาเรื่อยๆ จนสามารถคาดการณ์การตลาดได้อย่างแม่นยำ เอาตัวรอดได้ทุกสถานการณ์ แม้แต่สถานการณ์โควิด-19 ที่ธุรกิจทุกอย่างต้องหยุดชะงักลง แต่ก็ไม่สามารถหยุดยอดขายของเธอคนนี้ได้ คิดหาทางออกได้อย่างทันท่วงที สามารถสร้างรายได้จากการปลูกฝรั่งเดือนละกว่า 300,000 บาท “ฝรั่งกิมจู” ผลไม้สร้างชีวิต ปลูก 20 ปี ฟันรายได้เดือนละ 300,000 บาท คุณวราภรณ์ เล่าให้ฟังถึงประสบการณ์ปลูกฝรั่งมานานกว่า 20 ปี ว่า ตนเริ่มต้นปลูกฝรั่งครั้งแรกบนพื้นที่เพียง 1 ไร่ และได้มีการขยายพื้นที่ปลูกมาเรื่อยๆ จนถึงปัจจุบันมีพื้นที่ปลูกฝรั่ง จำนวน 30 ไร่ แบ่งปลูกเป็น 3 แปลง และกำลังที่จะขยายพื้นที่ปลูกเพิ่มอีกเป็นแปลงที่ 4 เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดที่มีมากขึ้น โดยเลือกปลูกฝ
คุณดวงเพ็ญ แก่นทองหล่อ หนุ่มใหญ่เมืองบุรีรัมย์ อาศัยอยู่ในอำเภอหนองกี่ เติบโตมาในครอบครัวชาวนา ฐานะทางบ้านไม่ค่อยดีนัก คุณดวงเพ็ญจึงต้องเป็นแรงเสริมช่วยพ่อแม่ทำนาและรับจ้างทั่วไปตั้งแต่วัยเด็ก เนื่องจากทางบ้านไม่มีกำลังมากพอที่จะส่งเสียให้คุณดวงเพ็ญได้เรียนหนังสือ อาชีพของคุณดวงเพ็ญจึงไม่มีให้เลือกมากนัก ทำให้คุณดวงเพ็ญตัดสินใจยึดอาชีพการทำนามาตลอด แต่ก็ต้องยอมรับว่าอาชีพการทำนามีรายได้ที่ไม่มากและไม่แน่นอน บ่อยครั้งที่ครอบครัวของคุณดวงเพ็ญขาดทุน เมื่อหมดฤดูการทำนา คุณดวงเพ็ญ แก่นทองหล่อ ก็ถูกเพื่อนชักชวนมารับจ้างถอนมันที่อำเภอท่าหลวง จังหวัดลพบุรี เนื่องจากช่วงนั้นคุณดวงเพ็ญไม่มีรายได้จากการทำนา เพราะอยู่ในช่วงที่ค่อนข้างแล้ง และเหตุการณ์ครั้งนี้ทำให้คุณดวงเพ็ญพบรักกับภรรยา คุณอัญชลี แก่นทองหล่อ อายุ 50 ปี ซึ่งครอบครัวของภรรยาก็เป็นเกษตรกรเช่นกัน คุณดวงเพ็ญจึงตัดสินใจย้ายถิ่นฐานมาอาศัยอยู่กับภรรยาที่อำเภอท่าหลวง จังหวัดลพบุรี และยังคงยึดอาชีพทำนาเป็นหลัก เวลาผ่านไปไม่กี่ปี ภรรยาได้ให้กำเนิดลูกสาวคนแรก และลูกชายคนที่สอง อายุห่างกัน 4 ปี ปัจจุบัน ลูกสาวคนโตอายุ 16 ปี ลูกชายคนเล็กอา
