เทคนิคเกษตร
ช่วงฤดูร้อนแบบนี้ นอกจากผักตลาดจะหายาก ราคาแพง แถมสถานการณ์ระบาดของโรคโควิด 19 ทำให้ร้านรวงแผงผักในตลาดสดพลอยปิดไปเสียมากแล้ว ผักยืนต้นที่จะพอหาเก็บได้ตามข้างทางก็ไม่ค่อยแตกยอดแตกใบ ถ้าเราไม่ได้เตรียมไปตัดแต่งกิ่งไว้ก่อนหน้า อีกทั้งที่ดินรกร้างย่านชานเมืองและต่างจังหวัดก็ถูกหักล้างถางพงปลูกกล้วยปลูกมะนาวอย่างปัจจุบันทันด่วน พลอยทำให้พื้นที่ที่อาจเรียกได้ว่าเป็น “ป่าอาหาร” ที่คนเก็บหาของป่ากิน (gatherer) เคยสามารถเก็บพืชผักยืนต้น หรือผักล้มลุกมากินได้ สูญหายไปมากเลยทีเดียว แต่ก็มีพืชบางชนิดนะครับ ที่พอจะออกดอกออกผลให้เก็บกินได้บ้าง โดยที่เราไม่ต้องไปจัดการอะไรกับมัน อย่างหนึ่งก็คือต้นกระถินข้างทาง ที่อยู่ในช่วงติดฝักแก่ฝักอ่อนให้เก็บได้ แล้วก็ต้นคูน หรือราชพฤกษ์ (Cassia fistula) ที่ทางราชการปลูกเรียงรายเป็นไม้ประดับไว้ริมถนน ออกดอกเป็นพวงระย้าสีเหลืองสดทั่วทุกมุมเมืองเวลานี้ ดอกคูนนั้นกินสดๆ หรือจะดอง ยำ แกงส้มก็ได้ครับ เฉพาะแกงส้มดอกคูนนั้น เราแกงเปล่าๆ เลย หรือจะเอาดอกคูนไปชุบไข่ทอดเสียก่อน เหมือนทำแกงส้มชะอมไข่ก็ยังได้ อีกอย่างหนึ่งที่อยากชวนไปหาเก็บ ชวนลองทำ ลองกิน เพราะว่าเป็นช่วงท
ข้าวเป็นอาหารหลักของคนไทย พบว่ามีหลายครัวเรือนประสบปัญหาในการจัดเก็บข้าว เนื่องจากข้าวเป็นธัญพืชที่มีคุณค่า และเป็นแหล่งพลังงานชั้นดีของเหล่าแมลง จึงทำให้ข้าวกลายเป็นอาหารชั้นโปรดของแมลง โดยเฉพาะด้วงงวง หรือที่เรียกกันว่า มอดข้าวสาร มอดจะเข้ามากัดกินข้าว ทำให้คุณภาพข้าวเสียหาย ที่ผ่านมาเคยมีการแนะนำการเก็บข้าวสารให้พ้นจากการกัดกินของมอด เช่น นำข้าวสารใหม่ใส่ใบมะกรูดและพริก แล้วเทเกลือไว้ในข้าวสาร เนื่องจากเกลือจะทำให้มอดแสบตา หรือบางรายจะใช้ช้อนสแตนเลส ลูกกุญแจ และตะปู หรือใบกระวานใส่ในที่เก็บข้าวสาร แต่ที่สำคัญที่สุดควรหมั่นนำข้าวสารมาตากแดด สำหรับข้าวเก่าที่มีมอดอยู่แล้ว บางรายนำข้าวสารมาตากแดดให้มอดตาย แล้วเก็บใส่ในกล่องที่เป็นสุญญากาศ จากนั้นก็แบ่งใส่ถังเล็กสำหรับใช้ประมาณ 1 สัปดาห์ และบางตำราแนะว่า เอาข้าวแช่ตู้เย็น โดยการปิดปากถุงข้าวสารให้แน่น ความเย็นจะช่วยให้มอดไม่เกิดขึ้นหรือเกิดขึ้นได้น้อยมาก ด้วยเหตุนี้ ด.ช.ณัฐพล วงค์บุตร ด.ช.รังสรรค์ จันทร์ลาพันธ์ ด.ญ.เอ็นดู เภาดี ด.ญ.ประกายแก้ว ศิรินัย และ ด.ช.ภาณุ ธิดาแก้ว จากโรงเรียนภูมิซรอลวิทยา จังหวัดศรีสะเกษ ร่วมกันคิดทำโครงงาน ประด
