ไม้ดอกไม้ประดับ

หากเอ่ยถึงพิพิธภัณฑ์ หลายคนอาจคิดว่าเป็นเรื่องที่น่าเบื่อ มีแต่ของเก่าเก็บ ไม่สนุก หากใครมีโอกาสมาเยือน สวนนงนุชพัทยา 1 ใน 10 สวนสวยที่สุดในโลก ซึ่งเป็นพิพิธภัณฑ์กลางแจ้ง และพิพิธภัณฑ์ในร่ม เชื่อว่าหลายคนต้องตกหลุมรักพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติแห่งนี้อย่างแน่นอน เพราะที่นี่เป็น “สวนพฤกษศาสตร์ไม้ในร่ม-กลางแจ้ง” นอกจากจะได้รับความรู้ในเรื่องชนิดและกลุ่มพันธุ์ไม้ต่างๆ แล้ว ยังให้ความสนุก สดชื่น เพลิดเพลินกับหลากหลายกิจกรรม สร้างความผ่อนคลาย สบายอารมณ์ เมื่อได้เดินชมวิวทิวทัศน์สวนสวย ได้ถ่ายรูปกับไม้ดอกไม้ประดับนานาพรรณ ทำให้รู้สึกอยากกลับมาเที่ยวอีกหลายๆ ครั้ง! ไม้แปลก กลางแจ้ง สวนนงนุชพัทยาได้รวบรวมไม้แปลก กลางแจ้ง จากหลากหลายสถานที่ทั่วโลก เป็นต้นไม้ที่มีลักษณะเฉพาะของแต่ละสายพันธุ์ มีจุดเด่นที่แตกต่างกันออกไป ยกตัวอย่างเช่น ส่วนใบ มีตั้งแต่ใบที่กลม ขนาดเล็กมาก ไปจนถึงใบที่มีขนาดใหญ่ที่สุด หรือใบที่มีลักษณะแยกเป็นแฉก ส่วนลำต้น ลำต้นที่มีลักษณะตั้งตรง หรือบางต้นมีลำต้นที่มีส่วนเว้า ส่วนอวบ หรือมีลายขึ้นมากมายตามลำต้น ส่วนกิ่งก้าน บ้างก็มีกิ่งที่ชูตรงตั้ง บ้างก็มีกิ่งห้อยย้อยลงสู่พื้นดิน หรือบางกิ

เหนือสุดแดนสยาม ที่นึกได้ก็อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ที่มีด่านพรมแดนแม่สายเชื่อมต่อกับด่านพรมแดนท่าขี้เหล็ก แขวงท่าขี้เหล็ก รัฐฉาน ประเทศเมียนมา และมีจุดเด่นที่ใครๆ หลายคนเมื่อขึ้นไปเที่ยวถึงจังหวัดเชียงราย ต้องแวะคือ ตลาดแม่สาย ภูมิประเทศและภูมิอากาศที่เหมาะสม ทำให้เกิดพืชชนิดหนึ่ง ซึ่งเกษตรกรในท้องถิ่นเชื่อว่า หากลงปลูกในดินแล้ว จะเจริญงอกงามได้ดีที่สุดคือ ที่บ้านสันทรายมูล หมู่ที่ 6 ตำบลโป่งผา อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย เพียงแห่งเดียว แม้จะขยับไปปลูกหมู่บ้านถัดไป ผลผลิตและการเจริญงอกงามที่ได้ ก็ไม่สวยงามเท่าบ้านสันทรายมูลแห่งนี้ ภาษาพื้นถิ่น เรียกกันว่า ว่านเศรษฐี หรือ ว่านกวนอิม แต่เป็นที่รู้จักโดยทั่วไปในชื่อของ ไผ่กวนอิม ในพื้นที่บ้านสันทราย หมู่ที่ 6 ปลูกกันเป็นไม้ประดับเกือบทุกบ้าน บ้านละ 1-3 กอมานาน เสมือนเป็นไม้ในบ้านไปเสียแล้ว กระทั่งมีเกษตรกรหมู่บ้านใกล้เคียงมองเห็นความสวยของไผ่กวนอิม ตัดเอาไปส่งขายให้กับญาติที่ปากคลองตลาด ตลาดขายไม้ดอกไม้ประดับใหญ่ในกรุงเทพฯ ไผ่กวนอิมที่นี่ จึงเริ่มติดตลาด และเริ่มเป็นพืชที่สร้างเม็ดเงินให้กับชาวบ้านในพื้นที่ คุณณัชพล ตาวงค์ ประธานกลุ่ม

