เทคนิคเกษตร

น้ำส้มควันไม้ เป็นของเหลวสีน้ำตาลใส มีกลิ่นควันไฟ ที่ได้มาจากการควบแน่นควัน เกิดมาจากการเผาถ่านไม้ในช่วงที่ไม้กำลังเปลี่ยนเป็นถ่าน ที่อุณหภูมิ 300-400 องศาเซลเซียส โดยสารประกอบต่างๆ ในไม้ฟืนจะถูกความร้อนทำให้สลายตัวเกิดเป็นสารประกอบใหม่ 200 ชนิด มีความเป็นกรดอ่อนๆ ซึ่งมีสารประกอบมากมายที่เป็นประโยชน์ในภาคเกษตร สามารถใช้น้ำส้มควันไม้ปรับปรุงบำรุงดิน ใช้เป็นสารป้องกันกำจัดศัตรูพืช เป็นสารเร่งการเจริญเติบโตของพืชบริเวณราก ลำต้น หัว ใบ ดอก และผล ใช้เป็นฮอร์โมนพืช เป็นสารยับยั้งและควบคุมโรคพืชที่มีสาเหตุจากไส้เดือนฝอยและเชื้อรา ฯลฯ เรียกได้ว่า น้ำส้มควันไม้ เป็นตัวช่วยที่ดีสำหรับใช้ในการปลูกดูแลพืชทุกชนิด ดังนั้น เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตเกษตรกร เสริมสร้างอาชีพและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตรในอนาคต กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร (กอ.รมน.) และสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) จึงได้นำนวัตกรรมงานวิจัย “เครื่องกลั่นน้ำส้มควันไม้” ซึ่งเป็นผลงานของ ผศ.ดร. พิสิษฏ์ มณีโชติ แห่งวิทยาลัยพลังงานทดแทนและสมาร์ตกริดเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยนเรศวร แจกจ่ายให้กับชุมชนเกษตรทั่วประเทศ ผู้บริหาร กอ.ร

ขนุน ผลไม้ในหลากหลายชื่อ ภาษาเหนือเรียกขนุนว่า บะหนุน ส่วนภาษาอีสานก็เอิ้นกันว่า บักมี่ พอลงมาทางใต้ ภาษาใต้เรียก หนุน หรือ ลูกหนุน ขนุน เมื่อสุกจัดเป็นผลไม้รสหวาน ใช้ใส่ในขนมไทยหลากหลาย ส่วนขนุนที่ยังอ่อนอยู่นั้นจัดเป็นผักเครื่องเคียงชนิดหนึ่ง คนทางใต้กินสดๆ หรือนำมาลวกกินกับน้ำพริก ขนมจีน หรือแกงกะทิใส่ขนุนอ่อน สำหรับคนอีสานจะนำมาดัดแปลงให้กลายเป็นยำ (ซุบ) เพื่อเพิ่มรสชาติให้ถูกปากเป็น ซุบบักมี่ ส่วนคนเหนือส่วนมากจะเป็นเมนู ตำบ่าหนุน กับแกงบ่าหนุน สารพัดประโยชน์ ขนุน ขนุน เป็นผลไม้ที่กินได้ทั้งผลดิบและผลสุก ขนุนเมื่อสุกจะมีกลิ่นแรงที่หลายคนไม่ค่อยจะชอบสักเท่าไร แต่หารู้ไม่ว่า ถ้ามองข้ามกลิ่นขนุนไป เราจะพบกับประโยชน์ของขนุนอีกมากมายจนคาดไม่ถึง ขนุนเป็นผลไม้พื้นบ้านที่รู้จักกันว่าเป็นไม้มงคล จึงมีผู้คนนิยมปลูกหลังบ้าน ด้วยชื่อของขนุน จะหนุนนำความเจริญสู่เจ้าของบ้านนั่นเอง ในส่วนของแก่นไม้หรือเนื้อไม้ของขนุนจะมีสีเหลืองเข้มออกน้ำตาล เมื่อนำมาใช้เป็นสีย้อมผ้าจะให้สีเหลืองน้ำตาล (สมัยก่อนเปลือกนำมาต้มย้อมผ้าจีวรพระ) และนอกจากนั้นไม้ขนุนยังใช้ทำอุปกรณ์เครื่องเรือน และเครื่องดนตรีได้อีกด้วย

