พืชทำเงิน
เนื่องด้วย สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ทรงห่วงใยราษฎรที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ก่อความไม่สงบใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ จึงทรงพระราชดำริให้จัดตั้งโครงการฟาร์มตัวอย่างขึ้นเพื่อให้ราษฎรมีงานทำ อยู่ในพื้นที่ ไม่ต้องเสี่ยงกับการเดินทาง โดยเมื่อวันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2548 พลเอก ณพล บุญทับ รองสมุหราชองครักษ์ และ นายสหัส บุญญาวิวัฒน์ (ผู้ช่วยเลขาธิการพระราชวัง ฝ่ายกิจกรรมพิเศษ ตำแหน่งในขณะนั้น) และคณะ ได้มาสำรวจพื้นที่ หมู่ที่ 6 บ้านลุตง ตำบลแม่ลาน อำเภอแม่ลาน จังหวัดปัตตานี ซึ่งเป็นพื้นที่สาธารณประโยชน์ เนื้อที่ 154 ไร่ ที่องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ลานและอำเภอแม่ลาน ได้ร่วมกันน้อมเกล้าฯ ถวาย เพื่อจัดตั้งเป็นโครงการฟาร์มตัวอย่างฯ ผลการสำรวจและการประชุมผู้นำเกษตรกร ผู้นำหมู่บ้านและชุมชน พบว่ามีความเหมาะสมที่จะจัดตั้งเป็นฟาร์มตัวอย่างได้ โครงการฟาร์มตัวอย่าง ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ บ้านลุตง ตำบลแม่ลาน อำเภอแม่ลาน จังหวัดปัตตานี เริ่มดำเนินการเมื่อวันที่ 27 เมษายน 2548 มีราษฎรมาปฏิบัติงาน ทั้งหมด 149 คน เป็นไทยพุทธ 65 คน และเป็นไทยมุสลิม 84 คน และเมื่อวันที่ 1 พฤศจ
จากที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้มีการคัดเลือกเกษตรกรและสถาบันเกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี 2559 เข้ารับพระราชทานโล่รางวัลของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เพื่อเป็นการยกย่องประกาศเกียรติคุณ พร้อมทั้งเผยแพร่ผลงานให้สาธารณชนทั่วไปได้รู้จักและยึดถือเป็นแบบอย่างในแนวทางการปฏิบัติ โดย นายอนันต์ สุวรรณรัตน์ อธิบดีกรมการข้าว กล่าวว่า ในส่วนศูนย์ส่งเสริมและผลิตพันธุ์ข้าวชุมชนดีเด่น ประเภทข้าวหอมมะลิ ได้แก่ ศูนย์ส่งเสริมและผลิตพันธุ์ข้าวชุมชนบ้านดงลิง จังหวัดกาฬสินธุ์ หมู่ที่ 11 ตำบลเจ้าท่า อำเภอกมลาไสย จังหวัดกาฬสินธุ์ ด้วยปัจจุบัน เกษตรกรหลายพื้นที่ให้ความสำคัญกับการลดต้นทุนการผลิต โดยหลักของการลดรายจ่ายในการทำนาก็คือการจัดการต้นทุนการผลิตอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้เกิดส่วนต่างระหว่างรายจ่ายกับรายรับมากที่สุด ส่งผลเป็นกำไรงอกงามที่เพิ่มมากขึ้น ซึ่งการปฏิบัติตามแนวทางของการลดต้นทุนการผลิตจะเป็นหนึ่งในทางออกของชาวนาไทยตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง คุณทองพูล ศรีพงษ์เสริฐ ประธานศูนย์ส่งเสริมและผลิตพันธุ์ข้าวชุมชนบ้านดงลิง จังหวัดกาฬสินธุ์ เล่าว่า เป้าหมายของการจัดตั้งศูนย์ เมื่อ ปี 2554 ก็เพื่อผลิตและกระจายเ
