เทคนิคเกษตร
ตะไคร้ ช่วยให้ผมดกดำ ลดปัญหาผมแตกปลาย ตะไคร้เป็นพืชสมุนไพรที่สามารถช่วยแก้ไขปัญหาเส้นผมให้คุณได้อย่างปลอดภัย เพียงแค่คุณนำต้นตะไคร้มาสัก 3-4 ต้น นำมาล้างให้สะอาด จากนั้นแกะเปลือกนอกที่แข็งๆ ของตะไคร้ออก สัก 2-3 เปลือก แล้วนำมาหั่นเป็นท่อนเล็กๆ จะตำหรือใส่เครื่องปั่นก็ได้ แต่ต้องทำให้ได้เนื้อตะไคร้ที่ละเอียดๆ จากนั้นคั้นเอาแต่น้ำตะไคร้เข้มข้นที่ได้จากการปั่นหรือตำจนละเอียด นำน้ำตะไคร้ที่ได้มาใส่ผมที่สระสะอาดแล้ว หมักทิ้งไว้ 10-15 นาที แล้วล้างออกด้วยน้ำสะอาด ใช้น้ำตะไคร้หมักผมหลังสระผมทุกครั้ง ควรทำติดกันเป็นเวลา 1-2 เดือน ผลที่ได้ก็คือ คุณจะมีผมที่ดกดำเงางาม และไม่มีปัญหาเส้นผมแตกปลาย แถมยังทำให้เส้นผมของคุณมีน้ำหนักอีกด้วย สมุนไพรรักษารากผม ทำให้ผมหงอกช้า กระเทียม กระเทียมสามารถช่วยทำให้รากผมของคุณแข็งแรงและหงอกช้าได้ เพียงแค่คุณนำกระเทียม 3-4 กลีบหรือหัวมาปอกเปลือกออก แล้วนำมาตำหรือปั่นให้ละเอียด จากนั้นนำไปผสมรวมกันกับน้ำมันมะกอกประมาณ 5-8 ช้อนโต๊ะ แล้วนำส่วนผสมที่ได้ใส่ถ้วยหรือขวดปิดฝาให้แน่นทิ้งไว้ 1-2 วัน จากนั้นนำมาใช้ได้โดยการนำมานวดให้ทั่วหนังศีรษะที่สระสะอาดแล้ว จากนั้นหมักทิ
ชื่ออื่น มะปิน กะทันตาเถร ตุ่มตัง ตูม มะปินมะปีส่า พะโนงค์ บักตูม ลักษณะทั่วไป ไม้ยืนต้น ลำต้นและกิ่งมีหนาม ใบประกอบแบบนิ้วมือ มี 3 ใบย่อย เรียงสลับ ดอกช่อออกที่ซอกใบและปลายกิ่ง กลีบดอกสีขาวแกมเขียวอ่อน เนื้อในสีเหลืองแกมเขียว รูปทรงกลมถึงรูปผลแพร์ การขยายพันธุ์ เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง เสียบยอด ไม้ศักดิ์สิทธิ์เทพเจ้า ไม้มงคลพระราชา มะตูม เป็นสมุนไพรเก่าแก่ของอินเดีย ซึ่งเป็นถิ่นกำเนิดของสมุนไพรชนิดนี้ เป็นไม้มงคลของศาสนาฮินดูหรือศาสนาพราหมณ์ เป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ของพระศิวะ (พระอิศวร) ด้วยใบมะตูมมีลักษณะเป็น 3 แฉก คล้ายตรีศูลของพระอิศวร เมื่อมีการบูชาพระศิวะจะต้องนำใบมะตูมมาถวายพร้อมกับท่องมนต์ หรือวางไว้ใต้ตำรา วัดฮินดูที่บูชาพระศิวะ นิยมปลูกต้นมะตูมไว้ ห้ามไม่ให้ตัดโค่น ในประเทศไทย ซึ่งได้รับอิทธิพลจากศาสนาพราหมณ์ มีการนำใบมะตูมมาใช้ในพิธีสำคัญต่างๆ อาทิ พิธีพืชมงคลแรกนาขวัญ ในพิธีสมรสพระราชทานในโอกาสที่พระบรมวงศานุวงศ์เข้าเฝ้าเพื่อเจริญพระชนมพรรษา หรือเอกอัครราชทูตไทยกราบถวายบังคมลาไปปฏิบัติราชการในต่างประเทศ เป็นต้น อีกทั้งยังเป็นไม้ประจำจังหวัดชัยนาท คนโบราณเชื่อว่า ใบมะตูมป้องกั
