พืชทำเงิน
“ทุเรียนชะนีเกาะช้าง” จังหวัดตราด เป็นของดีอีกอย่าง ที่ยังไม่เป็นที่รู้จักกว้างขวาง ทั้งที่มีมานานกว่า 40-50 ปีแล้ว และวันนี้องค์การบริหารพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (อพท.) ได้นำขึ้นมาแต่งตัวใหม่ เพื่อเพิ่มมูลค่าอย่างน่าสนใจ ด้วยคุณสมบัติพิเศษผลการทดสอบทางวิชาการจาก บริษัท ห้องปฏิบัติการกลาง (ประเทศไทย) จำกัด พบว่ามีวิตามินอี 9.45 mg/100 g (มิลลิกรัม/100 กรัม) และธาตุไอโอดีน 54.27 ug/100g (ไมโครกรัม/100 กรัม) ซึ่งวิตามินอี ช่วยต้านอนุมูลอิสระ ส่วนสารไอโอดีนเป็นสารที่มีประโยชน์กับร่างกาย หากอยู่ในปริมาณที่ไม่เป็นอันตรายต่อร่างกาย แต่น่าเสียดายที่ทุเรียนพันธุ์ชะนีเกาะช้างที่ผ่านมา ขายได้ราคาต่ำ เพราะต้องขายแบบเหมาสวน เช่นเดียวกับทุเรียนทั่วไป และวันนี้ได้ลดปริมาณลง เนื่องจากเกษตรกรหันไปปลูกทุเรียนพันธุ์หมอนทองหรือพืชผลชนิดอื่นที่ราคาดีกว่า เช่น ยางพารา หรือบางรายขายสวนให้นักลงทุนด้านธุรกิจท่องเที่ยวไปเลย ประวัติศาสตร์ทุเรียนชะนีเกาะช้าง อายุ 40-50 ปี คุณประกฤต ครุพานิช เกษตรกรชาวสวนทุเรียนพันธุ์ชะนีเกาะช้าง อยู่บ้านเลขที่ 45/2 หมู่ 2 บ้านด่านใหม่ อ.เกาะช้าง จ.ตราด เล่าถึง
ลองกองลับแล เป็นผลไม้เลื่องชื่อของจังหวัดอุตรดิตถ์มานาน เพราะปลูกแบบธรรมชาติจึงมีความอร่อย รสหวาน ผลใหญ่ ดก ได้รับความสนใจทั้งตลาดในและต่างประเทศ แต่เดิมลับแลมีลางสาดพื้นเมืองที่ได้รับความนิยมมาก่อน กระทั่งพบว่าลองกองมีคุณสมบัติหลายอย่างที่เหมาะกับการปลูกเชิงพาณิชย์จึงนำยอดลองกองมาเสียบ ติดตากับต้นลางสาดเดิม เปลี่ยนยอดลางสาดเป็นลองกอง เนื่องจากต้นตอลางสาดมีความแข็งแรง ระบบรากดี ทำให้มีการขยายพันธุ์ลองกองเพิ่มมากขึ้น กระทั่งตอนนี้จำนวนต้นลางสาดลดลง พื้นที่ปลูกลองกองที่ลับแลมี 2 ลักษณะ คือ พื้นที่เก่าแก่ที่อยู่ในสวนป่าหรือเนินเขาตามธรรมชาติกับพื้นที่ปลูกใหม่บนที่ราบ เช่น พื้นที่ทำนา แล้วจัดเป็นสวนเกษตร หรือบางแห่งทำเป็นสวนผลไม้ผสมเปิดเข้าเที่ยวชม โดยทั้ง 2 ลักษณะได้ปรับเทคนิคการปลูกด้วยนำหลักวิชาการ เทคโนโลยี ปรับปรุงบำรุงการดูแลรักษา ตัดแต่งกิ่ง และแต่งช่อผลเข้ามาในกระบวนการปลูก ขณะเดียวกัน ด้วยลักษณะทางธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้เกื้อกูลให้ลองกองอุตรดิตถ์มีคุณภาพสมบูรณ์ ได้มาตรฐานไม่แพ้แหล่งปลูกทางใต้และตะวันออก จึงนับเป็นตลาดแหล่งใหญ่ทางภาคเหนือ คุณธวัช ดีมูล มีสวนทุเรียนและลองกอง อยู่บ
