ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของภาคเกษตรไทย ทั้งปัญหาการขาดแคลนแรงงาน ต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น และสังคมผู้สูงอายุที่กำลังขยายตัว การนำเทคโนโลยีและเครื่องจักรกลการเกษตรเข้ามาช่วยจัดการแปลงเพาะปลูก จึงเป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำคัญของเกษตรกรยุคใหม่ เพราะนอกจากจะช่วยลดภาระการใช้แรงงานแล้ว ยังเพิ่มความรวดเร็วและความแม่นยำในการทำงาน ตั้งแต่ขั้นตอนการเตรียมแปลงไปจนถึงการปลูก ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการผลิตพืชให้มีคุณภาพและได้มาตรฐานสม่ำเสมอ
คุณเนย-ชุตินันท์ ศรีปัญญา นักวิจัย KUBOTA Solutions กล่าวว่า ปัจจุบันประเทศไทยกำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ ขณะที่จำนวนแรงงานภาคเกษตรมีแนวโน้มลดลง เทคโนโลยีและนวัตกรรมจึงเข้ามามีบทบาทมากขึ้น ในการช่วยให้การทำเกษตรเป็นเรื่องที่สะดวกและเข้าถึงได้ง่ายกว่าเดิม โดยเฉพาะการนำเครื่องจักรกลเข้ามาช่วยทดแทนแรงงานในกระบวนการผลิต ซึ่งจะเป็นส่วนสำคัญในการพัฒนาภาคเกษตรในอนาคต
การพัฒนาเทคโนโลยีเกษตรสมัยใหม่ จึงมุ่งเชื่อมโยงองค์ความรู้เข้ากับการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ทั้งด้านแรงงาน เวลา ต้นทุน และคุณภาพผลผลิต พร้อมนำเสนอรูปแบบการปลูกพืชมูลค่าสูง เพื่อให้เกษตรกรมองเห็นความเชื่อมโยงระหว่างการวางแผนการผลิตกับโอกาสในการต่อยอดทางธุรกิจ
รถปลูกผัก 2 แถว ปรับระยะได้
ปลูกได้ทั้งผักและไม้ดอก
คุณเนย เล่าต่อว่า หนึ่งในนวัตกรรมเครื่องจักรกลการเกษตร ที่ช่วยตอบโจทย์การปลูกพืชผักและไม้ดอก คือ รถปลูกผักคูโบต้า KP-202 จากบริษัท สยามคูโบต้า คอร์ปอเรชั่น จำกัด ซึ่งออกแบบมาเพื่อช่วยเพิ่มความสะดวกและรวดเร็วในการย้ายกล้าลงแปลง ลดการพึ่งพาแรงงานคน และควบคุมระยะปลูกให้มีความแม่นยำสม่ำเสมอ เหมาะสำหรับเกษตรกรที่ต้องการพัฒนาการผลิตให้เป็นระบบมากขึ้น
คุณเนย อธิบายว่า หลักการทำงานของเครื่องจักรชนิดนี้ เป็นการปลูกโดยใช้ต้นกล้าที่เพาะเตรียมไว้ล่วงหน้า เกษตรกรต้องนำเมล็ดพันธุ์มาเพาะในถาดเพาะกล้าจนได้ต้นกล้าที่มีความพร้อม จากนั้นจึงนำมาใส่ในเครื่องเพื่อย้ายปลูกลงแปลง โดยเครื่องสามารถปลูกได้พร้อมกัน 2 แถว และปรับระยะห่างระหว่างแถวได้ถึง 9 ระดับ เพื่อให้เหมาะสมกับชนิดพืชและรูปแบบการจัดการแปลงของเกษตรกร
“จุดเด่นของรถปลูกผักคูโบต้า KP-202 อยู่ที่การออกแบบให้สามารถปรับระยะปลูกได้อย่างยืดหยุ่น ระยะห่างระหว่างแถวได้ 9 ระดับ ตั้งแต่ 27-66 เซนติเมตร รองรับรูปแบบการปลูกที่แตกต่างกัน ปลูกพืชได้หลากหลายชนิด ทั้งพืชผักและไม้ดอกไม้ประดับ เช่น ผักสลัด พริก มะเขือ มะเขือเทศ แตงโม กะหล่ำปลี ดอกคัตเตอร์ และดอกดาวเรือง”
