เทคโนโลยีถนอมอาหารสุดล้ำจากญี่ปุ่น พลิกโฉมอุตสาหกรรมเกษตรและประมง

” ญี่ปุ่น” เป็นหนึ่งในผู้นำด้านนวัตกรรมอาหารของโลก เพราะมีระบบนิเวศที่แข็งแกร่งตั้งแต่พื้นฐานการวิจัย การรับรองผลิตภัณฑ์ ขณะเดียวกัน คนญุี่ปุ่นเปิดใจเรียนรู้เทคโนโลยีใหม่ๆ ที่ต่างวัฒนธรรมจากประเทศต่างๆ เพื่อนำมาพัฒนาต่อยอดจนกลายเป็นนวัตกรรมใหม่ของประเทศญี่ปุ่นในเวลาต่อมา ส่งผลให้ญี่ปุ่นมีการสร้างและพัฒนาอาหารของชาติตัวเองอย่างต่อเนื่องแล้วยังกลายเป็นสินค้าส่งออกทำเงินไปทั่วโลกอีกด้วย

ขณะเดียวกัน บริษัทเอกชนของญี่ปุ่น ก็มีการเชื่อมโยงการทำงานร่วมกับมหาวิทยาลัยต่างๆ เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีด้านอุตสาหกรรมอาหารด้วยเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องส่วนผสมอาหารและเทคโนโลยีการหมักที่ได้รับการยอมรับระดับสากล ปัจจัยเหล่านี้ช่วยให้ญี่ปุ่นสามารถพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์เทรนด์รักษ์สุขภาพ สังคมผู้สูงวัย และความยั่งยืนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เทคโนโลยีการถนอมอาหารสุดล้ำจากญี่ปุ่น

ท่ามกลางความกังวลที่เพิ่มขึ้นเกี่ยวกับการเติบโตของประชากรโลกและวิกฤตการณ์ด้านอาหาร ZEROCO บริษัทแห่งหนึ่งในญี่ปุ่นได้พัฒนาโซลูชันการเก็บรักษาด้วยความเย็นรูปแบบใหม่ ซึ่งถือเป็น “เทคโนโลยีการถนอมอาหารแบบที่สาม” ที่แตกต่างไปจากการแช่เย็นหรือการแช่แข็งแบบดั้งเดิม เทคโนโลยีนี้ไม่เพียงแต่ช่วยรักษาความสดใหม่ของอาหารเท่านั้น แต่ยังมีศักยภาพในการพลิกโฉมอุตสาหกรรมเกษตรและประมง รวมถึงระบบโลจิสติกส์และการกระจายสินค้าโดยรวม ซึ่งถือเป็นเครื่องมือใหม่ที่จะช่วยสร้างหลักประกันความมั่นคงทางอาหารให้แก่โลกได้

ซูชิที่ผ่านการละลายน้ำแข็งนี้ยังคงความสดใหม่ไว้ได้ แม้จะผ่านการแช่แข็งนานถึงหนึ่งเดือนหลังจากเก็บรักษาไว้ในระบบห้องเย็นของ ZEROCO โดยปกติแล้วซูชิมักถูกมองว่าไม่เหมาะกับการแช่เย็นหรือแช่แข็ง แต่เทคโนโลยีการถนอมอาหารของ ZEROCO ช่วยให้สามารถเก็บรักษาซูชิไว้ได้เป็นเวลานานโดยที่รสชาติและเนื้อสัมผัสยังคงเดิมไม่เปลี่ยนแปลง

วิกฤตการณ์ด้านอาหารเป็นปัญหาในระดับโลก ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่บางประเทศหรือบางภูมิภาคเท่านั้น จากการคาดการณ์ของสหประชาชาติ ประชากรโลกจะมีจำนวนสูงถึงประมาณ 9 พันล้านคนภายในปี ค.ศ. 2050 ซึ่งหมายความว่าความต้องการอาหารทั่วโลกย่อมจะเพิ่มสูงขึ้นตามไปด้วย อย่างไรก็ตาม ในแต่ละปีกลับมีอาหารที่ยังรับประทานได้ถูกทิ้งไปทั่วโลกมากกว่า 1 พันล้านตัน ดังนั้น การสร้างระบบการบริโภคอาหารแบบหมุนเวียนที่ก่อให้เกิดขยะน้อยที่สุด จึงมีความสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าการเพิ่มปริมาณการผลิตอาหาร ในแง่ของการป้องกันวิกฤตการณ์ด้านอาหารที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

