ไม้ดอกไม้ประดับ
สภาวะฝุ่นในอากาศนั้น เกิดจากปัจจัยหลายอย่างและเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงได้ยาก วิธีการหนึ่งที่จะช่วยควบคุมคุณภาพอากาศให้เหมาะสม คือการปลูกต้นไม้ช่วยกรองอากาศและดักจับฝุ่นละอองในอากาศ ซึ่งเป็นการลงทุนน้อยแต่ได้ผลในระยะยาว ในต่างประเทศที่มีปัญหาเกี่ยวกับฝุ่นละอองขนาดเล็ก มีการศึกษาจำนวนมากเกี่ยวกับพืชที่ใช้ในการดักจับฝุ่น อย่างในประเทศจีน สหรัฐอเมริกา และหลาย ๆ ประเทศในทวีปยุโรป โดยการศึกษาพบว่า ต้นไม้สามารถดับจับฝุ่นได้ร้อยละ 10 – 90 ขึ้นอยู่กับชนิดของพืช กรมอนามัยได้แนะนำไม้ประดับ 22 ชนิด ที่เปรียบเสมือน “เครื่องฟอกอากาศธรรมชาติ” เนื่องจากไม้ประดับจะดึงดูดจุลินทรีย์ให้มาอยู่บริเวณราก และย่อยสลายโครงสร้างอินทรีย์สารที่ซับซ้อนได้ อีกทั้งใบของต้นไม้ยังสามารถดูดซับสารอินทรีย์ที่เป็นก๊าซ และย่อยหรือถ่ายโอนของเสียไปยังรากเพื่อใช้เป็นอาหารสำหรับจุลินทรีย์ สำหรับไม้ประดับ 22 ชนิด ที่มีความสามารถสูงในการดูดสารพิษ มีดังนี้ 1. หมากเหลือง เป็นพืชตระกูลปาล์มที่ปลูกง่าย โตเร็ว ชอบแสงแดดจัด แต่ปลูกภายในอาคารได้ ต้องการน้ำมาก ชอบความชื้นสูง สามารถช่วยผู้ป่วยที่เป็นหวัด หรือมีอาการไซนัส 2. จั๋ง เป็นพืชตระกู
ผู้เขียน : วรนัฐ เสนีวงศ์ ณ อยุธยา การผลิตกุหลาบจิ๋ว คือการนำกุหลาบในกลุ่มกุหลาบหนู (miniature rose) ที่มีการจำหน่ายในตลาดการค้าทั่วไป มาคัดเลือกพันธุ์เพื่อให้มีทรงพุ่มกะทัดรัด ออกดอกสวยงาม มาผ่านกระบวนการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช (plant tissue culture) ซึ่งวิธีนี้เป็นการขยายพันธุ์พืชอีกวิธีหนึ่ง ทำให้ได้ต้นกุหลาบหนูมีความสูงประมาณ 2-3 เซนติเมตร สามารถนำไปปลูกเลี้ยงในภาชนะขนาดเล็กและเจริญเติบโตได้รวดเร็ว ออกดอกสวยงามเหมือนต้นแม่พันธุ์เดิมทุกประการ ต่างกันที่ต้นกุหลาบหนูที่ผลิตโดยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ จะมีขนาดต้นที่เล็กลง จึงมักเรียกกุหลาบเหล่านี้ว่า กุหลาบจิ๋ว หรือ เบบี้โรส โดยปกติแล้วกุหลาบจิ๋วออกดอกง่าย โดยผู้ปลูกเลี้ยงจะเริ่มสังเกตเห็นดอกชุดแรกภายหลังการอนุบาลในถาดหลุมเล็กๆ ประมาณ 30-35 วัน ในทางวิชาการแล้ว การออกดอกของกุหลาบจะถูกกระตุ้นโดยการตัดแต่งดอกที่โรย กิ่งที่แก่เพื่อกระตุ้นให้เกิดยอดใหม่ ช่อดอกใหม่ ซึ่งหากปฏิบัติได้อย่างสม่ำเสมอแล้ว กุหลาบจิ๋วจะออกดอกหมุนเวียนให้เชยชมตลอดทั้งปี หรือประมาณ 30-35 วัน ภายหลังการตัดแต่งกิ่ง จากความต้องการของตลาดที่มีอยู่อย่างต่อเนื่อง ทำให้