“จักร่ำพันธุ์ทุเรียน ชื่อเพี้ยนเปลี่ยนมากสาธารณ์ ทองสุกทองย้อยยาน อีกทองหยิบยังทองทา ทองคำก้านต่อต้น นางทองย่นใหญ่สาขา กระปุกสุวรรณา กระปุกนากหลากผิวพรรณฯ” นอกจากบันทึกของนักเดินทางต่างชาติหลายชิ้นเมื่อศตวรรษก่อน ที่พรรณนาถึงผลไม้มีหนามอันมีรสชาติและกลิ่นเป็นเอกลักษณ์ชวนประทับใจแล้ว บทประพันธ์ของ พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) เมื่อ พ.ศ. 2427 บทนี้ ที่นำเอาชื่อพันธุ์ทุเรียนร่วม 70 พันธุ์ มาร้อยเรียงเป็นกาพย์ยานี ก็ยืนยันความหลากหลายของผลไม้พันธุ์ที่อยู่ในสถานะอันสูงและเป็นที่นิยมในเมืองสยามเมื่อร้อยกว่าปีก่อนได้ชัดเจน Durian เป็นคำภาษามลายูท้องถิ่น แปลว่า “ผลไม้มีหนาม” มีพื้นเพเดิมอยู่แถบหมู่เกาะอินโดนีเซียและคาบสมุทรมลายู แต่ด้วยรสและกลิ่นอันเย้ายวนใจ ปัจจุบันจึงนิยมปลูกกันทั่วไปในดินแดนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ดังที่เราท่านย่อมจะจดจำรำลึกได้ถึงชื่อเสียงทุเรียนเมืองนนท์ บางขุนศรี เมืองจันท์ นครนายก และที่อื่นๆ อีกหลายแห่งในปัจจุบันที่โด่งดังขึ้นมา เพราะมีทุเรียนรสดีปลูกขาย เช่น เมืองลับแล อุตรดิตถ์ ที่มีพันธุ์ขึ้นชื่อ คือ หลงลับแล เป็นต้น ชา
นายพิเชียร ระวิระ เกษตรจังหวัดหนองบัวลำภู กล่าวว่า ปัจจุบันต้นทุนการทำนามีแนวโน้มสูงขึ้น เนื่องจาก น้ำมัน ปุ๋ย และสารเคมี มีราคาสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ค่าแรงงานปรับเพิ่มสูงขึ้น วันละ 300-400 บาท จึงอยากลดต้นทุนการผลิตข้าว ซึ่งการลดต้นทุนการผลิตข้าวเป็นแนวทางหนึ่งที่เกษตรกรสามารถจะพึ่งพาตนเองได้ ในปี พ.ศ. 2557 อำเภอสุวรรณคูหา จังหวัดหนองบัวลำภู โดยเฉพาะเกษตรกรบ้านดงมะไฟ ตำบลดงมะไฟ ได้มีแนวคิดร่วมใจกันจัดงานวันสาธิตและถ่ายทอดเทคโนโลยีการส่งเสริมการทำนาแบบปาเป้า เพื่อสร้างความปรองดองและสมานฉันท์ แปลงนาของ นายเฉวียน จันทะลุน มีนักเรียน กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน อาสาสมัครเกษตรหมู่บ้าน เกษตรกรตำบลใกล้เคียง ได้จัดกิจกรรมสาธิตการทำนาแบบปาเป้า ซึ่งเป็นการปลูกข้าวเกษตรอินทรีย์ เพื่อลดต้นทุนการผลิต ลดแรงงานการผลิต เพิ่มผลผลิตให้ข้าว นอกจากนี้ ยังสร้างความเข้มแข็งให้กับเกษตรกรในการก้าวสู่ประชาคมอาเซียน ในปี 2559 และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันการค้าข้าวของประเทศไทย รวมทั้งยังไม่ต้องพึ่งพามาตรการช่วยเหลือด้านการประกันราคา หรือจำนำข้าว เหมือนที่ผ่านมา เรียกได้ว่า พึ่งพาตนเองเป็นที่ตั้งนั่นเอง นายณัฐวัฒน์ บ
