มหาวิทยาลัยแม่โจ้

แม้ว่าเวลาจะผ่านล่วงมากว่ากึ่งศตวรรษเศษ ที่ผู้เขียนมีโอกาสได้เข้าไปศึกษาที่สถาบันแม่โจ้ แหล่งเรียนรู้ทางการเกษตรที่มีชื่อเสียงมายาวนาน เป็นที่หมายปองของยุคเวลานั้น บรรดาชายวัยรุ่นที่อยากเข้าไปสัมผัสในความโด่งดังจากอิทธิพลของนวนิยายของนักเขียนที่จบสถาบันแม่โจ้ จนมีคนคอหนังโชคดีได้ดูภาพยนตร์ที่ผู้กำกับหนังถึงกับลงทุนไปสร้างมา อย่างเช่น เรื่อง “ร้อยป่า” ที่คนอ่านติดกันงอมแงม ว่างั้นเถอะ เมื่อผมโชคดีได้เข้าไปเรียนในเกษตรแม่โจ้ หรือวิทยาลัยเกษตรกรรมแม่โจ้ เชียงใหม่ ตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ ที่กำหนดมาเพื่อเป็นแนวการสอน และให้นักศึกษาได้เรียนรู้ ซึ่งมีหลายวิชาที่น่าเป็นประโยชน์ และนึกไม่ถึงว่าครูบาอาจารย์เหล่านี้ มีทั้งคุณวุฒิและประสบการณ์มากมายที่สามารถถ่ายทอดให้ลูกศิษย์ลูกหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ ที่มีการเรียนรู้ในห้องและออกไปปฏิบัติของจริงและทำได้ แต่ละวิชาที่เล่าเรียนมานั้น ล้วนเป็นวิชาสำคัญ หลังเรียนจบแล้ว ถ้าหากนำไปปฏิบัติ สามารถที่จะประกอบอาชีพส่วนตัว หรือออกไปส่งเสริมชาวบ้านได้ทันที สำหรับใครไปรับราชการ หรือทำงานภาคเอกชน เพราะผู้เขียนได้มากับตัวเอง ที่ได้เรียนกับอาจารย์ที่มีประส

กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย ได้น้อมนำแนวพระราชดำริของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สู่แผนปฏิบัติการ 90 วัน ปลูกผักสวนครัว เพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหาร แก้ไขปัญหาความอดอยากหิวโหย (Zero Hunger) ประสบความสำเร็จอย่างงดงาม เนื่องจากมีประชาชนทั่วประเทศ รวมทั้งคนไทยในต่างแดนเข้าร่วมโครงการปลูกผักสวนครัวกับ พช. กันอย่างคึกคัก “เทคโนโลยีชาวบ้าน” มีโอกาสนั่งพูดคุยกับ คุณสุทธิพงษ์ จุลเจริญ อธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย เกี่ยวกับจุดเริ่มต้นของแนวคิด ปัจจัยสำคัญที่ผลักดันให้โครงการนี้ประสบความสำเร็จอย่างรวดเร็ว มาร่วมค้นหาคำตอบได้ในบทสัมภาษณ์พิเศษนี้ไปพร้อมๆ กัน… ปลูกผักพึ่งพาตัวเอง สู้วิกฤต โควิด-19 ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เรื่องอาหาร การปลูกพืชผักสวนครัวเป็นคำตอบที่บรรพบุรุษเราสอนไว้นานมากแล้วด้วยการทำให้ดู ประเทศไทยมีรากฐานมาจากสังคมเกษตรกรรม สมัยก่อน ปู่ ย่า ตา ยาย จะปลูกผักสวนครัวกันทุกบ้าน หากวันนี้ทุกคนช่วยกันปลูกผักสวนครัวให้มากชนิดทุกบ้าน เสริมด้วยการเลี้ยงไก่ เลี้ยงกบ คนไทยจะมีอาหารปลอดภัย ประหยัดเงินในกระเป๋า ไม่ต้องซื้อกิน ใช้อาหา

