แปรรูปสินค้าเกษตร

หลายจังหวัดในประเทศไทย ที่มีพื้นที่ติดกับทะเล ไม่ว่าจะเป็นฝั่งทะเลอ่าวไทย หรือทะเลอันดามัน ล้วนแต่มีความน่าอิจฉาในความสมบูรณ์ของแหล่งอาหารที่ขึ้นชื่อหลายเมนูที่มนุษย์อย่างเราๆ ชื่นชอบ จังหวัดจันทบุรี เป็นจังหวัดต้นๆ ที่เมื่อเอ่ยชื่อแล้วต้องนึกถึงเมนูอาหารทะเลและที่ขาดเสียไม่ได้ คือ อาหารทะเลแปรรูป ที่สามารถเก็บเอาไว้รับประทานได้นานๆ เพราะคนจันทบุรีคือผู้ผลิตสินค้าบริโภคในหลายชนิด อีกทั้งยังเป็นผู้แปรรูปสินค้าอาหารที่ขึ้นชื่อมากมาย และหากจะพูดถึงอาหารทะเลแปรรูป ที่ได้รับความนิยมจากผู้บริโภค หรือบรรดากุ๊ก เชฟ ผู้เลือกสรรวัตถุดิบในการประกอบอาหารแล้วหละก็ จะต้องพูดถึง กุ้งแห้ง ของดีเมืองจันทบุรี ที่ได้รับการบอกต่อว่า อร่อย มีรสชาติเค็มกำลังดี ที่สำคัญสะอาด เก็บได้นานไม่เหม็นหรือขึ้นราง่าย กุ้งแห้ง ของดีเมืองจันท์ ติดอันดับสินค้าแปรรูปโอท็อป กับฝีมือการผลิตอย่างเชี่ยวชาญ ตราบที่มีมนุษย์อยู่คู่กับทะเลเลยก็ว่าได้ หนึ่งในผู้ผลิตสินค้า “กุ้งแห้ง” ของดีเมืองจันทบุรี ได้ให้ข้อมูลว่า อาชีพการทำกุ้งแห้งนี้ ถือเป็นอาชีพแห่งวิถีชีวิตของประชาชน ชาวอำเภอแหลมสิงห์ จังหวัดจันทบุรี ที่ยึดอาชีพการทำกุ้งแห้

หมวก…เมื่อสวมใส่จะช่วยคลายร้อนจากแสงแดด ป้องกันน้ำหรืออากาศเย็นหนาว หมวกทำด้วยกระดาษ ผ้า หนังสัตว์ หรือใบไม้ ในด้านการผลิตที่กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านท่าฤทธิ์ ได้ตัดใบลานทองพืชในท้องถิ่นมาจักสานทำเป็นหมวกหลายรูปทรงหลายขนาด เป็นเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น สวยงามน่าสวมใส่ที่มีผู้สนใจมาเลือกหาเลือกซื้อไปใช้หรือนำไปเป็นของฝาก ส่งผลให้สมาชิกกลุ่มมีรายได้และมั่นคงในการยังชีพ วันนี้จึงนำเรื่อง หมวกใบลานทอง งามเก๋ไก๋ ทำขายสร้างรายได้มั่นคง มาบอกเล่าสู่กัน คุณบานเย็น สอนดี ประธานกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านท่าฤทธิ์ เล่าให้ฟังว่า ทุกครั้งที่เกษตรกรลงไปทำงานในไร่ข้าวโพด ข้าวฟ่าง และทำไร่อ้อย ส่วนใหญ่จะสวมหมวกเพื่อป้องกันความร้อนจากแสงแดดหรือน้ำฝน เมื่อหลายสิบปีก่อนพื้นที่ทำการเกษตรบ้านท่าฤทธิ์ ตำบลวังม่วง อำเภอวังม่วง จังหวัดสระบุรี น้ำท่วมนานทำให้พื้นที่การเกษตรเสียหาย ต่อมาสำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอวังม่วง อุตสาหกรรมจังหวัด สำนักงานเกษตรอำเภอวังม่วง และสำนักงานเกษตรจังหวัดสระบุรี และอีกหลายหน่วยงานภาครัฐได้มาตรวจเยี่ยม พร้อมกับส่งเสริมให้นำใบลานทองที่มีในท้องถิ่นมาจักสานเป็นหมวกหรือของใช้อื่นๆ ขายเป็นรายได้

