“เกษตรยุคใหม่” นำระบบ IoT ปรับใช้ภาคการเกษตร สู่ฟาร์มอัจฉริยะดียังไง

เมื่อพูดถึง “สตรอว์เบอร์รีญี่ปุ่น” หลายคนคงนึกถึงผลสีแดงสด ผิวสวยเป็นเงา กลิ่นหอมเฉพาะตัว และรสชาติหวานฉ่ำ จนกลายเป็นผลไม้พรีเมียมที่ได้รับความนิยมจากผู้บริโภคทั่วโลก ปัจจุบันสตรอว์เบอร์รีสายพันธุ์ญี่ปุ่นไม่ได้เป็นเพียงผลไม้ที่ต้องนำเข้าอีกต่อไป เพราะเกษตรกรไทยสามารถนำมาปลูกและพัฒนาคุณภาพผลผลิตได้ใกล้เคียงกับแหล่งกำเนิด ภายใต้การจัดการที่เหมาะสม ทั้งการควบคุมอุณหภูมิ ระบบน้ำ และการดูแลอย่างพิถีพิถันในทุกขั้นตอน ด้วยจุดเด่นด้านรสชาติ ความหอม และรูปลักษณ์ที่โดดเด่น ทำให้สตรอว์เบอร์รีญี่ปุ่นกลายเป็นพืชมูลค่าสูงที่สร้างรายได้ให้กับเกษตรกรได้ไม่น้อย โดยผลผลิตคุณภาพพรีเมียมสามารถจำหน่ายได้ในราคากิโลกรัมละหลักพันบาท เบื้องหลังผลสตรอว์เบอร์รีสีแดงสดที่หลายคนชอบใจนั้น ไม่ได้เกิดขึ้นจากโชคช่วย แต่เกิดจากความใส่ใจตั้งแต่การคัดเลือกสายพันธุ์ การเตรียมวัสดุปลูก การจัดการน้ำและธาตุอาหาร ไปจนถึงการดูแลสภาพแวดล้อมอย่างละเอียดในทุกวัน คุณบุญเกิด ยิ่งรักชัย ผู้ดูแล Boifarm ฟาร์มสตรอว์เบอร์รีญี่ปุ่น เล่าถึงจุดเริ่มต้นของฟาร์มแห่งนี้ว่า มาจากมิตรภาพระหว่างเจ้าของฟาร์มคือ คุณบอย-สยุมภู โตวัชรกุล กับเพื่อนช

แม้สถานีเกษตรหลวงอ่างขาง อำเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม่ จะเป็นพื้นที่สูงที่มีปริมาณฝนตกมากกว่า 1,200 มิลลิเมตรต่อปี แต่ปัญหาขาดแคลนน้ำยังคงเป็นโจทย์สำคัญของพื้นที่เกษตรบนดอย เนื่องจากน้ำฝนจำนวนมากไหลผ่านพื้นที่ลาดชันลงสู่ด้านล่างอย่างรวดเร็ว ก่อนจะถูกกักเก็บไว้ใช้ได้ทัน ขณะที่การสูบน้ำกลับขึ้นไปเก็บบนพื้นที่สูงต้องใช้ทั้งพลังงาน แรงงาน และต้นทุนจำนวนมาก โจทย์ “ฝนตกมาก แต่น้ำยังไม่เคยพอใช้” จึงกลายเป็นจุดเริ่มต้นให้ นายศุภบุตร โสตถิปรีดาวงศ์ นายภูรินท์ ปะวันเต และ นายกรทักษ์ บู่สุวรรณ์ นักศึกษาภาควิชาวิศวกรรมโยธา หลักสูตรนานาชาติ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี หรือ มจธ. พัฒนา ต้นแบบเก็บน้ำฝนสำหรับพื้นที่ลาดชันและห่างไกล โดยใช้สถานีเกษตรหลวงอ่างขางเป็นกรณีศึกษา ทีมออกแบบอุปกรณ์ที่มีลักษณะคล้าย “ร่ม” หรือ “ดอกไม้” สามารถกางออกเมื่อฝนตกเพื่อรับน้ำฝน และหุบเก็บเมื่อฝนหยุด เพื่อลดการปนเปื้อน ยืดอายุการใช้งาน และเปลี่ยนน้ำฝนที่เคยไหลทิ้งให้กลายเป็นแหล่งน้ำ เสริมสำหรับเกษตรกรบนพื้นที่สูงได้อย่างเหมาะสมกับสภาพพื้นที่จริง “โครงการนี้เริ่มจากการที่พวกเรากลับไปทำความเข้าใจปัญหาของพื้นที่จริงก่อน