เช้าวันพุธที่ 13 พฤศจิกายน 2562. รศ.ดร. อภินันท์ สุวรรณรักษ์ อาจารย์คณะเทคโนโลยีการประมงและทรัพยากรทางน้ำ และอาจารย์ที่ปรึกษาองค์กรนักศึกษา มหาวิทยาลัยแม่โจ้ แจ้งว่า ทางมหาวิทยาลัยแม่โจ้ ได้นำนักศึกษา จากคณะเทคโนโลยีการประมงและทรัพยากรทางน้ำ และองค์การนักศึกษา จำนวน 50 คน ซึ่งเป็นนักศึกษาจิตอาสา พร้อมด้วย ทีมงานของ คุณ    พีระวัตร โค้วตระกลู NG River GUIDES เจ้าของเรือคายัค และทีมงาน ร่วมกันพายเรือคายัค เก็บกระทงที่จะไปมีผลกระทบกับสิ่งแวดล้อม ที่ประตูน้ำแม่น้ำปิง หลังงานเทศกาลลอยกระทงของจังหวัดเชียงใหม่ โดยขยะกระทงเหล่านี้จะส่งมอบให้กับเทศบาลนำไปทำเป็นปุ๋ยหมักโดยวิธี การทำปุ๋ยหมักแบบไม่พลิกกลับกอง ผลงานวิจัยคณะวิศวกรรมและอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ซึ่งเป็นการบูรณาการร่วมกัน ทั้งการสืบสานประเพณี ช่วยดูแลรักษาทรัพยากรน้ำ และนำขยะกลับมาใช้ประโยชน์ทางการเกษตรต่อไป ซึ่งเป็นอีกภารกิจของแม่โจ้ที่เราจะช่วยดูแลสังคม  

“การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืด” เป็นหนึ่งในอาชีพเกษตรกรรมทำเงิน ที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย โดยสัตว์น้ำเศรษฐกิจที่มีการเพาะพันธุ์ในบ่อดินและการเลี้ยงในกระชัง ได้แก่ ปลานิล ปลาดุก และปลาหมอเทศ ฯลฯ ทั้งนี้กระแสความนิยมส่วนใหญ่เน้นการเลี้ยงปลาในบ่อดินมากกว่า เนื่องจากสามารถจัดการบ่อได้ง่าย และสามารถเพาะพันธุ์ปลาได้ตลอดทั้งปี แต่การเลี้ยงปลาในบ่อดิน น้ำนิ่ง ต้องใช้กังหันตีน้ำเพื่อเติมออกซิเจนตลอดเวลา ซึ่งเป็นต้นทุนค่าใช้จ่ายที่ค่อนข้างสูง และมักเกิดปัญหาปริมาณออกซิเจนที่ละลายในน้ำน้อยกว่าความต้องการของปลา ทำให้ปลาตายหรือปลาน็อกน้ำ จากปัญหาดังกล่าวจะเห็นได้ว่า เกษตรกรพึ่งพาการใช้ไฟฟ้าในการเลี้ยงปลาเป็นหลัก ทำให้แบกภาระต้นทุนที่สูงและเกิดความเสี่ยงเมื่อเกิดภาวะไฟฟ้าดับ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ได้สนับสนุนงบวิจัยให้ วิทยาลัยพลังงานทดแทน มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ภายใต้การนำของ ผศ.ดร. สราวุธ พลวงษ์ศรี หัวหน้าโครงการวิจัย พร้อมคณะผู้วิจัย ประกอบด้วย ดร. สุลักษณา มงคล ดร. ชวโรจน์ ใจสิน ผศ.ดร. อัครินทร์ อินทนิเวศน์ ผศ.ดร. ธงชัย มณีชูเกตุ ดร. รจพรรณ นิรัญศ

