จากผังเมืองที่สวยงามที่สุดของประเทศ สู่แหล่งรวมพืชเศรษฐกิจ GI มูลค่าสูง “จังหวัดยะลา” เดินหน้าสร้างรากฐานความเป็นตักศิลาแห่งภาคใต้ พร้อมต่อยอด “ดีเอ็นเอ” เกษตรยะลาผ่านงานวิจัย พงษ์ศักดิ์ ยิ่งชนม์เจริญ นายกเทศมนตรีนครยะลา เผยมุมมองพัฒนาเมืองยะลาที่เต็มไปด้วยความอุดมสมบูรณ์ พหุวัฒนธรรม และพลังของความอบอุ่นที่ขับเคลื่อนเมืองให้ก้าวสู่ความสำเร็จ
ต้นทุนหลากมิติ หนุนยะลาเป็นเมืองที่ดีที่สุด
หากพูดถึง “จังหวัดยะลา” หลายคนอาจมีภาพที่ถูกบดบังด้วยเรื่องราวในอดีต แต่จริง ๆ แล้ว ยะลาคือเมืองที่มีลักษณะพิเศษและเต็มไปด้วยต้นทุนอันน่าภาคภูมิใจมากมาย ซึ่งกำลังถูกขับเคลื่อนอย่างเป็นระบบเพื่อสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจและความยั่งยืน
พงษ์ศักดิ์ ยิ่งชนม์เจริญ นายกเทศมนตรีนครยะลา กล่าวว่า ยะลาเป็นเมืองที่มีลักษณะพิเศษอย่างแท้จริง โดยมีความโดดเด่นหลากหลายมิติที่ไม่เหมือนใคร เริ่มตั้งแต่รากฐานของเมือง นั่นคือ ผังเมืองที่ดีที่สุดในประเทศไทย เเละได้รับการจัดอันดับให้เป็น 1 ใน 23 ของเมืองที่มีผังเมืองที่ดีที่สุดในโลก นอกจากนี้ยะลาได้ชื่อว่าเป็น เมืองที่มีความสะอาด ซึ่งเป็นความภาคภูมิใจสูงสุด ได้รับรางวัลพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) ถึง 3 ปีซ้อน
อีกหนึ่งความโดดเด่นที่สำคัญคือ ยะลาเป็นเมืองที่มี วัฒนธรรมที่ผสมผสาน ของผู้คนในทุกเชื้อชาติศาสนา ทั้งชาวไทยเชื้อสายจีน ซึ่งมีต้นทุนทางวัฒนธรรมค่อนข้างสูง ขณะเดียวกันก็มีชาวไทยมุสลิมมลายู ซึ่งเป็นคนส่วนใหญ่ในพื้นที่ ที่อยู่ร่วมกับคนไทยพุทธ ทั้งที่เป็นคนดั้งเดิมและผู้ที่โยกย้ายเข้ามาเนื่องจากความอุดมสมบูรณ์
“ในแง่ธรรมชาติ ด้วยความอุดมสมบูรณ์ของพื้นที่ทำให้ยะลามีผลไม้ที่มีรสชาติและความหอมที่มีความเป็นเอกลักษณ์ (Unique) ของยะลามากเป็นพิเศษ ซึ่งสะท้อนผ่านทั้งกลิ่นและรสชาติที่มีลักษณะเฉพาะตัว ความพิเศษยังรวมไปถึงเรื่องอาหาร ที่สะท้อนจากสิ่งที่อยู่ในพื้นที่ เช่น ปลากือเลาะ หรือ ปลาพลวงชมพู ที่ผมคิดว่าน่าจะเป็นปลาที่แพงที่สุดในประเทศไทย ซึ่งในยะลาขายอยู่ที่กิโลกรัมละ 3,500 บาท และยังเป็นปลาที่สามารถทานได้โดยไม่ต้องขอดเกล็ด นอกจากนี้ยังมี ไก่เบตง ที่มีลักษณะพิเศษซึ่งต้องใช้เวลาเลี้ยงนานถึงประมาณ 6 เดือน หรือกบภูเขาต่าง ๆ สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นความโดดเด่นที่แตกต่างและมีอยู่ในพื้นที่ยะลาทั้งสิ้น” นายกฯ นครยะลา กล่าว
