เทคโนโลยีชาวบ้าน

คุณพงพันธ์ เทพไทย (พัน) Young Smart Farmer จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ชายผู้มีความสุขในการทำเกษตร ซึ่งคุณพันได้เริ่มทำเกษตรมาตั้งแต่อายุ 20 ปี จนถึงปัจจุบันเขาก็ยังได้ส่งต่อแนวคิดดีๆ ในการทำเกษตรในรูปแบบ “เกษตรทฤษฎีใหม่ หรือ เกษตรผสมผสาน” ให้กับลูกๆ และเด็กรุ่นใหม่ที่อยากเรียนรู้อีกด้วย อันดับแรกมาทำความรู้จักเกี่ยวกับคำว่า “เกษตรทฤษฎีใหม่” กันก่อน เกษตรทฤษฎีใหม่ เป็นทฤษฎีแนวทางในการบริหารจัดการที่ดินและน้ำ เพื่อการเกษตรในที่ดินขนาดเล็กให้เกิดประโยชน์สูงสุด ตามพระราชดำริพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เพื่อช่วยเหลือเกษตรกรที่ประสบความยากลำบากให้ผ่านพ้นวิกฤตมาได้ แบ่งพื้นที่จัดสรรในการทำสวนตามอัตราส่วน 30 : 30 : 30 : 10 จุดเริ่มต้นของการทำเกษตรผสมผสาน คุณพัน เล่าว่า จุดเริ่มต้นมันเกิดจาก “ความรักในการทำเกษตร” ซึ่งการจะเป็นเกษตรกรไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะเกษตรเป็นเรื่องของการเอาใจใส่ และเวลาในการเพาะเลี้ยง แต่เมื่อมันออกผลผลิตให้เราแล้ว ผลผลิตเหล่านั้นจะทำให้เราอยู่ได้แถมสร้างรายได้ให้เราอีกด้วย และที่สำคัญคือ ‘เราเป็นนายตัวเอง’ ช่วงหนึ่งในการพูดคุยคุณพันได้เล่า

หากจะกล่าวถึงต้นไม้ที่แปลกหรือประหลาด ต้นไม้ที่หลายๆ คนคิดถึงคงไม่พ้นจำพวกพืชกินแมลง บางคนอาจคิดว่าไม่มีอยู่จริง หรืออาจคิดว่าต้องอยู่ในป่าลึกลับ หลายคนคงไม่คิดว่าจะสามารถเจอได้ในประเทศไทย หรือเห็นขายในตลาดต้นไม้ทั่วไป และในป่าธรรมชาติของประเทศไทยก็มีพืชกินแมลง เช่น หม้อข้าวหม้อแกงลิง ที่หลายคนอาจจะเคยเห็นหรือรู้จักมาบ้าง พืชกินแมลงไม่ได้เลี้ยงยากอย่างที่คิด บางพันธุ์เลี้ยงได้ง่ายมาก พืชกินแมลงมีลักษณะพิเศษ ในการล่อแมลง จับแมลง และลักษณะที่จะขาดไม่ได้คือ กินเหยื่อ หรือความหมายในเชิงวิทยาศาสตร์คือ สามารถย่อยและดูดซึมธาตุอาหารจากเหยื่อ เพื่อช่วยในการบำรุงต้นให้แข็งแรง และเพิ่มอัตราการเจริญเติบโตของต้นพืชเพื่อโอกาสในการอยู่รอด และยังมีพืชหลายชนิดที่สามารถดักจับและฆ่าแมลงได้ แต่ไม่กิน (ไม่ดูดซึมสารอาหารจากเหยื่อ) จึงไม่จัดว่าเป็นพืชกินแมลง ทำไมต้องกินแมลง มีคำอธิบายจากแนวคิดของนักวิทยาศาสตร์ ถึงประเด็นนี้ แบ่งออกเป็น 2 แนวคิด คือ สิบเอก บรรลือศักดิ์ สีหิน หรือ คุณดิ๊ ประกอบอาชีพเสริมเป็นเกษตรกรเพาะพันธุ์และจำหน่ายไม้กินแมลง ปัจจุบันภายในโรงเรือนเพาะเลี้ยงไม้กินแมลงแห่งนี้ มีหลายร้อยสายพันธ