เกษตรกรรมในศตวรรษนี้ไม่ได้เผชิญเพียงความท้าทายจากสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงเท่านั้น แต่ยังต้องรับมือกับปัญหาดินเสื่อมโทรมและดินเค็มที่กำลังขยายตัวในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่มีพื้นที่ดินเค็มนับล้านไร่ ส่งผลให้ผลผลิตลดลง ต้นทุนเพิ่มขึ้น และความหวังของเกษตรกรจำนวนไม่น้อยค่อยๆ เลือนหายไปพร้อมกับความอุดมสมบูรณ์ของผืนดิน ท่ามกลางความท้าทายดังกล่าว “ไบโอชาร์” กำลังถูกจับตามองในฐานะนวัตกรรม ที่อาจเปลี่ยนของเหลือทางการเกษตร ให้กลายเป็นเครื่องมือฟื้นฟูดินอย่างยั่งยืน โดย ดร.บัวหลวง ฝ้ายเยื่อ จากสถาบันวิจัยสิ่งแวดล้อมเพื่อความยั่งยืน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อธิบายว่า ไบโอชาร์ไม่ได้เป็นเพียงถ่านธรรมดา แต่เป็นวัสดุที่ถูกออกแบบมาเพื่อช่วยฟื้นฟูดิน เพิ่มผลผลิต และสร้างความยั่งยืนให้กับระบบเกษตรในระยะยาว ไบโอชาร์ ไม่ใช่ถ่านหุงต้มแต่คือเครื่องมือฟื้นฟูดิน ดร.บัวหลวง เล่าว่า แม้รูปลักษณ์ภายนอกไบโอชาร์จะคล้ายถ่านทั่วไป แต่ความแตกต่างสำคัญอยู่ที่วัตถุประสงค์การใช้งาน ถ่านหุงต้มถูกผลิตขึ้นเพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิงและให้พลังงานขณะที่ไบโอชาร์ถูกผลิตขึ้นเพื่อใช้ปรับปรุงคุณภาพดินโดยเฉพาะ ไม่ว่าจะเป็

นักวิจัยมหาวิทยาลัยมหิดล พัฒนานวัตกรรมแปรรูปกากกาแฟด้วยเทคโนโลยี HTC เปลี่ยนของเหลือทิ้งจากร้านกาแฟเป็นเชื้อเพลิงชีวภาพประสิทธิภาพสูง ช่วยลดต้นทุนพลังงานและการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ในยุคที่ภาคอุตสาหกรรมและสังคมกำลังมุ่งสู่แนวทางการพัฒนาอย่างยั่งยืน การเปลี่ยน “ขยะ” ให้กลายเป็น “ทรัพยากร” กำลังเป็นหนึ่งในแนวทางสำคัญของเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) ล่าสุด นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยมหิดลได้พัฒนานวัตกรรมเปลี่ยน “กากกาแฟ” ซึ่งเป็นของเหลือทิ้งปริมาณมหาศาล ให้กลายเป็น “เชื้อเพลิงชีวภาพ” มูลค่าสูง ช่วยลดปัญหาขยะอินทรีย์ พร้อมสร้างทางเลือกใหม่ด้านพลังงานสะอาดสำหรับภาคอุตสาหกรรมไทย ข้อมูลจากสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ระบุว่า ประเทศไทยมีผลผลิตกาแฟเฉลี่ยกว่า 22,500 ตันต่อปี ในช่วงปี 2561-2565 จากพื้นที่เพาะปลูกเฉลี่ยกว่า 270,000 ไร่ ส่งผลให้เกิดกากกาแฟจำนวนมากในกระบวนการบริโภคและแปรรูป ซึ่งส่วนใหญ่ยังไม่ได้รับการนำกลับมาใช้ประโยชน์อย่างเต็มศักยภาพ จากโจทย์ดังกล่าว จึงเกิดโครงการวิจัยที่ได้รับการสนับสนุนทุนจากหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนากำลังคน และทุนด้านการพัฒนาสถาบันอุ

