ปัจจุบันมีกระแสข่าวการแพร่ระบาดของสัตว์มีชีวิตต่างถิ่นที่เรียกว่า“เอเลียนสปีชีส์” (Alien Species) ในแหล่งน้ำธรรมชาติทั่วประเทศ ไม่ว่าจะเป็น ปลาซัคเกอร์ ปลาหมอมายัน ปลาหมอบัตเตอร์ และปลาหมอสีคางดำ ส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่อาหาร มีการแย่งพื้นที่ขยายพันธุ์และแย่งแหล่งอาหาร กับพันธุกรรมสัตว์น้ำดั้งเดิมของประเทศไทย ทำให้เกิดความสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพของระบบนิเวศในวงกว้าง จึงนำเสนอเรื่องนี้ให้ผู้คนเห็นความสำคัญ และร่วมมือกันแก้ปัญหาเอเลียนสปีชีส์อย่างจริงจังไปพร้อมๆ กัน
ดร.สรณัฏฐ์ ศิริสวย หัวหน้าศูนย์บริหารงานวิจัยและสนับสนุนวิชาการ คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กล่าวว่า กลุ่มเอเลี่ยน สปีชีส์ (Alien Species) เช่น ปลาซัคเกอร์ ปลาหมอสีคางดำ ปลาหมอมายัน และ ปลาหมอบัตเตอร์ ความจริงเป็นสายพันธุ์ปลาสวยงามจากต่างประเทศที่นำเข้ามาเลี้ยงในไทยนานแล้ว ก่อนที่กรมประมงออกประกาศห้ามนำเข้าและเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ 13 ชนิดดังกล่าว เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม พ.ศ.2564 เพื่อประโยชน์ในการคุ้มครองพันธุ์สัตว์น้ำที่หายาก และป้องกันระบบนิเวศ
กรณีปลาสวยงามดังกล่าวได้หลุดรอดออกสู่ธรรมชาติและมีการแพร่พันธุ์อย่างรวดเร็ว กลายเป็น เอเลียนสปีชีส์นั้น เกิดได้จากหลายกรณี ทั้งจากความตั้งใจและไม่ตั้งใจ เช่น น้ำท่วมทำให้ปลาหลุดไปตามกระแสน้ำ เข้าสู่แหล่งน้ำตามธรรมชาติได้ ขณะที่ผู้เลี้ยงปลาบางรายอาจรู้สึกเบื่อ หรือบางทีก็เลี้ยงไม่ไหว แต่ไม่กล้าฆ่าปลาที่ลงทุนเลี้ยงมาตั้งแต่เล็กๆ เนื่องจากคนไทยมีนิสัยใจบุญ จึงปล่อยปลาลงแม่น้ำลำคลองแทน อย่างปลาหมอบัตเตอร์ ที่พบในเขื่อนเขาแหลม ก็สันนิษฐานว่า คงมีคนเอาไปปล่อยในเขื่อนนั่นแหละ โชคดีหน่อยที่มันไม่ได้แพร่กระจายไปทั่วประเทศ พบการกระจายพันธุ์อยู่เฉพาะแหล่ง
ดร.สรณัฏฐ์ กล่าวว่า ปลาซัคเกอร์ จัดเป็นปลาที่มีความอดทนสูง กินอาหารได้ทุกชนิด สามารถอาศัยในแหล่งน้ำได้ในทุกรูปแบบ แม้กระทั่งแหล่งน้ำเสียที่มีปริมาณออกซิเจนน้อย ปลาบางชนิดอาจไม่รอดเมื่ออยู่ในท่อระบายน้ำ แต่ปลาซัลเกอร์อยู่ได้ จึงขยายพันธุ์ได้จำนวนมาก
