แปรรูปสินค้าเกษตร
ทุเรียนทอดเป็นอีกหนึ่งสินค้าที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก สามารถรับประทานเล่นเป็นขนมขบเคี้ยวได้อย่างลงตัว ทุเรียนทอดถือเป็นอีกหนึ่งผลิตภัณฑ์ที่มีการเพิ่มมูลค่าได้เป็นอย่างดี เพราะในแต่ละช่วงฤดูกาลทุเรียนที่ไม่ได้ไซซ์ขนาดจะถูกนำมาแปรรูปเป็นทุเรียนทอดที่สามารถรับประทานเล่นได้เรื่อยๆ และได้รับความนิยมจากผู้บริโภคตลอดทั้งปี จึงถือว่าเป็นอีกหนึ่งสินค้าที่เพิ่มมูลค่าให้กับเกษตรกรชาวสวนได้ดีไม่น้อยทีเดียว คุณเดชธนา ทองนุเคราะห์ อยู่บ้านเลขที่ 562/4 หมู่ที่ 4 ตำบลวังตะกอ อำเภอหลังสวน จังหวัดชุมพร เป็นพ่อค้ารุ่นใหม่ไฟแรงวัย 29 ปี ที่สืบทอดการทำทุเรียนทอดต่อจากคุณแม่ โดยมีการพัฒนาการทำตลาดให้มีความทันสมัยมากขึ้นตามสถานการณ์ของยุคสมัย คือเน้นทำตลาดออนไลน์ที่สามารถส่งสินค้าให้กับลูกค้าได้ทั่วทั้งประเทศไทย ทำให้ลูกค้าได้รับประทานทุเรียนทอดคุณภาพดีส่งตรงถึงบ้าน คุณเดชธนา เล่าให้ฟังว่า ผู้ที่ริเริ่มทำกิจกรรมทุเรียนทอดเป็นคนแรกคือคุณแม่ โดยช่วงที่เขาได้เรียนอยู่ยังไม่ได้มาช่วยงานอย่างเต็มตัว ต่อมาเมื่อมีโอกาสได้กลับมาอยู่บ้านมากขึ้นจึงได้ค่อยๆ มีการที่อยากจะทำตลาดสินค้าทุเรียนทอดส่งขายเป็นตลาดออนไลน์
ไผ่ เป็นไม้พุ่มที่มีหลากหลายชนิดและหลายสกุล อยู่ในวงศ์หญ้า มีลักษณะแตกกอเป็นไม้พุ่มเล็กถึงขนาดใหญ่ ลำต้นมีความสูงประมาณ 5-15 เมตร เป็นข้อปล้องผิวเกลี้ยงแข็งมีสีเขียวหรือเหลืองแถบเขียว สีของลำต้นมีความแตกต่างกัน แล้วแต่ชนิดและสายพันธุ์ ใบ เป็นใบเลี้ยงเดี่ยว กว้างประมาณ 1-2 นิ้ว ยาว 5-12 นิ้ว ดอกออกเป็นช่อตามปลายยอด เมื่อใดก็แล้วแต่ที่ไผ่ออกดอก ไผ่ก็จะตายในเวลาต่อมา แต่ทั้งนี้การออกดอกของไผ่นั้นถือว่านานและยากมาก ไผ่ เป็นไม้ที่ขึ้นง่ายและเจริญเติบโตได้ดีในทุกสภาพอากาศ และสามารถปลูกได้กับดินทุกชนิด จึงไม่เป็นเรื่องที่ต้องกังวลสำหรับผู้ที่ต้องการปลูก ไผ่เป็นไม้ที่อยู่กับชีวิตของคนไทยมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย ตั้งแต่ หน่อ ลำต้น ใบ ราก เยื่อไผ่ และขุยไผ่ คุณปรีชา เวชประสิทธิ์ อยู่บ้านเลขที่ 51 หมู่ที่ 9 ตำบลปากกราน อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นผู้ที่มีความคิดริเริ่มนำไผ่มาใช้สำหรับทำเป็นใยขัดผิว โดยทดลองแบบลองผิดลองถูกจนประสบผลสำเร็จ ทำให้เกิดนวัตกรรมทำเงินสร้างรายได้ให้กับเขาได้เป็นอย่างดี จากนักวาดรูป ก้าวสู่นักคิด สร้างผลิตภัณฑ์ภูมิปัญญ