ขึ้นชื่อว่า “ตด” บางคนก็กำลังยิ้มกริ่ม บอกว่าก็พอรู้จักอยู่บ้าง กำลังปล่อยแบบแผ่วๆ เมื่อกี้นี้เอง มีบางคนอยากปล่อยแบบไม่เกรงใจใคร โดยเฉพาะเมื่อตอนอยู่คนเดียว คิดว่าไม่มีใครรู้ไม่มีใครเห็น แต่ลืมคิดไปว่ามีคนได้ยิน บางคนไม่ถนอมกลิ่นเลย ปล่อยไม่มีเสียงแต่กลิ่นอื้อฮือ เคยมีในกลุ่มคนสวยๆ คุยกันเรื่อง สเปกชายชอบ และแอบปล่อยกลิ่นแบบไร้เสียง เป็นที่น่าเอ็นดู ชวนคุยเรื่องไม่เป็นสาระ เข้าหาสารประโยชน์ของ “ตดหมูตดหมา” กันดีกว่า พืชชนิดนี้ เป็นไม้เถาเลื้อยประเภทล้มลุก ลำต้นขนาดเล็ก ลำต้นและใบมียางสีขาว เมื่อเด็ดขยี้ มีกลิ่นเหม็นคล้ายกลิ่นตด ใบเป็นประเภทใบเดี่ยว รูปเรียวยาว หรือรูปหอก ออกเป็นคู่ตรงข้าม สีเขียว เนื้อใบบาง ก้านใบสั้น เส้นใบโค้งจรดกันที่ใกล้ขอบใบ ใบกว้าง 10-25 มิลลิเมตร ยาว 10-15 เซนติเมตร ดอกออกเป็นช่อตรงซอกใบหรือโคนก้านใบ ช่อละ 2-3 ดอก กลีบเลี้ยง 5 กลีบ ขนาดเล็ก กลีบดอก 5 กลีบเชื่อมติดกันตรงโคนกลีบ ปลายกลีบแยกจากกัน กลีบด้านนอกสีขาว ด้านในสีม่วงแดงหรือสีชมพู ปะด้วยจุดสีม่วงจุดสีน้ำตาล เกสรตัวผู้มี 5 อัน เกสรตัวเมียมี 1 อันอยู่ตรงกลาง ผลเป็นฝักยาวสีเขียว ยาวประมาณ 4-7 เซนติเมตร กว้าง

ในยุคนี้ปฏิเสธไม่ได้ว่า การแปรรูปสินค้าเกษตรต่างๆ เป็นสิ่งที่จำเป็น และเกษตรกรหลายๆ คนเริ่มให้ความสนใจ โดยไม่เน้นจำหน่ายผ่านพ่อค้าคนกลางเพียงอย่างเดียว แต่นำสินค้าเกษตรที่ตนเองทำ มาผ่านกระบวนการแปรรูปให้เป็นสินค้าสุดท้ายจากสวนของตนเอง โดยผลิตแบบต้นน้ำและปลายน้ำเอง จึงทำให้สามารถจำหน่ายสินค้าทางการเกษตรได้ราคาที่สูงขึ้นตามไปด้วย คุณอรรถพล หมิดเจริญ อยู่บ้านเลขที่ 20 หมู่ที่ 10 ตำบลนาโพธิ์กลาง อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี เป็นผู้ที่เห็นถึงความสำคัญของการแปรรูปสินค้าทางการเกษตรนั้นก็คือ การแปรรูปเม็ดมะม่วงหิมพานต์ เพราะเมื่อเขามีโอกาสได้กลับมายังบ้านภรรยา จะเห็นพ่อตาเก็บเม็ดมะม่วงหิมพานต์ส่งจำหน่ายให้กับพ่อค้าคนกลางเพียงอย่างเดียว ทำให้ได้ในราคาที่ถูก เมื่อเขาได้มีโอกาสกลับมาอยู่บ้านเกิดภรรยาอย่างถาวร จึงได้นำความรู้ที่มีมาทำการแปรรูปเม็ดมะม่วงหิมพานต์จำหน่ายเอง จึงทำให้สินค้ามีมูลค่าเพิ่มและจำหน่ายได้ราคาดีอีกด้วย คุณอรรถพล เล่าให้ฟังว่า สมัยก่อนเป็นหนุ่มโรงงานอยู่ที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ด้วยสมัยนั้นก็มีโอกาสได้เดินทางไปยังบ้านเกิดภรรยาที่จังหวัดอุบลราชธานีอยู่เสมอในช่วงวันหยุดประจ

ปัจจุบัน คงเป็นที่รับรู้กันเป็นส่วนใหญ่แล้วนะครับ ว่าช่วงก่อนหน้าพุทธศตวรรษที่ 21 ในดินแดนประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ยังไม่มี “พริก” (chilli) กินกัน เพราะมันเพิ่งแพร่เข้ามาพร้อมการค้าสำเภาข้ามภูมิภาคในช่วงหลังจากนั้น พูดแบบให้เข้าใจง่ายๆ อย่างที่ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช อดีตนายกรัฐมนตรีผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์อาหารไทยเคยพูดก็คือ พ่อขุนรามคำแหงแห่งกรุงสุโขทัยนั้นไม่เคยเสวยพริกเลยแม้แต่เม็ดเดียว ของเผ็ดของร้านในเวลานั้นที่มีใช้ในครัวไทยแล้วอย่างแน่นอน ก็คือพริกไทย (pepper) มีหลักฐานขุดพบที่แหล่งโบราณคดีถ้ำผี จังหวัดแม่ฮ่องสอน กำหนดอายุด้วยวิธีวิทยาศาสตร์ได้ราว 4,000-5,000 ปีมาแล้ว ส่วนวัตถุดิบอื่นๆ ก็เช่น ดีปลี (Indian long pepper) และพืชตระกูลมะแขว่น (Zanthoxylum) ต่างๆ ที่พบว่าใช้เข้ากับข้าวในบริเวณกว้างขวาง ตั้งแต่จีนลงไปจนถึงหมู่เกาะทางตอนใต้ของผืนแผ่นดินใหญ่ ดังเช่นเครื่องจิ้มหลักในวงข้าวของคนไทดำในเวียดนาม ยังเป็นมะแขว่นตำละเอียดผสมเกลือ แสดงร่องรอยวิธีกินที่สืบเนื่องมาอย่างยาวนาน ข้อมูลเหล่านี้ทำให้ผู้สนใจประวัติศาสตร์อาหารไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้สามารถจินตนาการปะติ

