กรมประมงยืนยันผลการตรวจชนิดสัตว์น้ำในผลิตภัณฑ์ปลากระป๋องเป็นไปตามหลักวิชาการและมาตรฐานสากล ชี้ผลตรวจที่แตกต่างอาจเกิดจากการใช้ตัวอย่างคนละรุ่นการผลิต ขณะเดียวกันยังเดินหน้าแก้ไขปัญหาการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำอย่างต่อเนื่อง ทั้งการจำกัด กำจัด การใช้ประโยชน์ ตามนโยบายรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (นายวัชระพล ขาวขำ) และการบูรณาการความร่วมมือกับทุกภาคส่วน
นางฐิติพร หลาวประเสริฐ อธิบดีกรมประมง เปิดเผยว่า จากกรณีที่สังคมให้ความสนใจและมีข้อสงสัยเกี่ยวกับผลการตรวจชนิดสัตว์น้ำในผลิตภัณฑ์ปลากระป๋อง กรมประมงขอชี้แจงว่า การดำเนินการเป็นไปตามเทคนิคมาตรฐานห้องปฏิบัติการสากล โดยใช้หลักสัณฐานวิทยา (Morphology Identification) และหลักอนุกรมวิธาน (Taxonomy) ซึ่งเป็นวิธีเดียวกับที่กรมประมงใช้ตรวจสอบสินค้าสัตว์น้ำเพื่อการส่งออกและผ่านการประเมินจากประเทศคู่ค้า อาทิ สหภาพยุโรป สหรัฐอเมริกา สาธารณรัฐเกาหลี อย่างต่อเนื่อง
สำหรับตัวอย่างผลิตภัณฑ์ที่สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ส่งมาให้ตรวจสอบเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 2569 จำนวน 3 ชุดตัวอย่าง กรมประมงตรวจสอบโดยเจ้าหน้าที่ที่มีความเชี่ยวชาญด้านอนุกรมวิธานสัตว์น้ำ และจัดทำรายงานผลส่งกลับให้ อย. ตั้งแต่วันที่ 6 พฤษภาคม 2569 โดยพบว่า
ชุดที่ 1 ผลิตภัณฑ์อาหารสำเร็จรูป บรรจุกระป๋อง ปลาแมคเคอเรลในซอสมะเขือเทศ ตราโบนัส จำนวน 10 กระป๋อง ผลการจำแนกชนิดทางกายภาพ พบเป็นปลาซาร์ดีนในซอสมะเขือเทศทั้ง 10 กระป๋อง
ชุดที่ 2 ผลิตภัณฑ์อาหารสำเร็จรูปบรรจุกระป๋อง ไม่ติดฉลาก จำนวน 4 กระป๋อง ผลการจำแนกชนิดทางกายภาพ พบเป็นปลานิลในซอสมะเขือเทศ ทั้ง 4 กระป๋อง
ชุดที่ 3 ผลิตภัณฑ์อาหารสำเร็จรูปบรรจุกระป๋อง ไม่ติดฉลาก จำนวน 6 กระป๋อง ผลการจำแนกชนิดทางกายภาพ พบเป็นปลานิลในซอสมะเขือเทศ ทั้ง 6 กระป๋อง
อธิบดีกรมประมงกล่าวว่า การจำแนกชนิดปลากระป๋องสามารถใช้หลักทางสัณฐานวิทยา ในการจำแนกปลานิลและปลาหมอคางดำได้ เนื่องจากปลาทั้งสองชนิดมีลักษณะจำเพาะตามหลักอนุกรมวิธาน เช่น จำนวนแถวเกล็ดเหนือเส้นข้างลำตัวที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน สำหรับการตรวจวิเคราะห์ด้วยลำดับเบสดีเอ็นเอ(DNA sequencing) นั้น เป็นอีกหนึ่งเทคนิคทางวิทยาศาสตร์ที่มีความจำเพาะ แต่การเตรียมตัวอย่างสำหรับการตรวจวิเคราะห์จะต้องผ่านกระบวนการที่ซับซ้อนในระดับโมเลกุล ใช้เวลานาน และมีค่าใช้จ่ายสูง จากนั้นจึงนำข้อมูลลำดับเบสดีเอ็นเอมาเปรียบเทียบกับฐานข้อมูลลำดับพันธุกรรม (GenBank) ซึ่งทั้งสองวิธีล้วนเป็นที่ยอมรับตามหลักวิทยาศาสตร์และมาตรฐานสากล
