เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569 ที่อาคารข่าวสด แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพฯ เทคโนโลยีชาวบ้าน ในเครือมติชน จัดสัมมนางาน ‘กาแฟ-โกโก้-วานิลลา พิชิตตลาดโลก HIGH-VALUE AGRI FUTURE 2026’ อัดแน่นเนื้อหาใหม่ที่ “ลึกกว่า” และ “เข้มข้นกว่า”เปิดโอกาสสำหรับเกษตรกร ผู้ประกอบการ และนักลงทุนรุ่นใหม่ ที่มาอัปเดตความรู้ ไปให้สุดในกระบวนการ “สร้างมูลค่า” ตั้งแต่เวลา 10.30-16.30 น.
เวลา 13.00 น. – 14.20 น. เข้าสู่ช่วง Special Talks หัวข้อ “The Future of Specialty Coffee” ยกระดับการปลูกและแปรรูป สร้างโอกาสใหม่ในตลาดพรีเมียม นำโดย สุภาชัย เตชนันต์ ผู้ประสานงานในพื้นที่ จ.เชียงราย ร่วมกับเลมอนฟาร์ม และปกรณ์ เตชสิทธิ์วรโชติ เจ้าของ โรงคั่วกาแฟ วังน้ำเขียว
ในตอนหนึ่ง คุณสุภาชัย ผู้ประสานงานในพื้นที่ จ.เชียงราย ร่วมกับเลมอนฟาร์ม กล่าวถึงภาพรวมตลาดกาแฟตอนนี้เติบโตอย่างก้าวกระโดด ในฐานะผู้คลุกคลีกับนวัตกรรมเกษตรมูลค่าสูง มองว่า ‘หัวใจสำคัญ’ ที่จะทำให้เกษตรกรไทยคว้าโอกาสนี้ได้ทันท่วงที มองว่าแนวทางการปรับตัวเพื่อคว้าโอกาส ในมุมมองส่วนตัวมองว่ากาแฟไทยควรได้รับการพัฒนาใน 4 ด้านหลัก หรือยึดหลัก “APIS” (A P I และ S) ดังนี้
1. Area-Based (การพัฒนาเชิงพื้นที่) เราไม่ควรส่งเสริมการปลูกแบบหว่านแห ตัวอย่างเช่น การนำสายพันธุ์เกอิชาไปปลูกในพื้นที่ราบเพียงเพราะเห็นว่าปลูกบนที่สูงแล้วได้ราคาดี แม้จะให้ผลผลิตได้แต่รสชาติย่อมไม่อร่อยเท่าแหล่งปลูกบนที่สูง หรืออย่างภาพรวมของอาราบิก้าที่ควรปลูกบนความสูง 800 เมตรขึ้นไป แต่ปัจจุบันกลับมีการนำมาปลูกที่ความสูงเพียง 500-600 เมตร ซึ่งจะกลายเป็นการฉุดมาตรฐานคุณภาพให้ต่ำลง ดังนั้น การทำโซนนิ่งพื้นที่ผลิตจึงต้องเกิดขึ้นจริง สายพันธุ์และพื้นที่ต้องมีความเหมาะสม หรือแมชชิ่งกัน และควรมีระบบตรวจสอบย้อนกลับที่ชัดเจน
2. Product (การผลิตที่มีคุณภาพ) ต้องมุ่งเน้นความเป็นกาแฟพิเศษ (Specialty Coffee) ที่มีคุณภาพสูง มีคะแนนคัพปิ้ง (Cupping Score) ตั้งแต่ 80 คะแนนขึ้นไปตามมาตรฐานสากล ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญที่จะทำให้กาแฟไทยอยู่รอดได้ในตลาดบน
3. Issue (การตอบโจทย์ประเด็นสังคม) กาแฟต้องเป็นเครื่องมือในการแก้ไขปัญหาในชุมชนท้องถิ่น เหมือนในอดีตที่ดอยตุงประสบความสำเร็จในการใช้กาแฟแก้ปัญหาฝิ่น แต่ในยุคปัจจุบันกาแฟต้องตอบโจทย์เรื่องสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะวิกฤตโลกร้อนและการเพิ่มพื้นที่สีเขียว เนื่องจากกาแฟเป็นพืชที่เติบโตได้ดีใต้ร่มเงาไม้ใหญ่หรือ “Shade-Grown
