จากความชอบต้นไม้ที่อยากนำมาตกแต่งบ้าน สู่การเรียนรู้ปลูกไม้แปลกไม้หายากอย่างจริงจัง จนต่อยอดเป็นการเพาะขยายพันธุ์และจำหน่ายทั้งในประเทศและต่างประเทศ เรื่องราวของ คุณจอม-ศรุต สุวรรณภักดี นักแสดงหนุ่มเจ้าของความหลงใหลในไม้แปลกไม้หายาก จากเพจ Live with plants ที่เริ่มต้นเข้าสู่วงการต้นไม้จากความต้องการหาต้นไม้ประดับมาตกแต่งบ้าน จากนั้นค่อยๆ เรียนรู้เรื่องพรรณไม้ การขยายพันธุ์ และการทำตลาด จนมีสวนไม้สะสมเป็นของตัวเอง โดยเฉพาะไม้ใบกลุ่มฟิโลเดนดรอน มอนสเตอร่า และแอนทูเรียม ซึ่งเป็นกลุ่มไม้ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว และได้รับความสนใจจากนักสะสม สามารถเป็นอีกหนึ่งช่องทางสร้างรายได้ได้
เริ่มจากอยากได้ต้นไม้แต่งบ้าน
ก่อนก้าวเข้าสู่วงการไม้แปลก
คุณจอม เล่าให้ฟังว่า จุดเริ่มต้นของการปลูกไม้แปลกไม้หายาก ไม่ได้เกิดจากความต้องการทำธุรกิจ แต่เริ่มจากความชอบส่วนตัวที่อยากหาต้นไม้ประดับเข้ามาปลูกภายในบ้าน โดยเลือกต้นไม้ให้เหมาะกับมุมต่างๆ ของบ้าน ซึ่งตลาดต้นไม้แห่งแรกที่มีโอกาสไปเดินเลือกซื้อคือ ตลาดนัดจตุจักร
หลังจากนั้นจึงเริ่มรู้จักไม้ขุดล้อมจากหลายจังหวัด ทำให้ได้เห็นว่าต้นไม้แต่ละชนิด มีราคาจำหน่ายแตกต่างกันไปตามลักษณะและแหล่งที่มา คุณจอมจึงเริ่มซื้อไม้เข้ามาปลูกและสะสมมากขึ้น จากความสนใจในต้นไม้ทั่วไปจึงค่อยๆ พัฒนาไปสู่การเรียนรู้ไม้แปลกไม้หายากอย่างจริงจัง และกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการทำสวนมาจนถึงปัจจุบัน
“สำหรับกระแสไม้แปลกไม้หายาก ที่ได้รับความนิยมอย่างมาก ในช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19 ช่วงเวลาดังกล่าวจะทำให้ตลาดต้นไม้คึกคักขึ้น แต่สำหรับผมเป็นคนที่ชื่นชอบและปลูกต้นไม้มาก่อนแล้ว ไม่ได้เริ่มต้นเพราะกระแสที่เกิดขึ้น”
เมื่อความนิยมเพิ่มขึ้น ไม้ภายในสวนจึงขายดีตามไปด้วย ซึ่งคุณจอมมองว่าเป็นเรื่องที่ดี เพราะทำให้ผู้คนหันมาสนใจและศึกษาไม้แปลกไม้หายากมากขึ้น อีกทั้งยังได้เห็นว่าพืชกลุ่มนี้เป็นที่นิยมในต่างประเทศมานานแล้ว จากประสบการณ์ที่ได้เดินทางไปต่างประเทศ ทำให้เห็นการทำตลาดและการสะสมไม้ของผู้ที่ชื่นชอบอย่างจริงจัง
ลงทุนจากเงินหลักหมื่น
ค่อยๆ ขยายพันธุ์และต่อยอด