กรณีผลการตรวจของหน่วยงานอื่นแตกต่างจากผลการตรวจของกรมประมง ในทางวิชาการจำเป็นต้องพิจารณาว่าเป็นตัวอย่างจากรุ่นการผลิตเดียวกันหรือกระป๋องเดียวกันหรือไม่ เนื่องจากโรงงานอาจใช้วัตถุดิบจากหลายแหล่งในแต่ละรุ่นการผลิต และกรณีที่มีปัจจัยแวดล้อมของตัวอย่างที่ตรวจต่างกันก็ส่งผลให้มีผลการจำแนกชนิดที่แตกต่างกันได้ ส่วนการควบคุมคุณภาพอาหารและการตรวจสอบย้อนกลับแหล่งที่มาของวัตถุดิบ (Traceability) เป็นอำนาจหน้าที่ของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ซึ่งกำกับดูแลโรงงานผลิตอาหารภายใต้พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522
อธิบดีกรมประมง กล่าวเพิ่มเติมว่า กรมประมงมีกฎหมายควบคุมการครอบครองและเคลื่อนย้ายปลาหมอคางดำตามประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง กำหนดชนิดสัตว์น้ำที่ห้ามมีไว้ในครอบครอง พ.ศ. 2567 ทั้งนี้ ได้รับทราบข้อกังวลของสังคมเกี่ยวกับสถานการณ์การแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ และพร้อมเปิดกว้างรับข้อมูลจากทุกภาคส่วน ทั้งภาคประชาชน นักวิชาการ และหน่วยงานต่าง ๆ โดยกรมประมงประเมินความชุกชุม ปลาหมอคางดำในแหล่งน้ำธรรมชาติด้วยการสุ่มตัวอย่างปลาที่เป็นตัวแทนของทั้งลำน้ำ ตามหลักการโดยคิดเป็นค่าเฉลี่ยต่อพื้นที่แหล่งน้ำที่สุ่มตัวอย่าง ซึ่งปลาหมอคางดำมีพฤติกรรมรวมฝูง ในลำน้ำเดียวกัน จึงอาจพบปลาจำนวนมากหนาแน่นในบางพื้นที่ ขณะที่บางพื้นที่พบจำนวนน้อยหรือไม่พบ ผลสำรวจความชุกชุมในเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา
กรมประมงได้สุ่มสำรวจแหล่งน้ำธรรมชาติ 204 แหล่งน้ำใน 21 จังหวัดไม่พบการระบาด 2 จังหวัด (ปราจีนบุรี และปัตตานี) พื้นที่แพร่ระบาดความชุกชุมน้อย (น้อยกว่า 10 ตัว /100 ตารางเมตร) 9 จังหวัด (ตราด ฉะเชิงเทรา นนทบุรี กรุงเทพมหานคร สมุทรสงคราม นครปฐม ราชบุรี สงขลา และพัทลุง) ซึ่งมีค่าเฉลี่ยในช่วง 1-8 ตัว/100 ตารางเมตร พื้นที่แพร่ระบาดความชุกชุมปานกลาง (10-100 ตัว /100 ตารางเมตร) พบ 10 จังหวัด (จันทบุรี ระยอง ชลบุรี สมุทรปราการ สมุทรสาคร เพชรบุรี ประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร สุราษฎร์ธานี และนครศรีธรรมราช) โดยมีค่าเฉลี่ยในช่วง 11-88 ตัว/100 ตารางเมตร ทั้งนี้ ไม่พบพื้นที่การแพร่ระบาดมาก (มากกว่า 100 ตัว /100 ตารางเมตร) ซึ่งกรมประมงยินดีร่วมสำรวจพื้นที่กับภาคประชาชนเพื่อให้ได้ข้อมูลที่ครอบคลุมยิ่งขึ้น