ใครอยากปลูก-ขาย-นำเข้า-ส่งออกกัญชงฟังทางนี้ ภญ. พรสุรีย์ ศรีสว่าง เภสัชกรชำนาญการพิเศษ กองควบคุมวัตถุเสพติด สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) มีคำแนะนำเกี่ยวกับ 4 ขั้นตอนสำคัญในการนำเข้า-ส่งออก-ปลูกและขายกัญชงอย่างละเอียดมาบอกเล่าให้ฟังอย่างละเอียด ครบถ้วนตามกติกา สามารถเริ่มต้นทำการค้ากัญชงกันได้เลย (ถอดความจากเวทีสัมมนา หัวข้อ การกำกับดูแลและการนำ “กัญชาและกัญชง” ไปใช้ประโยชน์ภายใต้กฎหมายใหม่ ในงานมหกรรมกัญชง กัญชา 360° จังหวัดบุรีรัมย์ 6 มีนาคม 2564) การยื่นคำขออนุญาตกัญชง กัญชง จะมีสาร THC ไม่เกินร้อยละ 1 (โดยการวัดสารสำคัญจากช่อดอก) หากเกิน ร้อยละ 1 จะถูกนับว่าเป็นกัญชา โดยส่วนต่างๆ ของกัญชง สามารถเอาไปใส่อาหาร ยา เครื่องสำอาง ผลิตภัณฑ์สมุนไพรได้ กฎกระทรวง การขออนุญาตและการอนุญาตผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือมีไว้ครอบครอง ซึ่งยาเสพติดประเภท 5 เฉพาะกัญชง พ.ศ. 2563 ตอนนี้คนที่สามารถดำเนินการได้ไม่จำเป็นต้องเป็นหน่วยงานรัฐแล้ว ทุกคนสามารถดำเนินการขอปลูกได้ (เกษตรกร วิสาหกิจชุมชน โรงพยาบาล ก็สามารถปลูก ผลิต สกัดได้เองเลย) แต่ต้องดูที่วัตถุประสงค์ คือ 1. ให้ใช้ประโยชน์ตามเส้นใย ตามปร

กล้วย เป็นผลไม้ที่มีสารอาหารครบถ้วน ทั้งคาร์โบไฮเดรต เกลือแร่ เช่น แคลเซียม แมกนีเซียม ฟอสฟอรัส และเหล็ก วิตามินก็มีครบ ทั้งวิตามินเอ บี อี ซี และยังมีสารต้านอนุมูลอิสระ ชะลอความแก่ คลายเครียด กล้วย เป็นผลไม้ที่มีโปรตีน จึงเป็นอาหารสุขภาพสำหรับเด็กและคนทุกเพศทุกวัย สำหรับคนที่มีกลิ่นปาก เพียงแต่กินกล้วยสุกหลังตื่นนอนแล้วจึงค่อยแปรงฟัน ทำอย่างนี้ประมาณ 1 สัปดาห์ กลิ่นปากก็จะหายไป รักษาโรคกระเพาะ กล้วย เป็นผลไม้ที่เกิดมาเพื่อดูแลท้องไส้โดยเฉพาะ ไม่ว่าท้องเสีย ท้องผูก เป็นโรคกระเพาะ นอกจากนี้ หยวกกล้วย และปลีกล้วย เป็นอาหารที่มีเส้นใย ทำหน้าที่เป็นพนักงานเก็บกวาดขยะของแข็งที่ตกค้างในลำไส้ได้เป็นอย่างดี ในวัฒนธรรมไทยจึงมีตำรับอาหารหลากหลายจากกล้วย ทั้งอาหารหวาน คาว และของว่าง หมอยาไทยใหญ่เชื่อว่าการกินกล้วยน้ำว้าจะทำให้ไม่มีโรคภัยไข้เจ็บ และให้ความฉ่ำเย็นกับที่อยู่อาศัย ดังนั้น ในการสร้างบ้าน หรือการแยกครอบครัวใหม่ จะต้องมีต้นกล้วยเป็นพืชมงคลที่นำไปปลูกไว้เสมอ การที่กล้วยเป็นยาเย็น หมอยาไทยใหญ่ หมอยาไทยเลย จึงบอกว่า เมื่อรู้สึกแสบร้อนในกระเพาะอาหาร ซึ่งถือว่าเป็นการกำเริบของธาตุไฟ ให้กินกล