“เกษตรรอบบ้าน สร้างง่ายและทำเงิน” ซึ่งอาจจะเป็นแนวทางในการประกอบการตัดสินใจ สำหรับผู้ที่ต้องการทำอาชีพเกษตรกรรมหรือเปลี่ยนพื้นที่รอบบ้านให้มีมูลค่าในยุคปัจจุบัน ซึ่งเกษตรกรต้นเรื่องที่ต้องการถ่ายทอดประสบการณ์การทำสวนฉบับเกษตรกรหนุ่มอารมณ์ดี วัย 31 ปี ที่หักเหชีวิตจากพนักงานออฟฟิศสู่การเป็นเกษตรกรผู้ปลูกสับปะรดตราดสีทอง ทีเพียงเอ่ยชื่อ ชาวบ้านในพื้นที่ถึงขั้นต้องร้องอ๋อ นั่นก็คือ คุณปกรณ์ รัตนธรรม หรือ คุณท็อป เจ้าของไร่รัตนธรรม ในพื้นที่หมู่ที่ 6 ตำบลท่ากุ่ม อำเภอเมือง จังหวัดตราด หลังเรียนจบหันมาสานต่ออาชีพเกษตรอย่างเต็มตัว เพราะที่บ้านทำเกษตรมาก่อนอยู่แล้ว ด้วยการปลูกผลไม้หลายอย่าง โดยเฉพาะสับปะรดพันธุ์ตราดสีทอง ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวไม่เหมือนใคร จากหนุ่มออฟฟิศ สู่เกษตรกรอารมณ์ดี คุณท็อป เล่าถึงเส้นทางชีวิตการทำอาชีพเกษตรอย่างเต็มตัวให้เราฟังว่า หลังจากเรียนจบ ในปี 2558 ได้เข้าทำงานเป็นนักวิจัยเกี่ยวกับการดูแลข้อมูลในบริษัทหน่วยงานหนึ่ง ซึ่งระหว่างการทำงานประจำ ในช่วงต้นปี 2559 จึงทดลองปลูกสับปะรดพันธุ์ตราดสีทอง 7,000-8,000 หน่อ ในพื้นที่ข้างบ้าน ขณะนั้นคุณท็อปก็พอมีความรู้เรื่องเกษต

วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้าน บอกหมดเปลือก เคล็ดไม่ลับ “สูตรน้ำหมักสมุนไพรไล่แมลง” กำจัดแมลงที่ชอบมากัดกินใบทำให้เป็นรู และเหี่ยวแห้ง แต่ไม่อยากใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช ไร้สารตกค้าง เรียกได้ว่าวัตถุดิบวันนี้หาได้ง่ายๆ สมุนไพรล้วนๆ ที่มีรสเผ็ดร้อนและมีกลิ่นของน้ำมันหอมระเหย ไม่มีสารเคมีปลอดภัยแน่นอน ซึ่งแต่ละชนิดล้วนมีสรรพคุณช่วยขัดขวางการดูดกินอาหารและยับยั้งการเจริญเติบโตของแมลงหลายชนิด และทำให้ไข่แมลงฝ่อ รวมถึงช่วยกำจัดเชื้อราและแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุโรคพืชได้ 🪣วัตถุดิบ กะเพรา โหระพา ตะไคร้ แมงลัก พริก สะระแหน่ ใบมะกรูด กระชาย อย่างละ 1 กำมือ หัวหอม 3 หัว กระเทียม 1 หัว ข่า 1 แง่ง เมล็ดพริกไทยแห้ง 1 ช้อนชา พริกแกงเผ็ด 2 ช้อนโต๊ะ น้ำส้มสายชู 2 ช้อนโต๊ะ น้ำเปล่า 1 ลิตร 💡วิธีทำ  หั่นสมุนไพรที่มีขนาดใหญ่ ได้แก่ ข่า กระชาย ตะไคร้ และหัวหอม ให้เป็นชิ้นเล็กๆ จะช่วยตำหรือปั่นได้ง่ายขึ้น นำสมุนไพรทั้งหมดมาตำหรือปั่นรวมกันให้ละเอียด พร้อมคลุกเคล้าให้เข้ากัน ตักส่วนผสมสมุนไพรทั้งหมดใส่ในโหล ใส่พริกแกงและน้ำส้มสายชู เติมน้ำเปล่าแล้วคนให้เข้ากัน จากนั้นปิดฝาให้สนิท หมักทิ้งไว้ 1 คืน กรองเฉพาะน้ำสกัดมาใช้