ขุมทรัพย์ GI เมืองแห่งความอุดมสมบูรณ์ และ Soft Power แดนใต้
ความอุดมสมบูรณ์ของยะลา ไม่ได้จำกัดอยู่แค่เพียงปลากือเลาะหรือไก่เบตงเท่านั้น แต่ยังเป็นแหล่งรวมของพืชเศรษฐกิจที่ได้รับการขึ้นทะเบียน GI (สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์) ไว้ค่อนข้างมาก ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้บริหารเมืองให้นิยามว่าเหล่านี้คือ “DNA ของยะลา“ ที่ปรากฏอยู่อย่างชัดเจน ยกตัวอย่างเช่น ส้มโชกุน ซึ่งอาจกล่าวได้ว่าเป็นส้มที่มีราคาสูงที่สุดในประเทศไทย ราคาในตลาดยะลาอยู่ที่กิโลกรัมละ 160 บาท และบางครั้งผลเดียวมีราคาสูงเกือบ 30 บาท แต่มีรสชาติและกลิ่นเฉพาะตัวที่เปรี้ยวอมหวานอย่างมีเอกลักษณ์
ขณะเดียวกัน ยะลายังมีทุเรียนที่เป็นทุเรียนพื้นเมือง และสายพันธุ์พรีเมี่ยมที่กำลังเป็นที่ต้องการของตลาดโลก ไม่ว่าจะเป็น ทุเรียนมูซังคิง ซึ่งคนจีนนิยมมาก รวมถึง ทุเรียนหนามดำ หรือที่เรียกอีกชื่อว่า โอวฉี (Black Thorn) ซึ่งมีลักษณะเด่นของเม็ดที่ป้อม เนื้อเนียนละเอียด สีสวยงามเป็นสีเหลืองทอง นอกจากนี้ ยังมี ทุเรียนสะเด็ดน้ำ กล้วยหินบันนังสตา และ มังคุดสายหมอก ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็น GI เช่นกัน ยะลาจึงมีสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ที่หลากหลาย
“แม้แต่ยางพาราของยะลามีคุณลักษณะพิเศษคือ ความยืดหยุ่นที่สูง จนกระทั่งผู้เชี่ยวชาญชาวญี่ปุ่นที่เคยเข้ามาในพื้นที่เมื่อหลายสิบปีที่แล้วกล่าวว่าเป็นยางที่คุณภาพดีมาก ปัจจุบัน โรงงานยางขนาดใหญ่ในส่วนกลางทราบดีว่ายางยะลามีคุณลักษณะสูง จัดเป็นยางใน เกรดพรีเมี่ยม ที่น่าจะถูกนำไปใช้ในผลิตภัณฑ์ระดับสูง เช่น ยางรถยนต์สำหรับรถลักชัวรี่ต่างๆ
“นอกจากผลิตภัณฑ์ GI แล้ว ยะลายังมีสิ่งที่นอกเหนือจากตัวชี้วัดทางภูมิศาสตร์ นั่นคือเรื่องของ วัฒนธรรมและแฟชั่นมลายู ซึ่งหลายคนอาจมองไม่เห็น แต่แท้จริงแล้วมีมูลค่าทางเศรษฐกิจสูงถึงหลายหมื่นล้านบาทต่อปี สิ่งเหล่านี้คือ Soft Power ที่สะท้อนวัฒนธรรมในพื้นที่ และกำลังถูกปั้นขึ้นมาเพื่อสร้างมูลค่าเศรษฐกิจให้กับเมือง”