หมากผู้หมากเมีย เป็นไม้ประดับทรงพุ่มมีลักษณะสีสันของใบสวยงามหลากหลายสีสัน ลำต้นมีความสูงประมาณ 1-3 เมตร เป็นข้อถี่ๆ ใบเป็นใบเดี่ยวออกเรียงเวียนสลับรอบลำต้น แผ่นใบมีหลากหลายรูปแบบ เช่น ใบรูปหอกเรียวยาว แต่ที่เป็นจุดเด่นคือสีของใบที่มีสีสันสวยงามหลากหลาย เช่น สีม่วง สีน้ำตาล สีเขียวอ่อน สีแดง สีชมพู เป็นต้น คนไทยสมัยโบราณมีคติความเชื่อที่ว่า หากบ้านใดปลูกหมากผู้หมากเมียไว้ประจำบ้านจะทำให้อยู่เย็นเป็นสุข หากต้องการให้มีความเป็นสิริมงคลมากขึ้น ควรปลูกหมากผู้หมากเมียไว้ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือและปลูกในวันอังคาร นอกจากจะปลูกเพื่อเป็นไม้ประดับตกแต่งบ้านเรือนแล้ว ยังนิยมตัดใบของหมากผู้หมากเมียใช้ในการประกอบในงานพิธีต่างๆ เช่น ใช้เป็นเครื่องบูชาพระ งานขึ้นบ้านใหม่ งานแต่งงาน เป็นต้น คุณสมยศ เเตงตาด อยู่บ้านเลขที่ 28/6 หมู่ที่ 10 ตำบลบางน้ำผึ้ง อำเภอพระประเเดง จังหวัดสมุทรปราการ มีความชื่นชอบหมากผู้หมากเมียตั้งแต่ยังเป็นเด็ก เมื่อมีโอกาสจึงได้เก็บสะสมพันธุ์เรื่อยๆ และพัฒนาให้มีความหลากหลาย พร้อมทั้งทำไม้สวยงามเพื่อส่งเข้าประกวดในงานต่างๆ ที่จัดขึ้น จึงทำให้สวนของเขามีไม้คุณภาพและเป็นที่ต้องการขอ
เรียน คุณหมอเกษตร ทองกวาว ที่นับถือ ผมมีความสงสัยว่า ดาวเรือง ขยายพันธุ์ด้วยวิธีปักชำได้ และใช้ส่วนไหนบ้าง ผมทราบเพียงว่าดาวเรืองขยายพันธุ์ด้วยเมล็ดเท่านั้น แล้วทั้งสองวิธีนี้การขยายพันธุ์วิธีไหนได้ผลดีกว่ากัน ขอคำแนะนำด้วยครับ ขอแสดงความนับถืออย่างสูง วรชัย เหมกำพล กรุงเทพฯ ตอบ คุณวรชัย เหมกำพล ดาวเรือง เป็นไม้ดอกที่คนไทยรู้จักกันดี เนื่องจากมีสีสันสดใส ปลูกง่าย เก็บเกี่ยวได้เร็ว มีอายุสั้นเพียง 60-70 วัน ก็เก็บเกี่ยวได้แล้ว นำไปปักแจกันก็อยู่ได้เป็นสัปดาห์ โดยเฉพาะในช่วงการหาเสียงเลือกตั้งทุกระดับจะขายได้ราคาดี ทั้งนี้ การขยายพันธุ์ดาวเรืองทำได้ 2 วิธี คือ การเพาะเมล็ด และ การปักชำ วิธีการเพาะเมล็ด กรณีเพาะในกระบะ ใช้วัสดุเพาะประกอบด้วยขุยมะพร้าว ทรายหยาบ ขี้เถ้าแกลบ อัตรา 1 : 1 : 1 คลุกเคล้าให้เข้ากัน เกลี่ยวผิวให้เรียบ ให้ระดับผิววัสดุเพาะต่ำกว่าขอบกระบะเล็กน้อย ขีดร่องตื้นให้เป็นรอย ตามแนวกว้าง หรือยาว ตามความเหมาะสม แต่ละร่องห่างกัน 5 เซนติเมตร แล้วหยอดเมล็ดตามแนวที่ขีดไว้ ให้แต่ละเมล็ดห่างกัน 5 เซนติเมตร แล้วกลบเมล็ดด้วยวัสดุเดียวกัน กลบเบาๆ แล้วรดน้ำตามด้วยฝักบัวเป็นฝอย แล้วคลุ