“ตรัง” เป็นจังหวัดแรกที่ส่งเสริมให้คนไทยปลูกยางพารา ทุกวันนี้จังหวัดตรังเป็นแหล่งปลูกยางพาราที่สำคัญของภาคใต้ และมีพื้นที่ปลูกยางพารามากที่สุดเป็นอันดับ 4 ของประเทศ (พื้นที่สวนยางพารา 1.5 ล้านไร่) ยางพาราจึงเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของจังหวัดตรัง และมีอุตสาหกรรมแปรรูปยางพาราแบบครบวงจรในท้องถิ่น เช่น สหกรณ์กองทุนสวนยางวังคีรี ที่มีผลงานแปรรูปยางแผ่นรมควันเกรดพรีเมียมที่มีคุณภาพสูง และชุมนุมสหกรณ์ตรัง ผู้นำด้านการแปรรูปยางอัดก้อนจำหน่ายทั้งในและส่งออก อย่างไรก็ตาม ปัญหาวิกฤตราคายางพาราตกต่ำที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องส่งผลกระทบต่ออาชีพและรายได้ของเกษตรกรชาวสวนยางพาราจำนวนมาก รัฐบาลจึงวางเป้าหมายพัฒนาอาชีพชาวสวนยางรายย่อยเพื่อความยั่งยืน ส่งเสริมการลดพื้นที่ปลูกยาง โดยการโค่นสวนยางเดิมและส่งเสริมให้ผู้ปลูกยางพาราปรับเปลี่ยนไปประกอบอาชีพเกษตรกรรมใหม่ เช่น การเลี้ยงสัตว์ หรือการปลูกพืชผัก ผลไม้ ทั้งนี้ รัฐบาลจะมอบทุนอุดหนุนแก่เกษตรกรชาวสวนยาง ที่สมัครเข้าร่วมโครงการพัฒนาอาชีพชาวสวนยางรายย่อยเพื่อความยั่งยืน ไร่ละ 10,000 บาท รายละไม่เกิน 10 ไร่ เพื่อพัฒนาอาชีพเกษตรกรรมใหม่ทดแทนการทำสวนยาง ถือเป็น
“โกโก้” เป็นสินค้าซุปเปอร์ฟู้ดที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ ทั้งช่วยลดความดันโลหิตสูง บำรุงสมอง เพิ่มประสิทธิภาพด้านความจำ ช่วยให้อารมณ์ดี และป้องกันโรคซึมเศร้าแล้ว การเติบโตของธุรกิจคาเฟ่และร้านขนม ทำให้ความต้องการนำโกโก้ไปเป็นวัตถุดิบในการทำเครื่องดื่มและขนมเติบโตตามไปด้วย ดังนั้น ผลิตภัณฑ์จากโกโก้และช็อกโกแลตออร์แกนิกจึงมีโอกาสเติบโตต่อเนื่องในเวทีตลาดโลก และเป็นประตูแห่งโอกาสของโกโก้ไทย หลังเมล็ดโกโก้ไทยที่ส่งเข้าประกวด คว้ารางวัลในงาน International Chocolate Awards Asia Pacific 2018 ทำให้โกโก้ไทยมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักในเวทีนานาชาติ ช่วยเพิ่มโอกาสส่งออกโกโก้ไทยไปตลาดโลกได้มากขึ้น ปัจจุบันพื้นที่เพาะปลูกโกโก้ขยายตัวเพิ่มขึ้นอีก เนื่องจากโกโก้เป็นพืชทำเงินที่สามารถเก็บผลผลิตได้ทุกๆ 15 วัน ช่วยสร้างรายได้ให้เกษตรกรอย่างสม่ำเสมอ ทุกวันนี้ ทุกส่วนของโกโก้สามารถนำมาแปรรูปได้หลากหลาย เป็นทั้งอาหาร เครื่องดื่ม และยา ส่วนไขมันโกโก้เป็นส่วนผสมของเครื่องสำอาง และเปลือกเป็นภาชนะใส่ขนมและไอศกรีม แปรรูปเป็นเชื้อเพลิงชีวภาพและปุ๋ย ดังนั้น การผลิตโกโก้ติดเทรนด์สู่ความยั่งยืนแบบ Ze
