สมุนไพร
สภาวะโลกร้อน ภัยคุกคามใหญ่หลวงต่อมนุษยชาติ ทั้งในด้านผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงที่ชั้นบรรยากาศ ภูมิอากาศ อุณหภูมิ ทำให้รังสียูวีรั่วเข้ามาได้มากขึ้น เกิดภัยพิบัติทางธรรมชาติถี่และรุนแรงขึ้น เกิดจากขาดแคลนอาหารและน้ำ ปัญหามลภาวะ นำมาซึ่งความเจ็บป่วย อาการแพ้ ผลกระทบต่อดวงตา ผิวหนัง โรคระบบทางเดินหายใจ ระบบทางเดินอาหาร โรคทางจิตประสาท โรคซาร์ส โรคเมอร์ส เป็นต้น และโรคปัจจุบันทันด่วนอย่างลมแดด (heat stroke) ที่เราคาดเดาไม่ออกว่าจะเกิดขึ้นเมื่อไร เป็นเรื่องที่เราต้องทำความรู้จัก สร้างความเข้าใจ ให้ความรู้เกี่ยวกับการใช้สมุนไพรดูแลสุขภาพในสภาวะโลกร้อน วิธีการใช้สมุนไพรในสภาวะโลกร้อน สมุนไพรรสหอม ถนอมใจ เมื่อไฟกำเริบ ภาวะโลกร้อนอาจนำมาซึ่งอาการวิงเวียน ปวดศีรษะ ความเครียด หงุดหงิดง่าย อาการเหล่านี้สามารถดีขึ้นได้ด้วยสมุนไพรรสหอมสุขุม โดยการกินยาหอมชนิดต่างๆ เป็นประจำ ลมแดด สามารถบรรเทาอาการได้โดย ค่อยๆ ลดความร้อนร่างกายลง ใช้ผ้าชุบน้ำประคบตามตัว ศีรษะ ข้อพับ รักแร้ พัดระบายความร้อน หรือใช้สมุนไพรฤทธิ์เย็น เช่น บัวบก ว่านกาบหอย อัญชัน ผักปลาบ ผักปลัง ตำกับน้ำสุมหัวหรือชโลมตามตัว แต่ต้องระวังอย่
ปัจจุบัน น้ำคลอโรฟิลล์ ได้รับความนิยมดื่มเพื่อรักษาสุขภาพกันอย่างกว้างขวาง ทั้งนี้ เพื่อช่วยล้างพิษตกค้างในร่างกายและสร้างพลังงานแก่ร่างกาย อีกทั้งยังป้องกันรักษาโรคบางชนิดได้ จึงมีให้เห็นแพร่หลายในรูปแบบต่างๆ คลอโรฟิลล์สกัดจากพืชหลายชนิด แม้แต่สมุนไพรของคนภาคเหนือ ก็สามารถนำมาสกัดเป็นน้ำคลอโรฟิลล์ได้เช่นกัน โดยกลุ่มเครือข่ายสุขภาพพึ่งตนเองในเขตภาคเหนือ (เชียงใหม่-ลำพูน) ได้นำสมุนไพรท้องถิ่นภาคเหนือ ได้แก่ ใบย่านางกับสมุนไพรที่ออกฤทธิ์เย็นมาสกัด ทำน้ำคลอโรฟิลล์เพื่อสุขภาพราคาประหยัดและหาได้ง่ายในชุมชน คุณสุเมธ พรหมรักษา วิทยากรเครือข่ายสุขภาพพึ่งตนเองตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง ได้กล่าวว่า “ใบย่านาง” หรือที่คนภาคเหนือเรียกว่า “ผักจอยนาง” นิยมนำมาขยี้กับน้ำใส่แกงหรือห่อหมกหน่อไม้ เชื่อว่ามีฤทธิ์ลดพิษของหน่อไม้ จึงได้นำใบย่านางมาสกัดทำน้ำคลอโรฟิลล์ หรือน้ำเขียวเพื่อใช้ล้างพิษ และปรับสมดุลของร่างกาย เนื่องจากสาเหตุของการเจ็บป่วย อาหารเป็นพิษไม่สมดุล พิษจากการไม่ออกกำลังกายหรือออกกำลังกายอิริยาบถไม่ถูกต้อง พิษจากมลพิษต่างๆ “การสัมผัสเครื่องยนต์ เครื่องใช้ไฟฟ้า รวมถึงการพักผ่อนไม่เพียงพอ ก็อาจเป