กล้วยปิ้ง ขนมหวานที่คุ้นเคยกันเป็นอย่างดี ถ้าจะตัดสินความอร่อยกล้วยปิ้งของแม่ค้าแต่ละรายคงต้องพิจารณาหลายอย่าง ไม่ว่าในเรื่องสายพันธุ์ คุณภาพกล้วย เตาปิ้ง (ต้องเป็นเตาถ่าน) คุณภาพการปิ้งและน้ำจิ้มหรือน้ำราดกล้วย หากผู้ขายกล้วยปิ้งรายไหนเข้าเกณฑ์ทุกอย่างครบก็น่าจะสอบผ่าน แต่ในความเป็นจริงกว่าจะควานหาผู้ขายกล้วยปิ้งอร่อยเช่นนั้นไม่ใช่เรื่องง่าย คอลัมน์ตลาดสินค้าเกษตรก้าวหน้า เล่มนี้ อยากชักชวนผู้อ่านไปรู้จักร้านกล้วยปิ้งชื่อดัง ปัง ปังที่จังหวัดเชียงราย เพราะเจ้าของร้านนี้ชื่นชอบกล้วยปิ้งมาก ไปลองชิมมาทุกจังหวัด ไม่ถูกใจ เลยปิ้งขายเอง คิดวิธีปิ้งและสูตรน้ำจิ้มเองจนผู้คนติดใจแห่ซื้อกันล้นหลาม หากล้วยมาปิ้งไม่ทัน เดือดร้อนต้องปลูกกล้วยเอง แปรรูป และขายเอง ชนิดเริ่มตั้งแต่ต้นน้ำไปยันปลายน้ำ แถมยังเผื่อแผ่คนอื่นนำไปทำแฟรนไชส์ขาย พร้อมแตกไลน์ผลิตภัณฑ์อีกหลายอย่างจากกล้วยน้ำว้าลงตลาดหวังสร้างทางเลือกให้ผู้บริโภค และที่เล่ามาทั้งหมดคือที่มาของกล้วยปิ้ง แบรนด์ “ลิงสำราญ” คุณฉัตรชัย อนะมาน หรือ คุณเอส เจ้าของแบรนด์กล้วยปิ้งลิงสำราญ ตั้งอยู่เลขที่ 214/4 หมู่ที่ 9 ถนนพ่อขุน ตำบลรอบเวียง อำเภอเมือง

เริ่มเข้าสู่ฤดูฝนแบบนี้ เชื่อว่าหลายท่านคงคิดถึงเมนูอาหารบ้านเกิดที่เคยกินกันมาตั้งแต่เด็กๆ หรือหลายท่านจะต้องมีเมนูโปรดในดวงใจที่หากินจากที่อื่นได้ยาก จำเป็นต้องกลับบ้านไปเท่านั้นถึงจะมีเมนูเหล่านี้ให้กิน และก็เชื่ออีกว่าหลายท่านที่ต้องมาทำงานห่างจากบ้านเกิดหรือบางท่านต้องไปทำงานต่างแดนก็คงคิดถึงอาหารแซ่บๆ หลากหลายเมนู โดยครั้งนี้จะขอมาเอาใจพี่น้องชาวอีสานกันสักหน่อย ที่เมื่อยามเข้าสู่ฤดูฝน เมนูที่ต้องตามมาก็คงจะหนีไม่พ้นเมนู “ต้มอึ่งใส่ใบมะขามอ่อน” ที่เมื่อนึกถึงทีไรก็เป็นอันต้องเปรี้ยวปากไปตามๆ กัน เพราะเชื่อว่าเมนูนี้คงเป็นอาหารพื้นบ้าน เมนูโปรดในดวงใจของใครหลายท่าน แต่พอเมื่อต้องจากภูมิลำเนามาจึงหากินได้ยาก แต่ความคิดถึงกำลังจะจางหายไป เพราะปัจจุบัน ไม่ว่าท่านจะอยู่ที่ไหนของประเทศ หรืออยู่มุมไหนของโลก เมนูอาหารชนิดนี้กำลังจะไปส่งถึงหน้าบ้านท่านได้ ครูสาโรช โกษารักษ์ ปัจจุบันทำหน้าที่ผู้สอน ในแผนกวิชาอุตสาหกรรมเกษตร วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีนครราชสีมา อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา เล่าถึงจุดเริ่มต้นของอาหารพื้นบ้านเมนูต้มอึ่งบรรจุกระป๋องให้ฟังว่า เกิดจากการต่อยอดผลิตภัณฑ์ที่มีอยู่เ

สวัสดีครับท่านผู้อ่านที่รักทุกท่าน อ่ะ งงเด้ งงเด้ เจอชื่อตอนว่า ปลาช่อนวิเศษ เดาทางไม่ออกเลยใช่ไหมครับว่าฉบับนี้ผมจะพาไปหาเลขหาหวยกันหรืออย่างไร หรือจะเป็นปลามาจากวิเศษชัยชาญ จังหวัดอ่างทองกันแน่หนอ ผมเองก็มีอาการดังว่าเมื่อ 5-6 ปีที่แล้ว ผมเดินทางไปทำสวนที่อำเภอวัฒนานคร ขับรถผ่านไปก็เจอ ขากลับก็ต้องเจอ เพราะร้านตั้งอยู่ริมถนนสุวรรณศรตัดใหม่ อย่ากระนั้นเลย แวะจอดไปสอบถามให้รู้แล้วรู้รอดไปเลยดีกว่า “ผมชื่อวิเศษครับ พอมาตั้งร้านก็เลยเป็นร้านวิเศษ มาขายปลาช่อนก็เลยเป็นปลาช่อนวิเศษ” “โห! ผมนึกอยู่สองอย่าง หนึ่งคือปลาวิเศษมีคาถากำกับ กับอีกหนึ่งคือปลามาจากอำเภอวิเศษชัยชาญ” “ชื่อผมนี่แหละครับนายวิเศษ สมุห์นวล” พี่วิเศษเป็นเขยชาวตำบลท่าเกวียน อำเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว มาปักหลักขายอยู่ริมถนนสุวรรณศรตัดใหม่ ร้านนี้เป็นทำเลที่ 2 ที่มาตั้งหลักขายอยู่ที่นี่ แรกเริ่มเดิมทีขายอยู่ตรงด่านตรวจกองทหารกำลังบูรพา แต่เนื่องจากช่วงที่มีลูกค้าเยอะๆ ทำให้รถติด ก็เลยหาทำเลใหม่ไม่ไกลจากเดิมมากนัก จนมาได้ที่จุดนี้ซึ่งต้องปรับพื้นที่พอสมควร ทั้งถมดินและสร้างร้าน สินค้าแรกเริ่มที่สร้างชื่อให้คนรู้จักก็คือปลาช

