พืชทำเงิน
ในฉบับนี้ ขอเก็บตกการจัดงาน “วันยางพาราและกาชาดบึงกาฬ 2560” อีกครั้งหนึ่ง เพราะแต่ละโซนมีกิจกรรมต่างๆ ที่น่าสนใจอีกมากมาย โดยเฉพาะเวทีเสวนา ที่อัดแน่นด้วยสาระความรู้ เพื่อถ่ายทอดแนวทางการเพิ่มผลผลิตและรายได้เสริมให้แก่เกษตรกรชาวสวนยาง หนึ่งในไฮไลต์สำคัญของการจัดงานครั้งนี้ ก็คือ ช่วง Special Talk ฉลองครบรอบ 30 ปี ของนิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้านได้จัดเวทีเสวนา ในหัวข้อ “เกษตรกรจะปรับตัวเข้าสู่สวนยาง 4.0 ได้อย่างไร” ผู้ร่วมเสวนาประกอบด้วย คุณเชาว์ ทรงอาวุธ รองผู้อำนวยการการยางแห่งประเทศไทย (กยท.) คุณศิริชัย ศรีสุธรรม บริษัท เซาท์แลนด์รีซอร์ซ จำกัด และ คุณสงกรานต์ คำพิไสย์ เกษตรกรชาวสวนยางพาราจังหวัดบึงกาฬ มาตรการเชิงรุก “ไทยแลนด์ ยุค 4.0” คุณเชาว์ รองผู้อำนวยการ กยท. กล่าวว่า เมืองไทยเป็นประเทศเกษตรกรรม ผลิตสินค้าเกษตรใช้ในประเทศเป็นหลัก (ไทยแลนด์ ยุค 1.0) เมื่อนำสินค้าเกษตรมาแปรรูปสู่อุตสาหกรรมเบา (ไทยแลนด์ ยุค 2.0) เช่น อุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่ม ฯลฯ เมื่อไทยพัฒนาสู่ภาคอุตสาหกรรมหนัก ผลิตสินค้าป้อนตลาดส่งออก (ไทยแลนด์ ยุค 3.0) เช่น ปูนซีเมนต์ เหล็กกล้า รถยนต์ ฯลฯ ปัจจุบัน ทั่วโลกตั้งเป้าพัฒนา
นิทรรศการโครงการ “รางวัลนักคิดสิ่งประดิษฐ์รุ่นใหม่” ประจำปี 2560 ในงาน “วันนักประดิษฐ์” ประจำปี 2560 ที่จัดขึ้นระหว่าง วันที่ 2-6 กุมภาพันธ์ 2560 ณ Event Hall 102-104 ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทค กรุงเทพฯ มีผลงานนวัตกรรมที่น่าสนใจเป็นจำนวนมาก ทั้งสิ่งประดิษฐ์ด้านเกษตร อาหาร พลังงาน และอุตสาหกรรมเกษตร เป็นต้น หนึ่งในนวัตกรรมรางวัลสิ่งประดิษฐ์แห่งชาติ ประจำปี 2560 จากสภาวิจัยแห่งชาติ (วช.) ที่อยากนำมาบอกเล่าในฉบับนี้ คือ “ถุงห่อชมพู่ หวานแน่ กรอบนาน” ของ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) ที่ช่วยให้ผลชมพู่มีสีแดงสวยงามสม่ำเสมอ รสชาติหวานขึ้นกว่าเดิม 40 เปอร์เซ็นต์ เนื้อแน่นกรอบกว่าเดิม 2 เท่า แก้ปัญหาเรื่องคุณภาพชมพู่ทับทิมจันท์ หนึ่งในผลไม้เศรษฐกิจส่งออกสำคัญอันดับต้นๆ ของประเทศที่ส่งออกไปยังภูมิภาคต่างๆ ทั่วโลก โดยเฉพาะประเทศจีนที่เป็นคู่ค้าหลัก นวัตกรรมดังกล่าวจะทำให้สินค้าไม่มีการตีกลับจากผู้ค้าต่างชาติ และเพิ่มประสิทธิภาพในการแข่งขันกับชมพู่ของไต้หวันได้ในอนาคต นวัตกรรม “ถุงห่อชมพู่ หวานแน่ กรอบนาน” มีต้นทุนการผลิตเพียง ถุงละ 2 บาท และสามารถใช้ซ้ำได้นานถึง 1