ไม้ประดับใบ ในช่วงสถานการณ์โควิด-19 นี้ ค่อนข้างที่จะครึกคัก มีการซื้อขายกันอย่างมากมาย ถึงแม้ว่าวงการไม้ใบจะอยู่กับสินค้าเกษตรมานานแล้วก็ตาม แต่ความต้องของลูกค้าที่ชื่นชอบก็ยังมีเข้ามาอย่างต่อเนื่อง ทำให้บางช่วงราคาของไม้ประดับใบสูงขึ้น ขายได้หลากหลายราคา ซึ่งไม้ประดับใบที่ปลูกและเป็นความต้องการของตลาดก็มีด้วยกันหลายชนิด แต่ที่คุ้นเคยหลักๆ ก็จะมี บอนสี อะโกลนีมา และที่กำลังได้รับความนิยมในช่วงนี้ก็จะเป็น ฟิโลเดนดรอน ที่มีราคาการซื้อขายชนิดที่ว่าหลักพันหลักหมื่นเลยทีเดียว คุณภาณุพงศ์ โวหาร อยู่บ้านเลขที่ 40/6 หมู่ที่ 1 ตำบลเมืองบางยม อำเภอสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย เป็นผู้ที่ชื่นชอบการปลูกฟิโลเดนดรอนด้วยเช่นกัน โดยมีการขยายพันธุ์อย่างต่อเนื่อง จนไม้ดีมีคุณภาพ ต่อมาไม้ทั้งหมดที่เก็บสะสมได้นำมาทำการตลาด ช่วยให้เขาสามารถมีรายได้จากที่คิดว่าจะทำเป็นอาชีพเสริม แต่กลับสร้างรายได้อาจเทียบเคียงอาชีพหลักเลยก็ว่าได้ คุณภาณุพงศ์ เล่าใหฟังว่า เขาเป็นคนที่ชื่นชอบการปลูกต้นไม้เป็นทุนเดิมอยู่แล้ว หลังจากที่น้ำท่วมใหญ่ที่บ้านเกิดคือจังหวัดสุโขทัย ทำให้เขาต้องกลับมาอยู่บ้านพร้อมกับเปิดร้านกาแฟสร้างรายได้
คุณสมศักดิ์ บรรณดาล เกษตรกรวัย 38 ปี แห่งบ้านบังทองหลาง อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี เป็นเกษตรคนหนึ่งที่หันมาให้ความสนใจทำการเกษตรแบบผสมผสาน จนประสบความสำเร็จทำให้มีอาชีพและรายได้ที่มั่นคงและยั่งยืน คุณสมศักดิ์ เล่าให้ฟังว่า เขาเป็นชาวสวนมาตั้งแต่กำเนิด มีอาชีพทำสวนผลไม้ที่รับช่วงมาจากพ่อและแม่ที่ทำไว้ซึ่งในตอนนั้นการทำการเกษตรของเขาต้องประสบกับปัญหาทั้งเรื่องของโรคและแมลงที่มารบกวนอยู่บ่อยๆราคาผลผลิตที่ปลูกตกต่ำ ทำให้พืชผลทางการเกษตรพี่สมศักดิ์เกิดความเสียหาย ขายไม่ได้ ขายได้ก็ได้ราคาที่ถูก พี่สมศักดิ์จึงต้องปรับเปลี่ยนพืชปลูกอยู่ตลอดเวลา จากปัญหาที่เกิดขึ้น ทำให้คุณสมศักดิ์หันไปทำการเกษตรแบบผสมผสาน ทั้งยังหาพืชเสริมที่เก็บเกี่ยวผลผลิตได้ในระยะสั้นมาปลูกในพื้นที่ที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ โดยลงปลูก ขิงแดง ซึ่งได้รับคำแนะนำจากพี่ชายของภรรยา โดยที่ไม่มีความรู้มาก่อน จึงลงปลูกเพียง 60 หลุม “ขิงที่ปลูกจำหน่ายนั้นจะมีทั้งหมดสามสีด้วยกัน คือสีแดง สีชมพู และสีบานเย็น แต่ละสีจะมีระยะปลูกระหว่างต้นและแถวห่างกัน 60x 80 เซนติเมตร ลึก 20 เซนติเมตร โดยขั้นตอนการปลูกนั้นจะขุดหลุมทิ้งไว้ล่วงหน้าก่อนหนึ่งวั