ช่วงกลางเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา ผมโชคดีได้ไปดู “ป่ากำจัด” และต้นกำจัดที่ชาวบ้านปลูกไว้เก็บเม็ดขาย ในพื้นที่อำเภอหนองม่วง จังหวัดลพบุรี นับเป็นการเปิดโลกของกำจัด (Z.rhetsa (Roxb.) DC.) ที่แถบเพชรบุรี ราชบุรี เขาเรียกพริกพราน และทางภาคเหนือเรียก มะข่วง อย่างน่าตื่นตาตื่นใจสำหรับผมมากมายจริงๆ เลยขอเอามาเล่าให้ฟังกันครับ ต้นกำจัด ที่ผมเพิ่งเคยเห็นเป็นครั้งแรก เป็นไม้ยืนต้นสูงใหญ่มาก เฉพาะที่ขึ้นในป่าพื้นที่ร่วมร้อยไร่หลังวัดสวนสวรรค์ กลางอำเภอหนองม่วง นั้น มีทั้งต้นแก่ต้นอ่อนที่กำลังออกช่อเม็ดสีเขียว ซึ่งก็จะสุกแดงจนสามารถสอยเก็บลงมาขายได้ตั้งแต่ช่วงต้นเดือนกรกฎาคมเป็นต้นมาแล้ว ช่วงนี้ ใครเผอิญไปแถวหนองม่วง แล้วมีความสนใจเรื่องอาหารการกินแปลกๆ ของท้องถิ่น ย่อมลองถามไถ่ไปขอดูของจริงได้สนุกแน่ๆ ครับ คุณสมบัติ ยังรักษา ชาวอำเภอหนองม่วง ผู้ซึ่งกรุณาพาไปดู ไปคุยกับผู้คนที่ปลูกและขายเม็ดกำจัด บอกว่า แต่ก่อน ต้นกำจัดในย่านนี้มีมากตามป่ารอบนอกออกไป สอดคล้องกับที่ คุณลุงลำพวน ยังรักษา ชาวตำบลบ้านชอนเล่าว่า สมัยก่อน คนจะออกหากำจัดกันตั้งแต่เขตพัฒนานิคม โคกสลุง บ้านหมี่ โคกสำโรง สระโบสถ์ ดีลัง
ภาวะไขมันในเลือดผิดปกติ (Dyslipidemia) คือ ระดับไขมันในเลือดที่มีคอเลสเตอรอล มากกว่า 200 มิลลิกรัม ต่อเดซิลิตร ระดับไตรกลีเซอไรด์ มากกว่า 150 มิลลิกรัม ต่อเดซิลิตร ระดับ HDL-cholesterol (HDL-C) หรือไขมันดี น้อยกว่า 40 มิลลิกรัม ต่อเดซิลิตร ระดับ LDL-cholesterol (LDL-C) หรือไขมันเลวมากกว่า 130 มิลลิกรัม ต่อเดซิลิตร โดยยิ่งหากมีไขมันตัวร้ายมาก ก็ยิ่งก่อปัญหาหลอดเลือดอุดตันได้มาก ส่งผลกระทบให้เกิดโรคหลอดเลือดหัวใจ โรคหลอดเลือดส่วนปลาย หลอดเลือดสมองตีบ แตก ตัน ในทางกลับกันหากยิ่งมีปริมาณไขมันตัวดีสูง ก็จะส่งผลดีกับร่างกายมากขึ้น เพราะไขมันตัวดีจะทำหน้าที่เก็บไขมันส่วนเกินจากผนังหลอดเลือดกลับไปทำลายที่ตับ ในการรักษาแผนปัจจุบันเหมือนกับการใช้ยาสมุนไพรในการรักษา ตรงที่ยาไม่ได้มีผลลดไขมันได้ 100% จำเป็นต้องอาศัยการควบคุมอาหารร่วมด้วยเสมอเป็นอันดับแรก คือลดการรับประทานอาหารที่มีไขมันสูง ของมันของทอด กะทิ เครื่องในสัตว์ หรือแม้กระทั่งขนมจุกจิก น้ำอัดลม เครื่องดื่มน้ำผลไม้ กาแฟ หากมีการใส่น้ำตาลปรุงรสในปริมาณมาก ก็จะเพิ่มพลังงานให้กับสิ่งที่เรารับประทาน ซึ่งหากร่างกายเรามีการใช้พลังงานน้อยกว่าพลั
