พืชทำเงิน
“อะโวคาโด” เป็นไม้ผลที่กำลังได้รับความนิยมในกลุ่มผู้รักสุขภาพและความงาม แม้ว่าจะสามารถปลูกได้ในประเทศ แต่ยังขาดคุณสมบัติทางด้านคุณภาพ ด้วยเหตุนี้จึงมีการนำเข้าอะโวคาโดจากต่างประเทศมาขายในตลาดบ้านเราในราคาค่อนข้างสูง อีกทั้งมีมูลค่าในการสั่งนำเข้าเพื่อการบริโภคและแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ ปีละมากมาย จังหวัดตาก เป็นอีกแหล่งที่มีพื้นที่และผลผลิตอะโวคาโดมาก จึงทำให้บรรดานักท่องเที่ยวต่างแวะซื้อกัน เหตุผลประการหนึ่งเพราะการมีพื้นที่จำนวนมากทางภาคตะวันตกของจังหวัดตากมีความเหมาะสมและได้เปรียบทางด้านภูมิประเทศ เนื่องจากลักษณะทางกายภาพส่วนใหญ่ล้วนเป็นป่าไม้และภูเขาสูง ทั้งนี้ การปลูกอะโวคาโดของชาวบ้านในช่วงแรกไม่ได้เน้นคุณภาพ เมื่อมีผลผลิตก็มักขายเหมาทั้งสวน จึงทำให้ได้ราคาต่ำ ภายหลังการเข้าไปส่งเสริมของภาคราชการที่รับผิดชอบ เพื่อมุ่งหวังให้ชาวบ้านปรับแนวทางการปลูกอะโวคาโดให้มีคุณภาพเทียบเท่าต่างประเทศ เพื่อประโยชน์ทางด้านการขาย ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตรจังหวัดตาก (เกษตรที่สูง) สังกัดกรมส่งเสริมการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นอีกหน่วยงานหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมพัฒนา พร้อมกับ
นครสวรรค์ ถือเป็นแหล่งปลูกผักชีฝรั่งที่ใหญ่และสำคัญมากในประเทศ มีพื้นที่หลายตำบลและหลายหมู่บ้านที่ยึดอาชีพนี้ อาทิ เขตพื้นที่ตำบลวัดไทร ตำบลบางม่วง และตำบลตะเคียนเลื่อน ลักษณะการปลูกผักชีฝรั่งในแต่ละครัวเรือนไม่เท่ากัน มีจำนวนเนื้อที่ปลูกตั้งแต่น้อย สัก 1 ไร่ขึ้นไป จนกระทั่งไปถึงจำนวนหลายสิบไร่ เกษตรกรบางรายมักปลูกร่วมกับพืชอายุสั้นชนิดอื่น แต่บางรายอาจปลูกเพียงอย่างเดียว ผักชีฝรั่ง หรือที่ชาวบ้านบางรายเรียกกันว่า ผักชีใบยาวบ้าง ผักชีหนามบ้าง เป็นพืชอายุสั้น ใช้เวลาปลูกประมาณ 4 เดือน เก็บผลผลิตขายได้แล้ว เกษตรกรหลายรายต่างก็ยืนยันว่ามีรายได้มากกว่าการปลูกพืชหลายชนิด แม้จะต้องลงทุนมากในช่วงการเริ่มต้นครั้งแรก แต่หลังจากเวลาผ่านไปสามารถได้คืนทุน ตำบลท่าม่วง อำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์ เป็นอีกแห่งที่ชาวบ้านปลูกผักชีฝรั่งหารายได้ เกษตรกรอย่าง คุณสมพร กลิ่นนิ่มนวล อยู่บ้านเลขที่ 19 หมู่ที่ 2 ตำบลท่าม่วง อำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์ เป็นอีกคนที่ทำอาชีพนี้เช่นกัน และทำมาหลายปีแล้ว ซื้อเมล็ดพันธุ์เพียงครั้งแรกเท่านั้นครั้งต่อไปจะเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูก คุณสมพรปลูกผักชีฝรั่งแบบไม่เน้นเป็นอาชีพหลั