ลางสาด และ ลองกอง ถือเป็นผลไม้ขึ้นชื่ออันดับต้นของจังหวัดอุตรดิตถ์ หากจะเป็นรองก็คงยอมให้ได้เฉพาะ ทุเรียนหลงลับแล และ หลินลับแล ที่โด่งดังไปทั่วโลก แต่จำนวนลางสาดในปัจจุบัน กำลังจะลดน้อยลง โดยสถานการณ์ลางสาดในพื้นที่อำเภอลับแล เหลือพื้นที่ปลูกอยู่เพียง ร้อยละ 10 ของพื้นที่ปลูกผลไม้ทั้งหมดในอำเภอลับแล สวนที่เคยปลูกลางสาดเดิมกลับกลายเป็นลองกองไปเกือบทั้งหมด จากการโค่นต้นลางสาดเดิม นำยอดพันธุ์ลองกองมาเสียบเปลี่ยนต้นใหม่ เนื่องจากราคาซื้อขายในตลาดของลองกองสูงกว่าลางสาดมาก ขณะเดียวกัน เมื่อถึงฤดูการให้ผลผลิตลองกองแต่ละปี ราคาซื้อขายอาจไม่เท่ากัน เมื่อราคาผันผวนขึ้นลงเช่นนี้ ทำให้องค์การบริหารส่วนตำบลนานกกก อำเภอลับแล ซึ่งเป็นพื้นที่ปลูกลองกองมากที่สุดของอำเภอ ก่อตั้งตลาดกลางสำหรับซื้อขายลองกองให้กับเกษตรกร โดยใช้พื้นที่บริเวณอาคารอเนกประสงค์ หน้าองค์การบริหารส่วนตำบล จัดทำเป็นตลาดกลางซื้อขายลางสาดและลองกอง ผลไม้ขึ้นชื่อของชาวตำบลนานกกก ตำบลฝายหลวง และตำบลแม่พูล คุณอาน แปลงดี นายกองค์การบริหารส่วนตำบลนานกกก (อบต. นานกกก) กล่าวว่า ตลาดกลางซื้อขายลางสาดและ ลองกองแห่งนี้ จะเปิด
ทุกวันนี้ ปัจจัยการผลิตสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นปุ๋ย ยาฆ่าแมลง ฮอร์โมนพืช ค่าน้ำมัน ฯลฯ มีราคาแพง ทำให้ชาวนามีภาระต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น ดังนั้น เกษตรกรคงต้องปรับตัวเอง เพื่อสร้างความอยู่รอดอย่างยั่งยืน ในฉบับนี้ ผู้เขียนจะพาไปเรียนรู้เคล็ดลับการปลูกข้าว ต้นทุนต่ำ ของชาวนาบุรีรัมย์ที่เข้าร่วมโครงการปลูกข้าวหอมมะลิกับบริษัท ซี.พี. อินเตอร์เทรด จำกัด ผู้ผลิตและจำหน่ายข้าวตราฉัตร ที่ใช้เทคนิคการดูแลจัดการแปลงนารูปแบบใหม่ ทำให้มีผลผลิตต่อไร่เพิ่มมากขึ้นจาก 390 กิโลกรัม/ไร่ เป็น 430 กิโลกรัม/ไร่ ทำให้ชาวนาที่เข้าร่วมโครงการมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นตามไปด้วย โครงการส่งเสริมปลูกข้าวหอมมะลิในครั้งนี้ เป็นความร่วมมือระหว่างบริษัทกับชาวนาผู้ปลูกข้าวหอมมะลิ เพื่อสร้างความยั่งยืนร่วมกัน ประการสำคัญก็คือ บริษัทต้องการที่จะมีแหล่งผลิตข้าวที่มั่นใจในคุณภาพของวัตถุดิบ เพราะจำเป็นต้องรักษามาตรฐานของข้าวตราฉัตร ขณะเดียวกันก็ตระหนักถึงปัญหาด้านการตลาดของเกษตรกรผู้ปลูกข้าว จึงมีแนวคิดที่จะรวมเอาจุดเด่นของเกษตรกร และความชำนาญของบริษัทเข้าด้วยกัน นับเป็นการทำธุรกิจที่เกื้อกูลกัน “คุณสมนึก ทราบรำ” ผู้ใหญ่บ้าน ต
