เทคนิคเกษตร

ครั้งแรกที่ผมเห็น “ลูกกาน้า” สดๆ วางขายเป็นเข่งๆ คือ ที่ตลาดตำบลคลองด่าน อำเภอบางบ่อ สมุทรปราการ ป้ายของบางร้านเขียนติดไว้ว่า “ลูกคะน้า” กันเลย บอกว่าส่งมาจากชลบุรี นอกจากลูกสดทรงยาวรีขนาดลูกตำลึงแล้ว ก็มีแบบที่ผ่าครึ่งลูก ดองเกลือ น้ำปลา หรือซีอิ๊ว ใส่ถุงพลาสติกขายถุงละ 20 บาท สีของลูกกาน้าดองที่ตลาดคลองด่านนี้ออกเขียวขี้ม้า น้ำดองสีเขียวจัดจนเกือบดำ คงจะดองน้ำปลามากกว่าดองเกลือ ตอนนั้น ผมซึ่งอยู่ในวัฒนธรรมกับข้าวภาคกลางแถบลุ่มน้ำเจ้าพระยาและแม่กลอง นึกไม่ออกเลยว่าจะเอาลูกกาน้านี้มาทำอะไรกินได้ ความรู้เดิมคือมันเป็นผลเดียวกันกับลูกอะไรเขละๆ ที่อยู่ในผัดกาน้าฉ่าย ซึ่งคนจีนกินกันในเทศกาลกินเจนั่นเอง คนทำครัวนั้นก็เหมือนกับอาชีพอื่นๆ นะครับ คือบางทีก็มองไม่ออก นึกไม่ถึงประเด็นที่ตนไม่เคยเห็นไม่เคยสงสัยมาก่อน ดังนั้น ถ้าอยากเป็นคนครัวที่เปิดหูเปิดตาบ้าง ก็ต้อง “ถาม” ครับ “เอาไปต้มปลาไง ปลาสดอะไรก็ได้ที่ชอบกินน่ะ พอใส่ปลาลงไปต้มในหม้อแล้วก็เทไอ้ลูกดองจากถุงนี่ตามลงไปเลย เอาน้ำดองของมันนั่นแหละ ปรุงรสเอา อร่อย” พี่คนขายบอก ส่วนอีกคนผสมโรงว่า “ต้มหมูสามชั้นก็ได้นะ อร่อยเหมือนๆ กันนั่นแหละ” ถ

วันที่ 3 ส.ค. ผู้สื่อข่าวประจำ จ.สุรินทร์ ไปพบนายสุรพล สอนดี อายุ 51 ปี อดีตผู้ใหญ่บ้านสำโรง ม.9 ต.สนม อ.สนม จ.สุรินทร์ หลังพบว่า มีความสามารถไม่ธรรมดา โดยเฉพาะความสามารถด้านการเกษตร ถึงแม้จะจบเพียงชั้น ป.6 ก็ตาม แต่กลับไม่ย่อท้อ สามารถศึกษาเรียนรู้ บริหารจัดการปลูกพืชเกษตรผสมผสานและเลี้ยงปลาในพื้นที่ 8 ไร่ด้วยตนเองจนประสบความสำเร็จ และถูกแต่งตั้งให้เป็นศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร กิจกรรมเกษตรผสมผสาน ตั้งอยู่เลขที่ 98 บ.สำโรง ต.สนม อ.สนม จ.สุรินทร์ โดยภายในสวนในพื้นที่ 8 ไร่ สามารถแบ่งพื้นที่ขุดสระเลี้ยงปลาบึก เลี้ยงกบ ขายพันธุ์กบพันธุ์ปลา ทำนาปลา เลี้ยงไก่ รวมทั้งพืชเกษตรต่างมากมาย อาทิ กล้วย มะนาว ข่า ตะไคร้ ไผ่ มะพร้าว ปลูกหญ้าเนเปียร์ เป็นอาหารสัตว์ และอีกหลากหลายชนิด จนสามารถนำไปจำหน่าย พร้อมบริจาคงานบุญ งานกุศลส่วนรวมและไว้กินในครัวเรือนอย่างเพียงพอ นอกจากนี้แล้วยังสามารถผลิตปุ๋ยอินทรีย์ที่มีคุณภาพสูงใช้เอง และเหลือจำหน่ายให้กับเกษตรในราคาถูกอีกด้วย สำหรับปุ๋ยอินทรีย์ดังกล่าว เป็นปุ๋ยมูลไก่อัดเม็ด ที่คิดค้นสูตรด้วยตนเอง และถือว่าเป็นสูตรที่มีที่นี่ที่เดียว