สร้างแบรนดิ้งยะลา เพิ่มมูลค่าภาคเกษตรสู่การวิจัย ‘ดีเอ็นเอ‘ พืชท้องถิ่น
ด้วยความโดดเด่นหลากมิติโดยเฉพาะภาคการเกษตร นายกฯนครยะลาจึงวางทิศทางเศรษฐกิจเพื่อสร้างมูลค่าภาคเกษตร สู่การวิจัย ‘ดีเอ็นเอ’ พืชท้องถิ่น พร้อมสนับสนุนและส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตรนิเวศ
“หากภาคการเกษตรของยะลาแข็งแรง เข้มแข็ง และมีแบรนดิ้งที่ดี เราสามารถสร้างมูลค่ามหาศาลได้ สิ่งที่เทศบาลพยายามทำจึงมีสองส่วนหลัก หนึ่งคือการทำแบรนดิ้งยะลาให้เป็นที่รู้จัก เพราะคงไม่มีใครทราบว่าจริงๆ แล้ว ยะลาเป็นพื้นที่ปลูกทุเรียนใหญ่เป็น อันดับ 6 ของประเทศไทย มีผลผลิตออกสู่ตลาดเป็นแสนตันต่อปี และในช่วงฤดูทุเรียนจะมีผู้ประกอบการจากจีนและต่างประเทศเข้ามารับซื้อผลผลิตเป็นจำนวนมาก การสร้างแบรนดิ้งให้คนรู้จักว่า ยะลาคือแหล่งทุเรียนและผลไม้ที่ดี จึงเป็นเรื่องสำคัญ โดยเฉพาะการเน้นย้ำถึง รสชาติและลักษณะเฉพาะ ของทุเรียนยะลาที่มีสีเหลืองเข้มกว่า เนื้อเนียนกว่าและมันกว่า มีเส้นใยละเอียดกว่า ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นสิ่งที่สะท้อนถึงความอุดมสมบูรณ์ของพื้นที่
“สองคือ การวิจัยเพื่อต่อยอด เทศบาลมีแนวคิดสำคัญในการจัดตั้ง ศูนย์วิจัยทางด้านการเกษตร เพื่อค้นหาและพัฒนาต่อยอดพืชเศรษฐกิจหลายตัวที่เป็น GI และเป็นยุทธศาสตร์ของยะลาโดยเฉพาะ ยกตัวอย่างเช่น กล้วยหินยะลา ซึ่งเป็นกล้วยที่มี แทนนินสูงมาก และมี ไฟเบอร์สูง จนสามารถนำไปแปรรูปเป็นกล้วยผงเพื่อเป็นทางเลือกในการรักษาอาการกรดไหลย้อนตามธรรมชาติได้ นอกจากนี้ กล้วยหินยะลายังมี Resistant Starch (RS) หรือแป้งทนย่อยในปริมาณสูง ทำให้เป็นพืชพิเศษที่คนเป็นเบาหวานสามารถบริโภคได้โดยที่น้ำตาลในเลือดไม่เพิ่มขึ้น ซึ่งแตกต่างจากกล้วยสุกทั่วไป
“พืชเหล่านี้เป็นพืชเศรษฐกิจเชิงพื้นที่ที่มี DNA เฉพาะตัว การมีศูนย์วิจัยของเทศบาลเองจึงสำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาและต่อยอดเพื่อให้คนได้รู้จัก ขณะเดียวกัน สิ่งเหล่านี้ก็สามารถพัฒนาต่อไปเป็นพื้นที่ของการ ท่องเที่ยวเชิงเกษตรนิเวศ ได้ด้วย”