กรณีปัญหา เอเลี่ยนสปีชีส์ จะส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมไทยมากน้อยแค่ไหน ก็ขึ้นอยู่กับชนิดสายพันธุ์ปลา เพราะปลาบางชนิดหลุดไปอาจไม่มีปัญหาอะไร อย่างเช่น ปลาหางนกยูง ซึ่งเป็นปลาตัวเล็กๆ แพร่พันธุ์ได้ง่าย ทุกวันนี้ เป็นที่รู้จักในฐานะปลากินยุงไปแล้ว ทางมหาวิทยาลัยได้มีการศึกษาผลกระทบเรื่องปลาเอเลี่ยนสปีชีส์มาอย่างต่อเนื่อง เช่น การนำปลากลุ่มนี้ไปใช้ประโยชน์อย่างไรได้บ้าง ก่อนหน้านี้ประเทศไทยเคยเจอปัญหาเรื่องการแพร่ระบาดของปลาหมอเทศ หลังจากชาวบ้านหันมาจับปลาหมอเทศไปทำอาหารมากขึ้น ปัญหาการแพร่ระบาดก็ลดน้อยลง
ดร.สรณัฏฐ์ กล่าวว่า กรณีปลาหมอคางดำ ซึ่งแพร่พันธุ์ได้เร็ว จึงสร้างผลกระทบต่อระบบนิเวศค่อนข้างมาก คงต้องใช้เวลานาน กว่าจะเคลียร์ปัญหากันได้ กรมประมง ได้ดำเนินการป้องกันกำจัดปัญหาปลาหมอคางดำมาอย่างต่อเนื่อง เช่น การวิจัยพันธุ์ปลาหมอคางดำ 4n เพื่อผสมพันธุ์ปลาหมอคางดำ 2n ให้ลูกเป็นหมัน ซึ่งต้องใช้ระยะเวลาในการทดลองจนมั่นใจ100% ว่าไม่ก่อปัญหาอะไร ก่อนนำไปปล่อยลงสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ อย่างไรก็ตามปัญหาปลาหมอคางดำ คงไม่หมดไปง่ายๆ ต้องใช้เวลานานสักหน่อย หากพวกเราช่วยกันกำจัด และนำไปใช้ประโยชน์กันมากขึ้น ปัญหาปลาหมอคางดำก็จะค่อยๆ เบาบางลงในที่สุด
“ ปลาสวยงามทุกชนิด เลี้ยงได้แต่อย่าไปปล่อยสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ ปลาช่อนอเมซอน ส่วนใหญ่มักเริ่มจากเลี้ยงปลาตัวเล็กๆ ก่อน พอตัวปลามันใหญ่ขึ้น ยาว 1-2 เมตร และมีอายุยืนหลายสิบปี บางคนก็รู้สึกเบื่อไม่อยากเลี้ยงต่อ หรือแบกรับค่าใช้จ่ายไม่ไหว ก็เอาปลาไปปล่อยสู่แหล่งน้ำธรรมชาติแทน ก่อนตัดสินใจเลี้ยงปลาสวยงาม ควรเตรียมความพร้อมทั้งความรู้และจิตใจ เพื่อให้การเลี้ยงปลาเป็นไปอย่างราบรื่น และไม่สร้างผลกระทบต่อระบบนิเวศในอนาคต ”ดร.สรณัฏฐ์ กล่าวในที่สุด
ปรากฏการณ์ “ซูเปอร์เอลนีโญ” คือสภาวะที่อุณหภูมิผิวน้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกเขตศูนย์สูตรอุ่นขึ้นผิดปกติมากกว่าระดับปกติ หลายฝ่ายคาดว่า ปรากฏการณ์นี้จะทำให้เกิดคลื่นความร้อนรุนแรง ภัยแล้งยาวนาน และปริมาณฝนลดลงกว่าปกติ 10-30% ผู้ที่จะอยู่รอดไม่ใช่ผู้ที่แข็งแกร่งที่สุด แต่คือผู้ที่ปรับตัวได้ดีที่สุด เกษตรกรชาวสวนผลไม้ควรรับมือกับภาวะโลกรวนสุดขั้วในครั้งนี้อย่างไรไปหาคำตอบได้จากบทสัมภาษณ์ ผศ.