เกษตรกรในพื้นที่บ้านแสงไทร ตำบลขุนควร อำเภอปง จังหวัดพะเยา ปลูกมะม่วงหลากหลายสายพันธุ์ออกจำหน่ายสร้างรายได้ให้เป็นอย่างดี ขณะที่เกษตรจังหวัดพะเยา ส่งเสริมให้มีการผลิตแบบแปลงใหญ่และพัฒนาคุณภาพของผลผลิตให้เป็นที่ต้องการของตลาด ซึ่งปัจจุบันมะม่วงในพื้นที่เป็นที่ต้องการ เนื่องจากหลังมีการรวมกลุ่มและพัฒนาเทคโนโลยีในการผลิตจนทำให้มะม่วงมีคุณภาพ คุณแจ วิวัฒน์วิทยา เกษตรกรวัย 66 ปี ในพื้นที่หมู่ที่ 9 บ้านแสงไทร ตำบลขุนควร อำเภอปง จังหวัดพะเยา สมาชิกกลุ่มแปลงใหญ่มะม่วงคุณภาพ นำเจ้าหน้าที่สำนักงานเกษตรจังหวัดพะเยา เข้าดูแปลงปลูกมะม่วงของตนเอง ซึ่งมีการดูแลรักษาอย่างดี มีการพัฒนาคุณภาพโดยการใช้ห่อผลมะม่วงทุกผล จึงทำให้ผลผลิตมีคุณภาพอย่างดี และเป็นที่ต้องการของตลาด ปลูกมะม่วง 4 สายพันธุ์ ได้แก่ เขียวเสวย น้ำดอกไม้เบอร์ 4 น้ำดอกไม้สีทอง และโชคอนันต์ โดยใช้พื้นที่ปลูกจำนวน 14 ไร่ ผลผลิตปีนี้ได้ผลผลิตดีมีคุณภาพ ซึ่งที่ผ่านมาเก็บผลผลิตเขียวเสวย จำหน่ายได้มากกว่า 100,000 บาท ในส่วนของพันธุ์น้ำดอกไม้เบอร์ 4 พันธุ์น้ำดอกไม้สีทอง และพันธุ์โชคอนันต์ ซึ่งขณะนี้ใกล้ที่จะเก็บผลผลิตออกจำหน่ายแล้ว เพียงแต่รอราค
ช่วงเวลาที่ผ่านมา มีนักวิชาการด้านเห็ดหลายคน หลายสำนัก ที่มีความรู้เรื่องการเพาะเห็ดต่างๆ มากมาย ส่วนใหญ่ทำเป็นเห็ดเศรษฐกิจกันมากเลยทีเดียว แต่ก็มีคนคิดที่จะเพาะเห็ดเผาะ เพราะมีราคาแพง เอร็ดอร่อย ใครๆ ก็ชอบ แต่จนแล้วจนเล่าก็ไม่สามารถเพาะได้ แต่ครั้งนี้แม่โจ้และทีมงานศึกษาหาวิธีเลียนแบบธรรมชาติเพื่อกลับคืนสู่ป่าจนได้ผลดี เห็ดเผาะ หรือภาษาทางเหนือเรียก เห็ดถอบ เป็นอาหารอันโอชะของหลายๆ คน จะได้รับประทานในช่วงต้นฝนประมาณเดือนพฤษภาคม-มิถุนายน ของทุกปี จะเกิดขึ้นเองในธรรมชาติทางภาคเหนือและภาคอีสาน เห็ดเผาะมีลักษณะเป็นลูกกลมๆ อ่อนนุ่ม เนื้อในมีสีขาว เปลือกนอกกรอบ เมื่อผลแก่จะมีสีผิวเป็นสีน้ำตาลอมดำ เนื้อในจะดำ แต่นิยมบริโภคเห็ดเผาะที่อ่อนมากกว่า นำไปประกอบอาหารได้หลายอย่าง เช่น นำไปต้มใส่เกลือเล็กน้อย จิ้มกับน้ำพริก นำไปแกงใส่ปลาร้าใส่ผักหวานหรือไข่มดแดง หรือทำเป็นแกงกะทิก็ได้ความอร่อย แต่กว่าจะได้มาเป็นอาหารที่เอร็ดอร่อยนั้น ชาวบ้านจะต้องเดินขึ้นเขาไปหาจากป่าธรรมชาติ มักจะอยู่ตามผิวดินหรือใต้ดินเล็กน้อย ชาวบ้านจะใช้ไม้หรือด้ามเหล็กคุ้ยเขี่ยหาเห็ด บางครั้งจะอยู่ใต้ใบไม้ที่ร่วงหล่นลงมาปิดบัง ก