อย่างไรก็ตาม การใช้เครื่องจักรให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด จำเป็นต้องเริ่มจากการเตรียมต้นกล้าให้มีความพร้อม เกษตรกรจึงควรเพาะหรืออนุบาลต้นกล้าให้มีระบบรากแข็งแรงก่อนนำมาใช้งาน โดยทั่วไปต้นกล้าควรมีอายุประมาณ 15-28 วัน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับชนิดพืชและระยะเวลาที่เหมาะสมในการย้ายปลูก
คุณเนยยกตัวอย่างว่า ผักสลัดที่เพาะในถาดก่อนนำลงแปลงจะใช้เวลาเตรียมกล้าประมาณ 20 วัน ส่วนพืชอย่างพริก มะเขือ มะเขือเทศ แตงโม และกะหล่ำปลี ก็สามารถใช้เครื่องจักรชนิดนี้ช่วยย้ายกล้าลงแปลงได้เช่นกัน โดยต้องพิจารณาความสมบูรณ์ของต้นกล้าและความเหมาะสมของแต่ละชนิดพืชเป็นหลัก
ไม่จำเป็นต้องยกร่องทุกแปลง
เลือกวิธีปลูกให้เหมาะกับพื้นที่
อีกหนึ่งความยืดหยุ่นของ KP-202 คือ สามารถเลือกใช้งานให้เหมาะกับสภาพพื้นที่ได้ โดยไม่จำเป็นต้องยกร่องแปลงทุกครั้ง สำหรับพื้นที่ที่มีระบบระบายน้ำดีและไม่มีความเสี่ยงน้ำท่วมขัง เกษตรกรสามารถเตรียมดินและใช้เครื่องปลูกบนแปลงทั่วไปได้ ช่วยลดขั้นตอนและระยะเวลาในการเตรียมแปลง
อย่างไรก็ตาม หากเป็นพื้นที่ที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดน้ำขัง การยกร่องยังคงมีความสำคัญ เพราะช่วยลดโอกาสที่รากพืชจะได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมขัง นอกจากนี้ เครื่องยังสามารถปรับระดับความสูงต่ำให้สอดคล้องกับรูปแบบแปลง จึงรองรับการทำงานทั้งในพื้นที่ราบและพื้นที่ที่มีการยกร่องได้
“พื้นที่ไหนที่เสี่ยงน้ำขัง การยกร่องก่อนปลูกก็ถือว่ายังมีความสำคัญ เพื่อไม่ให้พืชได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมขัง เครื่องจักรนี้สามารถปรับระดับความสูงต่ำได้ จึงนำไปใช้กับแปลงยกร่องได้เช่นกัน ส่วนพื้นที่ที่ไม่เสี่ยงน้ำขังก็สามารถปลูกบนแปลงทั่วไปได้เลย แต่ก่อนปลูกยังจำเป็นต้องพรวนดินเพื่อเตรียมสภาพแปลงให้เหมาะสมกับการเจริญเติบโตของพืช”
ปลูกได้วันละ 4 ไร่
เพิ่มความสม่ำเสมอในการผลิต
ด้านประสิทธิภาพการทำงาน คุณเนยให้ข้อมูลว่า รถปลูกผัก KP-202 สามารถทำงานได้ประมาณ 4 ไร่ต่อวัน ขึ้นอยู่กับสภาพพื้นที่ การเตรียมแปลง และความพร้อมของต้นกล้า โดยหัวใจสำคัญคือเกษตรกรต้องพรวนดินและเตรียมพื้นที่ให้เรียบร้อยก่อน เมื่อแปลงพร้อมแล้วจึงนำเครื่องจักรเข้าทำงานได้ทันที