เมื่อเริ่มสนใจไม้แปลกไม้หายากมากขึ้น คุณจอม เล่าต่อว่า ทำให้ได้ทดลองซื้อไม้ทั้งจากแหล่งจำหน่ายในประเทศไทยและต่างประเทศเข้ามาปลูก เพื่อเรียนรู้วิธีดูแลและนำมาขยายพันธุ์ โดยไม่ได้เริ่มต้นด้วยเงินลงทุนจำนวนมาก แต่ค่อยๆ สะสมประสบการณ์จากต้นไม้ที่ตัวเองชื่นชอบ
“ตอนนั้นจำได้ว่าไม่ได้ลงทุนเยอะ ซื้อมาต้นละ 2,000 บาท ลงทุนไปด้วยเงิน 10,000 บาท พอเอามาทดลองเลี้ยงขยายพันธุ์ออกไป ไม้โตได้ระยะก็ขายออกไป ได้กำไรมาแล้ว ก็หาซื้อต้นใหม่ โดยดูว่าอันไหนเราชอบก็จะซื้อมาเก็บไว้ก่อน ทำมาเรื่อยๆ เพราะผมชอบจริงๆ”
แนวทางดังกล่าวทำให้การปลูกต้นไม้ไม่ได้หยุดอยู่เพียงการสะสม แต่กลายเป็นการเรียนรู้วงจรของการผลิต ตั้งแต่เลือกซื้อพันธุ์ไม้ ทดลองเลี้ยง ดูแลให้เติบโต ขยายพันธุ์ ไปจนถึงจำหน่ายเพื่อนำรายได้กลับมาซื้อไม้ชนิดใหม่ๆ เข้ามาเพิ่มเติม
อย่างไรก็ตาม การทำสวนไม้แปลกไม้หายาก ไม่ได้อาศัยเพียงความชอบหรือการเลือกต้นไม้ที่มีราคาสูงเท่านั้น แต่ยังต้องเรียนรู้ลักษณะเฉพาะของพืชแต่ละชนิด เพราะไม้ที่มีความต้องการในตลาด อาจมีวิธีขยายพันธุ์และสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมแตกต่างกันออกไป
เทคนิคขยายพันธุ์ไม้ Exotic
เลือกวัสดุปลูกให้เหมาะ ดูแลให้เติบโต
คุณจอม อธิบายว่า ไม้แปลกไม้หายากแต่ละชนิดมีวิธีขยายพันธุ์แตกต่างกัน ผู้ปลูกจึงต้องศึกษาลักษณะของต้นไม้ให้เข้าใจ เพื่อเลือกวิธีที่เหมาะสมและช่วยเพิ่มโอกาสให้ต้นไม้เติบโตได้ดี
สำหรับฟิโลเดนดรอนและมอนสเตอร่า นิยมขยายพันธุ์ด้วยการตัดยอดแล้วนำมาชำให้เกิดราก ส่วนแอนทูเรียมต้องให้ความสำคัญกับการดูแลเป็นพิเศษ เนื่องจากเป็นไม้ที่นำเข้ามาจากต่างประเทศ จึงต้องจัดสภาพแวดล้อมให้เหมาะสมกับการเจริญเติบโต โดยการขยายพันธุ์ที่ใช้ ได้แก่ การตัดใบและการเพาะเมล็ด
นอกจากการเลือกวิธีขยายพันธุ์แล้ว จำนวนใบและความสมบูรณ์ของต้นพันธุ์ก็เป็นอีกปัจจัยที่ต้องพิจารณา โดยกิ่งที่ตัดออกมาควรมีใบติดยอดอย่างน้อย 3 ใบ และใบเหล่านั้นต้องมีความแข็งแรง ไม่ใช่ใบอ่อนที่กำลังคลี่ออกจากยอด เพราะการเลือกส่วนของต้นที่เหมาะสม เป็นส่วนหนึ่งของการเตรียมต้นไม้ให้พร้อมสำหรับการขยายพันธุ์
ในขั้นตอนการขยายพันธุ์ คุณจอมเลือกใช้เพอร์ไลท์และพีทมอสเป็นวัสดุหลักสำหรับอบไม้หลังตัดมาชำ โดยระยะเวลาในการดูแลขึ้นอยู่กับสภาพรากของต้นไม้ หากเป็นต้นที่มีรากติดมาเป็นจำนวนมาก ก็แทบไม่จำเป็นต้องอบไม้ แต่หากเป็นรากอากาศ จะใช้เวลาอบประมาณ 4 สัปดาห์ จากนั้นจึงเปิดปากถุงเพื่อให้ต้นไม้ค่อยๆ ปรับตัวเข้ากับสภาพอากาศภายนอก