ข้าวโพดหวาน เป็นพืชเศรษฐกิจชนิดหนึ่งที่สามารถปลูกได้ตลอดทั้งปี มีฤดูการผลิตสั้น ปลูกได้ทั่วทุกภาคของประเทศ ปัจจุบันประเทศไทยมีพื้นที่เพาะปลูก ประมาณ 200,000 ไร่ ผลผลิตเฉลี่ย ประมาณ 400,000 ตัน แหล่งเพาะปลูกที่สำคัญอยู่ในเขตภาคเหนือ ผลผลิตส่วนใหญ่จะถูกนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ ส่งออกขายในต่างประเทศ เช่น ข้าวโพดบรรจุกระป๋อง มีปริมาณการส่งออก 157,000 ตัน คิดเป็นมูลค่า 5,400 ล้านบาท ปัจจุบันศูนย์วิจัยพืชไร่ชัยนาท รับผิดชอบหลักในการวิจัยและปรับปรุงพันธุ์ข้าวโพดฝักสดให้มีผลผลิตสูง และมีคุณภาพการบริโภคดี ใกล้เคียงกับพันธุ์การค้า เพื่อเป็นทางเลือกให้กับเกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดหวาน ทั้งนี้ ได้ดำเนินการปรับปรุงพันธุ์ข้าวโพดหวานลูกผสมพันธุ์ชัยนาท 86-1 จากการผสมระหว่างสายพันธุ์แท้ เบอร์ 75 กับสายพันธุ์แท้ เบอร์ 50 ผ่านการคัดเลือกพันธุ์ เปรียบเทียบพันธุ์ และประเมินผลผลิตตามขั้นตอนการปรับปรุงพันธุ์ ระหว่าง ปี 2548-2554 และได้รับการพิจารณาเป็นพันธุ์รับรองของกรมวิชาการเกษตร ใน ปี 2556 ล่าสุดคณะกรรมการวิจัยปรับปรุงพันธุ์พืช กรมวิชาการเกษตร ได้พิจารณาประกาศให้ข้าวโพดหวานลูกผสมพันธุ์ชัยนาท 86-1 เป็นพันธ
ยามวิกฤตทางเศรษฐกิจ เกษตรกรทำนาอย่างเดียวแทบกระอักเลือด แต่มีเกษตรกรบางส่วนที่ปลูกถั่วเขียวหลังนา เพื่อลดความเสี่ยงจากสภาวะแห้งแล้ง ได้รับผลดีอีกเรื่องหนึ่งคือ ได้รับเงินจากการจำหน่ายถั่วเขียวหลังนาเป็นเงินทุนเลี้ยงชีพ รอรับเงินจากการจำนำข้าว ในการนี้สำนักงานเกษตรจังหวัดชัยนาท ได้ส่งเสริมให้เกษตรกรปลูกถั่วเขียวเป็นพืชไร่ที่สำคัญอีกชนิดหนึ่ง มีพื้นที่ปลูกจำนวน 6,496 ไร่ เกษตรกรจำนวน 285 ครัวเรือน พื้นที่ส่วนใหญ่จะอยู่ในพื้นที่อำเภอหนองมะโมง จำนวน 4,195 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 64.58 รองลงมาคือ อำเภอวัดสิงห์ พื้นที่ 2,280 ไร่ คือเป็นร้อยละ 35.10 และพื้นที่บางส่วนอยู่ในพื้นที่อำเภอหันคา คือร้อยละ 0.32 จากคุณสมบัติเด่นของถั่วเขียวคือ เพาะปลูกง่าย อายุการเก็บเกี่ยวเร็ว ประมาณ 65-70 วัน มีลักษณะเป็นพืชรองจากพืชหลัก การปฏิบัติดูแลรักษาง่าย ทำให้เกษตรกรมีความต้องการสนใจปลูกถั่วเขียวเป็นพืชเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่อง คุณสวอง สระเสริม เกษตรกรคนเก่งของอำเภอหนองมะโมง ประธานศูนย์ข้าวชุมชนตำบลสะพานหิน อำเภอหนองมะโมง จังหวัดชัยนาท โทร. (090) 424-8562 กล่าวว่า อำเภอหนองมะโมงไม่มีระบบน้ำชลประทานในช่วงฤดูแล้ง