ปัจจุบัน “ มะม่วงพันธุ์น้ำดอกไม้สีทอง ” เป็นสินค้าหลักที่ประเทศไทยส่งออกไปขายต่างประเทศ มะม่วงพันธุ์นี้มีลักษณะเด่นที่มีผลกลมรี ผิวสีเหลืองทั้งผลตั้งแต่ยังไม่แก่จัด น้ำหนักผลเฉลี่ย 350 กรัม ต่อผล ผลผลิตเมื่ออายุ 5-7 ปี เฉลี่ย 300 ผล ต่อต้น ผลดิบมีรสเปรี้ยว เมื่อสุกมีรสหวาน กลิ่นหอมเฉพาะตัว เนื้อสีเหลืองอมส้ม มีเสี้ยนน้อย เมล็ดในลีบ ที่สำคัญคือทนต่อโรคแอนแทรกโนสได้ดี เปลือกค่อนข้างหนาทำให้ไม่บอบช้ำง่ายในการขนส่ง อายุเก็บเกี่ยว 115 วัน หลังจากออกดอก วิธีเก็บเกี่ยว ใช้ตะกร้อปลิดผลเบาๆ หรือใช้มีดคมสะอาดตัดในกรณีต้นไม่สูง ตัดขั้วเหลือติดผล 5-10 เซนติเมตร เพื่อป้องกันน้ำยางไหลเปื้อนเป็นรอยที่ผล ระหว่างเก็บผลอย่าให้เกิดรอยแผลและถูกแดดจ้า เข่งหรือตะกร้าที่ใส่มะม่วงออกจากสวน ต้องรองด้วยวัสดุนุ่มและสะอาด ป้องกันไม่ให้ผลบอบช้ำและเกิดแผลที่ผลมะม่วง แล้วรีบนำเข้าโรงเรือนคัดขนาดโดยเร็ว การคัดผลมะม่วง นอกจากคัดขนาดแล้ว ต้องคัดผลที่มีตำหนิหรือมีรอยแผล มีโรคและแมลงติดมาทิ้งไป จากนั้นตัดขั้วให้เหลือความยาวเพียง 1 เซนติเมตร พร้อมคว่ำลงบนแคร่หรือตะแกรง ให้น้ำยางไหลออกจนหมด หากยังมีน้ำยางเหลืออยู่จะทำให้เน
ทุเรียน ผลไม้ยอดนิยมของไทย ถูกยกย่องให้เป็น “ราชาแห่งผลไม้ ”(king of fruit) เพราะมีลักษณะเด่นโดนใจผู้บริโภค ทั้งเนื้อสีเหลืองทอง ดูสวยงาม รสชาติหวานมัน เคี้ยวนุ่มลิ้น เคี้ยวอร่อยกินเพลินจนแทบหยุดไม่ได้ ทำให้ทุเรียนไทยเป็นสินค้าขายดี เป็นที่ต้องการของตลาดทั้งในประเทศและต่างประเทศ โกยรายได้เข้าประเทศมากกว่าปีละ 3,500 ล้านบาท โดยเฉพาะ“ หมอนทอง” เป็นทุเรียนพันธุ์ดีที่สุด เหมาะสำหรับทานผลสดและแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ สำนักงานเกษตรอำเภอแกลง จังหวัดระยอง โทร. (038) 671-379 ได้ยกย่องให้ สวนทุเรียนหมอนทองของ คุณลุงเสด ใจดี ปราชญ์ไม้ผล แห่งอำเภอแกลง จังหวัดระยอง เป็นแหล่งเรียนรู้เรื่องการดูแลจัดการสวนทุเรียนคุณภาพ เพราะมีลักษณะเด่นที่น่าสนใจไว้ดังนี้ 1.การเตรียมสภาพดินให้มีความอุดมสมบูรณ์ ด้วยการใส่ปุ๋ยอินทรีย์พวกขี้ไก่ ปุ๋ยหมักชีวภาพและใช้ประโยชน์จากกิ่งและใบทุเรียนที่ตัดแต่งออก โดยสุมไว้ใต้ทรงต้น ปล่อยให้ผุพัง ทำให้ดินดีขึ้นแล้วก็กลายเป็นปุ๋ยทุเรียน ปุ๋ยหมักชีวภาพทำจากวัสดุหาง่ายในพื้นที่ เช่น ใบตำลึงหรือผักบุ้ง กล้วยน้ำว้า น้ำตาลทรายแดง นำไปหมักให้สลายตัวจนได้ที่ สามารถใช้เป็นปุ๋ยทาง