นายกฯ นครยะลา ยังมองถึงการส่งเสริมพืชเศรษฐกิจอื่น ๆ ที่มีศักยภาพ เช่น อะโวคาโด และ โกโก้ รวมถึงการฟื้นฟู กาแฟยะลา ซึ่งเป็นโรบัสต้าที่ถูกจัดอยู่ในกลุ่ม Brown Sugar ซึ่งหายากมาก แต่เดิมยะลาปลูกกาแฟมานาน 60-70 ปีที่แล้ว แต่ช่วงหลังยางพาราที่ราคาแพง ทำให้หลายคนเปลี่ยนไปปลูกยางพารา ผลผลิตกาแฟจึงลดลง แต่ตลาดโลกวันนี้ขาดแคลนกาแฟโรบัสต้าอย่างมากและมีราคาเพิ่มขึ้นหลายเท่าจึงหวังให้ยะลากลับมาปลูกไร่กาแฟอีกครั้ง
คงความสมบูรณ์ทางธรรมชาติ กลับคืนสู่ผลผลิตที่ตลาดต้องการ
ทิศทางการพัฒนาดังกล่าวดำเนินควบคู่นโยบายของเทศบาลนครยะลา ที่เน้นหนักในเรื่องของการดูแลธรรมชาติและการเพิ่มพื้นที่สีเขียว เพื่อรักษาเรื่องธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งเสมือนรักษาต้นทุนทั้งหมดที่มีอยู่ในพื้นที่
“เรามีนโยบายทำให้น้ำล้อมเมือง เพื่อให้ลมพัดผ่านน้ำและผ่านกำแพงต้นไม้ 3 ชั้นที่เราวางไว้ ทำให้อากาศในเมืองเย็นลงเหมือนถ้ำ นอกจากนี้ ยังมีการควบคุมในพื้นที่ไม่ให้มีการสร้างอาคารสูงเกิน 15 เมตร โดยมีการออกเทศบัญญัติคุมทั้งหมด เพื่อป้องกันการเกิดปรากฏการณ์ทางวิทยาศาสตร์ที่เรียกว่า “Urban Heat Island” (เกาะแห่งความร้อนในเมือง) เพื่อให้เกิดการถ่ายเทระบายอากาศที่ดี และลดอุณหภูมิในเมืองลง”
ผู้บริหารเมืองยะลายอมรับว่า ความอุดมสมบูรณ์ ของพื้นที่ คือข้อได้เปรียบที่สำคัญที่สุด “ ในฐานะที่เป็นเมืองเกษตรกรรม สิ่งที่เกษตรกรต้องคิดไม่ใช่แค่เรื่องราคา เพราะสิ่งที่หนักกว่าราคาตกต่ำคือ การไม่มีผลิตภัณฑ์ที่จะขาย อันเนื่องมาจากความแปรปรวนของอากาศ ซึ่งอาจทำให้ดอกของพืชผลหายไปจากภัยพิบัติทางธรรมชาติ”
นอกจากนี้ ยะลายังมีแผนการปรับปรุงและส่งเสริมเส้นทางท่องเที่ยว โดยเฉพาะการฟื้นเส้นทางรถไฟ จากอดีตที่ยะลาเคยเป็นศูนย์กลางของการคมนาคม โดยผู้คนจากทั้ง 3 จังหวัดจะเดินทางมาขึ้นรถไฟที่สถานีรถไฟยะลาเพื่อเดินทางไปกรุงเทพฯ ซึ่งสิ่งเหล่านี้เป็นรากฐานสำคัญที่ทำให้ยะลาเป็น “ตักศิลาของภาคใต้“