สมัยเด็กๆ ทุกครั้งที่ได้มีโอกาสนั่งเรือเข้าไปในคลองเล็กๆ ลัดเลาะป่าชายเลนแถบภาคกลางและภาคใต้ ผ่านกอต้นจากจำนวนมากมายมหาศาล ทั้งได้เห็นทะลายลูกจากสีน้ำตาลไหม้ที่โคนกอเหล่านั้น ผมก็มีความรู้อยู่แค่ว่า ใบจาก ตับจาก ลูกจากนั้น คนเอามามวนยา มุงหลังคาบ้าน และกินเป็นของหวานน้ำตาลเชื่อมได้อร่อยเท่านั้น ต่อมาอีกนาน จึงรู้เพิ่มว่าเขาทำน้ำตาลจากงวงต้นจากได้ด้วย เดาว่าคนทั่วไปที่พอจะสนใจเรื่องการกินการอยู่ ก็คงรู้เรื่องเกี่ยวกับจากประมาณนี้กระมังครับ…อย่างไรก็ดี หลังจากผมได้อ่านหนังสือเล่มหนึ่ง ความคิดเกี่ยวกับต้นจากที่เคยเห็นมาตั้งแต่จำความได้นั้น ก็เปลี่ยนไปหมดสิ้น “จาก พืชมหัศจรรย์ที่บ้านขนาบนาก” งานเขียนที่ คุณสุรินทร์ สุวรรณรัตน์ ใช้ข้อมูลจากความสนใจเก็บรวบรวมภาพและเรื่องราวของพืชท้องถิ่นชายเลนบ้านเกิด ที่ตำบลขนาบนาก อำเภอปากพนัง นครศรีธรรมราช ไว้อย่างละเอียดลออทุกแง่ทุกมุม ถึงกับได้ลงแรงปลูกป่าจากในพื้นที่ไว้นับสิบๆ ไร่ เพื่อยืนยันคุณค่าของพืชที่ผู้คนดูจะลืมเลือนกันไปแล้ว และยังได้ขวนขวายหากลุ่มผู้เล็งเห็นประโยชน์ให้ร่วมสนับสนุนตีพิมพ์ออกมา เมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2559 เป็นรูปเล่มกะทัดร
คนโบราณนั้นท่านมีความสามารถในเรื่องการกินผักเพื่อใช้เป็นยารักษาโรคและรักษาได้อย่างลงตัว จนหลายๆ คนในสมัยปัจจุบันต้องยอมรับกันเลยทีเดียว โดยท่านสามารถนำเอาผัก ผักกูด ผักพื้นบ้านที่มีสรรพคุณมากมายมาใช้ปรุงประกอบอาหาร ได้อาหารสมุนไพรที่มีประโยชน์ต่อร่างกายอย่างมากมาย ผักกูด เป็นชื่อของผักชนิดหนึ่งที่อยู่ในตระกูลเฟิร์น ซึ่งมนุษย์สามารถนำมาปรุงเป็นอาหารได้ นอกจากจะนำมาเป็นอาหารได้แล้วยังนำมาเป็นสมุนไพรได้อีกด้วย ผักกูด มักจะขึ้นอยู่ตามริมน้ำหรือพื้นที่ชุ่มน้ำมากกว่าในป่าทึบ และมักพบมากในช่วงฤดูฝนเพราะเป็นช่วงเจริญเติบโตได้ดีที่สุด นอกจากนี้แล้ว ผักกูด ยังเป็นดัชนีชี้วัดถึงสภาพแวดล้อมให้ได้รู้ว่า บริเวณไหนอากาศไม่ดี ดินไม่บริสุทธิ์ มีสารเคมีเจือปนอยู่ และผักกูดจะไม่ขึ้น หรือแตกต้นในบริเวณนั้นโดยเด็ดขาด ใบของผักกูดใช้ต้มน้ำดื่ม หรือกินสด ช่วยแก้ไข้ ตัวร้อน แก้พิษอักเสบ บำรุงสายตา บำรุงโลหิต แก้โลหิตจาง ป้องกันเลือดออกตามไรฟัน และขับปัสสาวะเด็ดขาดมาก ลดความดันโลหิตสูง ลดคอเลสเตอรอลในเม็ดเลือด มีสารเบตาแคโรทีน และธาตุเหล็กสูง วิธีการปรุงประกอบอาหารจากผักกูด ส่วนมากมักจะนำเอาใบอ่อน ช่ออ่อน มาทำแ