หากเอ่ยถึงพิพิธภัณฑ์ หลายคนอาจคิดว่าเป็นเรื่องที่น่าเบื่อ มีแต่ของเก่าเก็บ ไม่สนุก หากใครมีโอกาสมาเยือน สวนนงนุชพัทยา 1 ใน 10 สวนสวยที่สุดในโลก ซึ่งเป็นพิพิธภัณฑ์กลางแจ้ง และพิพิธภัณฑ์ในร่ม เชื่อว่าหลายคนต้องตกหลุมรักพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติแห่งนี้อย่างแน่นอน เพราะที่นี่เป็น “สวนพฤกษศาสตร์ไม้ในร่ม-กลางแจ้ง” นอกจากจะได้รับความรู้ในเรื่องชนิดและกลุ่มพันธุ์ไม้ต่างๆ แล้ว ยังให้ความสนุก สดชื่น เพลิดเพลินกับหลากหลายกิจกรรม สร้างความผ่อนคลาย สบายอารมณ์ เมื่อได้เดินชมวิวทิวทัศน์สวนสวย ได้ถ่ายรูปกับไม้ดอกไม้ประดับนานาพรรณ ทำให้รู้สึกอยากกลับมาเที่ยวอีกหลายๆ ครั้ง! ไม้แปลก กลางแจ้ง สวนนงนุชพัทยาได้รวบรวมไม้แปลก กลางแจ้ง จากหลากหลายสถานที่ทั่วโลก เป็นต้นไม้ที่มีลักษณะเฉพาะของแต่ละสายพันธุ์ มีจุดเด่นที่แตกต่างกันออกไป ยกตัวอย่างเช่น ส่วนใบ มีตั้งแต่ใบที่กลม ขนาดเล็กมาก ไปจนถึงใบที่มีขนาดใหญ่ที่สุด หรือใบที่มีลักษณะแยกเป็นแฉก ส่วนลำต้น ลำต้นที่มีลักษณะตั้งตรง หรือบางต้นมีลำต้นที่มีส่วนเว้า ส่วนอวบ หรือมีลายขึ้นมากมายตามลำต้น ส่วนกิ่งก้าน บ้างก็มีกิ่งที่ชูตรงตั้ง บ้างก็มีกิ่งห้อยย้อยลงสู่พื้นดิน หรือบางกิ
เหนือสุดแดนสยาม ที่นึกได้ก็อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ที่มีด่านพรมแดนแม่สายเชื่อมต่อกับด่านพรมแดนท่าขี้เหล็ก แขวงท่าขี้เหล็ก รัฐฉาน ประเทศเมียนมา และมีจุดเด่นที่ใครๆ หลายคนเมื่อขึ้นไปเที่ยวถึงจังหวัดเชียงราย ต้องแวะคือ ตลาดแม่สาย ภูมิประเทศและภูมิอากาศที่เหมาะสม ทำให้เกิดพืชชนิดหนึ่ง ซึ่งเกษตรกรในท้องถิ่นเชื่อว่า หากลงปลูกในดินแล้ว จะเจริญงอกงามได้ดีที่สุดคือ ที่บ้านสันทรายมูล หมู่ที่ 6 ตำบลโป่งผา อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย เพียงแห่งเดียว แม้จะขยับไปปลูกหมู่บ้านถัดไป ผลผลิตและการเจริญงอกงามที่ได้ ก็ไม่สวยงามเท่าบ้านสันทรายมูลแห่งนี้ ภาษาพื้นถิ่น เรียกกันว่า ว่านเศรษฐี หรือ ว่านกวนอิม แต่เป็นที่รู้จักโดยทั่วไปในชื่อของ ไผ่กวนอิม ในพื้นที่บ้านสันทราย หมู่ที่ 6 ปลูกกันเป็นไม้ประดับเกือบทุกบ้าน บ้านละ 1-3 กอมานาน เสมือนเป็นไม้ในบ้านไปเสียแล้ว กระทั่งมีเกษตรกรหมู่บ้านใกล้เคียงมองเห็นความสวยของไผ่กวนอิม ตัดเอาไปส่งขายให้กับญาติที่ปากคลองตลาด ตลาดขายไม้ดอกไม้ประดับใหญ่ในกรุงเทพฯ ไผ่กวนอิมที่นี่ จึงเริ่มติดตลาด และเริ่มเป็นพืชที่สร้างเม็ดเงินให้กับชาวบ้านในพื้นที่ คุณณัชพล ตาวงค์ ประธานกลุ่ม