Success Case ‘อ้วยอัน VS เฌอเอม’ 2 ทายาทผู้นำตลาดสมุนไพรรุ่นปู่ สู่ไอเท็มคนรุ่นใหม่ ท่ามกลางการเปลี่ยนผ่านของยุคสมัย แต่การรับไม้ต่อของ 2 ทายาทธุรกิจ ยังคงส่งมอบคุณค่าดั้งเดิมที่ผู้นำธุรกิจสร้างไว้ และปรับใช้เทคโนโลยี และกลยุทธ์รูปแบบใหม่ในการบริหารงานต่อไปได้อย่างกลมกลืน บทความนี้ ขอชวนไปดูเส้นทางความสำเร็จของธุรกิจครอบครัว ‘อ้วยอันโอสถ’ และ ‘เฌอเอม’ กับการสานต่อกิจการสมุนไพรให้เข้ามาอยู่ในใจคนรุ่นใหม่ และยังครองใจคนทุกเพศ ทุกวัย อย่างไร ให้ราบรื่นและไร้รอยต่อ ‘อ้วยอันโอสถ’ ตำนานแบรนด์ยาสมุนไพร 7 ทศวรรษ บริษัท อ้วยอันโอสถ จำกัด ผู้ผลิตและจัดจำหน่ายยาสมุนไพร ดำเนินกิจการเริ่มแรกมาตั้งแต่รุ่นคุณปู่ จนปัจจุบันถึงทายาทรุ่นที่ 3 ‘อ้วยอันโอสถ’ คือหนึ่งในธุรกิจยาแผนไทยที่อยู่คู่คนไทยมานานกว่า 76 ปี โดยคุณชนรรค์ สมบูรณ์เวชชการ กรรมการผู้จัดการ บริษัท อ้วยอันโอสถ จำกัด ทายาทรุ่น 3 ที่เข้ามารับไม้ต่อธุรกิจครอบครัว ย้อนความหลังให้ฟังว่า คุณปู่เดินทางมาจากเมืองจีนที่กวางโจว เริ่มจากการเป็นลูกจ้างร้านขายยา เรียนรู้จนสามารถสอบเป็นแพทย์ และเภสัชกรแผนโบราณจนได้ใบอนุญาตเป็นผู้ประกอบการโรคศิลป์ยาจีน
ชื่อวิทยาศาสตร์ Salacia chinensis L. ชื่อวงศ์ CELASTRACEAE ชื่ออื่นๆ ตาไก้ (พิษณุโลก) ตะลุ่มนก (ราชบุรี) ขอบกระด้ง พรองนก (อ่างทอง) กระดุมนก (ประจวบคีรีขันธ์) น้ำนอง มะต่อมไก่ (ภาคเหนือ) หลุมนก (ภาคใต้) ขาวไก่ ตาไก่ ตากวาง เครือตากวาง (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) อย่าเพิ่งถามนะว่า “กำแพงเจ็ดชั้น” เป็นแบบซ้อนสูงๆ 7 ชั้น หรือขวางซ้อน 7 แถวเป็นเขาวงกตเพราะคำตอบมีให้เห็นชนิดของจริงตัดขวางเป็น “เนื้อวงปี” แน่นอนคำตอบ ฉันก็วิสัชชนาปริศนาธรรมที่ไม่เหมือนคำตอบ ช่างเถอะ ขอพูดถึง “กำแพง” ก่อน แม้มีกี่ชั้นก็ไม่ต้อง “ร้องข้ามกำแพง” แต่มีบทเพลงที่ขับร้องเสมือน “กล่าวหากำแพง” ว่าเป็นอุปสรรคขวางกั้น เช่น เพลงกำแพงประเพณี ร้องโดย อาณัติ พุทธมาศ ตอนหนึ่งว่า “เพราะความรักเราสองต้องมามี ม่านประเพณีเป็นกำแพงขวางกั้นอุรา” สำหรับเพลงกำแพงเงิน ไมค์ ภิรมย์พร ขึ้นต้นว่า “เมื่อมิตรภาพตัดขาดด้วยเงิน..ฯ” แต่ เสรี รุ่งสว่าง และ สายัณห์ สัญญา ร้องช่วงหนึ่งว่า “…เพราะศรัทธารักเกิดจากใจปองรักน้องจริงจัง กลับถูกขัดขวางด้วยกำแพงเงิน…แม้กำแพงแห่งไหนสูงไกลขวางกั้นมิเคยไหวหวั่นขอยอมฟันฝ่า แต่กำแพงเงิ