ราวยี่สิบกว่าปีก่อน ผมได้ไปสำรวจพื้นที่แถบอีสานใต้บ่อยๆ ส่วนใหญ่ก็ไปดูโบราณสถานในเขตโคราช บุรีรัมย์ สุรินทร์ ร้อยเอ็ด พลอยได้รู้จักมิตรสหายแถบย่านนั้น เมื่อได้ไปพักค้างอ้างแรมที่บ้านพวกเขาบ่อยเข้า ก็มีโอกาสได้กินกับข้าวลาวเขมรแบบบ้านๆ อย่างกุ้งจ่อมปลาจ่อม ป่นไข่ต้ม วุ้นหมาน้อย ฯลฯ จนคุ้นเคย และสำหรับคนชอบกินของแปลกๆ มันก็แทบจะเป็นของที่น่าสนใจกว่างานหลักที่จะต้องมุ่งไปทำเอาเลยทีเดียว ภาพอดีตของใครก็มักดูรุ่มรวย หลากหลาย มีสีสันมากกว่าปัจจุบันขณะเสมอ ผมจำได้ว่า เย็นวันหนึ่ง ได้นั่งคุยกับ พ่อสมัย ขาวงาม พ่อของเพื่อน คือ ไพวรินทร์ ขาวงาม กวีชาวทุ่งกุลา ที่ใต้ถุนบ้านสาหร่าย อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด เรื่องที่เราคุยกันคือเรื่องข้าวพันธุ์พื้นบ้านที่คนย่านนั้นกิน ผมเสียดายที่ไม่รู้ว่าเอาสมุดบันทึกเรื่องวันนั้นไปเก็บไว้ที่ไหนในบ้าน แต่จากความทรงจำก็คือ พ่อสมัย บอกว่า นอกจากข้าวหอมมะลิ ที่คนทุ่งกุลาแถบบ้านสาหร่าย บ้านตาหยวกปลูกขายได้ราคาดีกันนั้น คนเฒ่าคนแก่ ชาวบ้านย่านถิ่นดั้งเดิมมีข้าวที่พวกเขากินในมื้ออาหารจริงๆ ซึ่งไม่ใช่ข้าวหอมมะลิ “ชาวบ้านเราไม่กินหรอก ข้าวมะลิน่ะ” พ่อสมัยว่า “ได้แต
กระเจี๊ยบมอญ เป็นพืชผักที่นิยมกันแพร่หลาย มีทั่วทุกถิ่นในแดนไทยบ้านเรา แต่ก่อนเก่าเป็นแค่พืชผักข้างรั้ว ที่ไม่ค่อยมีใครใส่ใจนัก แต่วันนี้เป็นผักส่งขายข้ามแดนไปแล้ว ยิ่งเข้าสู่ยุคสุขภาพมาเป็นที่หนึ่ง เฝ้าสืบค้นมองหาพืชที่มีคุณค่า ประโยชน์มากมาย และที่สำคัญได้มาจากแหล่งที่เชื่อมั่นว่าปลอดภัยจากสารเคมี จึงพบว่า “กระเจี๊ยบมอญ” เป็นผักที่โดนกับตัว ดีต่อใจ อย่างที่สุด ยิ่งศึกษาค้นคว้ายิ่งรักชอบน้องกระเจี๊ยบมอญมากขึ้นทุกวันๆ กระเจี๊ยบมอญ ชื่อสามัญ Okra, Lady’finger, Gombo และ Bendee เป็นพืชในวงศ์ MALVACEAE ชื่อวิทยาศาสตร์ ว่า Abelmoschus esculentus (L) Moench มีชื่อเรียกแต่ละพื้นถิ่นหลายชื่อ เช่น ภาคเหนือ เรียก มะเขือมอญ มะเขือทราย มะเขือพม่า มะเขือมื่น กระเจี๊ยบ ภาคกลาง เรียก มะเขือละโว้ กระเจี๊ยบเขียว เป็นประเภทไม้ล้มลุก ต้นสูง 1-2 เมตร ลำต้น ใบ มีขนหยาบ ใบ เป็นใบเดี่ยวออกเรียงสลับกัน ใบรูปคล้ายฝ่ามือคนเรา กว้าง 8-25 เซนติเมตร ยาว 10-30 เซนติเมตร ดอกเดี่ยว ออกที่ซอกใบ กลีบดอกสีเหลือง โคนกลีบมีสีเขียว ด้านในมีสีม่วงแดง ก้านชูอับเรณูติดกันเป็นหลอด ผล เป็นผลแห้ง แตกได้รูป 5 เหลี่ยม เป็นไม้ที่ข