ไผ่ เป็นพืชที่สามารถนำหน่อมากินได้แล้วนั้น ยังสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลากหลายอีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นการนำไม้เพื่อเป็นไม้ค้ำยันในแปลงไม้ผล ตลอดจนนำส่วนต่างๆ ไปใช้งานที่หลากหลายถึงนับว่าเป็นไม้ที่นำมาใช้ประโยชน์ได้มาก ซึ่งปัจจุบันได้มีการนำมาพัฒนาให้มีขนาดทรงพุ่มที่เล็กลง เพื่อใช้เป็นไม้ประดับก็เป็นอีกช่องทางที่ทำรายได้ให้กับเกษตรกรได้อีกด้วย คุณพรประภา ทาประเสริฐ อยู่บ้านเลขที่ 137 หมู่ที่ 10 ตำบลดงขี้เหล็ก อำเภอเมือง จังหวัดปราจีนบุรี เป็นเกษตรกรที่จำหน่ายพันธุ์ไผ่มาตั้งแต่สมัยรุ่นคุณแม่ โดยได้มีการขยายพันธุ์กินหน่อจนพัฒนามาเรื่อยๆ จนเป็นไผ่ที่สามารถใช้ปลูกประดับบ้านเรือนได้ จึงเป็นสินค้าที่มีความต้องการของตลาดและสร้างรายได้ให้กับเธอได้เป็นอย่างดี จากอาชีพรับซื้อหน่อไผ่ สู่เกษตรกรจำหน่ายต้นไผ่ คุณพรประภา เล่าให้ฟังว่า ก่อนที่จะมามีอาชีพจำหน่ายพันธุ์ไผ่เหมือนเช่นทุกวันนี้ ในสมัยก่อนนั้นครอบครัวของเธอมีอาชีพรับซื้อหน่อไผ่หรือที่รู้จักกันดีคือ หน่อไม้ เพื่อนำผลผลิตที่มีคนมาส่งจำหน่ายให้ตัดส่งให้กับโรงงาน ซึ่งการทำสายงานนี้จะมีหน่อไม้จำหน่ายในช่วงฤดูกาลเดียวเท่านั้น แต่เมื่อเข้าสู่ฤดูแล้งก็ไ
ในช่วงโควิดระบาดแบบนี้ คนส่วนใหญ่ในเมืองมักใช้เวลาอยู่กับบ้าน และงานอดิเรกอย่างหนึ่งที่คนหันมานิยมกันมาก ก็คือ การปลูกต้นไม้ นั่นเอง เพราะต้นไม้นั้น มีประโยชน์มากมาย ทั้งแง่กายภาพและคุณค่าทางจิตใจ นอกจากต้นไม้จะช่วยทำให้ผู้อาศัยรู้สึกสดชื่น เพิ่มพื้นที่สีเขียว บางชนิดก็มีกลิ่นหอม และบางชนิดก็สามารถช่วยลดฝุ่น PM2.5 แล้ว ต้นไม้บางชนิด ยังเชื่อว่า ปลูกแล้วจะเป็นมงคลกับผู้อยู่อาศัยในบ้านหลังนั้น หรือช่วยเสริมชะตาให้แก่เจ้าของบ้าน อีกด้วย นอกจากนี้แล้ว ยังสามารถต่อยอด ทำเป็นธุรกิจปลูกต้นไม้เพื่อเป็นกิจการขายได้ทั้งในประเทศ และต่างประเทศ สามารถเพิ่มรายได้ให้แก่ผู้ปลูกหรือเกษตรกรในช่วงล็อคดาวน์กันได้ดีทีเดียว สำหรับประทเศไทยนั้น ขึ้นชื่อได้ว่าเป็นสวรรค์แห่งพันธุ์ไม้เลยก็ว่าได้ เนื่องจากสภาพดินฟ้าอากาศ ที่ค่อนข้างเหมาะกับการปลูกต้นไม้ได้หลากหลายสายพันธุ์ ทำให้ต้นไม้ในไทยนั้นมีมากมายนับไม่ถ้วยเลยทีเดียวแต่สำหรับต้นไม้ที่คนนิยมปลูกกันอย่างแพร่หลาย รวมทั้งสามารถทำรายได้ให้กับผู้ปลูกด้วยนั้น วันนี้จะมาแนะนำต้นไม้ที่คนนิยมปลูก 8 อันดับสูงสุด มาดูกันว่า มีต้นอะไรกันบ้าง ต้นวาสนา เป็นต้นไม้ที่ได้รับค