“ความหมายคือ ยะลาเป็นจังหวัดที่มีการศึกษาครบทุกรูปแบบ ตั้งแต่สายอาชีวะ การศึกษาพิเศษ เช่น โรงเรียนตำรวจ โรงเรียนพระดาบส โรงเรียนกีฬาต่างๆ รวมถึงการศึกษาด้านสาธารณสุขก็มี วิทยาลัยสาธารณสุขสิรินธร และ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี เรามีหมด การฟื้นฟูเส้นทางรถไฟจึงไม่ใช่แค่เรื่องการเดินทาง แต่คือการตอกย้ำบทบาทของยะลาในฐานะศูนย์กลางทางเศรษฐกิจและการศึกษาของภูมิภาคในอดีตที่เคยรุ่งเรืองอีกครั้ง” นายกฯ นครยะลา กล่าว
ก้าวสู่อนาคต Smart City อันดับ 1 สู่การลดต้นทุนด้วย Big Data
ทุกกระบวนการทำงานร่วมกับชาวยะลาและหน่วยงานหลายภาคส่วน เทศบาลนครยะลาอาศัยต้นทุนที่แข็งแกร่งของเมือง ไม่ว่าจะเป็นความสะอาด ผังเมือง ความอุดมสมบูรณ์ วัฒนธรรม และการเป็นตักศิลาของการศึกษา มาเป็นรากฐานในการฟื้นฟูบ้านเมืองหลังเหตุการณ์ความไม่สงบ ขณะเดียวกันยังมองไปข้างหน้าด้วยการลงทุนในเรื่อง “เทคโนโลยี” ที่ละเลยไม่ได้ในยุคนี้
“เราพยายามใช้เทคโนโลยีเข้ามาตั้งแต่ช่วยอำนวยความสะดวก ช่วยลดความเหลื่อมล้ำ และเป็นการลดต้นทุน รวมถึงใช้ทรัพยากรที่มีอย่างจำกัดให้ตรงเป้าหมายที่สุด เนื่องจากโลกยุคใหม่ เทคโนโลยีสามารถเก็บข้อมูล (Big Data) และนำไปวิเคราะห์ (Analyze) เพื่อให้การจัดสรรทรัพยากรตรงเป้าหมายที่สุด สิ่งเหล่านี้เทศบาลนครยะลาได้นำมาใช้ และยังพยายามลดต้นทุนของผู้ประกอบการ โดยลงทุนใน ระบบท่อสื่อสารในเมืองทั้งหมด เพื่อให้โอเปอเรเตอร์เข้ามาเช่าใช้ ซึ่งจะช่วยให้ค่าอินเทอร์เน็ตในเมืองถูกลง”
ด้วยความมุ่งมั่นนี้ ยะลาจึงถูกผลักดันให้เป็น เมืองอัจฉริยะ (Smart City) โดยข้อมูลการจัดอันดับในปี 2566 ชี้ว่า ยะลาเป็น ลำดับที่ 5 ของประเทศ และหากนับเฉพาะเมืองที่บริหารโดยเทศบาล ยะลาถือเป็นเมืองที่ 1 ของประเทศ ที่มีความพร้อมทางเทคโนโลยีในด้าน Smart City มากที่สุด
ประชาชนคือรากฐานความสำเร็จ ให้คำนิยาม ‘ยะลา เมืองแห่งความอบอุ่น‘
เมื่อสรุปถึงความสำเร็จที่ผ่านมา ผู้บริหารเมืองกล่าวว่ายังไม่สามารถบอกว่าสำเร็จได้อย่างสมบูรณ์ เพราะเป็นสิ่งที่ยังต้องทำต่อไป แต่ความสำเร็จที่เกิดขึ้นมาได้นั้น เกิดจาก ความร่วมมือของพี่น้องประชาชน ที่เข้ามาร่วมทำงานเป็นอย่างดี ยกตัวอย่างงาน ยะลามาราธอน ที่มีประชาชนมาเป็นอาสาสมัคร (Volunteer) จำนวนเกือบ 2,000 คน โดยมาช่วยงานโดยไม่มีค่าตอบแทน