ดังนั้น พื้นที่ไหนที่มีกาแฟ พื้นที่นั้นจะมีต้นไม้เสมอ ซึ่งไม่จำเป็นต้องเป็นไม้ป่าเพียงอย่างเดียว แต่สามารถปลูกแซมด้วยไม้เศรษฐกิจอย่าง อะโวคาโด ลูกไหน ลูกพลับ หรือชา ดังจะเห็นได้จากบนดอยช้างที่พื้นที่ปลูกกาแฟกลายเป็นพื้นที่สีเขียวที่ช่วยอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและสร้างรายได้เสริมให้เกษตรกรไปพร้อมกัน
4. Storytelling (การสร้างเรื่องราว) คือการนำทั้ง 3 ข้อข้างต้นมาร้อยเรียงเป็นสตอรี เพราะการขายกาแฟในยุคนี้ต้องมีเรื่องราวที่ชัดเจน นอกเหนือจากการผลิตกาแฟคุณภาพและการแก้ปัญหาในพื้นที่แล้ว สิ่งสำคัญคือการสื่อสารให้ผู้บริโภคเห็นภาพว่า “สตอรี” ของกาแฟเราคืออะไร โดยจะหยิบยกประเด็นจากตัว A, P หรือ I มาเป็นจุดเด่น หรือจะนำทั้ง 3 ส่วนมารวมกันเพื่อสร้างเรื่องราวที่ทรงพลังก็ได้
ด้านคุณปกรณ์ เตชสิทธิ์วรโชติ เจ้าของ โรงคั่วกาแฟ วังน้ำเขียว ถ่ายทอดเรื่องราวการเดินทางกว่า 15 ปี ที่เริ่มต้นจากความช่างสังเกต ที่พบว่าต้นอาราบิก้าที่ปลูกแซมในป่าพื้นที่นี้มีความสมบูรณ์เป็นพิเศษ มี “บอดี้” (Body) หรือเนื้อสัมผัสที่หนักแน่นและเขียวชอุ่มตลอดปี
ความลับของรสชาตินี้อยู่ที่สภาพภูมิศาสตร์ของวังน้ำเขียว ซึ่งตั้งอยู่ท่ามกลางวงล้อมของอุทยานแห่งชาติ และได้รับอิทธิพลความชื้นจากทะเลทางฝั่งตะวันออก ทำให้มีอากาศเย็นสบายและมีความชื้นสัมพัทธ์สูงตลอดทั้งปี จนได้รับฉายาว่า “สวิตเซอร์แลนด์แดนอีสาน” สภาวะนี้เองที่หล่อหลอมให้เมล็ดกาแฟมีรสชาติที่กลมกล่อม หอมละมุน มีความสะอาด (Clean) และมีความสว่าง (Bright) ของรสชาติที่โดดเด่น
หัวใจสำคัญที่คุณปกรณ์ยึดถือคือการมองว่า “กาแฟคือผลไม้ชนิดหนึ่ง” เมื่อผลเชอร์รี่สุกงอมสีแดงจัดบนต้น รสชาติเดิมแท้ของมันคือความเปรี้ยว หวาน และฝาดมัน โดยปราศจากความขม ความขมที่ผู้คนคุ้นเคยนั้นแท้จริงแล้วคือศิลปะที่เกิดจากกระบวนการแปรรูปและการคั่วกาแฟ ซึ่งที่นี่สามารถรังสรรค์รสชาติได้หลากหลายถึง 5 ระดับความรู้สึก ตามความต้องการของผู้บริโภค
บทพิสูจน์แห่งความเพียร จากคำสบประมาทสู่มาตรฐาน GI
เส้นทางของกาแฟอีสานไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ ย้อนกลับไปเมื่อ 12 ปีก่อน ในวันที่คุณปกรณ์เริ่มต้นแปรรูปกาแฟแบบทำมือ 100% ต้องเผชิญกับทัศนคติเชิงลบและการปฏิเสธจากตลาด เนื่องจากความเชื่อเดิมที่ว่าพื้นที่ภาคอีสานไม่สามารถปลูกกาแฟให้มีคุณภาพได้
อย่างไรก็ตาม ด้วยแนวคิดที่ว่า “หากตลาดไม่ยอมรับ เราจะสร้างโลกของเราให้ตลาดเดินเข้ามาหาเอง” คุณปกรณ์จึงเปลี่ยนพื้นที่เกษตรให้เป็นโฮมสเตย์และคาเฟ่ริมน้ำเชิงเรียนรู้ (Workshop) เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้บริโภคได้เห็นวิถีการผลิตแบบอินทรีย์ครบวงจร ตั้งแต่การเก็บเกี่ยวไปจนถึงการคั่วด้วยกระทะทองเหลือง
ความมุ่งมั่นนี้ส่งผลให้กาแฟวังน้ำเขียวได้รับการขึ้นทะเบียนเป็น สินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) และกลายเป็นจุดหมายปลายทางของนักชิมกาแฟทั่วโลก แม้กระทั่งนักท่องเที่ยวจากอิตาลีและยุโรปยังต้องเดินทางข้ามโลกมาเพื่อสัมผัสรสชาติอันเป็นเอกลักษณ์นี้ด้วยตัวเอง