วันที่ 17 มีนาคม 2560 เวลา 08.00 น. ที่ จังหวัดอุทัยธานี นายแมนรัตน์ รัตนสุคนธ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดอุทัยธานี พร้อมด้วยนายนุภาษ สันตยานนท์ เกษตรและสหกรณ์จังหวัดอุทัยธานี ลงพื้นที่ดูสวนแตงร้าน ของนายสุชิน แสกรุง เกษตรกร ต.หาดทนง อ.เมือง จ.อุทัยธานี ที่ได้ปรับเปลี่ยนปลูกพืชอายุสั้น ทดแทนการปลูกข้าวนาปรัง ภายใต้มาตรการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำเพื่อการเกษตร 1 ใน 6 มาตรการของแผนเตรียมความพร้อมเพื่อลดความเสี่ยงจากภัยแล้งด้านการเกษตร ปี 2559/60 ซึ่งได้ผลลัพธ์จากการปลูกที่ดีกว่าการทำนา ทำให้มีรายได้ทดแทนจากการงดเว้นการปลูกข้าวในช่วงฤดูแล้ง อีกด้วย นายสุชิน เล่าว่า พื้นที่ดังกล่าวนั้นแต่ก่อนเคยทำนา เดิมทีครอบครัวตนเองนั้นได้ทำการขอซื้อมา เพื่อจะมาทำไร่ข้าวโพด แต่ช่วงนั้นตนฉุกคิดได้ว่า ที่นี่ไม่มีใครปลูกแตงกวาเลย ตนจึงอยากลองทำแตงกวาหน้าแล้งดูอาจจะได้ผลผลิตและรายได้ที่ดีกว่าก็เป็นได้ เพราะคนปลูกกันน้อยทำให้จำหน่ายแตงกวาได้ไม่ยากเพราะยังคงเป็นที่ต้องการของตลาด แต่ก็เสี่ยงกับการขาดทุนสูง เนื่องจากว่าช่วงหน้าแล้ง จะปลูกแตงกวายากมาก แต่ตนเองนั้นก็อยากที่จะลองเสี่ยงปลูกแตงกวาดู เพราะเห็นว่ามีระบบน้ำ
สภาพพื้นที่ประเทศไทยมีความเหมาะสมในการปลูกข้าวได้คุณภาพดี ผลผลิตข้าวเปลือกนำไปแปรรูปหรือสีเป็นข้าวสารขาว ข้าวกล้อง หรือข้าวอื่นๆ จำหน่ายให้ผู้บริโภค เกษตรกรหรือชาวนาจะมีรายได้จากการขายข้าวเปลือก บางปีข้าวเปลือกขายได้ราคาดีหรือบางปีขายได้ต่ำกว่าทุน วิถีการดำรงชีพของชาวนาจึงไม่มั่นคงเหมือนกับอาชีพอื่น ข้าวรัชมงคล พระราชดำริเพื่อช่วยเหลือชาวนา เป็นทางเลือกการพัฒนาการปลูกและผลิตข้าวให้ได้คุณภาพ และเพื่อเป็นการสนับสนุนให้ชาวนายกระดับรายได้เพื่อนำไปสู่วิถีพอเพียงที่มั่นคง อย่างรถที่นั่งมา…สร้างด้วยฝีมือคนไทย…มีจำนวนสองร้อยกว่าคัน ก็เลยทำให้เห็นว่าน่าจะหาทางที่จะช่วยเหลือคนที่อยู่ในโรงงานนี้..แล้วก็ตั้งใจที่จะสนับสนุนให้เขาตั้งโรงสีเหมือนโรงสีในสวนจิตรฯ… ข้าวในโรงสีนี้เป็นข้าวที่ซื้อจากเกษตรกรโดยตรง โดยให้ราคาที่เหมาะสม เกษตรกรก็มีความสุขเพราะขายข้าวในราคาที่เหมาะสม และผู้บริโภคก็ซื้อข้าวได้ในราคาถูก เพราะว่าไม่ต้องมีการขนส่งมากเกินไป ไม่ต้องมีคนกลางมากเกินไป ตกลงทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภคก็มีความสุข… พระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 วันที่ 4 ธันวาคม 2