มะม่วงได้ชื่อว่าเป็นไม้ผลที่ปลูกมากที่สุดในเมืองไทย เพราะมะม่วงเป็นไม้เมืองร้อน ที่ปรับตัวได้ดีในทุกภูมิภาคทั่วไทย ไม่ว่าจะเป็นภาคเหนือ อีสาน กลาง แต่พื้นที่ภาคใต้ สภาพภูมิอากาศไม่เป็นเอื้อต่อการปลูกมะม่วงมากนัก เกษตรกรสามารถปลูกมะม่วงคุณภาพเพื่อการส่งออกได้ผลดีเฉพาะเขตพื้นที่ภาคใต้ตอนบนคือ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เท่านั้น ส่วนจังหวัดอื่นๆ ในโซนพื้นที่ภาคใต้ไม่ค่อยพบเห็นการปลูกมะม่วงสักเท่าไหร่ เนื่องจากว่า เป็นแหล่งที่มีฝนชุก ที่ผ่านมามีมะม่วงเพียงไม่กี่สายพันธุ์ที่ปรับตัวได้ดี เกษตรกรนิยมปลูกกันอย่างกว้างขวางคือ มะม่วงพันธุ์นาทับ ที่มีแหล่งกำเนิดอยู่ที่พื้นที่ตำบลนาทับ จังหวัดสงขลา ที่มีลักษณะเด่น คือ เป็นมะม่วงที่มีขนาดผลใหญ่ ลูกละเกือบ 2 กิโลกรัม เนื้อละเอียด เมล็ดบาง และรสชาติหวานอร่อย มะม่วงอีกชนิดที่รู้จักกันดีในพื้นที่ภาคใต้คือ มะม่วงเบาปักษ์ใต้ ที่มีขนาดผลเล็ก ให้ผลดกต่อเนื่องทั้งปี นิยมนำมาปรุงอาหารโดยเฉพาะเมนูอาหารยำ หรือขายในลักษณะมะม่วงดอง คุณสุรศักดิ์ ศรีอำนวย หนุ่มใต้ที่มีถิ่นกำเนิดในพื้นที่อำเภอลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช ปัจจุบัน เขาเป็นเจ้าของสวนมะ
กล้วยไข่ เกษตรศาสตร์ 2 เกิดจากการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์กล้วยไข่ อาศัยเทคนิคการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ร่วมกับการใช้รังสีแกรมมาในการปรับปรุงพันธุ์ จากนั้นทำการคัดเลือกกล้วยไข่ที่มีลักษณะดี มีความคงตัวของสายพันธุ์ และสามารถตรวจสอบเอกลักษณ์ทางพันธุกรรมได้ กล้วยไข่เกษตรศาสตร์ 2 มีลักษณะเด่น เหมาะแก่การปลูกเพื่อการส่งออก เนื่องจากมีเหลืองอ่อนแม้ยังดิบ เนื้อละเอียดเนียน ไม่มีไส้กลาง คล้ายกล้วยหอมทอง ลักษณะภายนอก ผลป้อมปลายมน สีผิวเหลืองสดใส ปลายทู่ แต่ความยาวก้านผลยาวมากกว่าเดิม จึงทำให้การเรียงของผลภายในหวีเป็นระเบียบ ผลไม่เกยกัน การวางตัวในแต่ละเครือสวยงาม ทำให้ได้ผลผลิตที่สามารถส่งออกได้ต่อเครือสูงขึ้น ดังนั้น แม้จะปลูกในพื้นที่เท่าเดิม ปริมาณเท่าเดิม แต่สามารถเพิ่มปริมาณการส่งออกได้ ด้วยเหตุนี้ กล้วยไข่พันธุ์เกษตรศาสตร์ 2 ได้รับการคัดเลือกให้เป็นตัวแทน กล้วยไข่ ในการสร้างแบรนด์ผลไม้ไทยในต่างประเทศ จากโครงการ “Branding Project-Thai Produce and Grains กล้วยไข่” มีการขยายพันธุ์เพื่อส่งเสริมให้เกษตรกรได้ปลูกตั้งแต่ปี 2549 จนถึงปัจจุบัน กล้วยไข่พันธุ์เกษตรศาสตร์ 2 สามารถปลูกได้ทั้งที่ลุ่มและที่ดอน
