พืชทำเงิน
กำยาน เหมือนใจโดนกรีด แล้วรีดเป็น “น้ำตา” กลั่นมา…เป็น “น้ำหอม” จากทะเลทราย ชื่อวิทยาศาสตร์ Styrax benzoides Craib. ชื่อภาษาอังกฤษ Frankincense หรือ Olibanum ชื่อวงศ์ STYRACACEAE ชื่ออื่นๆ สะด่าน สาดสมิง เกลือตาน เขว้ ฉันไม่คุ้นเคยกับเมืองไทยมากนัก เพราะชีวิตฉันอยู่กับทะเลทราย ในกลุ่มประเทศขุด “บ่อน้ำ” แล้วได้ “น้ำมัน” ที่เมืองไทยอยากได้นัก แต่ฉันก็อิจฉาเมืองไทยที่ขุดบ่อแล้วได้น้ำใสๆ ดื่มได้ ฉันรู้จักเมืองไทยก็เพราะว่า มีเรื่องราวของฉันเขียนไว้ในนิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้าน ฉบับที่ 519 วันที่ 15 มกราคม 2555 โดย อาจารย์ทะนุพงศ์ กุสุมา ณ อยุธยา ได้ไปสนทนาหาข้อมูลกับนักวิชาการที่เป็นผู้เชี่ยวชาญด้าน “เห็ด” ชื่ออาจารย์ ดร. อานนท์ เกื้อตระกูล ซึ่งเป็นที่ยอมรับในระดับองค์การสหประชาชาติ สนใจที่จะนำฉันมาศึกษาทดลองปลูกในเมืองไทย ทั้งๆ ที่ฉันเป็น “ไม้หวงห้าม” ไม่อนุญาตให้ขุด หรือนำออกจากแหล่งปลูก และทุกต้นมีการขึ้นทะเบียนพร้อมระบุเจ้าของ โดยเฉพาะประเทศโอมานที่ฉันอยู่ แล้วกำลังขยายไปถึง ซาอุดีอาระเบีย ซีเรีย ซูดาน รวมทั้งอียิปต์ด้วย ฉันจึงรู้สึกแปลกใจจริงๆ ที่อาจารย์อานนท์ นำฉันออกมาได้ ฉันจึงกลายเป
คำถามในหลายๆ ครั้งที่ต้องการคำตอบมากที่สุดคือ หนึ่งชีวิตที่เรามีอยู่นี้เราต้องการอะไร ไม่ว่าจะมีอะไรเกิดขึ้นระหว่างที่เรากำลังก้าวเดินอยู่พร้อมลมหายใจในวันนี้ จึงมีเพียงคำตอบชีวิตเราคือ ต้องพยายามเลือกสิ่งที่ดีที่สุดนำมาสู่ให้กับชีวิตตัวเอง และพร้อมที่จะลงมือกระทำในทันที เพราะทุกเรื่องราวที่มีนั้นแน่นอนต้องมีการเริ่มต้นแล้วลงท้ายเกิดขึ้นเสมอ นี่คือสัจธรรมของชีวิตมนุษย์ เป็นเรื่องธรรมดาที่ไม่ธรรมดากับทุกคน เมื่อเป็นเช่นนี้ขอให้มีความเชื่อเบื้องต้นก่อนว่า กระทำอย่างไรย่อมจะได้สิ่งนั้นตอบแทนกลับมาเช่นกัน เราจะไม่สามารถรู้ว่าจะมีอะไรเกิดขึ้นได้บ้างหากเรายังไม่ได้ลงมือ เริ่มลงมือทันทีนะครับ อย่าพยายามให้เสียเวลาสำหรับเวลาที่เหลืออยู่ของชีวิตที่กำลังจะหมดไปทุกขณะที่เรากำลังหายใจ ชีวิตนี้ช่างสั้นเหลือเกิน สวัสดีครับแฟนๆ ที่เคารพรักทุกท่าน ก่อนอื่นขอกราบขอบพระคุณแฟนๆ อย่างมากๆ จากนิตยสารเทคโนโลยีชาวบ้านและผู้เขียน ที่ได้ให้แรงใจตลอดมา เนื่องจากจะได้รับการส่งเสียงไปหา ที่โทร. (081) 846-0652 หรือในเฟซบุ๊กที่ใช้ชื่อ สมยศ ศรีสุโร หรือ ID Line. Janyos ชนิดไม่ขาดหาย ที่ผู้เขียนชอบมากๆ คือบอกไปว่าชอบ