กระแสความตื่นตัวด้านสิ่งแวดล้อมกำลังผลักดันให้ภาคเกษตรกรรมไทยต้องปรับตัวครั้งใหญ่ เทคโนโลยีชาวบ้าน สังกัดข่าวสด ในเครือมติชน จึงได้จัดงานสัมมนาใหญ่ประจำปีภายใต้แนวคิด “เทคโนโลยีชาวบ้าน Next Move เกษตรไม่เหมือนเดิม” เมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2569 ณ ห้องประชุมอาคารข่าวสด เพื่อเปิดมุมมองและชี้ทิศทางอนาคตของเกษตรกรไทย โดยเฉพาะในช่วงเวทีเสวนาเวลา 13.30–14.30 น. ที่พาผู้ฟังไปเจาะลึกตั้งแต่ประเด็น Carbon Footprint, Net Zero ไปจนถึง Carbon Credit ผ่านการแลกเปลี่ยนอย่างเข้มข้นระหว่างนักวิจัยเทคโนโลยีข้อมูล และตัวแทนชุมชนผู้ลงมือทำจริงในพื้นที่ ดร.อัมพร โพธิ์ใย นักวิจัยอาวุโส และหัวหน้าทีมวิจัยเทคโนโลยีและนวัตกรรมการตลาดคาร์บอน (DIT) มองว่า ประเด็นคาร์บอนเครดิตในภาคเกษตรกรรายย่อยต้องเริ่มต้นด้วยการคิดคำนวณต้นทุนอย่างรอบคอบ ปัจจุบันตลาดในไทยยังเป็นภาคสมัครใจ ซื้อขายผ่านเกณฑ์มาตรฐาน T-VER ซึ่งราคาเฉลี่ยที่ผ่านมาอยู่ที่ราว 85 บาทต่อตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า สิ่งที่เกษตรกรต้องระวังที่สุดคือ “ต้นทุนค่าจ้างผู้ตรวจประเมินภายนอก” หากเกษตรกรทำแปลงเดี่ยวเพียงไม่กี่ไร่ รายได้จากการขา
การทำเกษตรให้ประสบความสำเร็จ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเลือกเลี้ยง หรือปลูกสิ่งที่มีราคาดีในตลาดเพียงอย่างเดียว แต่ต้องเริ่มจากการทำความเข้าใจธรรมชาติ และค้นหาว่าสภาพแวดล้อมแบบใดเหมาะสมกับสิ่งที่เราต้องการเลี้ยงหรือปลูก เพราะเมื่อเข้าใจความต้องการของสิ่งมีชีวิต และเลือกใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ได้อย่างเหมาะสม ก็อาจกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างอาชีพและมูลค่าเพิ่มทางการเกษตรได้ เช่นเดียวกับการเลี้ยง “ชันโรง” บน “เกาะช้าง” จังหวัดตราด ที่ได้นำความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่ามาเป็นส่วนสำคัญ ในการพัฒนาการเลี้ยงแมลงผสมเกสรชนิดนี้ให้เติบโตตามธรรมชาติ คุณต้น – ขจรพงศ์ ชูปัญญานนท์ เจ้าของนิรามิสสุข เกษตรกรจังหวัดตราด เป็นอีกหนึ่งท่านที่นำประสบการณ์จากการทำสวนผลไม้มาต่อยอดสู่การเลี้ยงชันโรง โดยเริ่มจากการทดลองเลี้ยงหลายสายพันธุ์ ก่อนจะสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงของรังและเรียนรู้ว่า แม้ชันโรงจะเป็นแมลงที่มีประโยชน์ต่อการเกษตร แต่การนำมาเลี้ยงให้ประสบความสำเร็จ จำเป็นต้องคำนึงถึงความเหมาะสมของสภาพแวดล้อมด้วย ประสบการณ์ครั้งนั้นทำให้คุณต้นเริ่มมองหาพื้นที่ใหม่ จนพบว่าผืนป่าบนเกาะช้าง อาจเป็นคำตอบสำคัญของการเลี้ย