“นี่เป็นสิ่งที่มีคุณค่า ที่สะท้อนถึง ความไว้วางใจของประชาชน ที่มีต่อการบริหารเมืองของเรา ซึ่งสิ่งเหล่านี้มันเป็นพลังในการทำงานต่อไปในอนาคต“
ความร่วมมือนี้ได้สะท้อนผ่านการทำงานในทุกมิติ ไม่ใช่เฉพาะกิจกรรมใหญ่ แต่รวมถึงในช่วงวิกฤต เช่น สถานการณ์โควิด-19 ที่ชุมชนออกมาช่วยกันตั้งด่าน ทำเช็กพอยต์ และเอ็กซเรย์เป็นรายครอบครัวสำหรับผู้ที่มีความเสี่ยง ซึ่งทั้งหมดมาจากชุมชนที่ช่วยกันดูแลทั้งสิ้น
“สำหรับคนที่ไม่เคยมายะลาและอาจมองว่าน่ากลัว นักวิ่งที่เคยมางานมาราธอนหลายคนแม้ไม่กล้ามาในตอนแรก แต่เมื่อมาแล้วก็ประทับใจในชาวบ้านที่ออกมาต้อนรับด้วยน้ำและผลไม้ และบางคนกลับมาวิ่งติดต่อกันถึง 4-5 ปี เนื่องจากประทับใจในความสะอาดของเส้นทางและอากาศที่ดี ที่ไม่ชื้นหรือแห้งเกินไป จนกระทั่งคนที่ไม่เคยวิ่งฟูลมาราธอนก็สามารถวิ่งฟูลได้ที่ยะลา”
ในช่วงท้ายของการสัมภาษณ์ เมื่อถามถึงคำนิยามสำหรับเมืองยะลาในมุมมองของผู้บริหารและคนในพื้นที่เอง นายกเทศมนตรีได้ให้คำจำกัดความที่ลึกซึ้งว่า
“ผมคิดว่ายะลาเป็นเมืองแห่งความอบอุ่น ความหมายก็คือ เป็นเมืองที่ผู้คนมีความโอบอ้อมอารี ไม่ว่าจะเป็นคนที่มาจากที่อื่น หรือคนที่อยู่ข้างใน ก็จะมีความรู้สึกอบอุ่นของมิตรภาพที่ให้กัน ซึ่งสิ่งที่เป็นความอบอุ่นนี้ ทำให้เกิดความรู้สึกของความผูกพัน และพร้อมที่จะช่วยกันดูแลบ้านเมืองต่อไป”
คำนิยามนี้จึงเป็นบทสรุปที่สมบูรณ์ของเมืองที่กำลังก้าวไปข้างหน้าอย่างมั่นคง ด้วยรากฐานของความร่วมมือที่หยั่งรากลึกในหัวใจของชาวยะลาทุกคน
ปัญหาปลาหมอคางดำ สร้างความปวดหัวให้แก่ชาวประมงอย่างมากเพราะเป็นสัตว์ต่างถิ่นที่ปรับตัวได้เก่ง สามารถอยู่ได้ในแหล่งน้ำทุกประเภท สามารถแพร่พันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว กำจัดเท่าไหร่ก็ไม่หมดไม่สิ้น ในรายการ เปลี่ยนมุมคิด สถานีโทรทัศน์รัฐสภา วันที่ 25 พฤษภาคม 2569 เวลา 20.15 น.