กล้วยน้ำว้าปากช่อง 50 ได้เปิดตัวเป็นครั้งแรกในปี 2551 ถือเป็นอีกหนึ่งผลงานเด่นของอาจารย์กัลยาณี สุวิทวัส และคณะ สถานีวิจัยปากช่อง อันเป็นสถานีที่วิจัยงานทางด้านไม้ผลเขตร้อนของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กล้วยน้ำว้าปากช่อง 50 เกิดจากการคัดเลือกสายพันธุ์กล้วยน้ำว้าไส้เหลืองที่เก็บรวบรวมพันธุ์ไว้ที่สถานีวิจัยปากช่อง กว่า 10 สายพันธุ์ โดยพบว่าสายพันธุ์ที่คัดเลือกได้นี้มีคุณสมบัติที่เหมาะในการปลูกเพื่อการค้าลักษณะเด่น คือ – เครือใหญ่ น้ำหนักเครือมากกว่า 30 กิโลกรัม (ไม่รวมก้านเครือ) – จำนวนหวีมากกว่า 10 หวี – จำนวนผลต่อหวีประมาณ 18 ผล – ผลกล้วยใหญ่อ้วนดี น้ำหนักผลโดยเฉลี่ยประมาณ 140 กรัม ต่อผล – ไส้กลางไม่แข็ง ออกสีเหลือง เนื้อแน่น – เมื่อสุกมีความหวานประมาณ 26 องศาบริกซ์ ทั้งนี้ สิ่งที่เป็นเป้าหมายสำคัญของการวิจัยพัฒนาสายพันธุ์เพื่อให้เกษตรกรในประเทศไทยได้ปลูกกล้วยน้ำว้า ที่ปลูกแล้วให้เครือใหญ่ คุ้มกับการลงทุน และภาคอุตสาหกรรมของกล้วยน้ำว้าจะได้มีการเติบโต หนุนใช้เทคโนโลยีใหม่ ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการปลูก จากการทุ่มเทและคลุกคลีกับการปลูกกล้วยน้ำว้ามาอย่างยาวนานกว่า 10 ปี จึงทำให้อาจารย์กัลยาณีค
เกษตรอินทรีย์นอกจากจะเป็นเทรนด์ที่กำลังได้รับความนิยมในหมู่คนรักสุขภาพแล้ว เกษตรอินทรีย์ยังนับเป็นนวัตกรรมการเกษตรอีกรูปแบบหนึ่ง เนื่องจากมีลักษณะเด่นที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนารูปแบบการผลิตใหม่ๆ ที่สอดคล้องกับความยั่งยืน และในบางแง่มุมสามารถเกี่ยวโยงกับเทคโนโลยีได้ด้วย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของ การฟื้นฟูธรรมชาติ ใช้กระบวนการที่ส่งเสริมความหลากหลายทางชีวภาพ เช่น การใช้ปุ๋ยหมักแทนปุ๋ยเคมี หรือการปลูกพืชหมุนเวียนเพื่อรักษาคุณภาพดิน การปรับกระบวนการผลิต ใช้เทคนิคการจัดการศัตรูพืชโดยไม่พึ่งพาสารเคมี เช่น การใช้ชีวภัณฑ์หรือศัตรูธรรมชาติ การมุ่งเน้นความยั่งยืน ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และสร้างระบบเกษตรที่ยั่งยืน แม้เกษตรอินทรีย์จะไม่ได้พึ่งพาเครื่องจักรหรือเทคโนโลยีที่ซับซ้อนเหมือนเกษตรสมัยใหม่ แต่สามารถรวมกับเทคโนโลยีบางอย่างได้ เช่น การตรวจสอบคุณภาพดิน ใช้อุปกรณ์วัดค่าความเป็นกรด-ด่างในดินเพื่อปรับปรุงดินให้เหมาะสมกับพืช การจัดการข้อมูล ใช้แอปพลิเคชันหรือแพลตฟอร์มดิจิทัลในการวางแผนการผลิตและจัดการผลผลิต และ การตลาดออนไลน์ เชื่อมโยงเกษตรอินทรีย์กับผู้บริโภคผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล คุณแอม พรมศักดิ์ หรือ