การทำเกษตรในยุคใหม่อาจไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นจากพื้นที่ขนาดใหญ่เสมอไป หากแต่ต้องอาศัยการวางแผน การเลือกพืชให้เหมาะสมกับข้อจำกัดของตนเอง รวมถึงการมองเห็นโอกาสทางการตลาดตั้งแต่ก่อนเริ่มลงมือปลูก หนึ่งในแนวคิดที่น่าสนใจจากงานสัมมนา “เทคโนโลยีชาวบ้าน NEXT MOVE เกษตรไม่เหมือนเดิม” ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม 2569 คือเรื่องราวของ คุณอ้อ–สาวิตตรี สระทองเทียน เจ้าของ The Vanilla House จังหวัดนครปฐม ผู้เปลี่ยนความสนใจในวานิลลาให้กลายเป็นโอกาสในการทำเกษตรบนพื้นที่จำกัด พร้อมถ่ายทอดประสบการณ์และมุมมองการสร้างมูลค่าจากพืชทางเลือกให้แก่ผู้เข้าร่วมงาน คุณอ้อเล่าว่า เดิมทีตนเองมีพื้นฐานด้านอาหาร และประกอบอาชีพเกี่ยวกับการพัฒนาสูตรอาหารและผลิตภัณฑ์มาอย่างต่อเนื่อง จึงมีความคุ้นเคยกับการใช้วัตถุดิบในอุตสาหกรรมอาหาร โดยเฉพาะวานิลลา ซึ่งเป็นหนึ่งในวัตถุดิบสำคัญที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในกลุ่มเบเกอรี่ ขนมหวาน และอาหาร จุดเริ่มต้นของการปลูกวานิลลาเกิดจากความตั้งใจเพียงเล็กๆ ที่ต้องการปลูกไว้ใช้ในงานของตนเอง และแบ่งปันให้กับเชฟหรือผู้ประกอบการที่รู้จัก โดยวางแผนเริ่มต้นเพียง 20 ต้นเท่านั้น แต่เมื่อได้ศึกษาธ
กระแสปลูกผลไม้พรีเมียมกินเองกำลังมาแรง โดยเฉพาะ “บลูเบอร์รี่” ผลไม้ลูกเล็กสีฟ้าเข้มที่ขึ้นชื่อเรื่องสารต้านอนุมูลอิสระสูง รสชาติหวานอมเปรี้ยว และราคาค่อนข้างสูงในท้องตลาด หลายคนอาจคิดว่าบลูเบอร์รี่ปลูกได้เฉพาะในประเทศเมืองหนาวเท่านั้น แต่ในความเป็นจริงแล้ว หากเข้าใจการปลูกบลูเบอร์รี่ในกระถางอย่างถูกต้อง และคอยศึกษาและเลือกสายพันธุ์ที่เหมาะสมกับสภาพอากาศประเทศไทย ก็สามารถปลูกได้ วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านได้รวบรวมแนวทางการปลูกบลูเบอร์รี่ในกระถาง ตั้งแต่ขั้นตอนการเตรียมต้นพันธุ์ การเตรียมวัสดุปลูก การดูแลรักษา ตลอดจนการจัดการเพื่อให้ต้นแข็งแรงและสามารถออกดอกติดผลได้อย่างเหมาะสมกับสภาพอากาศของประเทศไทย การเลือกสายพันธุ์คือ “หัวใจ” ของการปลูกบลูเบอร์รี่ในประเทศเขตร้อนอย่างประเทศไทยเลยก็ว่าได้ เพราะบลูเบอร์รี่เป็นพืชเมืองหนาวที่ต้องการ “ชั่วโมงความหนาว” (chilling hours) เพื่อกระตุ้นการออกดอก หากเลือกสายพันธุ์ไม่เหมาะ แม้จะดูแลดีแค่ไหนก็อาจไม่ออกผล บลูเบอร์รี่แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ได้แก่ Highbush, Lowbush และ Rabbiteye ซึ่งแต่ละกลุ่มมีความต้องการอุณหภูมิแตกต่างกันอย่างชัดเจน โดยทั่วไปกลุ