ไผ่ เป็นพืชที่สามารถนำหน่อมากินได้แล้วนั้น ยังสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลากหลายอีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นการนำไม้เพื่อเป็นไม้ค้ำยันในแปลงไม้ผล ตลอดจนนำส่วนต่างๆ ไปใช้งานที่หลากหลายถึงนับว่าเป็นไม้ที่นำมาใช้ประโยชน์ได้มาก ซึ่งปัจจุบันได้มีการนำมาพัฒนาให้มีขนาดทรงพุ่มที่เล็กลง เพื่อใช้เป็นไม้ประดับก็เป็นอีกช่องทางที่ทำรายได้ให้กับเกษตรกรได้อีกด้วย คุณพรประภา ทาประเสริฐ อยู่บ้านเลขที่ 137 หมู่ที่ 10 ตำบลดงขี้เหล็ก อำเภอเมือง จังหวัดปราจีนบุรี เป็นเกษตรกรที่จำหน่ายพันธุ์ไผ่มาตั้งแต่สมัยรุ่นคุณแม่ โดยได้มีการขยายพันธุ์กินหน่อจนพัฒนามาเรื่อยๆ จนเป็นไผ่ที่สามารถใช้ปลูกประดับบ้านเรือนได้ จึงเป็นสินค้าที่มีความต้องการของตลาดและสร้างรายได้ให้กับเธอได้เป็นอย่างดี จากอาชีพรับซื้อหน่อไผ่ สู่เกษตรกรจำหน่ายต้นไผ่ คุณพรประภา เล่าให้ฟังว่า ก่อนที่จะมามีอาชีพจำหน่ายพันธุ์ไผ่เหมือนเช่นทุกวันนี้ ในสมัยก่อนนั้นครอบครัวของเธอมีอาชีพรับซื้อหน่อไผ่หรือที่รู้จักกันดีคือ หน่อไม้ เพื่อนำผลผลิตที่มีคนมาส่งจำหน่ายให้ตัดส่งให้กับโรงงาน ซึ่งการทำสายงานนี้จะมีหน่อไม้จำหน่ายในช่วงฤดูกาลเดียวเท่านั้น แต่เมื่อเข้าสู่ฤดูแล้งก็ไ