“กาแฟ” เป็นหนึ่งในพืชเศรษฐกิจไม่กี่ชนิดที่มีการบริโภคกันทั่วโลก โดยแหล่งปลูกส่วนใหญ่จะอยู่กลุ่มประเทศในแถบเส้นศูนย์สูตร เช่น บราซิล หรือเพื่อนบ้านเราอย่างเวียดนาม สำหรับประเทศไทย สัดส่วนพื้นที่ปลูกยังน้อยมากเมื่อเทียบกับเพื่อนบ้าน ลำพังผลิตเพื่อบริโภคในประเทศยังไม่เพียงพอ แต่ช่วงหลายปีนี้วงการกาแฟไทยตื่นตัวขึ้นมาก จากเดิมที่ปลูกแค่ภาคเหนือและภาคใต้ ปัจจุบันภาคอีสานก็หันมาปลูกจนประสบความสำเร็จ ผลิตเป็นกาแฟสเปเชียลตี้ได้น่าภูมิใจ ล่าสุดถือเป็นข่าวดีของพื้นที่ภาคกลาง เมื่อมีผู้ประกอบการหันมาลงทุนทดลองปลูกกาแฟบนพื้นที่ราบลุ่มใกล้กรุงเทพฯ กว่า 100 ไร่ บริเวณคลอง 8 จังหวัดปทุมธานี แม้จะเพิ่งเริ่มปลูกได้เพียง 3 เดือน แต่อัตราการรอดชีวิตและการเจริญเติบโตของต้นกล้าเบื้องต้นถือเป็นที่น่าพอใจ ซึ่งถ้าหากประสบความสำเร็จ ที่นี่จะกลายเป็นศูนย์การเรียนรู้ และสร้างประโยชน์ สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้ไม่น้อย คุณทศพล แพ่งเกษร Owner & Managing Director, Pranakorn Coffee Roaster บอกเล่าถึงภาพรวมและการเติบโตของ “กาแฟพระนคร” ว่า ตลอดระยะเวลากว่า 20 ปีในอุตสาหกรรมกาแฟ กาแฟพระนครมุ่งมั่นขับเคลื่อนธุรกิจควบคู
ในยุคเศรษฐกิจชะลอตัว ค่าครองชีพที่พุ่งสูงขึ้น ทำให้หลายคนมองหาอาชีพเสริม เพื่อสร้างรายได้เพิ่มความมั่นคงให้ชีวิต “การเพาะเห็ด” เป็นหนึ่งในอาชีพที่น่าสนใจเพราะสร้างแหล่งอาหารปลอดภัย (Food Safety) แล้ว การปลูกเห็ดกินเอง ช่วยลดค่าใช้จ่ายรายวันที่เห็นผลชัดเจนแล้ว เห็ดยังเป็นผักที่ขายดีเป็นที่ต้องการของตลาดตลอดทั้งปี การเพาะเห็ด-ทำน้อยได้มาก คุณชาญยุทธ์ ภาณุทัต สมาคมนักวิจัยและเพาะเห็ดแห่งประเทศไทย กล่าวว่า อาชีพการเพาะเห็ดเป็นหนึ่งในอาชีพที่น่าลงทุน เพราะการเพาะเห็ดเข้ากับแนวทางอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ (Green Product) ไม่ใช้สารเคมี เป็นอาหารที่ปลอดภัยทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภค การเพาะเห็ด ทำน้อยแต่ได้มาก ใช้เวลาดูแลสั้น ประมาณ 30-45 วัน แต่ได้ผลผลิตสูง ที่สำคัญเห็ดเป็นอาหารเพื่อสุขภาพที่ตลาดมีความต้องการตลอดทั้งปี เกษตรกรมือใหม่สามารถคัดเลือกชนิดเห็ดที่มีความต้องการสภาพแวดล้อมใกล้เคียงกันมาเพาะด้วยกันในเวลาเดียวกัน โดยสามารถดูแลรักษาไปพร้อมกันได้ มือใหม่ก็สามารถเพาะเห็ดได้ง่ายๆ เพียงแค่ดูแล รดน้ำเช้า-เย็น ตรวจดูโรค แมลงเท่านั้น คุณชาญยุทธ์ได้ถ่ายทอดประสบการณ์ตรงจากการปฏิบัติจริ