ส่วนต้นไม้ที่เติบโตจนมีขนาดใหญ่ขึ้น คุณจิมจะใช้วัสดุปลูกที่ผสมใบก้ามปู พร้อมเติมปุ๋ยละลายช้า เพื่อช่วยให้ต้นไม้ได้รับธาตุอาหารอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ การดูแลยังต้องพิจารณาความต้องการของไม้แต่ละชนิดร่วมด้วย เพราะต้นไม้ที่มีถิ่นกำเนิดและลักษณะการเจริญเติบโตต่างกัน อาจต้องการสภาพแวดล้อมไม่เหมือนกัน
“สำหรับโรคและแมลงศัตรูพืชที่เข้ามาทำลายไม้ภายในสวน ส่วนใหญ่ก็จะมีเชื้อราสนิม และแมลงส่วนใหญ่เป็นแมลงตามฤดูกาลหลักๆ ก็จะมีเพลี้ยแป้ง ทำการป้องกันไปตามอาการที่เกิดขึ้น ตั้งแต่ควบคุมดูแลหรือทำลายทิ้งทันที”
ปั้นตลาดไม้ Exotic ขายหลักร้อย-หลักแสน
ยายฐานลูกค้าสู่ต่างประเทศ
เมื่อมีต้นไม้ที่ขยายพันธุ์ได้มากขึ้น คุณจอมจึงเริ่มนำไม้ไปจำหน่ายตามสถานที่ต่างๆ ด้วยการออกร้านและตั้งบูธ รวมถึงตลาดต้นไม้ที่ตลาดนัดจตุจักร ซึ่งทำให้สวนเริ่มเป็นที่รู้จักและมีลูกค้าติดตามมากขึ้น
ต่อมาได้ขยายช่องทางการขายในรูปแบบออนไลน์ ด้วยการสร้างเพจเฟซบุ๊กชื่อ Live with plants เพื่อให้ลูกค้าสามารถติดตามต้นไม้และเลือกซื้อได้สะดวกขึ้น โดยไม้ที่ได้รับความนิยมในสวน 3 กลุ่มหลัก ได้แก่ ฟิโลเดนดรอน มอนสเตอร่า และแอนทูเรียม ซึ่งแต่ละชนิดมีราคาแตกต่างกันไปตามสายพันธุ์และลักษณะของต้น ตั้งแต่หลักร้อยบาทไปจนถึงหลักแสนบาท
อย่างไรก็ตาม การจำหน่ายไม้แปลกไม้หายาก ไม่ได้พิจารณาเฉพาะความสวยงามของใบหรือความด่างเท่านั้น แต่ยังให้ความสำคัญกับรูปทรงของต้นหรือฟอร์มต้นด้วย คุณจอมจึงต้องดูแลต้นไม้ให้เติบโตจนมีขนาดและลักษณะตรงกับความต้องการของลูกค้า ซึ่งบางต้นหลังจากขยายพันธุ์แล้ว อาจต้องใช้เวลาดูแลเกือบ 1 ปี ก่อนจะพร้อมจำหน่าย
ปัจจุบันตลาดของสวนไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะในประเทศไทย แต่ยังมีลูกค้าจากต่างประเทศติดต่อเข้ามาสอบถามและสั่งซื้ออย่างต่อเนื่อง สะท้อนให้เห็นว่าไม้แปลกไม้หายากเป็นตลาดเฉพาะกลุ่มที่ให้ความสำคัญกับสายพันธุ์ คุณภาพ และลักษณะของต้นไม้เป็นอย่างมาก