“กรุพระเครื่อง เมืองคนแกร่ง ศิลาแลงใหญ่ กล้วยไข่หวาน น้ำมันลานกระบือ” เป็นคำขวัญของจังหวัดกำแพงเพชร ประโยคหนึ่งในคำขวัญที่ว่า คือ “กล้วยไข่หวาน” ผลิตภัณฑ์ของดีของเด่นที่เป็นอัตลักษณ์ของจังหวัดกำแพงเพชร ทุกๆ พื้นที่ในประเทศไทยล้วนมีของดีลักษณะเด่นเป็นอัตลักษณ์ประจำถิ่นของจังหวัดนั้นๆ แต่การจะหยิบยกพืชชนิดใดชนิดหนึ่งขึ้นมาเป็นคำขวัญประจำจังหวัด ต้องมีที่มาแต่อดีตกาล เช่นเดียวกับ “กล้วยไข่หวาน” พืชเฉพาะถิ่นที่ปลูกกันมาเมื่อครั้งอดีตกาลของจังหวัดกำแพงเพชร และได้รับการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ไทย (GI : Thai Geographical Indication) ที่มีคุณลักษณ์พิเศษด้านความหวาน เหนียวนุ่ม ละมุนลิ้น กินแล้วไม่เลี่ยน เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวไม่เหมือนกล้วยไข่โดยทั่วไป เรื่องกล้วยไข่กำแพงเพชรต้องถามปราชญ์เกษตร คุณนพพล เทพประถม เป็นบุคคลในหลายบทบาท เป็นทั้งเกษตรกรผู้ปลูกกล้วยไข่ของตัวเอง และเป็นประธานเกษตรกรกล้วยไข่แปลงใหญ่ ของกลุ่มสมาชิกผู้ปลูกกล้วยไข่ 135 แปลง ที่ขึ้นทะเบียน GI ของอำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร และบทบาทที่สำคัญคือ ประธานเกษตรกรของจังหวัดกำแพงเพชร นั่นเองที่ต้องดูแลทุกเรื่อง ไม่ว่าจะโรคระบ

“ต๋าว” เป็นไม้ป่าชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า อะเร็นกา พินนาตา (Arenga  pinnata Merr.) อยู่ในวงศ์ Palmae พวกเดียวกับมะพร้าว ต้นตาลหรือปาล์มต่างๆ ต้นต๋าวมีถิ่นกำเนิดดั้งเดิมอยู่ในแทบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในประเทศอินเดีย ต๋าวเป็นพืชดึกดำบรรพ์ตระกูลปาล์ม ลำต้นสูงตระง่าน ใบเป็นแพกว้างให้ความชุ่มเย็น ออกลูกเป็นทลายใหญ่ ในแต่ละผลมีเมล็ดใสๆ เรียงชิดกันอยู่ 3 เม็ด ด้วยเหตุนี้ คนจึงเรียกลูกต๋าวว่า “ลูกชิด” กว่าต้นต๋าวจะเติบโตจนออกลูกได้ต้องใช้เวลากว่า 10 ปี และสามารถเก็บเกี่ยวผลได้เพียงไม่กี่ปีเท่านั้น และที่สำคัญ พืชชนิดนี้ ไม่สามารถปลูกได้ จะต้องขึ้นเองตามธรรมชาติ ในป่าดิบชื้นเท่านั้น ประเทศไทยจะพบต้นต๋าวมากที่สุดบริเวณพื้นที่ดินร่วนตามเชิงเขาที่อากาศชุ่มชื้น ในเขตภาคเหนือโดยเฉพาะพื้นที่จังหวัดน่านบริเวณผืนป่าที่มีความชุ่มชื้นและความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศ ซึ่งในอดีตในพื้นที่ดังกล่าวจะมีชาวลัวะอาศัยอยู่ มีการยังชีพด้วยการเข้าไปหาของป่าออกมาขาย  หนึ่งในการดำรงชีพของชาวลัวะ เหล่านั้นก็คือ การเข้าไปเก็บลูกต๋าวมาขาย ซึ่งการเข้าไปเก็บต๋าวในป่าแต่ละครั้งนั้นใช้เวลาหลายวันเดินข้ามเขาหล