“การปลูกด้วยเครื่องนี้ 1 วัน จะได้ประมาณ 4 ไร่ การปลูกที่ดีต้องพรวนดินให้พร้อมก่อน เมื่อเตรียมแปลงเรียบร้อยแล้วก็สามารถใช้เครื่องปลูกได้เลย จุดที่แตกต่างจากการใช้แรงงานคนคือ เครื่องสามารถกำหนดระยะปลูกได้อย่างเป็นระบบ หากใช้คนปลูกให้มีระเบียบและได้ระยะสม่ำเสมอ ก็อาจต้องมีอุปกรณ์ช่วยกำหนดแนว แต่เครื่องจักรสามารถทำงานในส่วนนี้ได้แม่นยำกว่า”
นอกจากความรวดเร็วแล้ว ความสม่ำเสมอของระยะปลูกยังเป็นปัจจัยสำคัญต่อการจัดการแปลงในระยะต่อไป เพราะต้นกล้าที่มีระยะห่างเหมาะสมช่วยให้เกษตรกรวางแผนการดูแลพืช การให้น้ำ การให้ปุ๋ย และการจัดการพื้นที่ได้ง่ายขึ้น อีกทั้งยังเป็นประโยชน์ต่อพืชที่ต้องการความสม่ำเสมอในการเจริญเติบโตหรือการผสมเกสร
คุณชุตินันท์กล่าวเพิ่มเติมว่า จุดได้เปรียบของเครื่องจักรคือความแม่นยำและความสม่ำเสมอในการปลูก ซึ่งช่วยให้การจัดการพื้นที่ต่อไร่เป็นระบบมากขึ้น โดยเฉพาะเกษตรกรที่ต้องการควบคุมระยะปลูกให้ใกล้เคียงกันทั้งแปลง เพื่อให้การดูแลและการจัดการผลผลิตเป็นไปในทิศทางเดียวกัน
สำหรับกำลังการทำงานเครื่องจักรชนิดนี้ คุณเนย บอกว่า สามารถช่วยทดแทนแรงงานคนได้ประมาณ 2-3 คน จึงเป็นอีกทางเลือกสำหรับเกษตรกรที่ต้องเผชิญกับปัญหาแรงงานขาดแคลน หรือต้องการลดภาระการใช้แรงงานในขั้นตอนการย้ายกล้าลงแปลง
เครื่องจักรที่เหมาะกับเกษตรกร
วางแผนผลิตได้ต่อเนื่อง
สำหรับราคาจำหน่ายของรถปลูกผักคูโบต้า KP-202 อยู่ที่ 399,999 บาท จึงเหมาะกับเกษตรกรที่มีพื้นที่เพาะปลูกค่อนข้างมาก มีการปลูกผักหรือพืชหมุนเวียนอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งปี และต้องการใช้เครื่องจักรเข้ามาช่วยลดภาระการทำงานในระยะยาว
คุณเนย บอกว่า การพิจารณาความคุ้มค่าในการลงทุน จึงควรมองมากกว่าความเร็วในการปลูก แต่ควรคำนึงถึงจำนวนพื้นที่ที่ใช้งานต่อปี ค่าแรงที่สามารถลดลงได้ ความถี่ในการใช้งาน และความสามารถในการวางแผนการผลิตให้มีความต่อเนื่อง เพราะปัจจัยเหล่านี้จะช่วยให้เกษตรกรประเมินได้ว่า เครื่องจักรตอบโจทย์รูปแบบธุรกิจของตนเองมากน้อยเพียงใด
รถปลูกผักคูโบต้า KP-202 จึงเป็นตัวอย่างของการนำเครื่องจักรกลการเกษตรเข้ามาช่วยพัฒนากระบวนการผลิต ตั้งแต่การกำหนดระยะปลูก การย้ายกล้า ไปจนถึงการจัดการแปลงให้มีความสม่ำเสมอ แม้เทคโนโลยีจะไม่สามารถทดแทนการวางแผนและความรู้ด้านการเพาะปลูกของเกษตรกรได้ทั้งหมด แต่สามารถเข้ามาเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยลดข้อจำกัดด้านแรงงาน และเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานได้อย่างเป็นรูปธรรม