ด้านมาตรการแก้ไขปัญหา กรมประมงยังคงดำเนินการอย่างบูรณาการในการกำจัดออกให้มากที่สุดแล้วนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ในรูปแบบอาหารคน (ปลาแดดเดียว ปลาร้า น้ำปลา) อาหารสัตว์ (ปลาป่น ปลาเหยื่อของปูทะเล) อาหารพืช (น้ำหมักชีวภาพ ปุ๋ยชีวภาพ) อีกทั้ง กรมประมงยังสร้างการรับรู้ด้านการแปรรูปเพื่อการบริโภค (ระยะที่ 2) ณ ตลาดนัดกรมประมงในวันที่ 14, 21 และ 28 สิงหาคม 2569 เพื่อเผยแพร่เมนูอาหารจากปลาหมอคางดำ อาทิ ทอดมัน ขนมจีน ซาโมซ่า ซาลาเปา ไส้อั่ว จ๊อปลา และปลาแดดเดียว นอกจากนี้ยังมีมาตรการกำจัดปลาหมอคางดำโดยใช้ปลานักล่า อาทิ ปลากะพงขาว ปลาอีกง
ด้านงบประมาณในการแก้ไขปัญหาปลาหมอคางดำ อธิบดีกรมประมงชี้แจงว่า กรมประมงได้เสนอคำของบประมาณปี 2570 วงเงินประมาณ 19.35 ล้านบาท ประกอบด้วย 4 กิจกรรมย่อย ได้แก่ 1) การประเมินความชุกชุมและการแพร่กระจายของปลาหมอคางดำในแหล่งน้ำธรรมชาติ 2) กิจกรรมลงแขกลงคลอง 3) การผลิตและปล่อยสัตว์น้ำผู้ล่าเพื่อกำจัดปลาหมอคางดำ และ 4) งานวิจัยเพื่อเพิ่มศักยภาพการควบคุมการแพร่กระจายปลาหมอคางดำด้วยชีวเทคนิค โดยกิจกรรมดังกล่าวเป็นกิจกรรมย่อยภายใต้โครงการบริหารจัดการทรัพยากรประมง จึงไม่ปรากฏเป็นรายการแยกในร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 แต่ยังคงมีการดำเนินงานในแผนงานดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง พร้อมทั้งเตรียมเสนอขอรับการสนับสนุนงบประมาณจากแหล่งทุนต่าง ๆ เพื่อให้การแก้ไขปัญหาเป็นไปอย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพ
อธิบดีกรมประมง กล่าวทิ้งท้ายว่า การแก้ปัญหาการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำเป็นภารกิจสำคัญที่ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง โดยยึดหลักวิชาการ ควบคู่กับการติดตามประเมินสถานการณ์อย่างใกล้ชิด เพื่อให้มาตรการต่าง ๆ สอดคล้องกับสภาพปัญหาและเกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมบูรณาการความร่วมมือกับทุกภาคส่วน เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูล องค์ความรู้ และร่วมพัฒนางานวิจัย ตลอดจนเปิดรับข้อเสนอแนะจากทุกฝ่าย นำมาปรับปรุงมาตรการให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น อันจะนำไปสู่การควบคุมและแก้ไขปัญหาปลาหมอคางดำที่มีประสิทธิภาพและเกิดผลสัมฤทธิ์ต่อไป