ในช่วงโควิดระบาดแบบนี้ คนส่วนใหญ่ในเมืองมักใช้เวลาอยู่กับบ้าน และงานอดิเรกอย่างหนึ่งที่คนหันมานิยมกันมาก ก็คือ การปลูกต้นไม้ นั่นเอง เพราะต้นไม้นั้น มีประโยชน์มากมาย ทั้งแง่กายภาพและคุณค่าทางจิตใจ นอกจากต้นไม้จะช่วยทำให้ผู้อาศัยรู้สึกสดชื่น เพิ่มพื้นที่สีเขียว บางชนิดก็มีกลิ่นหอม และบางชนิดก็สามารถช่วยลดฝุ่น PM2.5 แล้ว ต้นไม้บางชนิด ยังเชื่อว่า ปลูกแล้วจะเป็นมงคลกับผู้อยู่อาศัยในบ้านหลังนั้น หรือช่วยเสริมชะตาให้แก่เจ้าของบ้าน อีกด้วย นอกจากนี้แล้ว ยังสามารถต่อยอด ทำเป็นธุรกิจปลูกต้นไม้เพื่อเป็นกิจการขายได้ทั้งในประเทศ และต่างประเทศ สามารถเพิ่มรายได้ให้แก่ผู้ปลูกหรือเกษตรกรในช่วงล็อคดาวน์กันได้ดีทีเดียว สำหรับประทเศไทยนั้น ขึ้นชื่อได้ว่าเป็นสวรรค์แห่งพันธุ์ไม้เลยก็ว่าได้ เนื่องจากสภาพดินฟ้าอากาศ ที่ค่อนข้างเหมาะกับการปลูกต้นไม้ได้หลากหลายสายพันธุ์ ทำให้ต้นไม้ในไทยนั้นมีมากมายนับไม่ถ้วยเลยทีเดียวแต่สำหรับต้นไม้ที่คนนิยมปลูกกันอย่างแพร่หลาย รวมทั้งสามารถทำรายได้ให้กับผู้ปลูกด้วยนั้น วันนี้จะมาแนะนำต้นไม้ที่คนนิยมปลูก 8 อันดับสูงสุด มาดูกันว่า มีต้นอะไรกันบ้าง ต้นวาสนา เป็นต้นไม้ที่ได้รับค

คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มีโครงการปรับปรุงพันธุ์กล้วยไม้ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2545 เริ่มต้นจาก ท่านรองศาสตราจารย์ ดร. พิมพ์ใจ อาภาวัชรุตม์ ท่านได้ให้ความสำคัญกับกลุ่มกล้วยไม้ดิน เพราะเห็นว่าเป็นกล้วยไม้ที่มีศักยภาพที่จะพัฒนาไปเป็นกล้วยไม้เศรษฐกิจต่อไปได้ในอนาคต เมื่อท่านเกษียณอายุราชการ รองศาสตราจารย์ ดร. ณัฐา โพธาภรณ์ ได้สืบสานงานปรับปรุงพันธุ์กล้วยไม้กลุ่มนี้ต่อมา มีนักศึกษาระดับปริญญาโทและปริญญาเอกเข้ามาทำการศึกษางานทางด้านการปรับปรุงพันธุ์กล้วยไม้และเรียนจบไปจำนวนหนึ่งแล้ว มีการผสมข้ามชนิดและข้ามสกุลเพื่อให้ได้ลูกผสมชนิดใหม่ และนำไปขึ้นทะเบียนพันธุ์ ที่ Royal Horticultural Society, UK ไว้จำนวนหนึ่งแล้ว ขณะนี้มีลูกผสมที่นำไปขอขึ้นทะเบียนไว้เพิ่มเติม โดยการนำเอาพันธุ์ที่ได้ขึ้นทะเบียนไว้ ตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2555 คือ ฮาเบนาเรีย ลานนาแองเจิล (Habenaria Lanna Angel) มาพัฒนาต่อยอดให้ได้สายพันธุ์ที่สวยมากขึ้น ฮาเบนาเรีย ลานนาแองเจิล เป็นลูกผสมระหว่างกล้วยไม้ดินนางกราย (Habenaria lindleyana) และลิ้นมังกร (Habenaria rhodocheila) ดอกมีสีสันสวยงามในโทนสีส้มโอโรส ซึ่งโทนสีดอกดังกล่าวหาได้ยากใ