ชื่อวิทยาศาสตร์ Cinnamomum iners Reinw. Ex Blume ชื่อสามัญ Cinnamon ชื่อวงศ์ LAURACEAE ชื่ออื่นๆ กะเชียด เคียด เฉียด ชนุต้น (ภาคใต้) สะวง (ปราจีนบุรี) กระแจโมง เขียด บอกคอก (ลำปาง) ฝักดาบ (พิษณุโลก) พญาปราบ (นครราชสีมา) สมุลแว้ง อบเชย อบเชยต้น (ภาคกลาง) อย่าเพิ่งสงสัยว่าทำไม “ปู่ทวด” จึงต้องท้าวความยืดเยื้อ ที่จะเล่าความเรื่องชื่อตัวเอง เพราะภูมิใจในบรรพบุรุษเทือกเถาเหล่ากอ ที่สืบทอดโบราณช้านาน แต่ลูกหลานปัจจุบันอาจจะไม่รู้จัก หรือนับญาติไม่ถึง จึงขอย้ำลำดับให้หลาน เหลน โหลน หลิน รู้จักอีกครั้ง หากนับญาติสูงวัยจากพ่อ แม่ ของพ่อ ก็เรียกว่า ปู่-ย่า พ่อแม่ของปู่-ย่า เรียกว่า “ทวด หรือชวด” พ่อแม่ของทวด เรียกว่า “เทียด หรือเชียด” นี่แหละเป็นที่มาของคำว่า “เชียด” แต่ แหม..! ถ้าแทนคำนี้กับตัวเองก็เกรงว่าจะไม่รู้จัก จึงแทนด้วยคำว่า ปู่ทวด แต่ฟังแล้วก็ยังแก่อยู่ดี จึงขอแทนตัวเองด้วย คำว่า “ลุงเชย” นะ จะได้ดูหนุ่มกว่าและยังรักษาความเป็น “โบราณ” ไว้คงเดิม ลุงเชยภูมิใจตัวเองที่ชื่อของลุงป้ายใหญ่ติดบนต้นไม้ใหญ่ใน “สวนสมุนไพรโรงพยาบาลอภัยภูเบศร” ชื่อ “เชียด” ชื่อนี้แปลกดีตรงที่เวลากล่าวถึงจะกลายเป็น
บัว ถือเป็นพืชที่น่าสนใจเพราะประโยชน์หลากหลายใช้ได้ทุกส่วนจริงๆ แล้วยังมีคุณสมบัติที่สามารถใช้เพื่อการบำรุงความงามได้ด้วย บัวมีรสฝาด ขม หวาน มีคุณสมบัติเย็นเกือบทุกส่วน ใช้แก้ไข ร้อนใน กระหายน้ำ ขับปัสสาวะ หากแยกเป็นส่วนๆ จะพบว่า ลำต้นหรือสายบัว มีรสฝาด เย็น มีกลิ่นหอม ขับปัสสาวะ และขับพยาธิ แก้อาการปัสสาวะขัด ราก มีรสขม เย็น แก้ไข ร้อนใน กระหายน้ำ ช่วยขับปัสสาวะ เจ็บหน้าอก ควบคุมการหลั่งน้ำอสุจิไม่ได้ (spermatorrhoea) ดอกบัว มีรสหวาน ฝาด เย็น และบำรุงหัวใจ ใช้แก้ท้องเสีย ไข้ แก้โรคตับ แก้ช้ำใน หลอดลมอักเสบ ไอ แผลพุพองตามผิวหนัง ช่วยให้นอนหลับ ผลและเมล็ด รสขม ฝาด หวาน เย็น บำรุงร่างกาย ฟอกเลือด และบำรุงกำหนัด ใช้แก้อาการกระหายน้ำอย่างรุนแรง แก้โรคผิวหนัง ปาก (ลมหายใจ) มีกลิ่น ประจำเดือนมามากเกินไป ตกขาว ไข้ ใบบัว มีรสขม เย็น แก้ปัสสาวะขัด ริดสีดวงทวาร และโรคผิวหนังกำเริบ เกสรบัว มีรสฝาด เย็น บำรุงหัวใจ ใช้แก้ท้องเสีย ริดสีดวงทวาร แก้อาการอักเสบ ร้อนใน (แผลในปาก) และประจำเดือนมามากเกินไป อีกส่วนของบัวคือ ไหลบัว เปรียบเสมือนหน่อของบัว มีคุณสมบัติคล้ายกับหน่อไม้คือ มีคุณสมบัติร้อน เพราะเป