สมุนไพรที่นิยมนำมาผลิตเป็นเครื่องสำอางขัดผิวขาวที่ใกล้ตัวคนไทย หลายสมุนไพรสามารถหาได้ใกล้ๆ ตัวเราในประเทศไทย แต่ก็มีบางสมุนไพรที่เป็นของประเทศจีน แต่ทั้งหมดที่จะกล่าวถึงนี้ ก็มีขายแล้วในประเทศไทย จะมีสมุนไพรอะไรบ้างที่นิยมนำมาผลิตเป็นเครื่องสำอาง มาดูกัน มะขามขัดผิว สมุนไพรทำเครื่องสำอางขัดผิวขาว มะขามสมุนไพรไทยพื้นบ้านยอดนิยม นำมาผลิตเป็นเครื่องสำอางประเภทสบู่ เครื่องสำอางครีมทาผิว เครื่องสำอางครีมขัดผิวขาว ประโยชน์ของมะขามสามารถช่วยลดอาการไข้ ท้องผูก แก้ท้องร่วง ช่วยแก้ไขอาการความดันโลหิตสูงได้ดี สามารถช่วยบำรุงผิวพรรณให้เปล่งปลั่งสดใสอยู่ตลอดเวลา วิตามินซีจากมะขามนั้นสามารถช่วยในการชะลอวัย และการเกิดริ้วรอยแห่งวัย ทำให้ผิวพรรณเราดูอ่อนวัย ส่วนแคลเซียมจากมะขามจะช่วยบำรุงกระดูกและฟันให้แข็งแรงมากยิ่งขึ้น และในมะขามมีธาตุเหล็กสามารถช่วยในส่วนของการสร้างเม็ดเลือด เห็ดหลินจือ ทำให้ผิวพรรณเปล่งปลั่งสดใส เห็ดหลินจือ เห็ดที่จัดได้ว่าเป็นสมุนไพรหายาก นิยมนำมาผลิตเป็นเครื่องสำอาง เป็นเห็ดที่มีคุณค่าสูงในทางสมุนไพรจีน ซึ่งได้มีการยกย่องว่าเป็นสุดยอดของเห็ด เห็ดหลินจือจึงเป็นเห็ดที่ดีที่สุดในหม
ชื่อวิทยาศาสตร์ Hesperethusa crenulate (Roxb) Roem. ชื่อวงศ์ RUTACEAE ชื่ออื่นๆ ขะแจะ (เหนือ) พญายา (ราชบุรี) ตุมตัง (ตะวันออกเฉียงเหนือ) พุดไทร จุมจัง ฮางแกง กระแจะจัน พินิยา ทานาคา ตะนาว (มอญ) หนูไม่ใช่สาวเนื้อนิ่ม แม้ว่าใหม่ๆ สีเนื้อขาว แต่พอโดนแดดลมสีจะเปลี่ยนเนื้อเป็นเหลืองอ่อนแล้วเป็นสีน้ำตาล แต่ผิวขรุขระแตกร่องเข้ม ขัดแย้งกับที่ว่าทำไมผู้คนชอบเอาเนื้อหนูไปบดฝนเป็นผงละเอียดผสมแป้งใส่กลิ่นหอมทาหน้า ทาแก้ม อย่าแปลกใจนะคะที่หนูขึ้นต้นคำว่า “กระแดะ” ไม่ใช่คำหยาบนะ หลายคำมีที่มาและรู้ว่าเป็นคำเรียก-พูดใช้มาตั้งแต่ปู่ ย่า ตา ทวด ปัจจุบันเขียนแค่คำว่า “กะแดะ” คือหนูมีเพื่อนอยู่ที่อำเภอกาญจนดิษฐ์ สุราษฎร์ธานี เขาชวนไป “ปากแดะ” กินหอยนางรม เพราะบ้านอยู่ที่ “ปากน้ำกระแดะ” แล้วนั่งเรือออกทะเลดูฟาร์มหอยแครง หอยนางรม แต่ต้องแวะที่ “กระแดะ” คือตลาดในอำเภอหรือจะไปดูศูนย์ฝึกลิงเพื่อการเกษตรที่ “แดะแจะ” ด้วย หนูนี้งงสุดๆ คิดว่าเขาพูดชื่อหนูผิด จาก “กระแจะเป็นกระแดะ” เขาอธิบายว่าที่กาญจนดิษฐ์พูดคำสั้นๆ เช่น ไปตลาดกระแดะ พูดว่า “ไปแดะหรือไปหลาดแดะ” ไปปากน้ำกระแดะว่า “ไปปากแด