ในยุคที่กระแสการบริโภคผลไม้คุณภาพกำลังมาแรง ส้มโอกำลังกลายเป็นโอกาสใหม่ของเกษตรกรที่มองการณ์ไกล เหมือนเช่น คุณปิติ จีนแส รองประธานยังสมาร์ทฟาร์มเมอร์ จังหวัดกาญจนบุรี เกษตรกรหนุ่มรุ่นใหม่จากตำบลหินดาด อำเภอทองผาภูมิ ผู้พลิกผืนดินเชิงเขาให้กลายเป็นสวนส้มโอที่มีคุณภาพหวานฉ่ำและปลอดภัย จนได้รับความสนใจจากตลาดทั้งในและต่างประเทศ ในพื้นที่ที่เต็มไปด้วยภูเขา น้ำตก และธรรมชาติ คุณปิติเห็นศักยภาพของผืนดินมากกว่าการเป็นเพียงแค่จุดพักสายตา โดยลงมือปลูกส้มโอด้วยแนวคิด “ปลูกให้ต่าง ปลูกให้ยั่งยืน” ตั้งแต่การคัดพันธุ์ การดูแลรักษา ไปจนถึงการพัฒนาผลผลิตของตัวเอง สายเลือดเกษตรกร ทำให้ต้องกลับมาทำเกษตร แนวคิดเบื้องหลังความสำเร็จของสวนส้มโอบนพื้นที่ 50 ไร่ ตั้งแต่จุดเริ่มต้นของคุณปิติในวันที่ไม่มีแม้แต่ประสบการณ์ด้านเกษตร ไปจนถึงวันที่ได้รับการยอมรับในฐานะ “นักปลูกส้มโอมืออาชีพ” พร้อมกับเป้าหมายในการสร้างแรงบันดาลใจให้กับคนรุ่นใหม่ที่อยากเริ่มต้นทำเกษตรอย่างมีคุณภาพ คุณปิติ เล่าให้ฟังว่า หลังเรียนจบปริญญาตรีชีวิตในช่วงนั้นไปทำอะไรหลายอย่าง แต่ด้วยที่ครอบครัวทำสวนส้มโอมาตลอด จึงได้กลับมาช่วย
“หญ้าปูสนาม” เป็นหนึ่งในพืชเศรษฐกิจสำคัญของจังหวัดปทุมธานี มีพื้นที่ปลูกประมาณ 5,000 ไร่ ปลูกขายทั้งตลาดในประเทศ และตลาดต่างประเทศ เช่น สิงคโปร์และมาเลเซีย ฯลฯ หากใครสนใจประกอบอาชีพปลูกหญ้าปูสนาม สำนักงานเกษตรจังหวัดปทุมธานี มีคำแนะนำเกี่ยวกับการปลูกและดูแลรักษาหญ้าปูสนาม เพื่อจำหน่าย ประกอบด้วยขั้นตอนการผลิต “หญ้าปูสนาม” ดังนี้คือ 1. การเตรียมพื้นที่ (ทำเทือก) 2. การปลูกหญ้า (ดำหญ้า) 3. การบำรุงรักษา 4. เก็บเกี่ยวผลผลิต 5. การเตรียมหญ้าสำหรับส่งออกต่างประเทศ และจังหวัดใกล้เคียง วิธีเตรียมพื้นที่ (ทำเทือก) เริ่มจาก การปรับพื้นที่ปลูกไร่หญ้าโดยการขุดร่องน้ำและกั้นคันดินรอบบริเวณ เพื่อป้องกันน้ำท่วม และความสะดวกในการรดน้ำแปลงหญ้า พร้อมทั้งช่วยระบายน้ำยามที่มีฝนชุก หลังจากนั้น ใช้ลูกกลิ้งขนาดใหญ่บดอัดดินให้แน่นสลับกับการรดน้ำ เพื่อช่วยให้ดินแข็งตัวมากยิ่งขึ้น พร้อมทั้งปรับหน้าดินให้เรียบเสมอทั้งแปลงเพื่อป้องกันน้ำขังในพื้นที่ลุ่ม และผลผลิตที่ได้ออกมาจะสวยเสมอสามารถแซะออกได้ทั้งแปลง และดูแลได้ง่ายกว่าพื้นที่ลุ่มๆ ดอนๆ การปลูกหญ้า (ดำหญ้า) เมื่อเตรียมพื้นที่เรียบร้อยแล้ว จึงฉีดน้ำผสมดินเลน