ทุกวันนี้ ผู้คนส่วนใหญ่ต่างเร่งรีบใช้ชีวิตประจำวัน เมื่อถึงเวลามื้ออาหาร ส่วนใหญ่นึกถึงอาหารจานด่วน (Fast Food) เป็นอันดับแรกๆ เพราะกินง่าย สะดวก รวดเร็ว ราคาประหยัด และมีร้านเปิดให้บริการตลอดเวลา เด็กๆ และวัยรุ่นส่วนใหญ่ไม่ชอบบริโภคผักใบเขียวเพราะไม่ชอบกลิ่น หรือรสชาติที่เหม็นเขียว แต่ชื่นชอบอาหารฟาสต์ฟู้ด กินบ่อยจนเคยชิน ทำให้เสี่ยงต่อการได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ เพราะอาหารฟาสต์ฟู้ดส่วนใหญ่มีแป้งเป็นส่วนประกอบหลัก เสี่ยงต่อการเป็นโรคอ้วน โรคหัวใจ และหลอดเลือด เสี่ยงต่อการเป็นโรคสมองเสื่อม พฤติกรรมการใช้ชีวิตในสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป ทำให้ผู้คนส่วนใหญ่ไม่มีเวลาประกอบอาหาร ลืมประโยชน์อันหลากหลายของผักพื้นบ้านที่อยู่ในท้องถิ่น ปลูกง่าย หรือขึ้นตามริมรั้ว ดังนั้น วิทยาลัยเทคนิคพะเยา จึงมีแนวคิดนำผักใบสีเขียวที่หาง่ายในท้องถิ่น เช่น ใบมันเทศ, ใบย่านาง, ใบเตย, ใบตำลึง, ฯลฯ นำมาแปรรูปเป็นลูกอมทอฟฟี่สหายผักหลากหลายรสชาติ เช่น รสใบเตย, โกโก้, รสเผ็ด และรสชาติอื่นๆ เพื่อผู้บริโภคมีความเพลินเพลินในการกินผักใบเขียวในรูปแบบลูกอมทอฟฟี่ พร้อมทั้งได้รับสารอาหารหลากหลาย และสรรพคุณทางสมุนไพรจากผักใบเขียว
“แกงไตปลาเนื้อปลากระเบน” เครื่องตำผสมเครื่องซอย กระแสถกเถียง หรือ “ดราม่าแกงไตปลา” กรณีที่ได้รับการจัดเป็นอาหารยอดแย่อันดับ 1 ของโลก จากเว็บไซต์ TestAtlast เมื่อต้นเดือนเมษายนที่ผ่านมา จะว่าไปก็เหมือนครั้งที่เว็บไซต์เดียวกันนี้จัดอันดับแกงส้มให้เป็นซุปยอดแย่อันดับ 12 เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ ปีที่ผ่านมา คือทำให้คนไทยจำนวนมากหัวร้อน โมโหโกรธาเป็นการใหญ่ ก่อนที่จะลืมๆ กันไป เมื่อเขารีบจัดให้ผัดกะเพราเป็นที่หนึ่งของโลกด้านอาหารจานผัด ในอีกไม่กี่เดือนต่อมา กรณีแกงไตปลาก็เลยน่าติดตามว่า เรื่องจะเริ่มซาๆ ลืมๆ กันไปตอนไหน เพราะอะไรนะครับ พอเกิดเรื่องนี้ ผมเลยลองสอบค้นในอินเตอร์เน็ตดู พบว่าสิ่งที่เรียกว่าแกงไตปลา (คนใต้เกือบทั้งหมดยืนยันว่าเขาเรียกของเขาว่า “แกงพุงปลา”) นั้นมีมากมายหลายหลากสารพัดสารพัน ความแสนพิสดารย้อนแย้งเหล่านั้นไม่สามารถเอามาเล่าหมดในที่นี้ได้ เอาแค่เบาะๆ ก็เช่น มักพูดกันว่าจะต้องแกงแบบไม่ใส่ผัก จึงจะ “ดั้งเดิม” แต่สูตรที่เผยแพร่และอ้างอิงสถานที่ ความแท้ เกือบทั้งหมดก็เห็นใส่ทั้งหน่อไม้ มะเขือเปราะ ถั่วพู ถั่วฝักยาว แถมบางรายเพิ่มกะปิและน้ำตาลปี๊บเข้าไปอีก หรือแกงไตปลาแถบสทิงห