ปัจจุบันปฏิเสธไม่ได้ว่าผู้คนจำนวนมากเริ่มหันมาดูแลและรักสุขภาพกันมากขึ้น จึงไม่แปลกที่จะมีพ่อค้าแม่ค้าหลายท่านหันมาขายสินค้าที่ตอบโจทย์กลุ่มคนรักสุขภาพ เช่นเดียวกับร้าน “สวนดินคานาอัน” ในพื้นที่อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี ที่ทำเมนูที่ชื่อว่า “พัฟย่าง” ต่อยอดมาจากกะหรี่ปั๊บที่หลายคนรู้จัก ที่นำมาดัดแปลงทั้งตัวเนื้อแป้งและไส้ด้านในให้มีความหลากหลายทางด้านรสชาติ ไม่ว่าจะเป็นไส้ผักโขมอบชีส มันม่วง เป็นต้น โดยมี คุณมะลิ เหลืองอร่าม หรือ พี่มะลิ เจ้าของร้านพัฟย่างแห่งแรกในประเทศไทย ที่เล็งเห็นความสำคัญของสุขภาพเป็นหลัก จึงมีกรรมวิธีในการทำพัฟย่างที่ใส่ใจต่อผู้บริโภคเป็นอย่างมาก ทั้งวัตถุดิบในการทำ เปลี่ยนจากการทอดมาย่างแทน รวมถึงแพ็กเกจจิ้งใส่ใบตองพร้อมไม้กลัด ถูกใจสายรักสุขภาพเป็นที่สุด “ก่อนหน้าที่จะมาทำพัฟย่าง ก็ทำงานทั่วไปเหมือนคนส่วนใหญ่ค่ะ เรียนจบมาก็หางานทำ เป็นพนักงานออฟฟิศ พนักงานลูกจ้าง ชีวิตก็เป็นแบบนั้น เช้าก็ตื่นไปทำงาน ให้ทัน 08.00 น. กินข้าวตอน 12.00 น. ตอนเย็นก็กลับบ้านนอน เช้าก็ตื่นแบบนี้ค่ะ ก็มีวิถีชีวิตปกติแบบคนทั่วๆ ไป จนวันหนึ่งก็รู้สึกว่าตนเองเบื่อ เพราะใจจริงเป็นคนที

ยามว่างหรือวันหยุด หลายๆ คนก็จะมีกิจกรรมทำร่วมกันอย่างปลูกต้นไม้ อาจจะมีไว้เพื่อประดับบ้าน สร้างร่มเงา หรือปลูกไว้เพื่อรับประทาน แต่เคยสงสัยกันไหม เวลาปลูกต้นไม้แต่ละครั้งจะใช้กระถางแบบไหนดี ให้เหมาะกับการปลูกต้นไม้ วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านจะพาไปดู “เคล็ดไม่ลับ เลือกประเภทกระถางให้เหมาะกับต้นไม้ที่จะปลูก” ไปดูกันเลย 🪴กระถางประเภท “เซรามิก” กระถางเคลือบเซรามิก เป็นกระถางที่ทำมาจากดินเผา มีการเคลือบผิวอีกชั้น เพื่อเพิ่มความสวยงามแปลกใหม่ เหมาะสำหรับปลูกตกแต่ง และโชว์ลวดลาย สีสัน โดยจะนิยมนำมาตกแต่ง หรือประดับตามมุมห้อง ต้นไม้ที่เหมาะกับกระถางเซรามิกจะเป็นต้นไม้ที่ต้องการความชื้นหรือการระบายอากาศที่น้อย ✅ ข้อดี : ลักษณะรูปทรง ลวดลาย สวยงามดูดี ผิวด้านนอกมันลื่น ทำให้ไม่มีขี้เกลือหรือตะไคร่น้ำเกาะ ทำความสะอาดง่าย เก็บความชื้นได้ดี ไม่ต้องรดน้ำบ่อยๆ ❌ ข้อเสีย : กระถางที่มีการเคลือบเซรามิก จะทำให้อากาศที่มีเข้าไปได้ยาก ไม่มีรูพรุน มีความชื้นไม่เท่ากัน ทำให้การถ่ายเทเป็นทิศทางเดียว หรือถ้าให้พูดง่ายคือ ระบายน้ำได้เฉพาะทางรูใต้กระถางเท่านั้นเอง แตกหักได้ง่าย ราคาค่อนข้างแพง 🪴 กระถางประเภท “ไฟเบอ