ปรากฏการณ์ “ซูเปอร์เอลนีโญ” คือสภาวะที่อุณหภูมิผิวน้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกเขตศูนย์สูตรอุ่นขึ้นผิดปกติมากกว่าระดับปกติ หลายฝ่ายคาดว่า ปรากฏการณ์นี้จะทำให้เกิดคลื่นความร้อนรุนแรง ภัยแล้งยาวนาน และปริมาณฝนลดลงกว่าปกติ 10-30% ผู้ที่จะอยู่รอดไม่ใช่ผู้ที่แข็งแกร่งที่สุด แต่คือผู้ที่ปรับตัวได้ดีที่สุด เกษตรกรชาวสวนผลไม้ควรรับมือกับภาวะโลกรวนสุดขั้วในครั้งนี้อย่างไรไปหาคำตอบได้จากบทสัมภาษณ์ ผศ.พาวิน มะโนชัย ผู้เชี่ยวชาญด้านลำไยของไทย ควรเตือนภัยล่วงหน้า ผศ.พาวิน มะโนชัย นักวิชาการด้านไม้ผล และเป็นอดีตรองอธิการบดี มหาวิทยาลัยแม่โจ้ กล่าวว่า ทุกวันนี้อุณหภูมิโลกปรับตัวสูงขึ้นทุกปี ในปี 2570 คาดว่าจะเกิดปรากฏการณ์เอลนีโญ ส่งผลให้เกิดคลื่นความร้อน อุณหภูมิสูง ส่งผลกระทบทุกระยะการเจริญเติบโตของไม้ผลและผลผลิตทางการเกษตร สำหรับสวนไม้ผล เช่น สวนลำไยและลิ้นจี่ หากเผชิญสภาพอากาศร้อนสุดขั้วและขาดแคลนน้ำ จะทำให้ผลแตก หลุดร่วงได้ง่าย “ภาครัฐควรประกาศเตือนเกษตรกรล่วงหน้าว่า ช่วงไหนจะเจอภัยแล้งหรือมีฝนตกชุก เพื่อหลีกเลี่ยงการเพาะปลูกพืชในช่วงเวลาดังกล่าว โดยเฉพาะช่วงฝนตกชุกมักทำให้เกิดโรคระบาดในพืชได้ หากเกษ
“วานิลลา” พืชมูลค่าสูงที่กระแสแรงไม่หยุดในไทยตอนนี้ ด้วยผลตอบแทนที่หอมหวาน ทำให้เริ่มเห็นการปลูกกระจายไปทั่วทุกภาค ทั้งเหนือ ใต้ กลาง อีสาน ปลดล็อกความเชื่อเดิมๆ ว่าปลูกยาก ย้อนไปเมื่อปลายเดือนที่แล้ว เทคโนโลยีชาวบ้าน เพิ่งพาไปดูแปลงปลูกของ “สวนพี่ยา บ้านสวนวานิลลา นครศรีธรรมราช” ที่กำลังนับถอยหลังเก็บผลผลิตปีแรก และนับเป็นสัญญาณนำร่องว่าพื้นที่ ‘ฝน 8 แดด 4’ อย่างภาคใต้ ก็ปลูกวานิลลาให้รอดและรุ่งได้ ล่าสุดขยายมาถึงจังหวัดชุมพร มีเกษตรกรหน้าใหม่ ควักทุนบุกเบิกปลูกวานิลลา 3 ไร่เต็ม ถือเป็นเจ้าแรกและเจ้าเดียวในจังหวัด ตอนนี้ต้นกำลังโตสวย รอเก็บเกี่ยวปีหน้า ซึ่งเจ้าของสวนพอใจกับผลลัพธ์มาก และมองไกลถึงขั้นว่า ถ้าผลผลิตรอบแรกออกมาเป็นที่น่าพอใจ ก็พร้อมลุยส่งเสริมให้คนชุมพรปลูกเพิ่ม เพื่อปั้นแบรนด์สร้างเอกลักษณ์ “วานิลลาใต้” สู่การส่งออก คุณธง-ธงชัย กาญจนชุมพล เจ้าของสวน Vanilla Topia ในตำบลตากแดด อำเภอเมืองชุมพร จังหวัดชุมพร ทายาทผู้สืบทอดธุรกิจร้านทองของครอบครัวมาตั้งแต่รุ่นคุณปู่คุณย่า ส่วนสายเลือดของการเป็นชาวสวนนั้น ถูกส่งต่อมาจากรุ่นคุณตา ซึ่งในอดีตนอกจากจะเปิดร้านทองแล้ว ท่านยังหยิบจับ