“เปลือกแก้วมังกร” เป็นวัสดุเหลือทิ้งจากธรรมชาติ ที่หาได้ง่ายตามร้านขายผลไม้ทั่วไป แถมมีสารสำคัญที่ช่วยในการเร่งสีของปลาได้ และเปลือกแก้วมังกรไม่มีสารเคมีที่ก่อให้เกิดอันตรายต่อตัวปลา ดังนั้น นักศึกษาวิทยาลัยเทคนิคนครนายกจึงเกิดแนวคิดสร้างมูลค่าให้กับเปลือกแก้วมังกรในรูปแบบ อาหารปลากัด วัตถุดิบจากธรรมชาติ ช่วยเร่งสี บำรุงเกล็ดและหางของปลากัด ขั้นตอนการทำ อาหารปลากัด สูตรอาหารปลากัด มีส่วนประกอบสำคัญ ได้แก่ เปลือกแก้วมังกร ไรแดง เต้าหู้ไข่ และรำข้าว ขั้นตอนการทำไม่ยุ่งยาก เริ่มจาก 1. นำแก้วมังกรที่เป็นเปลือกส่วนด้านใน นำไปหั่นเป็นชิ้นเล็ก และนำไปอบ 2 ชั่วโมง 2. พออบครบ 2 ชั่วโมงแล้ว จากนั้นนำมาปั่นให้ละเอียด 3. นำเต้าหู้ไข่มาบดให้ละเอียดเสร็จแล้วก็นำไรแดงมาผสมแล้วคนให้เข้ากัน 4. นำเปลือกแก้วมังกร เต้าหู้ไข่ ไรแดง ที่ผสมกันไว้แล้ว ผสมให้เข้ากัน 5. ผสมทั้งสามส่วนเข้ากันแล้วก็นำรำข้าวผสมให้เข้ากันและนำไปอบอีก 2 ชั่วโมง จากนั้นนำอาหารปลากัด นำมาใส่บรรจุภัณฑ์พร้อมจำหน่าย ประโยชน์ อาหารปลากัด Nice Betta fish ผลิตจากวัสดุจากธรรมชาติ ไม่มีสารเคมี ช่วยในการเร่งสี บำรุงเกล็ดและหางของปลากัด สามารถล
องค์การสหประชาชาติ คาดการณ์ตัวเลขจำนวนประชากรโลกจะเพิ่มขึ้นเป็น 8 พันล้านคน โดยเป็นผู้สูงวัยอายุมากกว่า 65 ปี อยู่ที่ 10% คาดจำนวนผู้สูงวัยจะเพิ่มมากขึ้นเป็น 16% ภายในปี 2593 ทั้งนี้ ในปี 2567 ประเทศไทยก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ (Aging Society) อย่างเต็มรูปแบบ เมืองไทยมีประชากรผู้สูงอายุ อายุ 60 ปีขึ้นไป คิดเป็น 1 ใน 5 ของจำนวนประชากรทั้งประเทศ หรือประมาณ 13 ล้านคน ของประชากรไทยทั้งประเทศ 66,057,967 คน กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ ระบุว่า ผู้สูงอายุในไทยเป็นกลุ่มคนที่มีกำลังซื้อ มีอำนาจทางการเงิน และมีอิทธิพลต่อคนในครอบครัว แนวโน้มการเปลี่ยนแปลงทางสังคมของ Aging Society ครอบคลุมทุกประเทศทั่วทุกมุมโลก ถือเป็นโอกาสทางธุรกิจในการนำเสนอสินค้าและบริการที่เกี่ยวข้องกับการใช้ชีวิตและสุขภาพผู้สูงวัย เพราะภาวะสูงวัยจะมีการเปลี่ยนแปลงทั้งทางกายภาพและระบบการทำงานต่างๆ ของร่างกาย เช่น ความผิดปกติของโครงสร้างและการทำงานของระบบช่องปาก คอหอย กล่องเสียง ทำให้ผู้สูงวัยมีอาการกลืนลำบาก ไม่ว่าจะเป็นอาหาร น้ำ หรือ ยา ทำให้ร่างกายขาดสารอาหารสำคัญ อย่างเช่น โปรตีน ที่ทำหน้าที่ช่วยเสริมสร้างกล้ามเนื้อ