ใครที่ชอบอาหารรสชาติเผ็ดร้อน กลิ่นหอมฉุนซ่าเป็นเอกลักษณ์ไม่เหมือนใคร ต้องชอบกินหน่อกระวานแน่ๆ เลยครับ นอกจากหน่อสดแล้ว ผลแห้งกระวานยังมีสรรพคุณทางยามาก มันเคยเป็นสินค้าออกที่สำคัญของราชสำนักสยามตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาเรื่อยมาจนถึงสมัยต้นกรุงเทพฯ เลยทีเดียว เดี๋ยวนี้กระวานยังพอขึ้นงอกงามได้ดีแค่ในเขตพื้นที่ชุ่มชื้นสลับภูเขาทางภาคตะวันออกของประเทศไทย ทั้งๆ ที่เมื่อศตวรรษก่อนนี้ มันขึ้นได้ดีทั่วไปในเขตภาคกลาง ภาคตะวันออก กระทั่งภาคเหนือตอนบน ผมคิดว่าคงเป็นเหตุปัจจัยด้านอุณหภูมิและความชุ่มชื้นในอากาศที่เปลี่ยนไป คือเมืองไทยร้อนขึ้น แห้งแล้งมากขึ้น จนเผ่าพันธุ์กระวานร่อยหรอหดแคบเหลือขึ้นอยู่แค่แถบพื้นที่ป่าเขาสอยดาว เมืองจันทบุรีเท่านั้นแล้วครับ เผอิญผมได้หน่อกระวานสดมาจากสวนเกษตรอินทรีย์เมืองจันทบุรี ก็เลยจะขอระลึกชาติที่เคยได้ไปกิน “ปลาผัดหน่อกระวาน” จากร้านอาหารชื่อดังของจันทบุรีมาเมื่อปีที่แล้วอย่างเอร็ดอร่อยเสียหน่อย เนื้อปลาที่ร้านเขาผัดให้กินในครั้งนั้นจะเป็นปลาทะเลชนิดไหนก็จำไม่ได้เสียแล้ว แต่ตลาดสดในหมู่บ้านชานกรุงของผมมักมีปลาอินทรีสดๆ ที่ร้านปลาเขาสามารถแล่เอาแต่เนื้อให้ได้อย่าง

น.ส.ชุติมา บุณยประภัศร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า กรมหม่อนไหม สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 ที่ทรงมีต่อเกษตรกรผู้ปลูกหม่อนเลี้ยงไหม และเนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 85 พรรษา 12 สิงหาคม 2560 กรมหม่อนไหมจึงจัดกิจกรรม “สืบสานงานพระมารดาแห่งไหมไทย” ทั้งในส่วนกลาง กรุงเทพมหานคร และศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถทั่วประเทศ ตลอดเดือนสิงหาคมนี้ นางสุดารัตน์ วัชรคุปต์ เหล่าวิชยา อธิบดีกรมหม่อนไหม กล่าวว่า สำหรับกิจกรรม“สืบสานงาน พระมารดาแห่งไหมไทย” ในส่วนภูมิภาค มีการจัดนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติฯ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 การถ่ายทอดความรู้ด้านหม่อนไหมเพื่อเสริมสร้างความรู้ การสร้างเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ความรู้เกี่ยวกับหม่อนไหม ตลอดจนการบริการปัจจัยการผลิตให้กับเกษตรกร และเปิดให้บริการศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ ทุกแห่ง เป็นศูนย์ท่องเที่ยวเชิงเกษตรด้านหม่อนไหม เพื่อให้ผู้ที่สนใจเข้ามาท่องเที่ยวและศึกษาหาความรู้ไปพร้อมกัน โดยดำเนินการที่ศูนย์หม่อนไหมเ

ใช่ว่าแต่คนอีสานเท่านั้นที่กินอาหารประเภทแมลง ทุกวันนี้คนใต้ก็ไม่ยอมแพ้ โอ้ว! คนใต้กินแมงพลัดกิโลละ 250 บาท แพงกว่าเนื้อหมูอีก เพราะอะไรคนใต้จึงหลงใหลในรสชาติของอาหารประเภทแมลงกันมากมายขนาดนี้ พอย่างเข้าหน้าฝนริมถนนสายเซาท์เทิร์นซีบอร์ด สายกระบี่-ขนอม บริเวณแถวๆ หน้าหน่วยพัฒนาการเคลื่อนที่ 46 สุราษฎร์ธานี จะพบเห็นชาวบ้านมาตั้งเพิงพักขายแมลงชนิดหนึ่ง พร้อมทั้งมีป้ายโฆษณาสินค้าของตัวเองเป็นระยะๆ ขาย แมลงพลัด ขาย แมงพลัด ซึ่งบริเวณนั้นเป็นพื้นที่ที่เป็นป่าไม้ สวนป่า มีต้นกระถินเทพาขึ้นหนาแน่น จึงทำให้มีแมลงชนิดนี้ชุกชุม และจะมีมากในช่วงเดือนเมษายน-พฤษภาคม และประมาณกลางๆ เดือนมิถุนายนเท่านั้น ซึ่งในช่วงนี้ชาวบ้านจะแห่กันออกมาจับ แมงพลัด (แมลงพลัด คนใต้พูดเร็ว คำว่า มะ-แลง เลยหาย) บางคนก็เอามากิน แต่คงไม่มากกว่าจับมาขาย เพราะยิ่งมีคนนิยมกินกันมากเท่าไหร่ แมงพลัดก็มีราคาแพงจนไม่อยากเอามากินว่างั้น เพราะเหตุใด คนใต้จึงชอบกินแมงพลัด หากพูดถึงอาหารใต้รสเด็ดๆ หลายคนคงต้องนึกถึงแกงใต้รสเผ็ดสะใจ หรืออาหารทะเลที่สดๆ ใหม่ๆ และคงไม่มีใครคิดว่าคนใต้ก็นิยมกินอาหารประเภทแมลงเหมือนกัน วัฒนธรรมการกินอาหาร

เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม นายสนั่น เนตรสุวรรณ ประธานสภาหมอเมืองล้านนาเชียงราย กล่าวว่า ได้ทำหนังสือส่งถึง นพ. ปิยะสกล สกลสัตยาทร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข (สธ.) เพื่อขอให้แก้ไขร่างระเบียบ สธ.ว่าด้วยการรับรองหมอพื้นบ้าน พ.ศ. … เนื่องจากร่างระเบียบนี้จะเป็นอุปสรรคต่อการนำเอาภูมิปัญญาดั้งเดิมตามวัฒนธรรมท้องถิ่นของตนเองมาใช้เพื่อช่วยเหลือประชาชนทั่วไป ดังต่อไปนี้ ควรให้คำนิยาม 3 คำนี้ คือ “หมอพื้นบ้าน” “ส่งเสริมและดูแลสุขภาพ” “ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย” ว่าหมายถึงอะไร ซึ่งควรกำหนดให้เกิดการส่งเสริมและพัฒนาหมอพื้นบ้านมากกว่าการกำหนดแล้วเกิดความคลุมเครือ นายสนั่น กล่าวว่า ยังเสนอให้ปรับแก้คำว่า “ส่งเสริมและดูแลสุขภาพ” เป็น “ป้องกันส่งเสริมรักษาฟื้นฟูและดูแลสุขภาพ” และให้แทนที่ในทุกจุดที่มีคำว่า “ส่งเสริมและดูแลสุขภาพ” ควรกำหนดคำนิยาม “ภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้าน” เป็นการเฉพาะ เนื่องจากการออกระเบียบนี้จะเกี่ยวเนื่องกับหมอพื้นบ้าน นอกจากนี้ คณะกรรมการที่กำหนดไว้ในระเบียบนั้น ควรกำหนดให้มีหลักการสำคัญ 2 เรื่อง คือ การสร้าง การมีส่วนร่วม และหลักสมดุล ดังนั้น คณะกรรมการทุกระดับในการพิจารณารับร

นายอรุณ เกิดสวัสดิ์ ประธานศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ ตำบลบ้านปรก จังหวัดสมุทรสงคราม ในฐานะครูใหญ่ โรงเรียนผู้สูงอายุตำบลบ้านปรก นำนักเรียนสูงอายุเรียนรู้วิธีการใช้แอพพลิเคชั่นไลน์ ที่วิทยาลัยสารพัดช่างสมุทรสงคราม โดยมี นางสาวสุทธดา เมืองเสน ครูสอนคอมพิวเตอร์ คอยสอนวิธีการใช้งานด้านต่างๆ ซึ่งมีนักเรียนผู้สูงอายุสนใจเรียนรู้เป็นอย่างมาก นายอรุณ กล่าวว่า การเรียนแอพพลิเคชั่นไลน์เป็นวิชาหนึ่งในหลักสูตรของโรงเรียนผู้สูงอายุตำบลบ้านปรก เพื่อเป็นการฝึกสมอง และยังมีกลุ่มเพื่อนที่จะทักทายกัน สื่อสารกับบุตร-หลาน ป้องกันโรคสมองเสื่อม นอกจากนี้ ยังสามารถแชร์ประสบการณ์ แลกเปลี่ยนเรียนรู้สิ่งต่างๆ ผ่านแอพพลิเคชั่นไลน์ ทำให้มีสังคมที่กว้างขึ้น อย่างไรก็ตาม โซเชียลมีเดียมีทั้งคุณและโทษ แต่ในฐานะที่เป็นผู้ใหญ่มีประสบการณ์ โซเชียลมีเดียจึงไม่สามารถหลอกผู้สูงอายุ แต่จะนำประโยชน์มาใช้ให้มากขึ้น ขอบคุณข้อมูลจากมติชนรายวัน