เกษตรกรอำเภอรัษฎา ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำสวนยางพาราเป็นอาชีพหลัก ปลูกทุเรียนพันธุ์หมอนทอง ลองกอง มังคุด และทุเรียนพันธุ์พื้นบ้าน เป็นสวนหลังบ้านเพื่อบริโภคในครัวเรือน เหลือจากการบริโภคก็นำไปขายในตลาดชุมชน บางรายปลูกมากก็จะมีพ่อค้าคนกลางมารับซื้อไปจำหน่าย การเปลี่ยนแปลงเริ่มเกิดขึ้นเมื่อ คุณมานิตย์ สุวรรณรัตน์ เกษตรกรที่ปลูกทุเรียนจนประสบความสำเร็จในจังหวัดชุมพร ซึ่งมีพื้นที่ปลูกยางพารา อยู่ที่หมู่ที่ 5 ตำบลเขาไพร ตัดสินใจปรับเปลี่ยนพื้นที่ปลูกยางพารา ทั้งหมด 17 ไร่ หันมาปลูกทุเรียน ได้รับผลผลิตดี มีคุณภาพ ขายได้ราคาสูง สามารถสร้างรายได้มากกว่าการปลูกยางพารา ทำให้เกษตรกรในพื้นที่มีความสนใจหันมาปลูกทุเรียนมากขึ้น จึงมีแนวคิดในการรวมกลุ่มผู้ปลูกทุเรียน สำนักงานเกษตรอำเภอรัษฎา จึงดำเนินการจัดตั้งกลุ่มส่งเสริมอาชีพ ชื่อกลุ่มทุเรียนเมืองพระยา วัตถุประสงค์เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์ในการปลูกทุเรียน การดูแลรักษา ด้านการตลาด การลงแขกในการเก็บเกี่ยวผลผลิตและพัฒนาคุณภาพผลผลิตให้ได้มาตรฐาน โดยมีเกษตรกรผู้ปลูกทุเรียนเข้าร่วมกลุ่ม จำนวน 30 ราย ลักษณะเด่นของทุเรียนอำเภอรัษฎา มีคุณภาพ เกรด A คือ ห
ปัจจุบัน พื้นที่ปลูกกล้วยไข่ในเชิงพาณิชย์ในประเทศไทยเริ่มมีมากขึ้นเป็นลำดับ เนื่องจากกล้วยไข่ไทยมีการส่งออกมากขึ้นอย่างต่อเนื่องจนผลผลิตไม่พอต่อการส่งออก โดยเฉพาะตลาดสาธารณรัฐประชาชนจีนและฮ่องกง มีการสั่งซื้อมากที่สุด “กล้วยไข่” จัดเป็นกล้วยที่มีผลขนาดเล็ก นิยมนำมารับประทานแบบผลสด มีรสชาติหอมและอร่อย กล้วยไข่สามารถปลูกได้ในเกือบทุกพื้นที่ของประเทศไทย และเกษตรกรสามารถวางแผนการผลิตการปลูกได้ตลอดทั้งปี ซึ่งแหล่งผลิตกล้วยไข่ 5 อันดับที่สำคัญของประเทศไทย ได้แก่ ตาก กำแพงเพชร นครสวรรค์ จันทบุรี และเพชรบุรี โดยเฉพาะชาวจีนติดใจในรสชาติของกล้วยไข่ คือ ความอร่อยและมีกลิ่นหอม เหตุผลหลักอีกประการหนึ่งของความนิยมกล้วยไข่ไทย กล้วยไข่เป็นไม้ผลที่จัดระบบการปลูกแบบปลอดภัยไม่ต้องใช้สารปราบศัตรูพืชมาก หรือถ้าใช้ก็น้อยมากๆ คนจีนกลับไม่ชอบบริโภคกล้วยหอมเหมือนชาวต่างชาติอื่นๆ เนื่องจากเมื่อบริโภคมากๆ อาจจะทำให้จุกท้องได้ โดยจากข้อมูลพบว่า ประเทศที่สั่งซื้อกล้วยไข่จากประเทศไทยมาก คือ สาธารณรัฐประชาชนจีน 70% และ ฮ่องกง 30% ศักยภาพของผลผลิตกล้วยไข่ ในพื้นที่ 1 ไร่ หากให้แนะนำตามหลักวิชาการคือ ระยะปลูกกล้วยไข่