“ซินเจนทา” จัดทำโครงการรักษ์ผึ้ง สร้างความรู้ระหว่างเกษตรกรชาวสวนและผู้เลี้ยงผึ้ง พร้อมสนับสนุนงานประชุม International Conference on Biodiversity 2019 งานประชุมวิชาการนานาชาติและนิทรรศการทางวิชาการด้านความหลากหลายทางชีวภาพ (International Conference on Biodiversity) จัดขึ้นระหว่างวันที่ 22 – 24 พฤษภาคม 2562 ณ เซนทาราแกรนด์ บางกอกคอนเวนชันเซนเตอร์ เซ็นทรัลเวิลด์ กรุงเทพมหานคร เพื่อนำเสนอผลงานและเทคโนโลยีด้านความหลากหลายทางชีวภาพ นำไปสู่การอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรชีวภาพอย่างยั่งยืน ภายใต้การสนับสนุนจาก บริษัท ซินเจนทา ประเทศไทย ผู้นำนวัตกรรมวิทยาศาสตร์ด้านเกษตรและอาหาร นางสาววัชรีภรณ์ พันธุ์ภูมิพฤกษ์ หมอพืชและผู้อำนวยการฝ่ายความยั่งยืนธุรกิจ ประเทศไทย ซินเจนทา เปิดเผยว่า “วิกฤตความหลากหลายทางชีวภาพในภูมิศาสตร์เขตร้อน กำลังเป็นที่สนใจไปทั่วโลก เนื่องด้วยเป็นเขตที่มีความอุดมสมบูรณ์ มีความหลากหลายทางชีวภาพสูง แต่ปัจจุบันเกิดการสูญเสีย จากปัจจัยต่างๆมากขึ้น เช่น จำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้น การขยายตัวของชุมชน การใช้ปัจจัยทางการเกษตร โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของโลก ท

วันที่ 10 พฤษภาคม 2562 ดร.วิวัฒน์ ศัลยกำธร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานเปิดงานสมัชชาเกษตรกรรมยั่งยืนภาคเหนือ และมอบตุงชัยเกษตรกรรมยั่งยืนแก่ชุมชนเกษตรกรรมยั่งยืนพื้นที่ภาคเหนือ ทั้งนี้ เพื่อประกาศเจตนารมณ์ ความร่วมมือการขับเคลื่อนมติสมัชชาเกษตรกรรมยั่งยืนให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งเป็นการระดมความคิดเห็นของทุกภาคส่วน พิจารณามติร่วมกันในการขับเคลื่อนเกษตรกรรมยั่งยืน รวมถึงการพัฒนามติสู่แนวทางการปฏิบัติทั้งระดับพื้นที่และระดับนโยบายสาธารณะ อาทิ 1. การแก้ไขปัญหาสารเคมีตกค้างในดิน น้ำ อาหาร 2. การสร้างระบบตลาดเกษตรกรรมยั่งยืน 3. การแก้ไขปัญหาเขาหัวโล้นและหมอกควัน 4. การสร้างกลไกความร่วมมือทุกภาคี 5. การหนุนเสริมคนรุ่นใหม่ และ 6. สมัชชาความร่วมมือทรัพยากรดินแห่งประเทศไทย โดยมี นายอรรษิษฐ์ สัมพันธรัตน์ ผู้ว่าราชการจังหวัดลำพูน กล่าวต้อนรับ นายวีรยุทธ บุญมี ผู้อำนวยการกองนโยบายเทคโนโลยีเพื่อการเกษตรและเกษตรกรรมยั่งยืน ผู้แทนสำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวรายงาน มีผู้แทนจากภาคีเครือข่ายภาครัฐ ผู้แทนภาคเอกชน ผู้แทนภาคประชาสังคม (เครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกภาคเหนือ

ในปัจจุบันนี้ เป็นช่วงที่มีการเก็บเกี่ยวข้าวกันในหลายจังหวัด เพราะต้นข้าวส่วนใหญ่จะสุกและแก่พร้อมเก็บเกี่ยวในช่วงปลายปี ขณะเดียวกันเราคงจะเห็นรถเกี่ยวข้าวขนาดใหญ่วิ่งทำงานอยู่ในพื้นที่นา บางรายอาจจะเป็นการเกี่ยวข้าวของตนเอง แต่บางรายอาจจะเป็นการจ้างรถเกี่ยวข้าวเข้าไปเกี่ยวในแปลงนาของตนเอง เป็นการสะดวก รวดเร็ว ประหยัดแรงงานคนงาน เกี่ยวข้าวเสร็จแล้วก็ส่งขายให้เจ้าของโรงสีได้ทันที เกษตรกรบางรายคงอยากจะมีเครื่องเกี่ยวข้าวไว้เป็นของตนเองบ้าง แต่คงสู้ราคาไม่ไหว เพราะแต่ละเครื่องแต่ละคันจะต้องใช้เงินไม่ต่ำกว่า 2 ล้านบาท อีกทั้งยังต้องมีรถบรรทุก 10 ล้อ สำหรับขนส่งเคลื่อนย้ายจากบ้านไปยังแปลงนา อีกทั้งไม่มีความรู้ในเรื่องการดูแลบำรุงรักษาด้วย ยิ่งเป็นการลงทุนที่สูญเสียเปล่า ดังนั้น มหาวิทยาลัยแม่โจ้ โดยคณะวิศวกรรมและอุตสาหกรรมเกษตร จึงได้คิดค้นดัดแปลงเครื่องเกี่ยวนวดข้าวขนาดเล็กต้นแบบ สะดวกต่อการใช้งาน เพื่อเป็นการลดต้นทุนอย่างยั่งยืน กลุ่มเกษตรกรสามารถหาซื้อไว้ใช้บริการแก่สมาชิกได้ทุกราย หรือรัฐบาลมีนโยบายสนับสนุนแก่กลุ่มเกษตรกรก็จะเป็นการช่วยเหลือเกษตรกรชาวนาอีกทางหนึ่ง รศ. เสมอขวัญ ตันติกุล อ

เนื่องจากการใช้น้ำเชื้อแช่แข็งผสมเทียมโคนมในช่วงที่ผ่านมา เกษตรกรจะมีโอกาสได้ลูกโคเพศเมียมีเพียง 50% เท่านั้น องค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย (อ.ส.ค.) เป็นรัฐวิสาหกิจในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้ร่วมมือกับมหาวิทยาลัยแม่โจ้ เร่งขยายผลต่อยอดน้ำเชื้อแช่แข็ง ที่ อ.ส.ค. ผลิตได้นำเข้าสู่กระบวนการคัดเพศเมีย (Sexing Semen) ด้วยปฏิกิริยาไซโตทอกซิคซิตี้ แล้วนำไปผสมเทียมในแม่โคนมของเกษตรกรทุกภาคทั่วประเทศ ทำให้เกษตรกรมีโอกาสที่จะได้ลูกโคเพศเมียเพิ่มสูงขึ้นถึง 70% ถือเป็นความต้องการของผู้เลี้ยงโคนมที่จะเพิ่มจำนวนแม่พันธุ์ภายในฟาร์ม และเป็นโอกาสในการสร้างกำไร ปัจจุบัน พ่อพันธุ์โคนมของ อ.ส.ค. ถือว่ามีศักยภาพสูงและมีชื่อเสียงมากที่สุดในภูมิภาคอาเซียน ซึ่งเป็นที่ยอมรับของประเทศเพื่อนบ้าน ไม่ว่าจะเป็น เวียดนาม มาเลเซีย และพม่า เป็นต้น  อ.ส.ค. ได้ประเมินความสามารถทางพันธุกรรมโคนม โดยใช้ประโยชน์จากแหล่งข้อมูล 3 แหล่ง  ได้แก่ ข้อมูลสมรรถภาพการผลิต พันธุ์ประวัติ และจีโนไทป์ เพื่อประเมินค่าการผสมพันธุ์จีโนมขึ้นครั้งแรกในประเทศไทย ซึ่งผลการประเมินพบว่า พ่อพันธุ์โคนมที่มีความสามารถทางพันธุกรรมเป็นเ