ชาฮกเกี้ยน หรือ ต้นชาดัด เป็นไม้ทรงพุ่มที่มีลำต้นตรงแตกกิ่งก้านสาขาจำนวนมาก กิ่งเมื่อแตกจากลำต้นแล้วจะมีลักษณะเป็นพุ่มที่มีใบอยู่อย่างหนาแน่น ใบมีขนาดเล็กมันเงาและหนา เรียงสลับ ออกเป็นกระจุกสั้นๆ ตามกิ่ง ขอบใบหยัก ผิวใบด้านบนสีเขียวเข้มมีหนามเล็กๆ   นิยมปลูกเป็นไม้ประดับตกแต่งสวน หรือนำมาปลูกให้เป็นทรงพุ่ม รวมทั้งเป็นไม้แนวรั้วบ้านเป็นกำแพง นอกจากนี้ ยังมีการนำมาดัดแปลงโดยให้ยอดของชาฮกเกี้ยนค่อยๆ เลื้อยเกาะกับโครงเหล็กที่ดัดเป็นรูปทรงต่างๆ เพื่อให้มีรูปทรงที่แปลกตา จึงเป็นที่สนใจของผู้ที่ต้องการซื้อไปประดับตกแต่ง คุณสำราญ ขาวจันทร์ อยู่บ้านเลขที่ 49 หมู่ที่ 2 ตำบลเขาพระ อำเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นเกษตรกรที่มองถึงความพิเศษของไม้ประดับชนิดนี้ แม้จะดูเหมือนไม่ใช่พรรณไม้ที่มีราคาแพงมากนัก แต่ด้วยมีวิธีการคิดต่อยอดการขาย คือนำมาปลูกเลี้ยงโดยให้ไม้เกาะไปกับโครงเหล็กที่ดัดไว้ จึงเป็นการเพิ่มมูลค่าให้กับไม้และเป็นที่ต้องการของลูกค้ามากขึ้น ซึ่งเธอบอกว่าไม้ประดับชนิดนี้ถือเป็นอาชีพเสริมที่สร้างรายได้ให้กับเธอได้อย่างดี อาชีพหลักทำนา ปลูกชาฮกเกี้ยนเสริมรายได้ คุณสำราญ เล่าให้ฟังว่า

เรียน คุณหมอเกษตร ทองกวาว ที่นับถือ ผมมีปัญหาการปลูกแค็กตัส ซึ่งผมซื้อมาจากร้านขายต้นไม้ ผมปลูกไปสักระยะหนึ่ง ต้นแคคตัสในกระถางเกิดการเน่าทีละน้อย ไม่ทราบว่าเกิดเพราะเหตุใด หรือเกิดจากการผสมดินปลูกไม่เหมาะสม ดังนั้น ผมจึงขอเรียนถามคุณหมอเกษตรว่า สูตรดินผสมสำหรับปลูกแคคตัสที่ถูกต้องนั้นประกอบด้วยอะไรบ้าง ขอขอบคุณในคำแนะนำที่ดี ขอแสดงความนับถือ สุริยา มั่นคงแก่น เลขที่ 35/2 หมู่ที่ 15 บ้านบุกลาง ตำบลบุเปือย อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี 34260 แคคตัส หรือ กระบองเพชร  แคคตัส หรือ กระบองเพชร แม้ส่วนใหญ่จะเจริญเติบโตได้ดีในทะเลทราย แต่อย่างไรก็ตาม แค็กตัส ก็ยังเป็นพืชที่ต้องการดินที่อุดมสมบูรณ์เช่นเดียวกับพืชอื่นๆ อีกทั้งดินหรือวัสดุปลูกต้องโปร่ง อุ้มและระบายน้ำได้ดี โดยใช้ส่วนผสมจากดินร่วน ทรายหยาบ ถ่านป่น ปุ๋ยหมักเก่า หรือใบไม้ผุ อัตราส่วน 2:3:1:1 ตามลำดับ หรืออาจผสมเพิ่มเติมด้วยกากถั่ว ขี้เถ้าแกลบ อิฐหัก และกระดูกป่นอีกเล็กน้อยคลุกเคล้าให้เข้ากัน นอกจากนี้ ยังมีปัจจัยอื่นๆ อีกที่จะช่วยให้การปลูกแค็กตัสได้งาม การให้น้ำต้องให้โชกถึงราก แล้วปล่อยไว้จนดินแห้งจึงให้น้ำครั้งต่อไป แคคตัสต้องการ