ส้มโอ ถือได้ว่าเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญอีกหนึ่งชนิดของจังหวัดพิจิตร ที่มีการส่งออกไปยังต่างประเทศ ทำให้มีรายได้สะพัดเข้าประเทศหลายร้อยล้านบาทต่อปี รวมถึงได้รับการตอบรับที่ดีจากต่างประเทศ ซึ่งถือว่าเป็นสัญญาณแนวโน้มที่ดีของเกษตรกรผู้ปลูกส้มโอในพื้นที่จังหวัดพิจิตร เมื่อพูดถึงส้มโอแห่งจังหวัดพิจิตร หลายๆ ท่านก็จะนึกถึงสวนส้มโอลุงแล ที่การปลูกส้มโอท่าข่อย ซึ่งเป็นสายพันธุ์ดั้งเดิมในพื้นที่ ได้รับมาตรฐาน GI แถมการันตีรางวัลระดับจังหวัดอีกไม่น้อย ทำให้เป็นที่รู้จักของกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกส้มโออย่างแพร่หลาย เพราะด้วยรสชาติที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวไม่เหมือนกับส้มโอสายพันธุ์อื่นที่มีในประเทศไทย ทั้งรสชาติหวานอมเปรี้ยว ผลทรงกลม ผิวเมื่อแก่ติดอมเหลืองนิดๆ เนื้อสีอมชมพู ไม่มีเมล็ด โดยทั่วไปจะมีผลผลิตออกสู่ท้องตลาดในช่วงเดือนตุลาคม-เมษายน เป็นสายพันธุ์ท้องถิ่นที่ถูกบันทึกอยู่ในคำขวัญ จังหวัดพิจิตร คือ เมืองชาละวัน แข่งขันเรือยาว ข้าวเจ้าอร่อย ส้มท่าข่อยรสเด็ด หลวงพ่อเพชรรวมใจ บึงสีไฟลือเลื่อง ยอดพระเครื่องหลวงพ่อเงิน หากใครได้ลิ้มลอง รับรองต้องติดใจ เทคโนโลยีชาวบ้านจะพาทุกท่านมาทำความรู้จักกับ คุณแล โพธ
มังคุด หนึ่งในราชินีผลไม้ที่ขึ้นชื่อของไทย เป็นทั้งผลไม้และพืชสมุนไพรที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง การบริโภคมังคุด มีประโยชน์ต่อสุขภาพหลายอย่าง “กากใยจากเนื้อมังคุด” ช่วยในการขับถ่ายและให้วิตามิน เกลือแร่มากมาย ทั้งแคลเซียม ฟอสฟอรัส ธาตุเหล็ก ประโยชน์ของมังคุดมิได้มีอยู่แค่เนื้อในของมังคุดที่เราใช้เป็นอาหารเท่านั้น เมื่อได้ลิ้มรสความอร่อยของเนื้อมังคุดแล้ว อย่าทิ้งเปลือกมังคุดให้เปล่าประโยชน์ เพราะเปลือกมังคุดมีสรรพคุณทางยามากมาย เปลือกมังคุด มีสารให้รสฝาด คือ แทนนิน แซนโทน (โดยเฉพาะ แมงโกสติน) แทนนิน มีฤทธิ์ฝาดสมาน ทำให้แผลหายเร็ว แมงโกสตินช่วยลดอาการอักเสบและมีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดหนองได้ ตำราแพทย์แผนไทยระบุว่า เปลือกมังคุดมีสรรพคุณในการสมานแผล ช่วยให้แผลหายเร็วขึ้น คนไทยตั้งแต่สมัยโบราณจะใช้เปลือกมังคุดฝนกับน้ำปูนใสทาบริเวณแผลและน้ำต้มเปลือกมังคุดแห้งล้างแผลแทนการใช้ด่างทับทิม แล้วยังช่วยรักษาบาดแผลผุพอง แผลเน่าเปื่อย ทั้งนี้ บางคนอาจสงสัยอยู่นานแล้วว่า ผลไม้ต่างๆ มีหลายพันธุ์ เช่น “มะม่วง” มีพันธุ์เขียวเสวย อกร่อง และน้ำดอกไม้ เบอร์ 4 “ทุเรียน” ก็มีกระดุม ชะนี และก้านยาว