สวนคุณลี อำเภอเมือง จังหวัดพิจิตร ปลูกมะเดื่อฝรั่ง หรือต้นฟิกส์ (FIGS) มานานกว่า 15 ปี ได้รวบรวมและศึกษาสายพันธุ์มะเดื่อฝรั่ง มาเกือบ 20 สายพันธุ์ และได้คัดเลือกพันธุ์ที่ให้ผลผลิตเร็ว ดก ผลใหญ่ และมีรสชาติหวาน ทนต่อสภาพแวดล้อมในบ้านเราได้ดี คืออากาศร้อน ซึ่งสายพันธุ์หลักที่ปลูกมากในเชิงการค้าเพื่อผลิตผลมะเดื่อสดจำหน่าย คือ พันธุ์ญี่ปุ่น พันธุ์บราวน์ตุรกี พันธุ์ออสเตรเลีย พันธุ์โคนาเดีย เป็นสายพันธุ์หลักของสวน เนื่องจากเจริญเติบโตได้ดีในสภาพอากาศร้อน สามารถให้ผลผลิตตลอดทั้งปี ซึ่งแต่ละสายพันธุ์มีรสชาติอร่อยเฉพาะตัวทั้งสิ้น และได้ขยายพื้นที่ปลูกในเชิงพาณิชย์ ให้ผลผลิตจำหน่ายได้กิโลกรัมละ 150-300 บาท รวมทั้งสามารถนำมาอบแห้งได้มะเดื่อฝรั่งอบแห้งที่มีคุณภาพดีไม่แพ้ต่างประเทศ เมื่อได้ศึกษาจากการปลูกมะเดื่อฝรั่งอย่างจริงจังมาเกือบ 15 ปี พบว่า เป็นไม้ผลอีกชนิดหนึ่งที่น่าปลูก เนื่องจากเป็นผลไม้ที่ให้ผลผลิตเร็ว หลังปลูกเพียง 6 เดือนขึ้นไป ก็สามารถติดผลให้ผลผลิตได้แล้ว สามารถให้ผลผลิตได้ทั้งปี ปลูกได้ทั้งแบบสภาพสวน (แต่จะไม่สามารถควบคุมคุณภาพผลผลิตได้ในช่วงหน้าฝน เช่น ปัญหาโรคเชื้อราทำให้ผลมะเดื่
ไม่น่าเชื่อเลยว่าในทุกวันนี้ จะมีพืชอาหาร ที่เรียกกันทั่วไปว่า “ผัก” มาให้เห็นมากมายหลายชนิด ส่วนใหญ่จะบอกเล่าประวัติความเป็นมา ว่ามาจากต่างประเทศ คงเป็นยุคสมัยโลกไร้พรมแดนจริงๆ ผักพื้นบ้านไทยเราไปโผล่เป็นผักยอดนิยมของประเทศอื่น บางอย่างจดลิขสิทธิ์เป็นของเขาไปเลยก็มี ของต่างประเทศที่เข้ามานิยมในไทยเรา ก็มีมากหลายอย่าง รู้จักกันดี เช่น ผักขึ้นฉ่าย ผักกุยช่าย ผักกาดขาว ผักกาดเขียวปลี ผักป๋วยเล้ง ต้นหอม มีที่มาจากเมืองจีน ที่มาจากอเมริกาใต้ก็มากมาย จากยุโรปก็มาก เช่นเดียวกับผักนี้ “ผักไชยา” ได้ติดตามสืบเสาะประวัติของผักชนิดนี้ ด้วยเพราะสงสัยในด้านรูปลักษณ์ ต้น ยอด ใบ และลักษณะอื่นๆ มันไม่น่าจะเป็นพืชที่คนกินได้ เหมือนต้นสบู่ดำ ที่เขาเอาเมล็ดมาทำน้ำมันเชื้อเพลิง เป็นพลังงานทางเลือกทดแทน เหมือนมากๆ มันกินไม่ได้นี่ ยิ่งเมื่อหักยอด เห็นมีน้ำยางสีขาวไหลออกมา ชัดเลยพืชมีพิษแน่ๆ มาพิจารณาดูในส่วนของยอดอ่อน และใบอ่อน ดูคล้ายมะละกอ เดิมทียอดมะละกอ ใบอ่อนมะละกอ ชาวบ้านยังเอามาย่างไฟพอสลบ หรืออาจถึงสุกเกรียม ยังเอามากินได้ ยิ่งพบเห็นข่าว คนนิยมปลูกผักไชยาไว้เป็นผักข้างรั้ว เก็บมาทำอาหารกิน เลยค่อนข้