ใครจะคิดว่า “น้ำพริก” เมนูอาหารรสเด็ดในครัวที่มีอยู่ทุกจังหวัดกลับกลายมาเป็นสินค้าขายดีทางออนไลน์และส่งต่างประเทศ “ซะป๊ะน้ำพริก” เป็นชื่อผลิตภัณฑ์ที่เจ้าของธุรกิจตั้งเป้าหมายจะผลิตน้ำพริกหลายชนิดขาย โดยเริ่มนำสูตรน้ำพริกดั้งเดิมของจังหวัดแพร่ คือน้ำพริกน้ำย้อย มาพัฒนาปรับปรุงรสชาติให้มีความสากล ถูกปาก พร้อมแตกไลน์น้ำพริกอีกมากมายหวังเปลี่ยนรสนิยมแบบเดิมมาเป็นของรับประทานเล่น เพื่อเติมเต็มความทันสมัยให้กับคนยุคใหม่ ด้วยบรรจุภัณฑ์ที่สะดวก สะอาด ปลอดภัย ส่งขายทั้งทางออนไลน์และต่างประเทศ คุณพิชญาภา สำเนียง หรือ คุณขิม บ้านเลขที่ 81 หมู่ที่ 1 ตำบลเวียงทอง อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ ผู้ประกอบธุรกิจ “ซะป๊ะน้ำพริก” บอกกล่าวถึงความเป็นมาธุรกิจนี้ว่า แต่เดิมตัวเองเคยทำงานเป็นพนักงานบริษัทในกรุงเทพฯ เห็นว่าน้ำพริกน้ำย้อยของจังหวัดแพร่มีรสชาติอร่อย เป็นอาหารประจำถิ่นที่คุ้นเคย ได้รับความนิยมอย่างดีจากคนท้องถิ่นและนักท่องเที่ยวที่มาเยือน น่าจะนำไปเผยแพร่ให้เป็นที่รู้จักเหมือนอย่างน้ำพริกอื่น จึงเริ่มนำน้ำพริกน้ำย้อยส่งขายออนไลน์เป็นรายได้เสริม จนเห็นว่ามียอดขายเพิ่มขึ้น จึงลาออกแล้วมาทำธุรกิจผลิต-ขาย
เชื่อว่า หลายคนชอบกินปลากุเลาเค็ม โดยเฉพาะเมนูข้าวผัดปลากุเลาเค็ม ทอดมันปลากุเลาเค็ม สปาเกตตี้ปลากุเลาเค็ม หลนปลากุเลาเค็ม คะน้าปลากุเลาเค็ม ผัดผักบุ้งปลากุเลาเค็ม กุ้งสับผัดปลากุเลาเค็ม ยำปลากุเลาเค็มทอด หากมีเมนูอาหารเหล่านี้วางตรงหน้า มั่นใจว่าหลายคนคงขอเติมข้าวสวยอีกหลายๆ รอบ เพื่อลิ้มลองรสชาติความอร่อยของปลากุเลาให้สะใจกันสักมื้อ วิถีชีวิตปลากุเลา “กุเลา” เป็นปลาที่ชอบอยู่เป็นฝูง มักหากินหน้าดินโคลน ตั้งแต่ริมชายฝั่งทะเลไปจนถึงบริเวณห่างจากฝั่งประมาณ 5 กิโลเมตร พบมากบริเวณปากอ่าวปัตตานี ปากคลองต่างๆ กุเลาเป็นสัตว์น้ำที่ชอบล่าเหยื่อ โดยเฉพาะสัตว์น้ำตัวเล็กๆ เช่น ปลาหลังเขียว ปลากะตัก กุ้งเคย ฯลฯ นับเป็นความโชคดีที่ได้พบเห็นปลากุเลาในทะเลปัตตานี เพราะเป็นดัชนีชี้วัดว่า ท้องทะเลปัตตานียังคงมีความอุดมสมบูรณ์ ระบบห่วงโซ่อาหารในทะเลยังเป็นไปอย่างครบวงจร มีสัตว์น้ำขนาดเล็กที่เป็นแหล่งอาหารของปลากุเลาและปลาใหญ่ชนิดอื่นๆ ชาวประมงพื้นบ้านปัตตานียังคงใช้เครื่องมืออวนปลากุเลาในการจับปลากุเลา ซึ่งเป็นอวนที่ต้องพึ่งพาการไหลของกระแสน้ำเป็นหลัก ช่วงเวลาที่ชาวประมงพื้นบ้านมักจับปลากุเลาได้ คือช่ว