ยุคแรกๆมีการขยายพันธุ์มะม่วงโดยการเพาะเมล็ด ทำให้เกิดการกลายพันธุ์ใหม่ขึ้นมามากมาย มาระยะหลังๆส่วนใหญ่ ขยายพันธุ์โดยการทาบกิ่งและเสียบยอด เพื่อให้ผลผลิตตรงตามพันธุ์ ในบรรดาพันธุ์ไม้ผลที่มีอยู่ มะม่วงถือว่ามีพันธุ์หลากหลาย มีผู้บันทึกชื่อและลักษณะพันธุ์มะม่วงไว้ไม่น้อย ขอแบ่งพันธุ์มะม่วง โดยอาศัยเรื่องของเวลา ที่มา ประเภท และความนิยม ได้แก่ พันธุ์มะม่วงปี 2427,พันธุ์มะม่วงที่รวบรวมข้อมูลโดยกองคุ้มครองพันธุ์พืช กรมวิชาการเกษตร,พันธุ์มะม่วงที่แบ่งตามประเภทของการกิน,พันธุ์มะม่วงต่างประเทศ,พันธุ์มะม่วงออกผลทะวาย และพันธุ์มะม่วงยอดนิยม รายชื่อของพันธุ์มะม่วง อาจจะมีพ้องกันหรือตรงกันบ้าง เพราะผู้ปลูกนำเข้ามาจากต่างประเทศ แล้วมาตั้งชื่อเอง พร้อมกับบอกว่า ผสมและคัดเลือกพันธุ์เอง เช่นนำเข้ามาปลูกที่นครราชสีมาได้ชื่อหนึ่ง ปลูกที่อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี ได้อีกชื่อหนึ่ง ปลูกที่เชียงใหม่ ได้ชื่อที่แตกต่างออกไป พันธุ์มะม่วงเมื่อปี 2427 พระยาศรีสุนทรโวหาร(น้อย อาจารยางกูร) ได้บรรยายชื่อพันธุ์มะม่วงเป็นกาพย์ยานี 11 เมื่อปี พ.ศ.2427 ไว้ดังนี้ จักกล่าวพรรณมะม่วง ท่านทั้งปวงจงรู้ค
คุณวันชัย นนทวรรธนะ ชายผู้นี้มีความผูกพันกับมะนาวมายาวนาน จนทำให้รู้ว่าแท้จริงแล้วต้นมะนาวที่เจริญเติบโตจากเมล็ดมีข้อดีทั้งความแข็งแรง ทนทานต่อโรค ให้ผลดก แล้วแต่ละผลยังอุดมไปด้วยน้ำอีกด้วย เพียงแต่ระยะเวลาการเจริญเติบโตอาจนานไปบ้าง เมื่อเทียบกับการขยายพันธุ์ด้วยวิธีอื่น จึงเหมาะกับการปลูกแบบไม่เร่งรีบ คุณสมบัติเช่นนี้จึงทำให้ คุณวันชัย ในวัยใกล้เกษียณราชการ นำต้นมะนาวที่เพาะจากเมล็ดด้วยตัวเอง จำนวน 400 ต้น ไปปลูกไว้ที่ไร่อยู่อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี เมื่อกว่า 4 ปีที่ผ่านมา ขณะนี้ทุกต้นให้ผลผลิตมากบ้างน้อยบ้างตามแต่กำลังการดูแล เนื่องจากเขาต้องเข้าไปดูเฉพาะวันหยุดเท่านั้น เมื่อสบโอกาสที่คุณวันชัยจะเดินทางเข้าไปดูไร่ ทีมงานฯ จึงขออาสาตามไปสมทบ เพื่อดูว่าต้นมะนาวที่คุณวันชัย ใช้เมล็ดปลูก มีความสมบูรณ์เพียงใด ไร่ของหนุ่มใหญ่รายนี้อยู่เส้นทางไปหมู่บ้านทุ่งมะเซอย่อ ตำบลบ้องตี้ อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี คุณวันชัยตั้งชื่อไร่ของเขาอย่างเก๋ไก๋ตามประสาคนอารมณ์ดีว่า ไร่ “รอ…เธอ” โดยการตั้งชื่อเรียกเช่นนี้ เจ้าของไร่ชี้ว่าไม่มีนัยแอบแฝงแต่ประการใด ไร่แห่งนี้มีเนื้อที่ราว 10 ไร่ บริเวณภายในไ