คนที่ชอบกินผลไม้ หรือใครมีที่ข้างบ้าน ข้างสวน อยากแนะนำปลูกผลไม้ 8 ชนิดนี้มีติดบ้านไม่อดตาย มีกินทั้งปี แถมยังขายเสริมรายได้ได้อีกด้วย หรือตอนนี้บ้านไหน มีผลไม้เหล่านี้อยู่บ้าง มาเล่าสู่กันฟังหน่อยว่าปลูกแล้วเป็นยังไงกันบ้าง อีกอย่างไม้ผลบางชนิดอายุยืนมากๆ เหมาะกับสภาพอากาศแบบบ้านเรา และบางชนิดแตกหน่อออกผลผลิตได้เรื่อยๆ โดยไม่สนใจฤดูกาลให้ผลผลิตทั้งปี  🟡ส้มโอ ส้มโอจะเริ่มให้ผลผลิตครั้งแรกเมื่ออายุ 3-4 ปีขึ้นไป จากนั้นจะให้ผลผลิตเต็มที่เมื่ออายุประมาณ 9-10 ปี และจะให้ผลผลิตดีคงที่ตราบเท่าที่ต้นยังสมบูรณ์ อยู่จนอายุประมาณ 20-30 ปี  นิสัยส้มโอทุกสายพันธุ์จะออกดอกติดผลปีละ 2 รุ่น โดยรุ่นแรกออกดอกเดือนธันวาคมถึงมกราคม ผลแก่เก็บเกี่ยวเดือนสิงหาคม-กันยายน (ดกมาก) รุ่นสองออกดอกเดือนสิงหาคม-กันยายน ผลแก่เก็บเกี่ยวเดือนมีนาคมถึงเมษายน (ดกน้อยกว่ารุ่นแรก) แต่ผลรุ่นสองมีคุณภาพดีกว่ารุ่นแรกเพราะผลแก่ตรงกับช่วงแล้ง ถ้าต้องการทำให้ผลรุ่นแรกดีเหมือนรุ่นสองจะต้องควบคุมปริมาณน้ำ โดยเฉพาะน้ำใต้ดินโคนต้นให้ได้เท่านั้น               เคล็ดลับ : การใส่ปุ๋ย ในช่วงแรกปลูกไป 1 เดือน จะใส่ปุ๋ยคอก ขี้หมู ขี้วัว ห

ปลากระเบน เป็นสัตว์จำพวกปลากระดูกอ่อน มีทั้งหมดประมาณ 400 ชนิด พบได้ทั้งในน้ำจืด น้ำกร่อย และน้ำเค็ม มีรูปร่างแบนราบ ครีบทั้งหมดอยู่ชิดติดกับลำตัวด้านข้าง มีท่อน้ำออก 1 คู่ อยู่ด้านหลังของหัว ทำหน้าที่ให้น้ำเข้าออกไหลเวียนผ่านเหงือกเพื่อการหายใจ ซึ่งจะไม่ไหลเวียนผ่านปากซึ่งอยู่ด้านล่างลำตัวเหมือนกับปลาฉลามหรือปลากระดูกแข็งจำพวกอื่น ปลากระเบน มีนิสัยชอบกบดานตามชายทะเลที่น้ำตื้น โดยจะฝังตัวใต้พื้นทรายหรือโคลนใต้น้ำ หากินตามพื้นท้องน้ำอาหารส่วนมากก็ได้แก่ หอย กุ้ง ปู หรือปลาขนาดเล็กตามพื้นน้ำเป็นส่วนใหญ่ โดยใช้ฟันที่มีลักษณะเป็นฟันบดขบเปลือกของอาหารให้แตกก่อน กิจกรรมที่ได้รับความนิยมในต่างประเทศจากปลากระเบนก็คือ การดำน้ำเคียงข้างพวกมัน นอกจากนี้ ยังช่วยให้มั่นใจได้ว่าการดำน้ำกับปลากระเบนจะยังคงอยู่ในอันดับต้นๆ ของรายการที่นักดำน้ำอยากทำ เพราะด้วยขนาดตัวที่ใหญ่โต และลวดลายสีสันที่สวยงามของปลากระเบน นอกจากนี้ ปลากระเบนยังติดอันดับต้นๆ ของปลาสวยงามที่เหล่าเศรษฐี ทั้งในประเทศบ้านเราและต่างประเทศนิยมเลี้ยงอีกด้วย เพราะด้วยความสวยงามของปลากระเบนที่ไม่ธรรมดา และมีมูลค่าที่ไม่ธรรมดาเช่นกัน แต่หลา