พาวิน มะโนชัย ผู้เชี่ยวชาญด้านลำไยของไทย ควรเตือนภัยล่วงหน้า ผศ.พาวิน มะโนชัย นักวิชาการด้านไม้ผล และเป็นอดีตรองอธิการบดี มหาวิทยาลัยแม่โจ้ กล่าวว่า ทุกวันนี้อุณหภูมิโลกปรับตัวสูงขึ้นทุกปี ในปี 2570 คาดว่าจะเกิดปรากฏการณ์เอลนีโญ ส่งผลให้เกิดคลื่นความร้อน อุณหภูมิสูง ส่งผลกระทบทุกระยะการเจริญเติบโตของไม้ผลและผลผลิตทางการเกษตร สำหรับสวนไม้ผล เช่น สวนลำไยและลิ้นจี่ หากเผชิญสภาพอากาศร้อนสุดขั้วและขาดแคลนน้ำ จะทำให้ผลแตก หลุดร่วงได้ง่าย “ภาครัฐควรประกาศเตือนเกษตรกรล่วงหน้าว่า ช่วงไหนจะเจอภัยแล้งหรือมีฝนตกชุก เพื่อหลีกเลี่ยงการเพาะปลูกพืชในช่วงเวลาดังกล่าว โดยเฉพาะช่วงฝนตกชุกมักทำให้เกิดโรคระบาดในพืชได้ หากเกษ
กรมส่งเสริมการเกษตรเดินหน้าส่งเสริมการรวมกลุ่มเกษตรกรผลิตกล้วยหอมทองคุณภาพ ภายใต้ระบบเกษตรแปลงใหญ่ โดยสนับสนุนการพัฒนาวิสาหกิจชุมชนกลุ่มเกษตรกรทำสวนกล้วยตำบลถ้ำสิงห์ อำเภอเมืองชุมพร จังหวัดชุมพร เป็นต้นแบบการผลิตกล้วยหอมทองส่งออกที่มุ่งเน้นมาตรฐาน คุณภาพ และความยั่งยืน สามารถสร้างรายได้ที่มั่นคงให้สมาชิก พร้อมยกระดับสินค้าเกษตรไทยสู่ตลาดต่างประเทศ นางอัญชลี สุวจิตตานนท์ อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า วิสาหกิจชุมชนกลุ่มเกษตรกรทำสวนกล้วยตำบลถ้ำสิงห์ ปัจจุบันมีสมาชิก 57 ราย พื้นที่ปลูกกล้วยหอมทองกว่า 450 ไร่ จำนวน 76 แปลง ส่วนใหญ่ปลูกแบบสวนผสมร่วมกับกาแฟ ปาล์มน้ำมัน มะพร้าว และทุเรียน เพื่อเพิ่มความหลากหลายของรายได้และรักษาสมดุลของระบบนิเวศ กลุ่มมุ่งผลิตกล้วยหอมทองคุณภาพเพื่อการส่งออกไปยังประเทศญี่ปุ่น โดยรับซื้อผลผลิตจากสมาชิกในราคาประมาณ 17 บาทต่อกิโลกรัม ปัจจุบันสามารถส่งออกเฉลี่ย 400 กล่องต่อสัปดาห์ หรือประมาณ 240 ตันต่อปี และตั้งเป้าเพิ่มเป็น 600 กล่องต่อสัปดาห์ในปี 2569 และ 1,000 กล่องต่อสัปดาห์ในปี 2570 เพื่อตอบสนองความต้องการของตลาดที่ยังมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น นอกจากนี้แปลงใหญ่กล้