ถั่วลิสง เป็นพืชพื้นเมืองของอเมริกาใต้ พ่อค้าชาวโปรตุเกสได้นำถั่วลิสงเข้ามาในจีน เมื่อศตวรรษที่ 17 หลังจากนั้นคณะหมอสอนศาสนาชาวอเมริกันได้นำถั่วลิสงสายพันธุ์ต่างๆ เข้ามาอีกในศตวรรษที่ 19 ถั่วลิสง ที่ยังไม่กะเทาะเปลือกส่วนใหญ่มีสีเปลือกฝักสีน้ำตาลอ่อน ไม่พบเปลือกฝักถั่วลิสงเป็นสีอื่น เช่น สีแดง สีดำ เป็นต้น สำหรับถั่วลิสงผิวดำแล้ว จึงไม่ใช่ถั่วลิสงที่มีฝักสีดำ ส่วนที่เป็นสีดำอยู่ที่เยื่อหุ้มเมล็ด โดยทั่วไปแล้วเยื่อหุ้มเมล็ดของถั่วลิสงที่พบมักเป็นสีน้ำตาลอ่อน สีแดง สีชมพู หรือสีขาวและเป็นลายแต้ม เช่น พันธุ์ไทนาน 9 มีเยื่อหุ้มเมล็ดสีชมพู พันธุ์ลำปางเยื่อหุ้มเมล็ดมีสีชมพู พันธุ์ขอนแก่น 60-3 เยื่อหุ้มเมล็ดสีชมพูและส้มอ่อน พันธุ์สุโขทัย 38 เยื่อหุ้มเมล็ดสีแดง เป็นต้น ถั่วลิสงผิวดำ (black peanuts) หรือเรียกอีกชื่อว่า “selenium-rich black peanuts” ถั่วลิสงผิวดำนั้นก็ไม่ได้หมายความว่า เป็นถั่วที่มีเยื่อหุ้มเมล็ดเป็นสีดำทั้งหมด แต่มีเยื่อหุ้มเมล็ดเป็นสีม่วงเข้มหรือสีม่วงดำ มองเหมือนสีดำมากกว่า จึงเรียกเป็นถั่วลิสงผิวดำแทนที่จะเรียกถั่วลิสงเยื่อหุ้มเมล็ดสีม่วง หรือถั่วลิสงสีม่วง ประโยชน์
มะม่วงมีถิ่นกำเนิดในประเทศอินเดีย มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า mangifera indica คำว่า indica มาจากอินเดียนั่นเอง เนื่องจากนำเข้ามาปลูกเป็นเวลานาน คนไทยส่วนหนึ่ง มีความรู้สึกว่า มะม่วงเป็นไม้ท้องถิ่น พันธุ์ที่ปลูกก็เป็นเอกลักษณ์ ดูแตกต่างจากที่ประเทศอื่นมีอยู่อย่างสิ้นเชิง เดิมที มะม่วงมีฐานะเหมือนไม้ผลชนิดอื่น คือเสนอตัวให้เกษตรกรเลือกปลูก เสนอตัวต่อผู้บริโภค เนื่องจากมีคุณสมบัติที่เหมาะสม มะม่วงจึงครองใจเกษตรกรรวมทั้งผู้บริโภค ตัวเลขระยะหลังๆ ถือว่ามะม่วงเป็นพืชที่มีพื้นที่ปลูกมากคือกว่า 2 ล้านไร่ ผลผลิตเดิมซื้อขายแลกเปลี่ยนกันในประเทศ ต่อมามีการส่งออก ระยะนี้(2559) มูลค่าการส่งออก ของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร โดยความร่วมมือของกรมศุลกากร ระบุว่า มีมูลค่ากว่า 2,500 ล้านบาท ตัวเลขส่งออก เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง สัมพันธ์กับงานพัฒนาการปลูกมะม่วงในประเทศไทย มะม่วงปลูกได้ทั่วถิ่นไทย พื้นที่ปลูกมะม่วงสำคัญนั้นอยู่ในพื้นที่ภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ทั้งนี้เพราะมะม่วงเป็นไม้เมืองร้อน เหมาะกับสภาพอากาศอย่างไทย เพราะเป็นไม้ที่ปลูกได้ดี จึงมีพันธุ์ประจำถิ่น เมื่อก่อนทางภาคเหนือ มีมะม่วง