ZEROCO Inc. บริษัทเทคโนโลยีด้านอาหารจากญี่ปุ่น กำลังแก้ไขปัญหานี้ด้วยเทคโนโลยีที่ได้รับแรงบันดาลใจมาจากวิธีการถนอมอาหารแบบดั้งเดิม ซึ่งพบได้ในภูมิภาคที่มีหิมะตกหนักของญี่ปุ่น ในพื้นที่ที่หิมะหนาและหนักทับถมกัน อุณหภูมิใต้กองหิมะจะคงอยู่ที่ระดับสูงกว่าจุดเยือกแข็งเล็กน้อย โดยมีความชื้นค่อนข้างสูง สภาพแวดล้อมตามธรรมชาตินี้ถูกนำมาใช้ในการเก็บรักษาผักและผลไม้มาอย่างยาวนาน ซึ่งช่วยให้ผลผลิตเหล่านี้คงความสดใหม่ไว้ได้โดยไม่แข็งตัวหรือแห้งกรอบ อีกทั้งยังช่วยเพิ่มความหวานตามธรรมชาติให้มากขึ้นอีกด้วย

ZEROCO ได้นำแนวคิดการถนอมอาหารแบบนี้มาพัฒนาต่อยอดจนสามารถจำลองและควบคุมสภาพแวดล้อมในการจัดเก็บได้ ซึ่งปัจจัยสำคัญไม่เพียงแค่อุณหภูมิที่ต่ำเท่านั้น แต่ยังรวมถึงระดับความชื้นด้วย การรักษาอุณหภูมิไว้ที่ประมาณ 0°C (32°F) ควบคู่ไปกับระดับความชื้นที่เกือบถึง 100% (ซึ่งเป็นสภาวะที่โอกาสเกิดหยดน้ำเกาะหรือน้ำค้างแข็งมีน้อยมาก) จะช่วยสร้างสภาวะที่เอื้อให้วัตถุดิบอาหารสดสามารถคงความสดใหม่ได้ยาวนานขึ้นอย่างมาก ที่น่าทึ่งคือ ผักและผลไม้สดที่เก็บรักษาภายใต้สภาวะเช่นนี้สามารถคงเนื้อสัมผัสและรสชาติไว้ได้นานหลายเดือน

ภายในคลังสินค้าควบคุมอุณหภูมิของ ZEROCO จุดเด่นของเทคโนโลยีนี้คือความสามารถในการรักษาบรรยากาศภายในห้องให้มีอุณหภูมิอยู่ที่ประมาณ 0°C (32°F) โดยมีความชื้นเกือบ 100% ตลอดทั้งพื้นที่

“ปัจจัยสำคัญที่สุดที่นำไปสู่การนำเทคโนโลยีนี้มาใช้ในเชิงพาณิชย์ คือความสำเร็จของเราในการจำลองสภาพแวดล้อมสำหรับการจัดเก็บสินค้าขึ้นมาในระดับขนาดใหญ่” คุสุโมโตะ ชูจิโร ประธานและซีอีโอของบริษัท ZEROCO กล่าว

ปัจจุบันบริษัทดำเนินงานคลังสินค้าในจังหวัดฮอกไกโด (พื้นที่ 165 ตารางเมตร) จังหวัดโทคุชิมะ (พื้นที่ 330 ตารางเมตร) และจังหวัดคุมาโมโตะ (พื้นที่ 230 ตารางเมตร)

“เหตุผลหลักที่ภาคการเกษตรและประมงประสบปัญหาในการทำกำไร เพราะไม่สามารถเก็บรักษาสินค้าคงคลังไว้ได้เนื่องจากธรรมชาติของตัวผลิตภัณฑ์” คุสุโมโตะอธิบาย

“อาหารสดและผลผลิตทางการเกษตรมักเสี่ยงต่อการเน่าเสียหรือเสื่อมสภาพอยู่ตลอดเวลา ผู้ผลิตจึงไม่สามารถกำหนดราคาขายเองได้เหมือนกับผู้ผลิตสินค้าประเภทอื่น”