ในปัจจุบัน กาแฟวังน้ำเขียวไม่เพียงแต่เป็นผลผลิตทางการเกษตร แต่คือสัญลักษณ์ของความยั่งยืนและการเกษตรประณีต แม้ปริมาณผลผลิตจากเกษตรอินทรีย์อาจไม่สูงเท่าการปลูกเชิงพาณิชย์ แต่ “คุณภาพ” และ “เรื่องราว” ที่บรรจุอยู่ในกาแฟทุกแก้ว ได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า กาแฟอีสานมีศักยภาพและเสน่ห์ที่พร้อมจะเติบโตอย่างสง่างามในเวทีระดับสากล
สมัยก่อนมักเข้าใจผิดว่ามีพื้นที่น้อยจะไม่สามารถทำการเกษตรได้ แต่ปัจจุบันพื้นที่น้อยสามารถสร้างรายได้ให้กับหลายๆ คนได้ชนิดที่ว่ามากกว่าการทำงานประจำ โดยเฉพาะในช่วงนี้การปลูกดอกไม้ที่สมัยก่อนเป็นเพียงการประดับเพื่อความสวยงามเท่านั้น แต่ในยุคนี้เป็นสินค้าสวยงามที่ทำเงินให้กับผู้ปลูกได้อย่างเป็นกอบเป็นกำ ชนิดที่ว่าแซงเงินเดือนงานประจำและมีเงินเหลือเก็บไว้ใช้ยามฉุกเฉินในอนาคตได้อีกด้วย คุณฐิรนาถ นิธิภัทร์ธนโภคิน หรือ คุณฝน ได้มีแนวความคิดและสร้างจุดเริ่มต้นของการปลูกดอกไม้กินได้ขึ้น โดยศึกษาในเรื่องของสายพันธุ์ต่างๆ ว่าแบบไหนดอกสีอะไรเป็นที่ต้องการของตลาด จากนั้นจึงหาซื้อพันธุ์ดอกไม้จากพื้นที่ต่างๆ เข้ามาปลูกพร้อมกับเรียนรู้การขยายพันธุ์เอง นอกจากทำให้มีผลผลิตตลอดปีแล้ว ยังประหยัดต้นทุนในเรื่องของการซื้อเมล็ดพันธุ์ใหม่ๆ ด้วยเช่นกัน ใช้พื้นที่สนามหญ้าหน้าบ้าน ไม่ถึง 20 ตารางวา ปลูกดอกไม้ คุณฝน เล่าให้ฟังว่า ช่วงแรกทำงานประจำอยู่ที่บริษัท ต่อมาเมื่อได้มาแต่งงาน จึงได้ลาออกจากงานมาเป็นแม่บ้านอย่างเต็มตัว เพราะต้องดูแลลูกน้อยที่ยังเล็กอยู่ และในขณะนั้นคุณแม่ของสามีพาคุณฝนไปซื้อต้นไม้ที่มีดอกสวย
หากใครกำลังมองหาเครื่องดื่มที่ดีต่อสุขภาพ รสเปรี้ยวหวาน ซ่าเบา ๆ หอมสดชื่น ดื่มแล้วได้ฟีลพิเศษในทุกโมเมนต์ ขอแนะนำเครื่องดื่มสปาร์คกลิ้ง “ เบียงวิก้า” ( BIENVICA) ที่ผสานพลังธรรมชาติจาก ดอกกุหลาบ แอปเปิ้ลไซเดอร์ และสารสกัดจากต้นกระบองเพชรโนปาล ดื่มสนุก ได้บรรยากาศเหมือนจิบแชมเปญแต่ 0% แอลกอฮอล์ ให้ทั้งความสดชื่นและความผ่อนคลาย เหมาะสำหรับสายสุขภาพในช่วงที่อยากรีเฟรชตัวเอง ผลิตภัณฑ์เบียงวิก้าเป็นผลงานของ Startup สายเกษตร คือ คุณตั้ม – ธนกฤต ลี้ไวโรจน์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท สกลนคร สร้างสุข จำกัด ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่ 172 หมู่ 5 บ้านฮางโฮง อำเภอเมือง เทศบาลนครสกลนคร จังหวัดสกลนคร อีเมล: [email protected]. โทร: 064 654 0592 FB : Bienvica เบียงวิก้า – Beyond Cider รู้จัก “ โนปาล ” กระบองเพชรกินได้ กระบองเพชรกินได้ มีชื่อเรียกในเม็กซิโกว่า โนปาล (Nopal) มีชื่อทางพฤกษศาสตร์ว่า Opuntia ficus-indica ในเม็กซิกมีการค้นพบ Opuntia เป็นพืชในตระกูลกระบองเพชร ประมาณ 114 ชนิด ชาวอเมริกาใต้ใช้โนปาลเป็นพืชอาหารมานานกว่า 1,200 ปี โนปาลเป็นทั้งผักและผลไม้ กินได้ทั้งดิบและสุก นิยมนำใบอ่อนม