สำนักงาน กปร. เดินหน้ายกระดับการประเมินผลโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ชู “ตัวชี้วัดเชิงวิชาการ” สะท้อนความสำเร็จอย่างเป็นรูปธรรม ยกพื้นที่ “ห้วยทราย” จ.เพชรบุรี เป็นโมเดลความสำเร็จ พลิกฟื้นผืนป่าที่เคยเสื่อมโทรมจนเกือบเป็นทะเลทราย ให้กลับมาอุดมสมบูรณ์และสร้างรายได้ให้ชุมชนได้อย่างยั่งยืน สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.) จัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการ “โครงการจัดทำตัวชี้วัดโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ” ณ ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยทรายอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดเพชรบุรี เพื่อยกระดับระบบการติดตามและประเมินผลโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ให้เป็นไปตามหลักวิชาการ สะท้อนผลสัมฤทธิ์การพัฒนาได้อย่างชัดเจน และเป็นต้นแบบการพัฒนาพื้นที่ทั่วประเทศ การสัมมนาครั้งนี้ ได้รับเกียรติจาก นายพลากร สุวรรณรัฐ องคมนตรี ประธานกรรมการบริหารโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เป็นประธานเปิดงาน โดยมีนางศศิพร ปาณิกบุตร รองเลขาธิการสำนักงาน กปร. พร้อมผู้เชี่ยวชาญ คณะอนุกรรมการ คณะทำงาน และผู้แทนจากศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่อง
หนุ่มพนักงานเอกชนเมืองกรุง หารายได้เสริมด้วยการปลูกมะนาวพันธุ์ตาฮิติ ผลใหญ่ ไร้เมล็ด สวนกระแสภัยแล้งสร้างรายได้เฉลี่ย 6-7 หมื่นบาท ต่อเดือน ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่สวนมะนาวบางกระทุ่ม เลขที่ 79/1 หมู่ที่ 9 ตำบลบ้านไร่ อำเภอบางกระทุ่ม จังหวัดพิษณุโลก บนเนื้อที่กว่า 10 ไร่ เขียวชอุ่มไปด้วยต้นมะนาวพันธุ์ตาฮิติ กว่า 1,200 ต้น โดยมี นาย กฤษณะ คำเวียง และภรรยา คือ นางจรัญญา กาญจนะ เจ้าของสวนกำลังกำลังขะมักเขม้นอยู่กับการจัดกิ่งตอนมะนาวส่งลูกค้า ตามออเดอร์ที่เข้ามาแบบรัวๆ ต่อเดือนขายกิ่งพันธุ์ได้ไม่ต่ำกว่า 1,500 กิ่ง ส่วนผลมะนาวไม่ต่ำกว่า 300 กิโลกรัม ต่อเดือน เรียกได้ว่า จัดส่งกันแทบไม่ทัน สร้างรายได้ต่อเดือนเฉลี่ย 60,000-70,000 บาท นายกฤษณะ เล่าให้ผู้สื่อข่าวฟังถึงที่มาที่ไปก่อนจะลงตัวที่สวนมะนาวว่า ตัวเองเป็นลูกจ้างบริษัทเอกชนที่กรุงเทพมหานคร เมื่อ 10 ปีที่แล้ว ตนอยากมีรายได้เสริม จึงลงตัวที่การทำสวนมะนาวเพราะชอบความหอมของกลิ่นมะนาวสมัยเด็กๆ ที่แม่ทำกับข้าว ประกอบกับเวลาหน้าแล้งที่ไร ราคามะนาวพุ่งสูงมาก จึงเริ่มคุยกับภรรยา ใช้ที่นาของครอบครัว 10 ไร่ เริ่มลงมะนาวพันธุ์แป้นต่างๆ ก็เรียกได้ว่