ในโลกที่การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป “การทำนา” ซึ่งเป็นรากฐานของความมั่นคงทางอาหาร กลับกลายเป็นหนึ่งในกิจกรรมที่ถูกจับตามองมากขึ้น ทั้งในมิติของการใช้น้ำและการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ท่ามกลางโจทย์ท้าทายนี้ เทคโนโลยีจึงไม่ได้เป็นเพียงทางเลือก แต่กำลังกลายเป็นคำตอบที่ช่วยให้เกษตรกรก้าวทันโลกยุคใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ หนึ่งในนวัตกรรมที่ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อตอบโจทย์ดังกล่าว คือระบบ Alternate Wet & Dry (AWD) หรือการปลูกข้าวแบบ “เปียกสลับแห้ง” ที่ถูกต่อยอดด้วยเทคโนโลยีตรวจวัดอัจฉริยะ โดย ดร.ธีระ ภัทราพรนันท์ นักวิจัยอาวุโส เนคเทค สวทช. อธิบายว่า แนวคิดของการทำนาในลักษณะนี้ ไม่ได้ซับซ้อนอย่างที่หลายคนคิด แต่เป็นการจัดจังหวะน้ำให้เหมาะสมกับการเจริญเติบโตของข้าว การปลูกข้าวแบบเปียกสลับแห้ง คือการควบคุมระดับน้ำในแปลงนาให้มีทั้งช่วงน้ำขัง และช่วงน้ำแห้งสลับกันอย่างเหมาะสม ช่วงเวลาที่ดินแห้งนั้น รากข้าวจะสามารถดูดซับอากาศและธาตุอาหารได้ดีขึ้น ส่งผลให้ต้นข้าวแข็งแรง แตกกอได้ดี และมีความทนทานต่อโรคและแมลงมากขึ้น เมื่อโครงสร้างต้นแข็งแรง การใช้ปุ๋ยและสารเคมีก็ลดลงตามไปด้วย ขณะเ
การปลูกต้นไม้ใหญ่ภายในบริเวณบ้าน ไม่ได้เป็นเพียงการเพิ่มพื้นที่สีเขียวหรือสร้างความร่มรื่นเท่านั้น แต่ยังช่วยลดอุณหภูมิภายในบ้าน ประหยัดพลังงาน และสร้างบรรยากาศที่น่าอยู่มากขึ้น อย่างไรก็ตาม หลายคนยังลังเลที่จะปลูกต้นไม้ขนาดใหญ่ เพราะกังวลว่ารากจะชอนไชทำลายพื้นบ้าน กำแพง หรือระบบท่อใต้ดิน ความจริงแล้ว ต้นไม้ไม่ได้มีรากที่สร้างปัญหาเหมือนกันทุกชนิด หากเลือกพันธุ์ไม้ให้เหมาะกับพื้นที่ มีระยะปลูกที่เหมาะสม และดูแลอย่างถูกวิธี ก็สามารถมีทั้งร่มเงา ความสวยงาม และความปลอดภัยต่อโครงสร้างบ้านได้ นอกจากนี้ ต้นไม้หลายชนิดยังมีความหมายเป็นสิริมงคลตามความเชื่อของคนไทย ช่วยเสริมความร่มเย็น ความเจริญ และความมั่นคงให้กับผู้อยู่อาศัย 🌿ต้นล่ำซำ ต้นล่ำซำ เป็นต้นไม้มงคลอีกชนิดหนึ่งที่หลายบ้านนิยมปลูก ทางฮวงจุ้ยถือว่าการปลูกต้นล่ำซำจะช่วยนำพาความเจริญรุ่งเรืองและความสำเร็จในหน้าที่การงานหรือธุรกิจต่างๆ มาให้แก่ผู้ปลูกและคนในบ้านด้วย ยังเป็นต้นไม้จัดสวนฟอร์มสวยที่นิยมปลูกในบริเวณบ้านเพื่อให้ร่มเงา อีกทั้งยังเป็นไม้ยืนต้นที่ใบไม่ค่อยร่วง ไม่ต้องคอยทำความสะอาดพื้นบ่อยๆ และลักษณะเป็นไม้เนื้อแข็ง ยืนต้นขนาดไม่