การปลูกต้นไม้ใหญ่ภายในบริเวณบ้าน ไม่ได้เป็นเพียงการเพิ่มพื้นที่สีเขียวหรือสร้างความร่มรื่นเท่านั้น แต่ยังช่วยลดอุณหภูมิภายในบ้าน ประหยัดพลังงาน และสร้างบรรยากาศที่น่าอยู่มากขึ้น อย่างไรก็ตาม หลายคนยังลังเลที่จะปลูกต้นไม้ขนาดใหญ่ เพราะกังวลว่ารากจะชอนไชทำลายพื้นบ้าน กำแพง หรือระบบท่อใต้ดิน ความจริงแล้ว ต้นไม้ไม่ได้มีรากที่สร้างปัญหาเหมือนกันทุกชนิด หากเลือกพันธุ์ไม้ให้เหมาะกับพื้นที่ มีระยะปลูกที่เหมาะสม และดูแลอย่างถูกวิธี ก็สามารถมีทั้งร่มเงา ความสวยงาม และความปลอดภัยต่อโครงสร้างบ้านได้ นอกจากนี้ ต้นไม้หลายชนิดยังมีความหมายเป็นสิริมงคลตามความเชื่อของคนไทย ช่วยเสริมความร่มเย็น ความเจริญ และความมั่นคงให้กับผู้อยู่อาศัย 🌿ต้นล่ำซำ ต้นล่ำซำ เป็นต้นไม้มงคลอีกชนิดหนึ่งที่หลายบ้านนิยมปลูก ทางฮวงจุ้ยถือว่าการปลูกต้นล่ำซำจะช่วยนำพาความเจริญรุ่งเรืองและความสำเร็จในหน้าที่การงานหรือธุรกิจต่างๆ มาให้แก่ผู้ปลูกและคนในบ้านด้วย ยังเป็นต้นไม้จัดสวนฟอร์มสวยที่นิยมปลูกในบริเวณบ้านเพื่อให้ร่มเงา อีกทั้งยังเป็นไม้ยืนต้นที่ใบไม่ค่อยร่วง ไม่ต้องคอยทำความสะอาดพื้นบ่อยๆ และลักษณะเป็นไม้เนื้อแข็ง ยืนต้นขนาดไม่
สมุทรสงคราม ฮือฮา สวนอินทผลัม แม่กลอง ปลูกในดินเค็ม-เติมขี้แดดนาเกลือ ผลหวานจัดจ้าน โดนใจผู้บริโภค ได้รับความนิยม แห่จองข้ามปี การันตีความอร่อย เปิดให้นักท่องเที่ยวชิมฟรีถึงสวน เมื่อพูดถึงจังหวัดสมุทรสงคราม ภาพจำของใครหลายคนคงหนีไม่พ้นผลไม้ขึ้นชื่ออย่างมะพร้าวน้ำหอม ส้มโอขาวใหญ่ และลิ้นจี่แม่กลอง ซึ่งล้วนเป็นพืชเศรษฐกิจที่สร้างชื่อเสียงให้จังหวัดมาอย่างยาวนาน แต่ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา มีผลไม้อีกชนิดหนึ่งที่กำลังได้รับความสนใจจากทั้งเกษตรกรและผู้บริโภค นั่นคือ “อินทผลัม” โดยเฉพาะในพื้นที่ตำบลลาดใหญ่ อำเภอเมืองสมุทรสงคราม ซึ่งเริ่มมีการปลูกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง พื้นที่แห่งนี้คือที่ตั้งของ “บ้านสวนอินทผลัมแม่กลอง” แหล่งปลูกอินทผลัมคุณภาพที่รวบรวมไว้ถึง 4 สายพันธุ์ จุดเด่นของสวนแห่งนี้อยู่ที่การปลูกอินทผลัมบนพื้นที่ดินเค็ม ซึ่งถือเป็นเอกลักษณ์ของพื้นที่ พร้อมบำรุงต้นด้วย “ขี้แดดนาเกลือ” วัสดุอินทรีย์จากนาเกลือที่อุดมด้วยแร่ธาตุ ช่วยเสริมคุณภาพผลผลิต ทำให้อินทผลัมมีรสชาติหวานเข้ม กลมกล่อม และเป็นที่ถูกใจของผู้บริโภค ด้วยจากสภาพอากาศที่ร้อนแล้งในปีนี้ ได้ส่งผลกระทบให้อินทผลัมพันธุ์โคไนซี่