เทคโนโลยีใหม่ของ ZEROCO ช่วยให้ผู้ผลิตสามารถเก็บรักษาสินค้าไว้ได้นานขึ้น ทำให้เกษตรกรและชาวประมงไม่ต้องเผชิญกับแรงกดดันที่ต้องรีบระบายสินค้าออกทันทีหลังจากเก็บเกี่ยวหรือจับมาได้ ยิ่งไปกว่านั้น พวกเขายังสามารถเลือกช่วงเวลาในการจัดส่ง รวมถึงกำหนดราคาขายผลผลิตหรือสัตว์น้ำของตนเองได้ในเชิงรุกอีกด้วย

ในขณะที่สตรอว์เบอร์รีทางด้านขวาเน่าเสียหลังจากเก็บรักษาไว้เป็นเวลาสองเดือนในตู้เย็นทั่วไป สตรอว์เบอร์รีทางด้านซ้ายกลับยังคงสดใหม่แม้จะผ่านการเก็บรักษาเป็นระยะเวลาเท่ากันในสถานที่ของ ZEROCO

เทคโนโลยีการถนอมอาหารของ ZEROCO สามารถนำไปใช้กับอาหารที่ปรุงสำเร็จหรือผ่านกระบวนการแปรรูป ซึ่งเดิมเคยถูกมองว่าไม่เหมาะสำหรับการแช่แข็ง ZEROCO ช่วยให้สามารถแช่แข็งอาหารด้วยคุณภาพสูง โดยก่อให้เกิดความเสียหายต่อเซลล์อาหารหรือการสูญเสียน้ำจากเนื้อเยื่อ (drip loss) ในระดับที่น้อยที่สุด ทำให้สามารถส่งมอบผลิตภัณฑ์เหล่านี้ไปทั่วโลกได้โดยที่รสชาติและเนื้อสัมผัสยังคงเดิม คุณคุสุโมโตะเรียกกระบวนการนี้ว่า “การบันทึกอาหาร” (food recording) เขากล่าวว่า “ไม่ว่าใครจะอยู่ที่ไหนบนโลก ก็สามารถเพลิดเพลินกับรสชาติที่แท้จริงของซูชิ ราเม็ง หรือยากิโทริ ซึ่งรังสรรค์โดยเชฟระดับปรมาจารย์ที่มีชื่อเสียงได้แล้ว”

ในอนาคต เทคโนโลยีของ ZEROCO ยังมีศักยภาพในการช่วยแก้ไขปัญหาด้านพลังงานระดับโลกได้อีกด้วย การนำเทคโนโลยีนี้ไปประยุกต์ใช้ในกระบวนการผลิตต่างๆ สามารถช่วยลดการใช้พลังงานไฟฟ้าลงได้ นอกจากนี้ ยังช่วยให้สามารถเปลี่ยนรูปแบบการขนส่งอาหารหลายประเภทจากการขนส่งทางอากาศที่มีค่าใช้จ่ายสูง มาเป็นการขนส่งทางทะเลแทน ซึ่งถือเป็นการสร้างประโยชน์สามประการให้กับอุตสาหกรรมอาหาร ได้แก่ ความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ การลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และการรับประกันรสชาติและความสดใหม่ของอาหาร

“ZEROCO มีศักยภาพที่จะนำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ต่อโครงสร้างของอุตสาหกรรมอาหาร” คุสุโมโตะกล่าว ยิ่งไปกว่านั้น เทคโนโลยีของบริษัทไม่ได้เป็นเพียงวิธีการถนอมอาหารที่ล้ำสมัยเท่านั้น แต่ยังมีโอกาสที่จะพลิกโฉมอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับอาหารทั้งหมด ตั้งแต่ภาคเกษตรกรรมและการประมง ไปจนถึงระบบโลจิสติกส์ การค้าปลีก และธุรกิจบริการด้านอาหาร ซึ่งถือเป็นการปฏิวัติอุตสาหกรรมอย่างแท้จริง

คุสุโมโตะ ชูจิโร ประธานและซีอีโอของ ZEROCO กล่าวว่า “อาหารที่ดีมีพลังในการยกระดับคุณภาพชีวิตของเรา ผมต้องการให้เทคโนโลยีของ ZEROCO มีส่วนช่วยขยายการส่งออกอาหารรสเลิศจากญี่ปุ่นไปสู่ผู้คนในทุกหนทุกแห่ง”

แหล่งที่มา  https://www.japan.go.jp/kizuna/2026/02/revolutionary_preservation_technology.html