มันม่วง หรือ Sweet Potato มีชื่อทางวิทยาศาสตร์คือ Ipomoea batatas อยู่ในวงศ์ Convolvulaceae สกุล Ipomoea สปีชีส์ batatas โดยมันม่วงเป็นพืชอายุยืนไม่มีเนื้อไม้แต่อาศัยรากตามข้อเพื่อขยายตัวและสะสมอาหารเป็นพืชหัวเกรียนใต้ดินเถาเลื้อยราบไปบนพื้นดิน ปลูกเป็นพืชไร่ เกษตรกรไทยนิยมปลูกมันม่วงกันอย่างแพร่หลายเพราะสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ทุกส่วน เช่น เถา ใบ หัว นำมารับประทานโดย ต้ม หรือเผา ทำเป็นอาหารคาวหวาน หรือใช้เป็นส่วนผสมอาหารสำหรับเด็ก หรือใช้เป็นอาหารสัตว์ เนื่องจากมันม่วงมีรสชาติอร่อย ส่วนใหญ่ปลูกแบบอินทรีย์ จึงได้รับเสียงตอบรับที่ดีจากทั้งผู้บริโภคและเกษตรกรในวงกว้าง การปลูกดูแล มันม่วงสามารถเพาะปลูกได้ตลอดทั้งปี คนไทยปลูกเพื่อการบริโภคในครัวเรือน มีพื้นที่น้อย อยู่ในบ้านจัดสรรหรือปลูกเพื่อเป็นรายได้เสริม ด้วยการ “นำมาปลูกในพื้นที่จำกัด” เช่น ถุงพลาสติกดำ กระสอบปุ๋ยเก่า ตะกร้าพลาสติก ยางรถยนต์เก่า วงบ่อปูน ฯลฯ ใช้เวลาปลูกเพียง 3 เดือนครึ่ง ถึง 4 เดือนครึ่งเท่านั้น วิทยาลัยการอาชีพบางสะพาน แปรรูปมันม่วง แก้วิกฤตราคาตกต่ำ เนื่องจากมันม่วงปลูกดูแลง่าย จึงปลูกมันม่วงอย่างแพร่หลายในวงกว้าง แ
ปาล์มฟอกซ์เทล (ปาล์มหางจิ้งจอก หรือ ปาล์มหางหมาป่า) เป็นหนึ่งในพันธุ์ปาล์มประดับที่มีใบสวยงามนิยมปลูกกลางแจ้งตามบ้านเรือนหรือสถานที่ราชการทั่วไป ฟอกซ์เทลเป็นปาล์มต้นเดี่ยว สูงได้ถึง 15 เมตร ความสูงที่สวยงามอยู่ในช่วง 2-5 เมตร ใบเป็นใบรูปขนนกแผ่ออกทุกทิศทางเป็นพวงคล้ายหางหมาป่าหรือหางจิ้งจอก ทางใบยาว 2-2.5 เมตร ปาล์มฟอกซ์เทล มีช่อดอกสีขาว ผลดิบกลมรีสีเขียว ขนาด 5-6 เซนติเมตร ผลสุกมีสีส้มแดง ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเมล็ดแก่ที่สุกงอม ใช้เวลา 3-4 เดือนจึงงอกขึ้นใบ ปาล์มฟอกซ์เทลไม่ได้มีดีแค่สวย ผลอ่อนกินได้ ผลอ่อนมีลักษณะคล้ายลูกชิด ลูกจาก นำมาปรุงเป็นอาหารได้ทั้งเมนูคาวหวาน วิธีทำ “ฟอกเทล ลอยแก้ว” ผลอ่อน นำมาเชื่อมในเมนู “ฟอกเทล ลอยแก้ว” ได้ รสชาติอร่อยเกินบรรยาย ขั้นตอนการทำแสนง่าย นำผลที่ไม่อ่อนหรือแก่เกินไป มาปอกเปลือก ใช้กรรไกรตัดครึ่ง ใช้ช้อนควักเมล็ดออกขูดเยื่อสีน้ำตาล (มีรสฝาด) ออก เหลือแค่เนื้อขาวๆ แช่ไว้ในน้ำปูน หรือน้ำเปล่า สัก 2 รอบ ลองต้มกับน้ำเดือดสักพักแล้วเทน้ำทิ้ง 1 รอบ จึงค่อยนำไปเชื่อมกับน้ำตาลและใบเตยด้วยไฟอ่อนๆ เมื่อนำไปรับประทานควรใส่น้ำแข็งเพิ่มรสชาติความอร่อย เพิ่ม