คุณธวัช สุระบาล ประธานคณะกรรมาธิการการเกษตรและสหกรณ์ วุฒิสภา กล่าวตอนหนึ่งว่า ปัญหาปลาหมอคางดำไม่ควร “หาคนผิด” เพราะมีหลายปัจจัยไม่รู้ว่ามาจากอะไร กรณีปัญหาการลักลอบนำเข้าสัตว์ต่างถิ่นรวมทั้งประเด็นความรับผิดชอบคงต้องรอฟังข้อเท็จจริงจากกระบวนการศาล ทุกวันนี้ หลายพื้นที่ประสบปัญหาเรื่องคุณภาพน้ำอยู่แล้ว จำเป็นต้องจัดการทั้งระบบนิเวศ ไม่ใช่มองแค่ปัญหาปัญหาหมอคางดำเพียงอย่างเดียว ปัญหาเฉพาะหน้าที่ต้องเร่งเดินหน้าจัดการก็คือ ช่วยเหลือเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบ รวมทั้งควบคุมการแพร่ระบาด ลดประชากรปลา ผ่านโมเดล “จับ-ลด-ใช้ประโยชน์” พร้อมเปลี่ยนมุมมอง หมอคางดำ จากวายร้ายเป็นทรัพยากร ที่สามารถ นำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลายทั้ง อาหารคน อาหารสัตว์ อาหารพืช ปลาป่น วัตถุดิบเลี้ยงปูขาว และสินค้าโอท็อป เพื่อสร้างห่วงโซ่เศรษฐกิจใหม่ให้ชุมชน
ในวันที่โลกกำลังเผชิญวิกฤตสภาพภูมิอากาศ ทั้งภัยแล้ง อุณหภูมิสูง ดินเสื่อม และต้นทุนการผลิตที่พุ่งสูงขึ้น การทำเกษตรจึงยากกว่าที่เคย โดยเฉพาะปัญหาราคาปุ๋ยและคุณภาพดินที่ถดถอยต่อเนื่อง จนเกษตรกรจำนวนมากต้องลงทุนเพิ่ม แต่ผลผลิตกลับไม่เพิ่มตาม “ไบโอชาร์” จึงถูกมองว่าเป็นหนึ่งในทางรอดสำคัญของภาคเกษตรยุคใหม่ เพราะไม่ใช่เพียงถ่านธรรมดา แต่คือคาร์บอนจากชีวมวลพืชที่มีโครงสร้างรูพรุนสูง ช่วยฟื้นฟูดินถึงระดับโครงสร้างพื้นฐาน ทำให้ดินร่วนซุย อุ้มน้ำได้ดี ลดการสูญเสียธาตุอาหาร และช่วยให้จุลินทรีย์ที่มีประโยชน์เติบโตได้มากขึ้น และสิ่งที่น่าสนใจคือ เกษตรกรสามารถผลิตไบโอชาร์ใช้เองได้จากเศษวัสดุในไร่นา ไม่ว่าจะเป็นฟางข้าว ใบอ้อย กิ่งไม้ ซังข้าวโพด หรือเศษพืชจากสวนผลไม้ เพราะพืชทุกชนิดล้วนมีคาร์บอนเป็นองค์ประกอบ เมื่อนำมาเผาภายใต้สภาวะออกซิเจนจำกัด ก็จะได้ไบโอชาร์ที่สามารถนำกลับไปฟื้นดินในแปลงของตัวเองได้อีกครั้ง คุณประสาน สุขสุทธิ์ อดีตหัวหน้ากลุ่มอารักขาพืช สำนักงานเกษตรจังหวัดสระแก้ว และเจ้าของสวนไผ่โป๋ยแจ่ม สระแก้ว ได้ให้มุมมองในเรื่องของไบโอชาร์ไว้ว่า แม้ไบโอชาร์จะไม่ใช่ยาวิเศษที่แก้ได้ทุกปัญหาในทั