กรมวิชาการเกษตร เดินหน้าโครงการขับเคลื่อนผลงานวิจัยและนวัตกรรมสู่การใช้ประโยชน์ ชงปลูกฟ้าทะลายโจรพันธุ์ดี 2 สายพันธุ์ พิษณุโลก 5-4 และพิจิตร 4-4 สารแอนโดรกราโฟไลด์สูงเจริญเติบโตได้ดี พร้อมขยายผลถ่ายทอดองค์ความรู้การปลูกฟ้าทะลายโจรพันธุ์ดีด้วยเทคโนโลยีกรมวิชาการเกษตรสร้างรายได้เกษตรกรกลุ่มวิสาหกิจชุมชนภาคใต้ตอนบน นายระพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 7 จ.สุราษฎร์ธานี ได้วิจัยและพัฒนาภายใต้โครงการขับเคลื่อนผลงานวิจัยและนวัตกรรมสู่การใช้ประโยชน์ โดยนำฟ้าทะลายโจรพันธุ์แนะนำของกรมวิชาการเกษตร 2 สายพันธุ์ ที่สามารถเจริญเติบโตได้ดี ให้ผลผลิตและสารสำคัญสูง คือ สายพันธุ์พิษณุโลก 5-4 ที่มีปริมาณสารแอนโดรกราโฟไลด์มากถึง 8.89 กรัมต่อน้ำหนักแห้ง 100 กรัม ให้ผลผลิตเฉลี่ย 4,187 กิโลกรัมต่อไร่ มากกว่าพันธุ์การค้าร้อยละ 20.4 มีอายุเก็บเกี่ยวที่ระยะออกดอก 50 เปอร์เซ็นต์ 77 วัน และสายพันธุ์พิจิตร 4-4 ที่มีปริมาณสารแอนโดรกราโฟไลด์มากถึง 12.20 กรัมต่อน้ำหนักแห้ง 100 กรัม ให้ผลผลิตเฉลี่ย 3,880 กิโลกรัมต่อไร่ มากกว่าพันธุ์การค้าร้อยละ 14.1 มีอายุเก็บเกี
ชื่อวิทยาศาสตร์ Polyalthia cerasoides (Roxb.) Bedd. ชื่อวงศ์ ANNONACEAE ชื่อสามัญ Cherry Ashok ชื่ออื่น พญารากดำ (ชลบุรี) โมดดง (ระยอง) แคหาง (ราชบุรี) จันทร์ดง ทรายเด่น (ขอนแก่น) ไชยเด่น (อุบลราชธานี) ไม้เหลือง (ลำปาง) ค่าสามซีก (เชียงใหม่) สะบันงาป่า (ภาคเหนือ) เสโพลล่า (ไทใหญ่-แม่ฮ่องสอน) ฉันต้องรีบเสนอตัวเอง ให้คนรู้จักทันกับปีใหม่ ปี 2566 นี้ เนื่องจากเป็น “ปีกระต่าย” ซึ่งเป็นสัญลักษณ์แห่งปี ความน่ารักของกระต่าย ความปราดเปรียว ว่องไว และ “กระโจน-กระโดด” แสดงถึงพลังขา-ข้อเข่า แข็งแรง ด้วยเหตุนี้เองที่กลายเป็น “ภัย” แก่ตัวฉันโดยตรง เพราะคุณสมบัติ สรรพคุณของฉันนี่แหละเป็นที่รู้จักกัน นมนานมาแล้ว ว่าตำรับยาโบราณดั้งเดิมบันทึกว่าถ้าใช้รากต้นกะเจียน ต้มน้ำดื่ม 1 ถ้วย วันละ 3 ครั้ง ตามภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้าน เป็นยาบำรุงเกี่ยวกับพลังทางเพศ ทุกวันนี้จึงมีผู้คนเสาะหากันมาก โดยวิถีโบราณนั้น ไม่ได้มุ่งให้คนแสวงหาความสำราญทางเพศ แต่เชื่อกันว่าจะช่วยแก้ปัญหา “นกเขาไม่ขัน” และบางรายที่ชีวิตสมรสครอบครัวเกิดความหมางเมิน ที่ฉันพูดว่า “เป็นภัยแก่ตัวฉัน”