หมู่บ้านใหม่ปลายคลอง หมู่ที่ 7 ต.คลองข่อย อ.โพธาราม จ.ราชบุรี ซึ่งชาวบ้านส่วนใหญ่ปลูกเตยหอมตัดใบขาย หลังจากสภาพอากาศที่มีฝนตกชุก สร้างรายได้เป็นอย่างงาม นางไฉน ทับสน เกษตรกรผู้ปลูกเตยหอมตัดใบ กำลังก้มๆ เงยๆ ตัดใบเตยหอม สีเขียวเข้ม ใบใหญ่ จำนวนมาก เพื่อเตรียมส่งขายให้กับลูกค้า นางไฉน เล่าว่า ตนเองเป็นชาวนาและปลูกพืชผสมผสานหลายชนิด หนึ่งในนั้นคือปลูกเตยหอมตัดใบขาย บนเนื้อที่ 1 ไร่ แบ่งเป็น 4 แปลง ตัดใบขายสัปดาห์ละ 1 งาน ส่งขายให้กับร้านขายดอกไม้กำไหว้พระใน จ.ราชบุรี และใกล้เคียง ช่วงหน้าแล้ง มักประสบปัญหาขาดน้ำทำให้ต้นเตยออกใบไม่สวย แคระแกร็น แต่หลังจากเข้าสู่ช่วงฤดูฝน มีฝนตกชุก ส่งผลทำให้ต้นเตยกลับมาเจริญงอกงามขึ้นอีกครั้ง จนสามารถตัดใบเตยส่งขายได้ตามยอดสั่งซื้อของลูกค้า และรับยอดสั่งซื้อจากลูกค้ารายใหม่เพิ่มได้ การปลูกเตยหอม เริ่มจากการปรับพื้นที่ให้เรียบเสมอกัน แล้วบำรุงดินด้วยปุ๋ยคอกและปุ๋ยหมัก ต่อด้วยการสร้างโรงเรือนที่ใช้เพียงเสาปูน และทำหลังคาซาแรนสีดำพรางแสงที่ 60 เปอร์เซ็นต์ จากนั้นขุดหลุมปลูกต้นเตยหอมให้ห่างกันต้นละประมาณ 50 เซนติเมตร เพื่อสะดวกในการเดินเก็บใบเตย และดูแลทำความ
ปลาสลิดบางบ่อ สมุทรปราการ ขึ้นชื่อว่าเป็นปลาสลิดที่อร่อยที่สุดในประเทศไทย ด้วยรสชาติที่หอมนุ่ม-กรอบใน จึงเป็นกับข้าวคู่คนไทยมาช้านาน ที่ผ่านมา สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) ให้ทุนทำวิจัยในโครงการ การพัฒนาช่องทางการตลาดต่างประเทศ เพื่อส่งออกปลาสลิดแปรรูป จังหวัดสมุทรปราการ ทางท่าเทียบเรือเชียงแสนสู่จีนตอนใต้ ด้วยกระบวนการสื่อสารแบบมีส่วนร่วม ได้ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศรัญญ์ทิตา ชนะชัยภูวพัฒน์ รองคณบดีคณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ เป็นหัวหน้าทีม ร่วมกับบุคลากรมหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ หาช่องทางช่วยเกษตรกรผู้เลี้ยงและผู้แปรรูปปลาสลิด ส่งออกปลาสลิดไปขายที่ประเทศจีนที่ถือเป็นตลาดใหญ่ ด้วยยี่ห้อปลาสลิดบางบ่อคงไม่ต้องบรรยายถึงความอร่อยถูกปากถูกคอคนไทย แต่ถ้าจะส่งไปไกลให้ต่างชาติลิ้มลองคงต้องจับอาบน้ำแต่งตัวกันเสียใหม่ ผศ.ดร.ศรัญญ์ทิตา ให้นักศึกษาร่วมออกแบบบรรจุภัณฑ์ สร้างภาพลักษณ์ให้แบรนด์ดูน่าเชื่อถือขึ้น ที่สำคัญต้องดูดี สะอาด น่ารับประทาน และนอกจากนี้ ยังได้แนะวิธีการทำปลาสลิดแปรรูปในลักษณะต่างๆ เพื่อให้มีตัวเลือกในตลาดมากยิ่งขึ