เกษตรกรหรือผู้สนใจสามารถเข้าชมและเรียนรู้เทคโนโลยีการเกษตรเพิ่มเติมได้ที่คูโบต้าฟาร์ม จังหวัดชลบุรี หรือศึกษาข้อมูลได้ที่เว็บไซต์ https://www.siamkubota.co.th/kubotafarm/
มะนาว พืชคู่ครัวไทยที่แทบทุกบ้านขาดไม่ได้ ไม่ว่าราคาจะถูกหรือแพง ก็ยังเป็นวัตถุดิบสำคัญในชีวิตประจำวัน ขณะเดียวกัน สำหรับเกษตรกรผู้ปลูก มะนาวก็ถือเป็น “พืชปราบเซียน” ของใครหลายคนเช่นกัน เพราะในวงการมะนาว มีทั้งเกษตรกรหน้าใหม่หน้าเก่าวนเวียนเข้าออกกันอยู่ทุกวัน สะท้อนให้เห็นว่าความต้องการของตลาดยังมีต่อเนื่องตลอดทั้งปี เพียงแต่ราคามะนาวมีขึ้นมีลงตามฤดูกาล ใน 1 ปี มีทั้งช่วงราคาดีและช่วงราคาตกต่ำ ใครวางแผนการผลิตแม่น มองตลาดขาด ก็มีโอกาสทำกำไรได้ดี แต่หากปลูกตามกระแสโดยไม่มีข้อมูลรองรับ ก็อาจไปไม่รอดเช่นกัน จึงเรียกได้ว่า มะนาวเป็นพืชที่สร้างโอกาสมหาศาลให้กับคนที่ “จับทางถูก” แต่ก็อาจกลายเป็นฝันร้ายของคนที่ลงทุนโดยไม่ศึกษาตลาดให้ดีพอ คุณนิพนธ์ พรหมรักษ์ เจ้าของ “สวนมะนาวท้ายไร่” ต.เนินปอ อ.สามง่าม จ.พิจิตร คือหนึ่งในเกษตรกรรุ่นเก๋าที่อยู่ในวงการมะนาวมายาวนานกว่า 19 ปี โดยนำความรู้จากสายงานโปรแกรมเมอร์มาประยุกต์ใช้กับการบริหารสวน จุดเด่นคือการใช้ข้อมูลวิเคราะห์ตลาดและวางแผนการผลิตอย่างเป็นระบบ ทำให้ไม่ว่าสถานการณ์ราคามะนาวจะถูกหรือแพง ก็ยังสามารถบริหารจัดการสวนได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสร้
ในยุคที่ปุ๋ยแพงจนแบกต้นทุนไม่ไหว ทางรอดเดียวของเกษตรกรคือการพึ่งพาตัวเอง วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านพาไปเปิดสูตรปุ๋ยอินทรีย์สารพัดประโยชน์จาก คุณสมศักดิ์ เครือวัลย์ (ปราชญ์เกษตรเศรษฐกิจพอเพียง ปี 2558) เกษตรกรชาวสวนผลไม้ชั้นครูจากจังหวัดระยอง สูตรนี้ทำง่าย และตอบโจทย์คนรักต้นไม้ที่สุด เพราะผสมครั้งเดียวสามารถบำรุงได้ ทั้งพืชผักสวนครัว ไม้ผล ไม้ดอก ไม้ประดับ ยันไม้กระถางในบ้าน ทำอย่างไรมาดูกัน วิธีการผลิตปุ๋ยอินทรีย์ มีกระบวนการผลิต ดังนี้ 1.1 มูลสัตว์แห้งละเอียด 1 ส่วน “Advertiser” 1.2 แกลบดำ 1 ส่วน 1.3 อินทรียวัตถุอื่นๆ ที่หาได้ง่าย เช่น แกลบ ชานอ้อย ขี้เลื่อย เปลือกถั่วลิสง เปลือกถั่วเขียว และขุยมะพร้าว เป็นต้น อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือหลายอย่างรวมกัน 3 ส่วน 1.4 รำละเอียด 1 ส่วน 1.5 นำน้ำสกัดชีวภาพ 1 ส่วน+น้ำตาล 1 ส่วน + น้ำ 100 ส่วน คนจนละลายเข้ากันดี 1.6 กระสอบป่านเก่าๆ สำหรับคลุมปุ๋ยที่ผสมแล้ว 1.7 จอบ 1.8 พลั่ว และ 1.9 ฝักบัวรดน้ำ 2.1 เตรียมพื้นที่ผสมปุ๋ยบนพื้นซีเมนต์ หรือถ้าเป็นพื้นดินให้ปูผ้ายางเพื่อป้องกันปุ๋ยซึมลงดิน 2.2 นำเอาวัสดุต่างๆ มากองซ้อนกันเป็นชั้นๆ แล้วคลุกเคล้าจนเข้ากันดี 2
นางสาวปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยภายหลังลงพื้นที่ติดตามการดำเนินงานโครงการยกระดับสหกรณ์ยางด้วยนวัตกรรม ภายใต้แนวคิด “บูรณาการเกษตรนวัตกรรม เพื่อความยั่งยืนของชาวสวนยาง” ณ สหกรณ์กองทุนสวนยางตำบลเสอเพลอ จำกัด อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี ว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์มุ่งเน้นการยกระดับรายได้ คุณภาพชีวิต และความมั่นคงในการประกอบอาชีพของพี่น้องชาวสวนยาง โดยสถานการณ์ราคายางพาราในตลาดปี 2569 มีแนวโน้มปรับตัวสูงที่สุดในรอบ 10 ปี ซึ่งราคายางแผ่นรมควันชั้น 3 พุ่งสูงสุดถึง 97.90 บาท/กิโลกรัม, ยางแผ่นดิบ สูงสุด 93.50 บาท/กิโลกรัม, น้ำยางสด สูงสุด 89.95 บาท/กิโลกรัม และยางก้อนถ้วย 100% สูงสุด 82.17 บาท/กิโลกรัม นอกจากนี้ การยางแห่งประเทศไทย (กยท.) ได้บูรณาการร่วมกับกรมส่งเสริมสหกรณ์ กรมตรวจบัญชีสหกรณ์ และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสกลนคร ถ่ายทอดองค์ความรู้ผ่าน 4 ฐานนวัตกรรม (RAOT SMART AGRICULTURE) ได้แก่ นวัตกรรมการบริหารจัดการสวนยาง (SMART RUBBER INNOVATION), นวัตกรรมการเงินครัวเรือน (SMART MONEY), นวัตกรรมการบริหารสหกรณ์ (SMART COO
ท่ามกลางปัญหาขาดแคลนแรงงาน ต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น และวัชพืชที่เริ่มต้านทานสารกำจัดวัชพืช เทคโนโลยีหุ่นยนต์และปัญญาประดิษฐ์ (AI) จึงกลายเป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำคัญของภาคเกษตร ล่าสุด AgriPass Robotics บริษัทเทคโนโลยีการเกษตรจากอิสราเอล ร่วมมือกับ FYELD กลุ่มธุรกิจเครื่องจักรกลการเกษตรจากอิตาลี นำเทคโนโลยีหุ่นยนต์กำจัดวัชพืชอัจฉริยะเตรียมจัดแสดงในงาน EIMA International 2026 ซึ่งเป็นงานแสดงเครื่องจักรกลและนวัตกรรมการเกษตรระดับนานาชาติ AgriPass Robotics ก่อตั้งขึ้นในปี 2566 พัฒนาเทคโนโลยี Physical AI หรือปัญญาประดิษฐ์ที่สามารถรับรู้สภาพแวดล้อมและสั่งการอุปกรณ์ให้ลงมือปฏิบัติงานจริง โดยนำระบบการมองเห็นแบบเรียลไทม์ การประมวลผลข้อมูล และกลไกการทำงานที่ปรับเปลี่ยนได้ มาประยุกต์ใช้กับงานเกษตร เพื่อให้หุ่นยนต์ทำงานได้อย่างแม่นยำและยืดหยุ่น คล้ายการตัดสินใจของแรงงานเกษตรที่มีประสบการณ์ หุ่นยนต์แยกพืชปลูกออกจากวัชพืช กำจัดเฉพาะจุดโดยไม่ใช้สารเคมี เทคโนโลยีเชิงพาณิชย์ตัวแรกของบริษัท คือ RHIC (Robot of Human-Inspired Cultivation) หุ่นยนต์พรวนดินและกำจัดวัชพืชที่ผสานการทำงานของ AI ระบบกล้องตรวจจับภาพแบ