ไม่ว่าจะเป็นยุคใดสมัยใด ผู้คนมักให้ความสำคัญกับการรักษาสุขภาพของตนเองเป็นอันดับต้นๆ จึงทำให้มีการหันมาพึ่งพาธรรมชาติมากขึ้น หันมาปลูกผักสวนครัวแทนการปลูกไม้ดอก เพราะรู้สึกมั่นใจว่าร่างกายจะไม่รับสารเคมี นอกจากผักสวนครัวที่สามารถปลูกได้ในครัวเรือนแล้ว ยังสามารถเพาะเห็ดฟางไว้รับประทานได้อีกด้วย ไม่ใช่สิ่งที่น่าเหลือเชื่อ เพราะผู้คนส่วนใหญ่มักจะคิดว่าการเพาะเห็ดจะต้องทำโรงเรือนใหญ่โต แต่ขณะนี้เราไม่จำเป็นต้องใช้พื้นที่มากในการเพาะเห็ดฟาง เพียงแค่มีตะกร้า 1 ใบ ก็สามารถเพาะเห็ดฟางนำมารับประทานในครัวเรือนได้แล้ว กลุ่มส่งเสริมและพัฒนาการผลิต สำนักงานเกษตรจังหวัดภูเก็ตได้สาธิตและแลกเปลี่ยนเรียนรู้การเพาะเห็ดฟางในตะกร้าพลาสติก เพื่อเป็นแนวทางส่งเสริมเทคโนโลยีการเกษตรที่เหมาะสมกับสภาพเศรษฐกิจและสังคมภูเก็ต ซึ่งมีพื้นที่การเกษตรลดลง ค่าครองชีพสูง และบริเวณที่พักอาศัยมีพื้นที่ว่างไม่มาก การเพาะเห็ดฟางในตะกร้าพลาสติกจะสามารถช่วยเพิ่มรายได้และลดรายจ่าย ตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง การเพาะเห็ดฟางสามารถทำได้หลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นการเพาะแบบกองเตี้ย การเพาะในถุง การเพาะแบบโรงเรือนอบไอน้ำ แล้วแต่สภาพความพร
อุทัยธานี โดยเฉพาะในเขตพื้นที่อำเภอบ้านไร่ นับเป็นอีกแห่งที่ปลูกไม้ผลหลายชนิดได้มีคุณภาพ อันเนื่องมาจากความอุดมสมบูรณ์ของสภาพอากาศ ตลอดถึงทรัพยากรทางธรรมชาติ จนทำให้ชาวบ้านหันมาปลูกไม้ผลผสมผสานสร้างรายได้ คุณวิโรจน์ เผ่าพันธ์โพธิ์ อยู่บ้านเลขที่ 20 หมู่ที่ 7 ตำบลคอกควาย อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี ซึ่งเคยยึดอาชีพปลูกพืชไร่หลายชนิด ไม่ว่าจะเป็น สับปะรด ข้าวโพด และมันสำปะหลัง แต่ประสบปัญหาราคาตกต่ำ จึงเปลี่ยนมาปลูกทุเรียนเป็นหลัก แล้วเสริมด้วยไม้ผลหลายชนิดแบบผสมผสาน จำนวน 35 ไร่ พร้อมเปิดเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร ในชื่อ “สวนคุณวิโรจน์” ดึงนักชิมผลไม้เข้ามาอุดหนุนสร้างรายได้อย่างงดงาม คุณวิโรจน์ ปลูกทุเรียนเมื่อ 25 กว่าปีที่ผ่านมา ด้วยการไปหาซื้อกิ่งพันธุ์ทุเรียนมาจากจังหวัดจันทบุรี ได้แก่ หมอนทอง ก้านยาว และชะนี ใช้วิธีและแนวทางปลูกแบบธรรมชาติ ลักษณะพื้นที่มีทั้งพื้นราบและลาดเอียง กระทั่งได้ผลผลิตรุ่นแรกพบว่ารูปลักษณะผลยังขาดคุณภาพ แต่เนื้อและรสชาติอยู่ในเกณฑ์ดี ภายหลังได้รับการแนะนำจากทางสำนักงานเกษตรอำเภอ แล้วพาไปดูวิธี ขั้นตอน กระบวนการปลูกทุเรียนคุณภาพในเรื่องการปัดดอก กา