“ถั่วแระญี่ปุ่น” คือถั่วเหลืองฝักสด เป็นพืชล้มลุก มีทรงพุ่ม ผลเป็นฝัก มีลักษณะทรงแบน ยาวรี โค้งงอเล็กน้อย มีขนอ่อนๆ ฝักมีสีเขียว ฝักจะนูนขึ้น มีเมล็ดโตเรียงกันอยู่ข้างใน เมล็ดไม่แก่ไม่อ่อนเกินไป เมล็ดสีเขียว มีรสชาติหวานมันกว่าเมล็ดใหญ่กว่า นุ่มกว่า มีถิ่นกำเนิดในประเทศญี่ปุ่น ต่อมาได้มีปลูกกันมากในหลายประเทศทั่วโลก ญี่ปุ่น จีน และเกาหลี มีประวัติการบริโภคถั่วเหลืองในระยะฝักไม่อ่อนและไม่แก่เกินไป ชาวญี่ปุ่นนิยมรับประทานถั่วแระเป็นกับแกล้มเบียร์ หรืออาหารว่างเกือบทุกครัวเรือน จึงมีการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์ถั่วเหลืองให้มีฝักและเมล็ดใหญ่กว่าถั่วเหลืองธรรมดา 2 เท่า เมล็ดนุ่ม รสชาติหวานมัน ทั้งนี้ เพื่อประโยชน์สำหรับบริโภคฝักสดเพียงอย่างเดียว และมีความพยายามปลูกถั่วแระส่งตลาดตลอดทั้งปี ซึ่งความต้องการบริโภคถั่วแระญี่ปุ่น หรือถั่วเหลืองฝักสด (Vegetable Soybean) ของชาวญี่ปุ่น ประมาณปีละ 150,000 ตัน แต่สามารถผลิตภายในประเทศได้เพียง 100,000-110,000 ตัน จึงต้องนำเข้าจากต่างประเทศ ถั่วแระญี่ปุ่นเป็นพืชโปรตีนสูง (ถั่วแระญี่ปุ่น มีโปรตีน 12.7% ถั่วฝักยาว มีโปรตีน 2.4%) รสชาติอร่อย สามารถนำไปประกอบอาหา
หลายคนมีความฝันอยากเป็นนายตัวเอง ที่ไม่ต้องทำงานประจำไปจนถึงวัยเกษียณ ไม่ต้องเป็นลูกจ้างใคร มีเวลาอิสระ หนึ่งในนั้นเขาประสบความสำเร็จจาก ‘ธุรกิจการเกษตร’ ที่ เริ่มต้นจากศูนย์ โดยอดีตเขาเป็นหนุ่มวิศวะที่กลับมาพลิกโฉมพื้นที่ 2 ไร่ของตัวเอง ด้วยแนวคิด ‘ผู้ประกอบการในการทำเกษตร’ ที่จะสร้างรายได้จากพื้นที่ตรงนี้ยังไงให้คุ้มค่าที่สุด คุณพันธ์-คำพันธ์ แก้วมา เจ้าของ สองไร่ สโลว์ไลฟ์ ฟาร์ม จุดเริ่มต้นมาจากอยากมีธุรกิจที่เป็นของตัวเอง คุณพันธ์มีความคิดแรกเริ่มว่า ตนเองมีที่ดินแต่เป็นต้นทุนพื้นฐาน แต่จะทำอย่างไงให้ก่อเกิดรายได้ จึงกลายเป็นจุดเริ่มต้นที่กลับไปพัฒนาที่ดินและผันตัวทำเกษตรตามแนวคิดเกษตรทฤษฎีใหม่ ที่มีการจัดสรรพื้นที่แบ่งเป็น 4 ส่วน โดยส่วนที่หนึ่งเป็นบ่อกักเก็บน้ำ 30 เปอร์เซ็นต์ ปลูกข้าว 30 เปอร์เซ็นต์ ปลูกพืชเลี้ยงสัตว์ 30 เปอร์เซ็นต์ และที่อยู่อาศัย 10 เปอร์เซ็นต์ ใน 1 พื้นที่ จุดเริ่มต้นของ “สองไร่ สโลว์ไลฟ์ ฟาร์ม” คุณพันธ์ เล่าว่า “ผมมองตัวผมเป็นผู้ประกอบการ โดยเอาแนวคิดของผู้ประกอบการมาใช้ ผมไม่ได้เป็นเกษตรกรแต่อาชีพที่ทำอิงมาจากเกษตรกร โดยผมคิดเหมือนคนญี่ปุ่นเวลาที่ทำเกษตร ป