ดิน เป็นปัจจัยสำคัญในการปลูกพืช ดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ดี การปลูกพืชอะไร? พืชใด? ก็ได้รับผลผลิตคุณภาพ แต่! ดินที่ขาดความอุดมสมบูรณ์ การปลูกพืชใด? ก็ไม่ประสบผลสำเร็จ และไม่ได้ผลผลิต คุณภาพ ปัญหาดินมีทางออกเมื่อเกษตรกรก้าวหน้าได้ “คืนชีวิตผืนดินกันดาร ปลูกอินทผลัม ไม้ผลมูลค่าสูง” ประสบผลสำเร็จ มีรายได้เงินแสนเงินล้าน ให้นำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิต และมีการยังชีพที่มั่นคงยั่งยืน คุณทวี มาสขาว อดีตผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 1 จังหวัดชัยนาท ปัจจุบัน เป็นรองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เล่าให้ฟังว่า ตำบลชอนสารเดช อำเภอหนองม่วง จังหวัดลพบุรี ดินมีลักษณะเป็นดินดาน ดินกรวด รากพืชไม่สามารถชอนไชเพื่อหาอาหารได้ หากต้องการปลูกพืชในดินแบบนี้ ต้องมีการเจาะระเบิดดินดาน หรือปรับปรุงดินขึ้นมาใหม่ ส่วนพืชที่ปลูกจะต้องเลือกเป็นชนิดที่ทนต่อสภาพอากาศร้อนและแห้งแล้งได้ดี หรือเหมาะกับสภาพดินที่ขาดความอุดมสมบูรณ์ สำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 1 จังหวัดชัยนาท และสำนักงานเกษตรอำเภอหนองม่วง จังหวัดลพบุรี ได้ให้การช่วยเหลือเกษตรกรโดยการส่งเสริมให้เกษตรกรปลูกพืชที่มีคุณสมบัติเป็นปุ๋ยพืชสดเพื่อ
ดีใจที่เกษตรกรหลายพื้นที่เห็นความสำคัญของการรวมกันเป็นกลุ่มกิจกรรม ข้อดีของการร่วมมือกันจะสร้างพลังให้เกิดความเข้มแข็ง มีผลทั้งทางตรงและอ้อมต่ออาชีพเกษตรกรรมที่ยั่งยืนแล้วมั่นคง คุณสมพนธ์ ไทยบุญรอด บ้านเลขที่ 1015 หมู่ที่ 3 ตำบลท่าข้าม อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี มีอาชีพทำสวนผักมาตั้งแต่เด็ก เป็นรุ่น 2 ต่อจากพ่อ-แม่ เมื่อปี 2543 ทางเกษตรมาแนะนำและส่งเสริมให้รวมตัวจัดตั้งเป็นกลุ่มปลูกผักธรรมชาติ มีเป้าหมายเพื่อส่งเข้าตลาด จนสามารถปลูกผักได้มีคุณภาพได้อันดับ 1 ระดับจังหวัด ทำให้สมาชิกกลุ่มมีกำลังใจ และความเชื่อมั่นมากขึ้น จากนั้นได้พัฒนาปรับปรุงคุณภาพผักเรื่อยมาจนเป็นผักปลอดภัยแถวหน้าของจังหวัด พร้อมกับจัดตั้งเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเมื่อปี 2560 กระทั่งได้รับการโปรโมตให้เป็นกลุ่มปลูกผักแปลงใหญ่ จนปี 2561 ได้ทำสัญญาซื้อ-ขายผักกับห้างเทสโก้ โลตัส มาถึงปัจจุบัน กลุ่มนี้ปลูกผักแบบปลอดภัย ทุกรายที่เข้าร่วมจะต้องผ่านเกณฑ์ตามมาตรฐาน GAP โดยลักษณะปลูกแบบยกร่อง แหล่งขายในช่วงแรกตามตลาดต่างๆ แต่หลังจากตกลงส่งขายให้เทสโก้ โลตัส จึงเริ่มทำผักปลอดภัยแบบเข้มข้นมากขึ้น มีความเข้มงวดในทุกขั้นตอนการตรว