รายงานข่าว โดย คุณกาญจนา จินตกานนท์/ตราด “การท่องเที่ยว”เป็นโครงสร้างสำคัญทางเศรษฐกิจของจังหวัดจันทบุรี ซึ่งเป็นจังหวัดเมืองรองที่มีนักท่องเที่ยวเดินทางเข้ามาจำนวนมากในปี 2567 ข้อมูลกระทรวงท่องเที่ยวและกัฬา นักท่องเที่ยวมีจำนวน 4,439,138 คน และสร้างมูลค่า 18,452.36 ล้านบาท มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี โดยสำนักศิลปวัฒนธรรมและพัฒนาชุมชน เห็นว่าสถาบันการศึกษาเป็นส่วนสำคัญที่จะช่วยพัฒนาชุมชน เพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจและสร้างรายได้ให้กับชุมชน จึงมีโครงการต่างๆที่จะช่วยสนับสนุนส่งเสริมการท่องเที่ยวทั้งในเชิงประวัติศาสตร์และศิลปะวัฒนธรรม ซึ่งในปี 2569 “ชม วัง ชิมผลไม้ เสน่ห์สวนสมเด็จ” เป็นโครงการหนึ่งที่เปิดตัวเมื่อ 27-28 มิถุนายนที่ผ่านมานี้ มีนักท่องเที่ยวสนใจร่วมเดินทางเข้าร่วมทริปที่จัดเป็นรอบๆละ40-50คน ดร.สมพงษ์ เส้งมณีย์ รองผอ.สำนักศิลปวัฒนธรรมและพัฒนาชุมชน เล่าว่า ที่มาของ โครงการ “ชม วัง ชิมผลไม้ เสน่ห์สวนสมเด็จ” เปรียบเสมือนการการเปิดประตูมืองจันท์รองรับนักท่องเที่ยวนักเดินทาง โดยมีรูปแบบที่พัฒนาเพิ่มขึ้น จากเดิมโครงการเปิดเมืองจันทบุรีจัดโปรแกรมเที่ยวให้นักท่องเที่ยวจัดชม วัง“สว
ทุกปีผักและผลไม้บนพื้นที่สูงของไทยจำนวนไม่น้อยต้องสูญเสียคุณภาพก่อนถึงมือผู้บริโภค ไม่ใช่เพียงเพราะกระบวนการผลิต แต่เกิดจากข้อจำกัดด้านการขนส่งในพื้นที่สูงที่มีสภาพภูมิประเทศซับซ้อน เส้นทางคดเคี้ยว ภูเขาสูง และบางช่วงถูกตัดขาดในฤดูฝน ส่งผลให้ผลผลิตเกิดความเสียหายระหว่างทาง สูญเสียความสด และต้นทุนโลจิสติกส์ที่สูงกว่าพื้นที่ทั่วไปหลายเท่า ปัญหาดังกล่าวกลายเป็นหนึ่งในต้นทุนแฝงที่ฉุดรั้งรายได้ของเกษตรกร และลดศักยภาพการแข่งขันของสินค้าเกษตรไทยมาอย่างยาวนาน ดร.ทวีศักดิ์ ธนเดโชพล ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร กล่าวว่า การลดความสูญเสียหลังการเก็บเกี่ยวถือเป็นหนึ่งในโจทย์สำคัญของภาคการเกษตรไทย และเป็นนโยบายสำคัญของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เนื่องจากผลผลิตจำนวนมากยังสูญเสียมูลค่าระหว่างการขนส่ง โดยเฉพาะในพื้นที่สูงหรือพื้นที่เข้าถึงยาก ARDA จึงสนับสนุนทุนวิจัยให้ บริษัท อีซี่ (2018) จำกัด ดำเนินโครงการ “การใช้เทคโนโลยีระบบอากาศยานไร้คนขับเพื่อการขนส่งผลิตผลเกษตรพื้นที่สูง”ร่วมกับสถาบันเทคโนโลยีป้องกันประเทศ และสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) หรือ สวพส. โดยมี นายอัศวิน โรมนรัต