ก่อนสิ้นปี พ.ศ. 2561 สมาคมศิษย์เก่าแม่โจ้ ได้ร่วมจัดงาน แม่โจ้ 85 ปี จุดประสงค์เพื่อให้บรรดาศิษย์เก่าที่เรียนจบไปแล้ว และบรรดานักศึกษาที่กำลังศึกษาอยู่ รำลึกถึงสมัยยังเล่าเรียนกันมา เพื่อเป็นงานเลี้ยงสังสรรค์ให้หวนคิดถึงอดีต ความลำบาก สนุก และความยากเย็น กว่าจะผ่านการเรียนและการงานที่สมกับคำร่ำลือถึงว่า “งานหนักไม่เคยฆ่าคน” ที่ลูกแม่โจ้จงจดจำไว้จนวันตาย ว่างั้นเถอะ เพื่อให้สมกับเป็นสถาบันเกษตรที่เก่าแก่ งานที่สมาคมศิษย์เก่าจัดประสบความสำเร็จในครั้งนี้ ยังมีการโชว์วิสัยทัศน์ให้บรรดาศิษย์เก่าและปัจจุบัน จัดภูมิทัศน์หลากหลายความสวยงาม สื่อจากกรุงเทพฯ ไปทำข่าว กล่าวกันว่า ถ้าจัดในกรุงเทพฯ คิดว่าผู้คนคงล้นหลามเข้ามาชมมากมาย เพราะแม่โจ้มีฝีมือในการประกวดจัดสวนนานาชนิด คว้ารางวัลมามากมาย แม้แต่งานลอยกระทงที่ผูกขาดรางวัลชนะเลิศติดต่อกันถึงปัจจุบัน ต้องให้เครดิตแม่โจ้ที่มีผลงานเป็นที่ยอมรับของสังคม นอกเหนือจากงานผลิตผลและผลิตภัณฑ์มาโชว์ในงานอีกมากมาย ล้วนเป็นฝีมือบรรดานักศึกษาทั้งสิ้น ใครไปเที่ยวงานแม่โจ้ที่ผ่านมา วันที่ 8-16 ธันวาคม 2561 นั้น รับรองไม่ผิดหวัง แม่โจ้ เป็นสถาบันการเกษตรที่เก่าแก

ข้าวเหนียวหอมต้นเตี้ย ไม่ไวต่อช่วงแสง สายพันธุ์แม่โจ้ 2 ผลงานได้รับรางวัลประดิษฐ์คิดค้น ระดับดีเด่น ประจำปี 2555 จากสภาวิจัยแห่งชาติ โดยมีนักวิจัยคือ ผศ.ดร. วราภรณ์ แสงทอง และนักวิชาการ เจ้าหน้าที่ผู้ร่วมวิจัย จากมหาวิทยาลัยแม่โจ้ ศูนย์วิจัยข้าวแพร่ศูนย์วิจัยข้าวเชียงใหม่  ศูนย์วิจัยข้าวเชียงราย ศูนย์วิจัยข้าวแม่ฮ่องสอน และศูนย์วิจัยข้าวสะเมิง ข้าวเหนียว มีความสำคัญในภาคเหนือ โดยเฉพาะข้าวเหนียว พันธุ์ กข 6 ที่มีกลิ่นหอมและคุณภาพการหุงต้มดี แต่ข้าวเหนียว พันธุ์ กข 6 เป็นข้าวต้นสูงและไวต่อช่วงแสง จึงปลูกได้เฉพาะนาปีเท่านั้น ดังนั้น ในปี 2551 คณะผู้วิจัยของมหาวิทยาลัยแม่โจ้ ได้นำพันธุ์ข้าวเจ้าหอมต้นเตี้ย ไม่ไวต่อช่วงแสง พันธุ์ปทุมธานี 1 มาปรับปรุงพันธุ์ให้ได้ข้าวเหนียวหอมต้นเตี้ย ไม่ไวต่อช่วงแสง ด้วยวิธีการผสมกลับ และใช้เครื่องหมายโมเลกุลเป็นตัวช่วยในการคัดเลือก จึงได้สายพันธุ์ใหม่ ในปี 2555 มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ได้ส่งข้าวสายพันธฺุ์นี้เข้าประกวด ได้รับรางวัลดีเด่น เรื่องข้าวเหนียวหอม ต้นเตี้ย ไม่ไวต่อช่วงแสง สายพันธุ์แม่โจ้ 2 และในปีเดียวกันได้รับรางวัลผลงานวิจัยดีเด่น จากกรมการข้าว ได้รับกา