1 ตุลาคม ของทุกปี เป็น “วันกาแฟโลก” กำหนดขึ้นโดยองค์การกาแฟนานาชาติ เริ่มเปิดตัวของงานครั้งแรก เมื่อปี พ.ศ. 2558 ณ ประเทศสาธารณรัฐอิตาลี วัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมผู้ปลูกกาแฟและอุตสาหกรรมกาแฟ รวมถึงร่วมกันเฉลิมฉลองกาแฟให้เป็นเครื่องดื่มสากล ที่ใครๆ ก็หลงรัก ซึ่งจัดกันมา 8 ปีแล้ว สำหรับ ประเทศไทย ก็มีบริษัทเอกชนบางแห่งที่เป็นทั้งผู้ผลิตในภาคอุตสาหกรรมและเป็นผู้จำหน่ายกาแฟ รวมถึงร้านกาแฟแบรนด์ต่างๆ ได้จัดแคมเปญเฉลิมฉลองกันมาได้ 1-2 ปีนี่เอง แต่สำหรับเกษตรกรผู้ปลูกกาแฟ ยังไม่พบข่าวว่ามีการจัดงานเฉลิมฉลอง ณ ไร่กาแฟของผู้ใด และเกษตรกรผู้ปลูกกาแฟมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นอย่างไร เพราะเป็นต้นทางของผู้ผลิตเมล็ดกาแฟส่งมอบให้แก่ภาคอุตสาหกรรมก่อนถึงมือผู้บริโภค และช่วงปี พ.ศ. 2560-2564 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ของประเทศไทย กำหนดการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์กาแฟให้บรรลุเป้าหมายของการเป็นผู้นำการผลิตและการค้ากาแฟคุณภาพในภูมิภาคอาเซียนก้าวไกลสู่ตลาดโลก ภายใต้ภาพลักษณ์กาแฟไทย ภายในปี พ.ศ. 2564 เพื่อสร้างการรับรู้ ความเข้าใจด้านการพัฒนาโอกาสในธุรกิจกาแฟ นี่ต้นปี พ.ศ. 2563 เหลือเวลาอีก 2 ปี การขับเคลื่อนยุทธศาสตร์กาแ
ปาล์มน้ำมัน เป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญทางภาคใต้ แม้จะประสบปัญหาราคามาตลอดอย่างต่อเนื่อง แต่พี่น้องเกษตรกรบางพื้นที่ก็ยังต้องปลูกอยู่ เพียงแต่ต้องปรับจากพืชหลักมาเป็นแบบผสมผสานร่วมกับพืชตัวอื่น เพื่อบรรเทาปัญหาเรื่องรายได้ คุณโสฬส เดชมณี บ้านเลขที่ 38 หมู่ที่ 1 ตำบลศรีวิชัย อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี โทรศัพท์ 081-370-0105 ดีกรีปริญญาตรี รัฐศาสตร์จากรั้วพ่อขุนรามคำแหง แล้วผันตัวเองสู่บ้านเกิดเพื่อเป็นเกษตรกรเต็มตัว ด้วยการปลูกปาล์มน้ำมันกับกล้วยหอมทองเป็นอาชีพ คุณโสฬส ปลูกปาล์มมา 11 ปี ปลูกโดยไม่มีความรู้มาก่อน พอดีเพื่อนชวนซื้อต้นพันธุ์จากบริษัทจำหน่ายที่เชื่อถือได้ในกระบี่ เป็นสายพันธุ์ซีหราด มิลเลนเนียม ที่มีคุณสมบัติเด่น ต้นเตี้ย ผลผลิตดก และทนแล้ง ซึ่งเห็นว่าเหมาะกับสภาพพื้นที่ จึงฝากซื้อแล้วศึกษาวิธีปลูกจากเอกสารหน่วยงาน รวมถึงสอบถามเพื่อนในวงการ ใช้พื้นที่ปลูกทั้งหมด 44 ไร่ เป็นรุ่นเดียวกัน ระยะปลูก 9x9x9 เมตร ได้จำนวน 968 ต้น แม้ประสบการณ์ปลูกปาล์มน้ำมันของคุณโสฬสจะไม่มาก แต่เพราะความใส่ใจ กระตือรือร้นในการแสวงหาความรู้ แล้วยังเข้าร่วมเป็นสมาชิก RSPO กลุ่มเครือข่ายวิสาหกิจชุมชนผู