ชื่อวิทยาศาสตร์ Gloriosa superba L. ชื่อวงศ์ Colchicaceae (Liliaceae) ชื่อสามัญ Glory Lily ชื่ออื่นๆ ดาวดึงส์, ดองดึงหัวขวาน, พันมหา (โคราช) บ้องขวาน คมขวาน หัวขวาน (ชลบุรี) มะขาโก้ง (เงี้ยว) ฉันยอมรับว่าฉันเป็นต้นไม้โบราณ แต่ก็เป็นสมุนไพรที่สวยงาม เพราะดอกของฉันเป็นกลีบห้อย คล้ายดอกกระดังงาไทย แต่ที่เด่นกว่าเพราะมีสีสันทั้งสีเหลืองและสีแดงส้ม และกลีบบิดเป็นเกลียว ทำให้มองเห็นทั้ง 2 สี ในกลีบเดียวกัน แต่ฉันมีถึง 6 กลีบ คิดดูซิแปลกแค่ไหน ฉันถูกจัดเป็นไม้เถาเลื้อยยาว จึงถูกเรียกว่า “Climbing Lily” ฉันชอบชื่อนี้มากเพราะฟังดูเหมือนอยู่ในโลกปัจจุบันทันสมัย แม้ว่าที่ประเทศกัมพูชา มีชื่อตามภาษาเขมร เรียกว่าต้น “ฎงฎึง” ซึ่งบันทึกไว้ในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 เชียวนะ สิ่งที่ฉันภูมิใจมากอีกอย่างก็คือ ฉันได้รับความสนใจ ถูกระบุไว้ในเล่ม “สมุนไพรคู่บ้าน” ของ อาจารย์ไพบูลย์ แพงเงิน ว่าฉันเป็นสมุนไพรโบราณที่มีดอกสวยงาม และมีคัมภีร์แพทย์แผนโบราณได้กล่าวถึงสรรพคุณและตำรับยาที่เข้าสมุนไพรดองดึงไว้มาก เช่น พระคัมภีร์สรรพคุณ, พระคัมภีร์ปฐมจินดาร์, พระคัมภีร์ธาตุวิภังค์, พระคัมภีร์มหาโชตรัต, พ
อาหารไทยมากมายหลายชนิด ส่วนประกอบของเครื่องปรุงอาหาร ที่จัดอยู่ในชุดเครื่องแกง เป็นสมุนไพรที่มีคุณค่า และคุณประโยชน์มากมาย เป็นเอกลักษณ์ของอาหารที่ชาวต่างชาติได้ยินกิตติศัพท์ และเฝ้าโหยหาที่จะเข้ามาลองลิ้มชิมรส ชาวต่างประเทศชอบอาหารไทย มาเที่ยวไทย ก็ด้วยเหตุผลชอบรสชาติอาหารไทย จากเครื่องปรุงรสอาหารนั่นเอง มีนักปรุงอาหารที่นำเอาสมุนไพรมาเป็นตัวชูโรงมากมาย ยิ่งคนในยุคสมัยปัจจุบัน ที่สรรหาอาหารการกิน เพื่อสุขภาพอนามัยสำหรับตนเอง อาหารการกินในทุกวันนี้ ไม่ใช่เป็นเพียงแค่ “ภักษาหาร” ที่กินเพื่อความอยู่รอด มีแรงทำมาหากินเท่านั้น แต่เป็นอาหารเพื่อบำรุงร่างกาย ขจัดความผิดปกติของร่างกาย รักษาโรคภัยไข้เจ็บ เรียกว่า อาหารเป็นยานั่นเอง เครื่องแกง เครื่องปรุงอาหารของบ้านเราอย่างหนึ่ง ที่หาง่าย ราคาถูก ปลูกได้ง่าย ขยายได้เร็ว คือ “ตะไคร้กอ” แกงหลายชนิด อีกต้มยำหลากหลาย ขาดตะไคร้กอไป จะดูไม่ครบองค์ประกอบ ตะไคร้กอ เป็นพืชที่พ่อครัวหัวป่าก์ ตัดเอาส่วนที่เรียกว่า ต้น มาปรุงน้ำพริกแกง ใช้สดๆ ควบคู่กับเครื่องแกงอื่น มะกรูด ข่าเหลือง กระชาย ขมิ้น พริก หอม กระเทียม หม้อแกงที่เดือดพล่าน ส่งกลิ่นไอเครื่องปรุง