นอกจากรายได้จากการจำหน่ายต้นไม้แล้ว การได้พบปะผู้ที่ชื่นชอบไม้ชนิดเดียวกัน ยังเป็นอีกส่วนหนึ่งที่ทำให้คุณจอมได้เรียนรู้และพัฒนาตัวเองอยู่เสมอ โดยเฉพาะการออกร้านซึ่งเปิดโอกาสให้ได้พูดคุยกับนักสะสมและผู้ที่มีประสบการณ์ในวงการ
“จากการที่ผมได้ออกร้าน มันทำให้ผมได้รู้ว่ากลุ่มคนที่เขาชอบไม้ชนิดนี้ เขาก็ชอบกันอย่างจริงๆ ไม่ได้มีแต่คนเล่นหน้าใหม่ๆ แต่เรียกได้ว่าลูกค้าบางท่านเป็นผู้เชี่ยวชาญ ผมก็แลกเปลี่ยนประสบการณ์กับพี่ๆ เขา ทำให้รู้ว่าพี่ๆ เขาใจดีให้คำตอบในสิ่งที่เราอยากจะรู้”
แนะปลูกไม้ Exotic เริ่มจากความชอบ
ค่อยๆ ต่อยอดสู่การสร้างรายได้
สำหรับผู้ที่สนใจอยากปลูกไม้แปลกไม้หายากเพื่อสร้างรายได้ คุณจอมแนะนำว่า สิ่งสำคัญที่สุดคือการเริ่มต้นจากความชอบก่อน ไม่จำเป็นต้องลงทุนจำนวนมาก หรือรีบเข้าสู่การซื้อขายตั้งแต่แรก แต่สามารถเริ่มจากการเลือกต้นไม้ที่ชอบมาปลูกตกแต่งบ้าน แล้วจึงค่อยๆ ศึกษาวิธีดูแลและเรียนรู้ธรรมชาติของต้นไม้แต่ละชนิด
เมื่อปลูกเลี้ยงไปเรื่อยๆ จนสามารถขยายพันธุ์ได้และมีจำนวนต้นไม้เพิ่มขึ้น หากเริ่มมีผู้สนใจสอบถามเพื่อขอซื้อ ก็อาจเป็นจุดเริ่มต้นของการต่อยอดไปสู่การสร้างรายได้ในอนาคต
เรื่องราวของคุณจอม จึงเป็นตัวอย่างของการเปลี่ยนความชอบให้กลายเป็นการเรียนรู้และลงมือทำอย่างต่อเนื่อง จากจุดเริ่มต้นที่เพียงอยากมีต้นไม้สวยๆ ไว้ในบ้าน สู่การสะสมพันธุ์ไม้ การขยายพันธุ์ และการสร้างตลาดของตัวเอง โดยมีความชอบเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญ
เพราะบางครั้ง จุดเริ่มต้นของอาชีพใหม่อาจไม่ใช่การมองหาว่า จะทำอะไรให้ได้เงินมากที่สุด แต่เป็นการเริ่มจากสิ่งที่เรารัก ทำความเข้าใจให้ลึกซึ้ง และค่อยๆ พัฒนาทักษะจนสามารถสร้างคุณค่าให้กับสิ่งนั้นได้อย่างแท้จริง
หากต้องการข้อมูลเพิ่มเติม ติดต่อสอบถามได้ที่เพจ Facebook : Live with plants
ผู้เขียน : สุรเดช สดคมขำ
ในสวนหรือพื้นที่เกษตรหลังจากการตัดแต่งกิ่งไม้ เก็บเกี่ยวผลผลิต หรือกำจัดวัชพืช มักมีเศษวัสดุเหลือทิ้งจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นกิ่งไม้ ใบไม้ แกลบ ซังข้าวโพด เปลือกผลไม้ หรือเศษพืชต่างๆ หลายพื้นที่เลือกกำจัดด้วยการเผาทิ้ง ซึ่งนอกจากจะไม่ได้ใช้ประโยชน์จากวัสดุเหล่านั้นแล้ว ยังอาจก่อให้เกิดควันและมลพิษทางอากาศ อีกทางเลือกหนึ่งที่สามารถทำได้ในระดับครัวเรือนและฟาร์ม คือการนำเศษวัสดุเหล่านี้มาผ่านกระบวนการ “ไพโรไลซิส (Pyrolysis)” หรือการให้ความร้อนกับวัสดุชีวมวลในสภาวะที่มีออกซิเจนน้อย เพื่อเปลี่ยนวัสดุอินทรีย์ให้กลายเป็น ถ่านชีวภาพ หรือ Biochar ถ่านชีวภาพไม่ได้เป็นเพียง “ถ่าน” ที่นำมาเผาแล้วใช้เป็นเชื้อเพลิง แต่เป็นวัสดุคาร์บอนที่สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ในดิน ช่วยเพิ่มพื้นที่ผิวในดิน และเป็นแหล่งอาศัยของจุลินทรีย์ได้ จึงถูกนำมาประยุกต์ใช้ในงานเกษตรเพื่อช่วยปรับปรุงคุณสมบัติของดินและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากร ที่สำคัญ เกษตรกรสามารถเริ่มต้นจากวัสดุที่มีอยู่ในสวน ไม่จำเป็นต้องซื้อวัตถุดิบใหม่ และสามารถทำในระดับเล็กเพื่อทดลองกับแปลงของตัวเองก่อนได้ Biochar หรือถ่านชีวภาพ คือวัสดุคาร์บอนที่ได้จา
คุณศิริวัฒน์ ศรีสระคู อายุ 65 ปี กำลังศึกษาปริญญาโท จากมหาวิทยาลัยรามคําแหง อาชีพปลูกสวนป่า อยู่บ้านเลขที่ 144 หมู่ที่ 4 ตําบลกําแพง อําเภอเกษตรวิสัย จังหวัดร้อยเอ็ด โทรศัพท์ (087) 947-0812 ผลงานดีเด่น ความคิดริเริ่มและความพยายามฟันฝ่าอุปสรรคในการสร้างผลงาน ในปี 2538 มีเจ้าหน้าที่ป่าไม้จากสํานักงานป่าไม้ จังหวัดร้อยเอ็ด เข้ามาส่งเสริมให้มีการปลูกป่าในที่ดินของตนเอง จึงได้ตัดสินใจปลูกไม้ประดู่ซึ่งเป็นไม้ถิ่นเดิม จํานวน 28 ไร่ โดย มีการศึกษาหาความรู้พลิกฟื้นผืนไร่เป็นสวนป่าและไม้ผล มีการใช้พื้นที่อย่างเต็มศักยภาพ โดยปลูกไม้มีค่าทางเศรษฐกิจร่วมกับไม้ผลและพืชเกษตร เช่น – ไม้เศรษฐกิจรอบตัดฟันปานกลาง – ไม้เศรษฐกิจรอบตัดฟันสั้น ได้แก่ วิธีเจาะบ่อน้ำบาดาลมาใช้ในสวนป่า สวนผลไม้ และพืช ไม้ยูคาลิปตัส – ไม้ผล ได้แก่ มะม่วง – พืชเกษตร ได้แก่ กระชาย ขิง ข่า ฯลฯ มีการนํานวัตกรรมมาใช้ในสวนป่า โดยการระหว่างรอผลผลิตจากไม้สวนป่าที่ปลูก โดยการใช้ใบเลื่อยกลมแบบประยุกต์ติดตั้งกับเครื่องตัดหญ้าแบบสะพายไหล่มาประยุกต์ใช้ในการทําไม้ออก สามารถลดต้นทุนและระยะเวลาในการทําไม้ออกได้เป็นอย่างดี มีการบริหารจัดการระบบน
การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ส่งให้สภาพอากาศแปรปรวนและอุณหภูมิของโลกสูงขึ้น ทำให้เกิดภาวะโลกร้อนหรือ “โลกเดือด” นั้นมีสาเหตุสำคัญจากการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการดำเนินกิจกรรมของมนุษย์ โดยเฉพาะในภาคอุตสาหกรรม ประเทศไทยได้นำเสนอ โมเดลเศรษฐกิจ BCG (Bio-เศรษฐกิจชีวภาพ, Circular-เศรษฐกิจหมุนเวียน, Green-เศรษฐกิจสีเขียว) บนเวทีการประชุมความร่วมมือทางเศรษฐกิจในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก (APEC 2022) เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจ สร้างการเติบโตของประเทศ และตอบโจทย์เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของโลก โดยประเทศไทยตั้งเป้าลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิลงร้อยละ 47 ภายในปี ค.ศ. 2035 และมีเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ในปี ค.ศ. 2050 รู้จัก “คาร์บอนเครดิต” “คาร์บอนเครดิต” (Carbon Credit) เป็นหนึ่งในมาตรการที่ไทยใช้เป็นเครื่องมือการพัฒนาอย่างยั่งยืนตามโมเดล BCG โดยตลาดซื้อ-ขายคาร์บอนเครดิต เป็นหนึ่งในกลไกสำคัญที่จะช่วยลดก๊าซเรือนกระจกเพื่อแก้ปัญหาโลกร้อน ในประเทศไทยตลาดคาร์บอนถูกกำหนดไว้ในแผนแม่บทรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ พ.ศ. 2558-2593 สำหรับประเทศไทยดำเนินงานผ่านโครงการ ลดก๊าซเรือ
หลายคนมีความฝันอยากเป็นนายตัวเอง ที่ไม่ต้องทำงานประจำไปจนถึงวัยเกษียณ ไม่ต้องเป็นลูกจ้างใคร มีเวลาอิสระ หนึ่งในนั้นเขาประสบความสำเร็จจาก ‘ธุรกิจการเกษตร’ ที่ เริ่มต้นจากศูนย์ โดยอดีตเขาเป็นหนุ่มวิศวะที่กลับมาพลิกโฉมพื้นที่ 2 ไร่ของตัวเอง ด้วยแนวคิด ‘ผู้ประกอบการในการทำเกษตร’ ที่จะสร้างรายได้จากพื้นที่ตรงนี้ยังไงให้คุ้มค่าที่สุด คุณพันธ์-คำพันธ์ แก้วมา เจ้าของ สองไร่ สโลว์ไลฟ์ ฟาร์ม จุดเริ่มต้นมาจากอยากมีธุรกิจที่เป็นของตัวเอง คุณพันธ์มีความคิดแรกเริ่มว่า ตนเองมีที่ดินแต่เป็นต้นทุนพื้นฐาน แต่จะทำอย่างไงให้ก่อเกิดรายได้ จึงกลายเป็นจุดเริ่มต้นที่กลับไปพัฒนาที่ดินและผันตัวทำเกษตรตามแนวคิดเกษตรทฤษฎีใหม่ ที่มีการจัดสรรพื้นที่แบ่งเป็น 4 ส่วน โดยส่วนที่หนึ่งเป็นบ่อกักเก็บน้ำ 30 เปอร์เซ็นต์ ปลูกข้าว 30 เปอร์เซ็นต์ ปลูกพืชเลี้ยงสัตว์ 30 เปอร์เซ็นต์ และที่อยู่อาศัย 10 เปอร์เซ็นต์ ใน 1 พื้นที่ จุดเริ่มต้นของ “สองไร่ สโลว์ไลฟ์ ฟาร์ม” คุณพันธ์ เล่าว่า “ผมมองตัวผมเป็นผู้ประกอบการ โดยเอาแนวคิดของผู้ประกอบการมาใช้ ผมไม่ได้เป็นเกษตรกรแต่อาชีพที่ทำอิงมาจากเกษตรกร โดยผมคิดเหมือนคนญี่ปุ่นเวลาที่ทำเกษตร ป