หลายคนอาจคิดว่า การเริ่มต้นธุรกิจสักแห่งต้องอาศัยแผนงานที่รัดกุม เงินทุนจำนวนมาก หรือการมองเห็นโอกาสทางการตลาดที่แตกต่างจากคนอื่น แต่ในความเป็นจริงแล้ว ธุรกิจที่เติบโตอย่างงดงามหลายแห่ง กลับมีจุดเริ่มต้นที่เรียบง่ายกว่านั้นมากเพราะบางครั้ง เมล็ดพันธุ์แห่งความสำเร็จอาจงอกงามขึ้นจาก “ความสุขเล็กๆ” ที่เกิดจากการได้ทำในสิ่งที่รัก และค่อยๆ เติบโตตามกาลเวลา วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้าน จะมาแชร์เรื่องราวของ “ทำสวนกับมาดาม” ที่เป็นทั้งสวนผัก คาเฟ่ และพื้นที่สีเขียวกลางย่านพระราม 2 ที่ถือกำเนิดขึ้นจากความหลงใหลในต้นไม้ของเพื่อนสนิทสองคน คุณยุ้ย อภิรดี นกสุวรรณ และ คุณแหม่ม พัฐพศิญา ทิพย์สุมณฑา จากความชอบปลูกต้นไม้ในวันว่าง สู่การสร้างพื้นที่แห่งความสุขที่เปิดโอกาสให้ผู้คนได้สัมผัสธรรมชาติ เรียนรู้เรื่องการปลูกผัก และค้นพบคุณค่าของวิถีชีวิตที่เรียบง่ายท่ามกลางเมืองใหญ่ เมื่อความคลั่งไคล้ต้นไม้ เจอกับเพื่อนที่เข้าใจ จุดเริ่มต้นของ “ทำสวนกับมาดาม” เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่โลกกำลังเผชิญกับวิกฤตโควิด-19 ช่วงเวลาที่หลายคนต้องใช้ชีวิตอยู่ภายในบ้าน และเริ่มหันกลับมาให้ความสำคัญกับสุขภาพและคุณภาพอาหารที่รับประทาน

วันนี้อุตสาหกรรมเกษตรและอาหารไทยไม่ได้แข่งขันกันเพียงเรื่องความอร่อย แต่โดดเด่นด้วยนวัตกรรม คุณภาพ มาตรฐาน และความคิดสร้างสรรค์ มาร่วมเจาะลึกอนาคตอุตสาหกรรมเกษตรและอาหารไทย ที่กำลังได้รับความสนใจจากเวทีโลก ผ่านมุมมองของ คุณประสิทธิ์ บุญดวงประเสริฐ ประธานคณะผู้บริหาร (CEO) ของ บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) หรือ CPF  ซึ่งเป็นผู้นำธุรกิจเกษตรอุตสาหกรรมและอาหารครบวงจรระดับโลก ควบคุมคุณภาพได้ตั้งแต่ต้นน้ำจรดปลายน้ำ ตั้งแต่การวิจัยพันธุกรรมสัตว์ ธุรกิจอาหารสัตว์ การเลี้ยงสัตว์ในระบบปิดที่ทันสมัย ไปจนถึงการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อาหาร ขับเคลื่อนธุรกิจด้วยนวัตกรรม ความยั่งยืน และคุณภาพความปลอดภัยระดับสากล สถานการณ์ตลาดโลก ทุกประเทศเริ่มคิดถึง ความมั่นคงทางอาหารมากขึ้นเรื่อยๆ หากตัวเองทำไม่ได้ ไม่มีพื้นที่เพียงพอในการสร้างความมั่นคงทางอาหาร ก็มองหาพาร์ตเนอร์ที่ไว้ใจได้ เรื่องสิ่งแวดล้อมแม้มองดูว่าจะดร็อปลงไป เพราะประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ไม่ได้ให้ความสนใจมากนัก แต่จริงๆ แล้วประเทศในโซนยุโรปก็ยังคงเดินหน้าเหมือนเดิม แต่เพราะมี Crisis อาจจะเลื่อนการบังคับใช้ออกไปบ้าง ทุกวันนี้ ผู้คนทั่วโลก