ในปัจจุบัน อาชีพการเลี้ยงโคขุนในประเทศไทยมีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากให้ผลตอบแทนสูง ตลาดโคเนื้อมีความต้องการ เนื้อโคขุนสูงขึ้น ผู้บริโภคมีความรู้และเลือกซื้อเนื้อคุณภาพดีมากขึ้น เนื่องจากเนื้อโคขุนจะมีความนุ่มและชุ่มฉ่ำกว่าเนื้อโคทั่วไป เพราะมีไขมันแทรกตามเส้นใยกล้ามเนื้อมาก ซึ่งเป็นที่ต้องการของตลาดเนื้อ คุณภาพสูงเพื่อนำไปประกอบอาหาร เช่น สเต๊ก เนื้ออบ เป็นต้น อีกทั้งพื้นที่ที่เลี้ยงโคขุนไม่จำเป็นต้องใช้พื้นที่กว้างมาก ซึ่งแตกต่างจากการเลี้ยงโคแบบปล่อยแปลง ประกอบกับปัจจุบันมีการพัฒนา คัดเลือก ปรับปรุงพันธุ์โคให้มีโครงร่างใหญ่ โตเร็ว ซึ่งเหมาะกับการขุนมากยิ่งขึ้น  แน่นอนว่าการเลี้ยงโคขุน หากโคมีขนาดใหญ่ก็จะขายได้ในราคาที่สูงกว่า เรื่องของอาหารนั้นมีส่วนสำคัญ หากโคขุนได้อาหารเสริมที่ดีก็ทำให้โตไว น้ำหนักเยอะ เนื้อมีคุณภาพดี และเกษตรกรทำเองได้ ต้นทุนไม่สูงอีกด้วย มันสำปะหลัง เป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญอีกชนิดหนึ่งของประเทศไทย ผลผลิตจากมันสำปะหลัง เช่น กากมัน เป็นต้น นับว่าเป็นวัตถุดิบสำคัญและมีประโยชน์อย่างมาก ที่เกษตรกรนำมาใช้เป็นวัตถุดิบในการทำอาหารสัตว์เพื่อลดต้นทุน เช่น การนำมาทำเป็นกากม

ตอนเด็กทุกคนต้องมีความฝันของตัวเอง พอถึงช่วงเวลาหนึ่งที่เรามีทุกอย่าง สิ่งหนึ่งที่อยากทำนั้นก็คือทำตามฝันในวัยเด็ก คุณฝ้ายก็เช่นกัน ที่สานฝันของตัวเองจนประสบความสำเร็จ เรียนรู้และเข้าใจการปลูกกุหลาบด้วยตัวของตัวเอง มาจากความรักล้วนๆ โดยที่ไม่ได้นึกถึงผลกำไร อะไรก็ตามที่ทำด้วยใจ ทำด้วยความชอบ สุดท้ายก็จะประสบความสำเร็จที่มาจากแรงผลักดันของเราเอง   คุณอุบลรัตน์ ศรีสูงเนิน หรือ คุณฝ้าย เจ้าของเพจทาสกับราชนิกุล ที่ทำสวนกุหลาบมาจากความรักไม่ได้หวังผลกำไร เล่าว่า ตอนนี้อายุ 37 ปี ทำธุรกิจส่วนตัวมาค่อนข้างนาน แล้วอายุเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จึงอยากมองหาความสุขให้กับตัวเอง ซึ่งตอนที่ยังเด็ก จะมีอยู่ประโยคหนึ่งที่บอกว่า “บางครั้งความสุขของเรา มาในรูปแบบของความทรงจำเมื่อตอนที่เรายังเด็ก” ในตอนเด็ก อยากมีร้านดอกไม้ มีสวนกุหลาบเป็นของตัวเอง จึงกลายเป็นจุดเริ่มต้นที่ลองปลูกกุหลาบเอง แต่ตอนนั้นความคิดคือ นอกจากภูเรือกับเชียงใหม่ ภาคอีสานหรือภาคตะวันออกไม่สามารถปลูกกุหลาบได้แน่นอน คุณฝ้าย เล่าให้ฟังว่า “เริ่มทดลองปลูกกุหลาบจากภาคอีสานก่อน จังหวัดชัยภูมิ ใช้ระยะเวลาทดลองปลูก 1 ปี ตอนนั้นเริ่มปลูก 2,000 ต้น ป