ตลาดผักสลัดยังได้รับความนิยมเป็นอย่างดี มีแหล่งจำหน่ายมากมายหลายช่องทาง ไม่ว่าจะเป็นตลาดค้าส่ง ร้านอาหาร หรือในโมเดิร์นเทรด แนวทางปลูกมักนิยมในโรงเรือน แบบไฮโดรโปนิกจึงไม่จำเป็นต้องมีพื้นที่มาก เป็นพืชอายุเก็บเกี่ยวสั้น สามารถปลูกสลับหมุนเวียน เหตุนี้จึงมีผู้สนใจปลูกเป็นจำนวนมากหลายรูปแบบ ทั้งเป็นรายได้เสริมหรือรายได้หลัก แม้วิธีปลูกดูจะไม่ยุ่งยาก แต่ในทางปฏิบัติใช่ว่าทุกคนที่ลงมือทำจะประสบความสำเร็จ เพราะมีรายละเอียดที่ต้องใส่ใจ ทั้งในเรื่องสารอาหาร แร่ธาตุ ตลอดจนควบคุมระดับค่าน้ำให้เหมาะสม รวมถึงหาตลาดที่แน่นอน ฉะนั้น นอกจากต้องปลูกผักให้ดีแล้ว ยังต้องขายให้เป็นด้วย มิเช่นนั้นเงินที่ลงทุนอาจหายไปโดยพลัน “ไร่สุขวิวัฒน์” จากจังหวัดเพชรบูรณ์ ธุรกิจผลิต-จำหน่ายผักสลัด กับผักไทย นานาชนิดด้วยระบบการปลูกในโรงเรือนแบบ ไฮโดรโปนิก (hydroponic culture) ที่ได้มาตรฐาน ยึดหลักผลิตให้มีคุณภาพและปลอดภัยแก่ผู้บริโภค พร้อมทั้งยังนำผักพื้นบ้านท้องถิ่นของชาวบ้านส่งขายให้ผู้บริโภคตามแหล่งจำหน่ายแบบสด ใหม่ คุณรจเรข โตวิวัฒน์ หรือ คุณน้อง กล่าวว่า ไร่สุขวิวัฒน์ มี 2 แห่งในจังหวัดเพชรบูรณ์ คือฟาร์มที่ 1 ตั้
เห็ด หรือ ดอกเห็ด คือส่วนโครงสร้างสืบพันธุ์ของฟันไจใหญ่ ประกอบด้วย ก้าน (stipe) และ หมวก (pileus) ใต้หมวกอาจเป็น ครีบ (lamella) หรือเป็น ท่อ (tube) อันเป็นที่เกิด “สปอร์ (spore)” ซึ่งสปอร์ขนาดเล็กมากคือจุลขนาดต้องใช้กล้องจุลทรรศน์ช่วยให้มองเห็น ปัจจุบันได้มีการจำแนก “เห็ด” แล้วกว่า 30,000 ชนิด มีทั้งที่เป็น “เห็ดกินได้”, “เห็ดกินไม่ได้’, “เห็ดพิษ” บางชนิดกินแล้วเกิดประสาทหลอน บางชนิดกินแล้วถึงแก่ชีวิต ซึ่งในฉบับนี้จะมานำเสนอชนิดเห็ดที่กินได้และพบเห็นกันได้ทั่วไปตามท้องตลาดนั่นก็คือ เห็ดนางฟ้าและเห็ดฟาง ที่นอกเหนือจากจะขายเป็นเห็ดสดเพื่อนำไปประกอบอาหารได้แล้ว เห็ดเหล่านี้ยังสามารถนำมาแปรรูปได้ในหลายรูปแบบด้วยกัน ซึ่งที่พบเห็นได้ทั่วไปก็จะเป็นในรูปแบบของแหนมเห็ด น้ำพริกเห็ด เห็ดสวรรค์ และนอกเหนือจากที่กล่าวมานี้ยังมีการพัฒนาการแปรรูปเห็ดขึ้นมาเป็นหลากหลายผลิตภัณฑ์ ซึ่งครั้งนี้จะมานำเสนอผลิตภัณฑ์ข้าวเกรียบเห็ด ผลิตภัณฑ์แปรรูปสร้างมูลค่า ลดปัญหาสินค้าล้นตลาดได้น่าสนใจมากๆ คุณกิตติพงษ์ กระดิ่งสาย หรือ พี่เอ้ อยู่บ้านเลขที่ 22/2 หมู่ที่ 8 บ้านสามแยก ตำบลลำโพ อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุ
“ถั่วลายเสือ” หรือ “ถั่วลิสงพันธุ์กาฬสินธุ์ 2” ได้รับการปรับปรุงและรับรองพันธุ์โดยกรมวิชาการเกษตร มีชื่อเรียกกันหลายชื่อ เช่น ถั่วราชินี ถั่วพระราชทาน ถั่วจัมโบ้ลาย และถั่วลายเสือ โดยในพื้นที่จังหวัดแม่ฮ่องสอนได้รับการส่งเสริมจากหน่วยงานราชการตามโครงการตามพระราชดำริฯ สำหรับถั่วลายเสือ นับว่าเป็นพืชเศรษฐกิจหนึ่งของจังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยจุดเด่นถั่วลายเสือของแม่ฮ่องสอน จะมีความแตกต่างจากถั่วลายเสือที่ปลูกในจังหวัดอื่น คือรสชาติและเมล็ดที่ใหญ่ เนื่องจากสภาพพื้นที่เป็นหุบเขา ดินอุดมสมบูรณ์ ทำให้ถั่วลายเสือเจริญเติบโตได้ดีและมีรสชาติอร่อยกว่าถั่วที่ปลูกในพื้นราบ คุณเพ็ญพิกา เตือนชะวัลย์ ประธานกลุ่มวิสาหกิจเกษตรกรทางเลือก อยู่ที่ 15/1 หมู่ที่ 3 ตำบลขุนยวม อำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน เล่าถึงความเป็นมาของการเริ่มต้นปลูกถั่วลายเสือสร้างรายได้เสริมว่า ก่อนที่จะมีการปลูกถั่วลายเสือเป็นอาชีพเสริม อาชีพส่วนใหญ่ของคนในชุมชนคือการปลูกพืชไร่เศรษฐกิจทั่วไป เช่น ข้าว ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ งา ถั่วเหลือง แต่เนื่องด้วยที่พืชหลักค่อนข้างมีราคาผันผวนและตกต่ำลงเรื่อยๆ ส่งผลไปถึงรายได้ที่ไม่เพียงพอต่อการใช้จ่ายใน
อาชีพทำเกษตรอาจไม่จำเป็นต้องอาศัยพื้นที่มากๆ เหมือนเช่นแต่ก่อน มีชาวบ้านหันมาทำเกษตรกรรมแบบครัวเรือนด้วยการปรับพื้นที่บริเวณบ้านสำหรับปลูกพืชผัก ไม้ดอกที่ดูแลง่าย เลือกให้เหมาะและสอดคล้องกับสภาพพื้นที่ ตลอดจนดินฟ้าอากาศเพื่อสร้างรายได้เสริม อย่างราย คุณวรรณี บุญศิริ บ้านเลขที่ 11/2 หมู่ที่ 4 ตำบลพังยาง อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา 90140 โทรศัพท์ (086) 104-3126 ใช้พื้นที่บริเวณบ้านสร้างรายได้ด้วยการปลูกดาวเรืองกับพืชผักสวนครัว อย่างมะเขือเทศ พริก มะเขือ และอื่นๆ สลับหมุนเวียนส่งขายตลาดในชุมชน รวมถึงยังปลูกแคนตาลูปอีกด้วย คุณวรรณีปลูกดาวเรืองขายดอกเป็นหลัก ปลูกครั้งละ 300 ต้น เมล็ดพันธุ์ซื้อมาจากร้านเกษตรในตลาดใกล้บ้าน ลักษณะการปลูกดาวเรืองของคุณวรรณีต่างจากชาวบ้านรายอื่นที่มักปลูกเต็มพื้นที่แบบแปลง แต่เธอปลูกในพื้นที่รอบบ้านที่ว่างซึ่งมีขนาดไม่เท่ากัน หรือปลูกใส่กระถาง หรือในภาชนะต่างๆ โดยต้องเพาะต้นพันธุ์ในถาดหลุมก่อน ให้หยอดเมล็ดลงในหลุมถาดเพาะ พรมน้ำเล็กน้อยทุกวัน ประมาณ 3 วันต้นอ่อนจะโผล่ แล้วให้รดน้ำต่อไปประมาณ 18-20 วันจึงย้ายลงปลูกในแปลงหรือกระถาง หรือภาชนะที่หาได้สะดวก ทั้งนี้ จะปรุง