กรมวิชาการเกษตร แนะนำกล้วยน้ำว้าพันธุ์ใหม่ “สุโขทัย 1” ผลกลมป้อม ใหญ่ยาว เนื้อทั้งสุกและดิบสีครีมอ่อน เนื้อละเอียดเหนียว รสชาติหวานไม่อมเปรี้ยว ให้ผลผลิตสูง 1 เครือ มี 9 หวี น้ำหนักเครือกว่า 16 กิโลกรัม ทั้งคุณค่าทางโภชนาการ วิตามินบี 3 และโพแทสเซียมสูง แซงพันธุ์การค้า นางสาวเสริมสุข สลักเพ็ชร์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า ประเทศไทยมีพื้นที่ปลูกกล้วยประมาณ 481,639 ไร่ ในจำนวนนี้มีพื้นที่ปลูกกล้วยน้ำว้ามากที่สุด จำนวน 328,456 ไร่ กล้วยไข่ จำนวน 63,233 ไร่ กล้วยหอม จำนวน 62,525 ไร่ และกล้วยอื่นๆ จำนวนประมาณ 27,425 ไร่ โดยพื้นที่ปลูกกล้วยน้ำว้าจะปลูกมากที่สุดในเขตภาคเหนือ ที่ผ่านมาในประเทศไทยยังขาดกล้วยน้ำว้าพันธุ์ดี และขาดข้อมูลของพันธุ์ ดังนั้น ศูนย์วิจัยพืชสวนสุโขทัย กรมวิชาการเกษตร จึงได้ศึกษาหาสายต้นหรือพันธุ์กล้วยน้ำว้าที่ดีมีคุณภาพ เพื่อปรับปรุงพันธุ์ให้ได้สายพันธุ์ใหม่ที่มีลักษณะดีเด่น ให้ผลผลิตสูง มีคุณภาพ และมีคุณค่าทางโภชนาการสูงกว่าพันธุ์การค้า เป็นที่ยอมรับของเกษตรกรและผู้บริโภค เพื่อเป็นพันธุ์ทางเลือกสร้างรายได้เพิ่มให้แก่เกษตรกร ระหว่าง ปี 2547-2554 ศูนย์วิจัยพืช
ในระยะนี้เป็นช่วงที่มะม่วงเริ่มออกดอก กรมส่งเสริมการเกษตร เตือนให้เกษตรกรชาวสวนมะม่วงเฝ้าระวังเพลี้ยจักจั่น ซึ่งระยะที่ทำความเสียหายมากที่สุด คือ ระยะที่มะม่วงกำลังออกดอกโดยดูดน้ำเลี้ยงจากช่อดอกทำให้แห้งและดอกร่วง ติดผลน้อยหรือไม่ติดเลย ระหว่างที่เพลี้ยจักจั่นดูดกินน้ำเลี้ยงจะถ่ายมูลมีลักษณะเป็นน้ำหวานเหนียวๆ ติดตามใบ ช่อดอก ผล และรอบๆ ทรงพุ่ม ทำให้ใบมะม่วงเปียก ต่อมาจะเกิดราดำปกคลุม ถ้าเกิดมีราดำปกคลุมมาก มีผลต่อการสังเคราะห์แสงของมะม่วงได้ นายเข้มแข็ง ยุติธรรมดำรง อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร ขอแนะเกษตรกรชาวสวนมะม่วง โดยช่วงที่มะม่วงกำลังออกดอก ให้หมั่นสำรวจสวนมะม่วงอย่างสม่ำเสมอ อย่างน้อยสัปดาห์ละครั้ง หากพบแมลงขนาดเล็กคล้ายจักจั่น กระโดดไป-มา เวลาเดินเข้าใกล้ต้นมะม่วง หรือพบน้ำเหนียวๆ คล้ายน้ำหวานติดตามใบ ช่อดอก ผล และมีราดำขึ้นปกคลุม สามารถจัดการเบื้องต้น โดยในระยะที่ดอกมะม่วงกำลังบาน การฉีดพ่นน้ำเปล่าในตอนเช้าจะช่วยให้การติดมะม่วงดีขึ้น และยังช่วยลดปัญหาช่อดอกและใบดำจากราดำด้วย ใช้กับดักแสงไฟดัก จับตัวเต็มวัยเพลี้ยจักจั่นมะม่วงที่บินมาเล่นไฟ เพื่อช่วยลดความเสียหาย นอกจากนี้ เกษตรกรค