“สวนคุณช้าง” ของ นายสวัสดิ์ วัฒนชัย เป็นต้นแบบการผลิตมะม่วง Good Agricultural Practices (GAP) ส่งออกรายใหญ่ในพื้นที่ภาคเหนือ โดยสวนแห่งนี้ ได้รับการรับรอง GAP ครั้งแรกในปี 2553 และมีการต่ออายุการรับรองแปลง GAP เรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน สวนคุณช้างนับเป็นเกษตรกรกลุ่มแรกๆ ที่เริ่มการผลิตมะม่วงคุณภาพส่งออกไปต่างประเทศ โดยทำสัญญากับบริษัทส่งออกเพื่อส่งผลผลิตจำหน่ายไปยังประเทศญี่ปุ่นและเกาหลีเป็นหลัก “สวนคุณช้าง” ดูแลใส่ใจทุกขั้นตอนการผลิต สวนคุณช้างมีเนื้อที่ปลูกมะม่วงจำนวน 254 ไร่ ตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลหนองหาร อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ ที่นี่ปลูกพันธุ์น้ำดอกไม้สีทองจำนวน 10,000 ต้น และพันธุ์มหาชนกจำนวน 10,000 ต้น โดยมีระยะปลูก 6×2 เมตร พื้นที่ 1 ไร่ ปลูกมะม่วงได้ 133 ต้น ซึ่งเป็นระยะที่เหมาะสมที่สุดในการจัดการสวนมะม่วง สามารถนำเครื่องจักรกลเกษตร เช่น แอร์บลาสต์ แทรกเตอร์ รถตัดหญ้า รถบดกิ่งมะม่วง เข้ามาทำงานได้สะดวก ช่วยประหยัดเวลา และลดแรงงานในการฉีดพ่นสารเคมี ทำให้สามารถลดต้นทุนการผลิตและมีรายได้เพิ่มขึ้น ปรับปรุงคุณภาพดินต่อเนื่อง เดิมทีสวนคุณช้างมีลักษณะเป็นดินทราย ที่ผ่านก
ในยุคที่เทรนด์สุขภาพและการเกษตรยั่งยืนกำลังได้รับความสนใจนั้น มะพร้าวน้ำหอมจึงกลายเป็นพืชเศรษฐกิจที่ตอบโจทย์ได้ทั้งสองด้าน ไม่เพียงแต่สร้างรายได้ให้กับเกษตรกรเท่านั้น แต่ยังมีบทบาทในอุตสาหกรรมอาหาร ความงาม และพลังงานทดแทนอีกด้วย บทความนี้จะพาไปสำรวจเรื่องราวของมะพร้าว ตั้งแต่คุณค่าทางเศรษฐกิจ ไปจนถึงนวัตกรรมที่เกิดขึ้น จากสวนมะพร้าวน้ำหอมของ คุณส้ม-ยอดหญิง พรชัยสิทธิ์ เจ้าของสวนมะพร้าวน้ำหอม Coco Cowboy ถือเป็นเกษตรกรคนรุ่นใหม่ที่เกิดและโตในครอบครัวที่คุณพ่อทำสวนมะพร้าวมาตั้งแต่จำความได้ ด้วยความคุ้นชินกับบรรยากาศสวนตั้งแต่เด็ก จึงไม่แปลกเมื่อเรียนจบการศึกษาในระดับปริญญาตรี คุณส้มได้เลือกที่จะกลับบ้านมาช่วยทำสวนมะพร้าวในปี 2561 เพื่อมารับช่วงดูแลสวนแบบเต็มตัว โดยมีเป้าหมายชัดเจนในด้านพัฒนาสินค้าในสวนให้มีมูลค่าเพิ่ม และทำให้ผลผลิตเป็นที่รู้จักในวงกว้าง พร้อมทั้งปั้นรสชาติของมะพร้าวให้มีความหวานหอมเฉพาะตัว บวกกับการดูแลสวนตามหลักวิชาการและนวัตกรรมการตรวจ DNA เป็นการยืนยันความแท้ของสายพันธุ์ ทำให้มะพร้าวน้ำหอมจากสวนของคุณส้มเป็นที่ต้องการในตลาดมากขึ้นทุกปี จากรสชาติในคว