พริก สมุนไพรรสเผ็ดร้อน ที่หลายๆ คนติดใจ ประโยชน์ของพริกนั้นดีงามมาก ทั้งช่วยลดน้ำหนัก สร้างภูมิต้านทาน ลดน้ำตาลในเลือด และลดความเสี่ยงโรคหัวใจ พริก ประวัติและความเป็นมา มีการบันทึกว่าพริกถูกค้นพบครั้งแรกเมื่อประมาณ 7,000 ปีก่อนที่อเมริกากลางและอเมริกาใต้ โดยคริสโตเฟอร์ โคลัมบัส จากนั้นก็มีการนำพริกมาปลูกและเผยแพร่ไปทั่วยุโรป และลามไปทั่วโลก ทำให้พริกมีชื่อเรียกแตกต่างกันไปมากมาย เช่น พริก ภาษาอังกฤษ คือ Chili หรือ Chili peppers ซึ่งก็มาจากคำว่าพริกในภาษาสเปน หรือ chile โดยพริกจัดอยู่ในวงศ์ Solanaceae สกุล Capsicum ซึ่งพริกมีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Capsicum spp. ส่วนประเทศไทยของเราก็รู้จักและคุ้นเคยกับการปลูกพริกมานานแล้ว และสายพันธุ์ของพริกในประเทศไทยก็มีอยู่ไม่น้อย รวมทั้งหมดประมาณ 831 สายพันธุ์ สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 กลุ่มใหญ่ๆ ตามชนิดของพริก ได้แก่ พริกชี้ฟ้า พริกขี้หนูเม็ดใหญ่ และพริกขี้หนูเม็ดเล็ก ชื่อเสียงที่โดดเด่นที่สุดของพริก ต้องยกให้เรื่องความเผ็ด เพราะว่าพริกคือเครื่องเทศที่ให้รสเผ็ดร้อนชนิดหนึ่ง เนื่องจากในพริกมี “สารแคปไซซิน” (Capsicin) ที่เป็นสารที่ให้ความเผ็ดร
ชื่อสามัญ…ขมิ้นชัน (Turmaric) ชื่อวิทยาศาสตร์…Curcuma longa L. วงศ์…Zingiberaceae “ขมิ้นแป้งแต่งละลายชโลมทา ให้ผ่องผิวสุนทราเจริญวัย… หาฤกษ์โกนผมไฟต้องตามวัน …” (เครดิต : หนังสือย้อนรอยสยาม…) เมื่อเอ่ยถึง ขมิ้น น้อยคนนักที่จะไม่รู้จัก เพราะขมิ้นเกี่ยวข้องกับชีวิตความเป็นอยู่ของคนไทยมาแต่โบราณ พิธีกรรมแห่งการเกิดก็มีขมิ้นมาเกี่ยวข้องด้วย การอาบน้ำของคนไทยในสมัยโบราณที่ยังไม่มีสบู่ใช้ ใช้ผ้าถูเอาไคลออก ก็ใช้ “ขมิ้นผง” ทาให้ทั่วตัว ถ้าเป็นเด็กๆ ที่โกนผมก็จะทาขมิ้นที่หัวด้วย แล้วใช้ส้มมะขามเปียกทาทับลงไปอีกชั้นหนึ่ง เพื่อให้รสเปรี้ยวของมะขามกัดสีของขมิ้นที่จับหนาอยู่ตามผิวหนังให้จางลง สักพักจึงอาบนํ้าล้างส้มมะขามให้หมด จึงเป็นที่มาของสำนวน “หัวยังไม่สิ้นกลิ่นขมิ้น”…“ปากยังไม่สิ้นกลิ่นนํ้านม” ซึ่งมีไว้เรียกเด็กที่แสดงความอวดดีอวดรู้เกินวัย ส่วน คำว่า “ขมิ้นกับปูน” ก็มีที่มาจากขมิ้นซึ่งมีฤทธิ์เป็นกรด ส่วนปูนมีฤทธิ์เป็นด่าง เมื่อนำมาผสมกันจะเกิดปฏิกิริยาเปลี่ยนส่วนผสมนั้นเป็นสีแดง ซึ่งก็คือ ปูนแดง ที่ใช้กินกับหมากนั่นเอง ขมิ้นชัน เป็นไม้ล้มลุกอายุหลายปี จัดอยู่ในวงศ์ขิง มีถิ่นกำเน