นางประภัสสร คำผอง ผู้จัดการสหกรณ์โคนมวาริชภูมิ จำกัด จังหวัดสกลนคร เปิดเผยถึงความสำเร็จครั้งสำคัญในการผลักดัน “นมวาริช” (Waris Milk) ผลิตภัณฑ์นมโคแท้ 100% ให้ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นสินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ หรือ GI (Geographical Indication) อย่างเป็นทางการว่า “นมวาริช” ถือเป็นสินค้า GI ลำดับที่ 7 ของจังหวัดสกลนคร ในปี 2569 โดยเป็นผลผลิตจากโครงการพระราชดำริและพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ทรงส่งเสริมอาชีพการเลี้ยงโคนมของเกษตรกรในพื้นที่ ซึ่งเริ่มต้นสร้างอาชีพมาตั้งแต่ปี 2505 ก่อนจะรวมกลุ่มและจดทะเบียนจัดตั้งเป็นสหกรณ์โคนมวาริชภูมิ จำกัด อย่างเป็นระบบในปี 2535 ความโดดเด่นของ “นมวาริช” เริ่มต้นจากต้นน้ำที่เข้มแข็งด้วยทำเลที่ตั้งทางภูมิศาสตร์เฉพาะตัว โดยผลิตจากน้ำนมดิบของแม่โคลูกผสมสายพันธุ์โฮลสไตน์ฟรีเซียน ซึ่งเลี้ยงดูตามหลักสวัสดิภาพสัตว์ในพื้นที่ราบเชิงเขาและหุบเขาของเทือกเขาภูพาน อำเภอวาริชภูมิ จังหวัดสกลนคร ซึ่งมีสภาพภูมิประเทศและภูมิอากาศที่เย็นสบายเอื้อต่อการทำเกษตรกรรม ทั้งย
หลายปีที่ผ่านมา สำนักงานปศุสัตว์อำเภอศรีเชียงใหม่ จังหวัดหนองคาย ได้เข้ามาสนับสนุนองค์ความรู้เพื่อพัฒนาระบบการเลี้ยงไก่ไข่ของเกษตรกรรายย่อยในพื้นที่ จากเดิมที่เคยเน้นการเลี้ยงบนกรงตับ มาเป็นการเลี้ยงแม่ไก่อารมณ์ดี ที่ใช้ระบบการปล่อยอิสระ เน้นการใช้วัตถุดิบท้องถิ่นเป็นอาหารสัตว์ เพื่อลดต้นทุนในการเลี้ยง กลายเป็นรูปแบบการเลี้ยงที่ได้รับความสนใจจากเกษตรกรในพื้นที่เป็นอย่างมาก เพราะลดต้นทุนโรงเรือน มีพื้นที่ปล่อยลานแบบอิสระ แม่ไก่มีความสุข สามารถให้ไข่ได้ มาตรฐานและปลอดสารตกค้าง เกษตรกรมีไข่ไว้บริโภคในครัวเรือน เหลือบริโภคสามารถจำหน่ายในชุมชน เลี้ยงอย่างไร สูตรการเลี้ยงแม่ไก่อารมณ์ดีนั้น แนะนำให้เกษตรกรเลี้ยง ในอัตรา เพศผู้ 1 ตัว ต่อเพศเมีย 5 ตัว โดยเลี้ยงไก่ 5 ตัว ต่อตารางเมตร รอบโรงเรือนมีพื้นที่ปล่อยลานแบบอิสระ 10-15 ตารางเมตร ต่อตัว มีรั้วสามารถป้องกันศัตรูและสัตว์พาหะได้ แม่ไก่จะเริ่มให้ไข่ฟองแรก เมื่ออายุ 4 เดือน 6 วัน ดูแลสุขภาพสัตว์ แนะนำให้เกษตรกรทำวัคซีนป้องกันโรคระบาดที่สำคัญในไก่ไข่ และการถ่ายพยาธิ รวมทั้งหมั่นสังเกตอาการ สุขภาพของสัตว์ปีก เสริมวิตามิน เกลือแร่ การจ