เกษตรอัจฉริยะ
เมื่อโลกเข้าสู่ยุค AI ส่งผลต่อตำแหน่งงานทั่วโลก หลายสายงานอาชีพต้องปรับตัว เพื่อคว้าโอกาสจากการเปลี่ยนแปลงในยุคที่ AI เข้ามายึดครองพื้นที่ ในภาคเกษตรกรรมก็เช่นกันเพราะ AI จะเข้ามามีบทบาทสำคัญในการพลิกโฉมวงการเกษตรทั่วโลกอย่างไร้ขีดจำกัด ทั้งในเรื่องการเพิ่มประสิทธิภาพ ลดต้นทุน และปรับตัวให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมและตลาด ปัจจุบันเกษตรแบบดั้งเดิมเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ เพราะต้องเผชิญกับหลายปัจจัย เช่น ต้นทุนสูง แรงงานลดลง และสภาพอากาศที่ไม่แน่นอน นี่คือเหตุผลหลักๆ ที่นวัตกรรมจึงสำคัญต่อภาคการเกษตร ยกตัวอย่างนวัตกรรมสุดล้ำ “ฟาร์มปลูกสตรอเบอร์รีในกรงล้อยักษ์” ที่ฉายภาพให้เห็นว่าเมื่อมีการใช้นวัตกรรม ผสมผสานกับการใช้งานปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ในภาคเกษตรกรรมแล้วผลลัพธ์ที่ได้น่ามหัศจรรย์ขนาดไหน โดยฟาร์มปลูกสตรอเบอร์รีในกรงล้อยักษ์ เป็นผลงานสุดล้ำจาก ไดสัน ฟาร์มมิง (Dyson Farming) หนึ่งในบริษัทธุรกิจการเกษตรในสหราชอาณาจักร ผู้ริเริ่มทำฟาร์มปลูกสตรอเบอร์รีในกรงล้อยักษ์ มีขนาดน้ำหนักประมาณ 500 กิโลกรัม ตั้งอยู่ภายในฟาร์มเรือนกระจกที่มีความยาวกว่า 760 เมตร บนพื้นที่กว่า 26 เอเคอร์ ห
ปัจจุบันเทคโนโลยีและนวัตกรรมเข้ามามีบทบาทสำคัญในภาคอุตสาหกรรมเกษตรมากขึ้น โดยเฉพาะในระดับอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ ที่ต้องการทั้งคุณภาพและปริมาณผลผลิตที่แน่นอน ซึ่งการปลูกพืชในโรงเรือนถือเป็นอีกทางเลือกที่น่าสนใจ ช่วยให้สามารถสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมกับการปลูกพืช โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีอุณหภูมิแตกต่างกันมากๆ สภาพอากาศแปรปรวน ทั้งอุณหภูมิ ลม และปริมาณฝนที่ไม่สม่ำเสมอ รวมไปถึงการปลูกพืชนอกฤดู พืชที่มีราคาสูงหรือปลูกพืชเมืองหนาว โดยที่ไม่มีแมลงมารบกวน จะต้องมีสถานที่พร้อม เพื่อป้องกันแมลงศัตรูพืชที่จะเข้ามาทำลายพืชที่ปลูก โรงเรือนคืออีกตัวช่วยสำหรับเกษตรกร สามารถปลูกพืชได้โดยไม่ได้รับความเสียหาย ไม่ส่งผลกับผลผลิต โรงเรือนยุคนี้มีระบบควบคุม ทั้งอุณหภูมิ น้ำ แสง การใส่ปุ๋ย ช่วยป้องกันโรคและแมลงในโรงเรือนได้ ทำให้เกษตรกรพร้อมที่จะก้าวสู่สมาร์ทฟาร์มเมอร์ได้ สามารถควบคุมปัจจัยทุกตัวที่มีผลต่อพืชได้ทั้งหมด ช่วยลดต้นทุนสารเคมี ยากำจัดแมลง และแน่นอนว่าปัจจัยสำคัญในการเจริญเติบโตของพืช คือแสง ปัจจุบันจึงเริ่มมีการนำแสงไฟจากหลอด LED ที่ให้แสงในทุกช่วงคลื่นแสงที่ตาสามารถมองเห็นได้ (full spectrum) หรือแสงส
(ซินหัว) — “ทุเรียน” ลูกอวบอ้วน ณ เขตนิเวศวิทยาอวี้ไฉในเมืองซานย่า มณฑลไห่หนาน (ไหหลำ) ทางตอนใต้ของจีน ได้สะท้อนการยกระดับคุณภาพการเกษตรเขตร้อนของจีนผ่านการส่งเสริมปัจจัยต่างๆ ทั้งการสนับสนุนทางนโยบาย การสร้างสรรค์นวัตกรรมเทคโนโลยี และการบูรณาการอุตสาหกรรม ซึ่งช่วยให้การเพาะปลูกทุเรียนเชิงอัจฉริยะในท้องถิ่นสามารถก้าวข้ามข้อจำกัด นำสู่ห่วงโซ่อุตสาหกรรมครบวงจร ตั้งแต่เพาะต้นกล้า เพาะปลูก แปรรูป จัดจำหน่าย และอื่นๆ จีนนั้นครองตำแหน่งผู้นำเข้าและผู้บริโภคทุเรียนรายใหญ่ที่สุดของโลก โดยข้อมูลสถิติศุลกากรจีนระบุว่าปริมาณการนำเข้าและส่งออกทุเรียนของจีนในปี 2015 รวมอยู่ที่ 2.98 แสนตัน แต่ตัวเลขดังกล่าวพุ่งทะยานขึ้นเป็น 1.55 ล้านตันในปี 2024 ซึ่งอุปสงค์ความต้องการบริโภคที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ก่อให้เกิดอุตสาหกรรมทุเรียนภายในประเทศที่มีอนาคตสดใส เมืองซานย่าและเขตนิเวศวิทยาอวี้ไฉได้ดำเนินนโยบายเงินอุดหนุน พร้อมสนับสนุนเกษตรกรและผู้ประกอบการในการจัดหาต้นกล้า บ่มเพาะเทคโนโลยี และรับประกันยอดจำหน่าย เพื่อส่งเสริมการเพาะปลูกทุเรียนในท้องถิ่นจาก “ทดลองปลูก” สู่ “ป
(ซินหัว) — บริษัทจีนได้เปิดตัวหุ่นยนต์กำจัดวัชพืชด้วยเลเซอร์อัจฉริยะ “เอชจี เลเซอร์วีดเดอร์” (Hg LaserWeeder) ซึ่งบริษัท หัวกง เทคโนโลยี อินดัสทรี จำกัด ที่เป็นหนึ่งในผู้พัฒนาและจัดงานเปิดตัวในเมืองอู่ฮั่น มณฑลหูเป่ยทางตอนกลางของจีนเมื่อวันเสาร์ (28 มิ.ย.) ระบุว่านี่อาจเป็นหุ่นยนต์กำจัดวัชพืชด้วยเลเซอร์รุ่นแรกของจีน สยงเปี้ยน หัวหน้าฝ่ายอัลกอริธึมปัญญาประดิษฐ์ (AI) ประจำสถาบันวิจัยของบริษัทฯ กล่าวว่าหุ่นยนต์นี้ใช้โมเดลข้อมูลที่ครอบคลุมพืชผลและวัชพืชหลายพันชนิด รวมถึงระบบการมองเห็นที่ขับเคลื่อนด้วยปัญญาประดิษฐ์ ทำให้ปรับความเข้มของแสงเลเซอร์เพื่อกำจัดวัชพืชได้โดยไม่เป็นอันตรายต่อผลผลิต และอาจทดแทนสารเคมีกำจัดวัชพืชที่เป็นตัวการทำลายดินอันดับหนึ่ง หุ่นยนต์นี้ที่มีอัตราการถอนวัชพืชสูงกว่าร้อยละ 95 มุ่งขจัดสารตกค้างจากสารเคมีกำจัดวัชพืชที่ปนเปื้อนในดินและน้ำ เพื่อลดมลพิษทางการเกษตรตั้งแต่ต้นทาง โดยหุ่นยนต์ระดับไฮเอนด์มีหัวเลเซอร์ 32 หัว สามารถกำจัดวัชพืช 3.2 แสนต้นต่อชั่วโมง ซึ่งมีประสิทธิภาพมากกว่าวิธีดั้งเดิมที่ผสานแรงงานคนกับสารเคมีกำจัดวัชพืชถึง 4-8 เท่า ทั้งนี้ กระบว
“ บัวบก ” เป็น 1 ใน 5 สมุนไพรหลักของประเทศไทย (Herbal Champions) ที่สามารถหาได้ทั่วไป บัวบกปลูกดูแลง่าย เติบโตได้ทั่วประเทศ สามารถใช้ประโยชน์ได้ทั้งต้นและใบ เป็นทั้งพืชอาหาร พืชสมุนไพร เป็นที่ต้องการของอุตสาหกรรมยา อาหาร เครื่องสำอางค์และเครื่องดื่ม ผลจากการศึกษาวิจัยพบว่า บัวบกมีฤทธิ์รักษาแผลที่ผิวหนัง รักษาแผลในทางเดินอาหาร รักษาความผิดปกติของหลอดเลือดดำ รักษาแผลในปาก และที่สำคัญ บัวบกมีสรรพคุณช่วยฟื้นฟูความจำให้ดีขึ้น บำรุงสมอง ป้องกันอัลไซเมอร์ มีผลต่อการเรียนรู้ในผู้สูงอายุ นอกจากนี้ ใบบัวบกยังช่วยเสริมการทำงานของกาบา (GABA) ซึ่งเป็นสารสื่อประสาทที่ช่วยรักษาสมดุลของจิตใจ ลดความกระวนกระวาย ทำให้จิตใจสงบและผ่อนคลายลงได้ เพียงรับประทานบัวบกเป็นประจำก่อนนอน จะช่วยให้นอนหลับได้ง่ายขึ้น ปลูกบัวบกด้วยนวัตกรรม เนื่องจากบัวบกมีเป็นสมุนไพรที่มีประโยชน์หลากหลาย จึงเป็นที่นิยมใช้ในวงการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก นางสาวพรกมล รูปเลิศ และนางสาวพัชรี เดชเลย์ ศูนย์เชี่ยวชาญนวัตกรรมเกษตรสร้างสรรค์ (ศนก.) สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.)
“ทุเรียน ได้รับฉายาว่าเป็นราชาแห่งผลไม้” การบริโภคทุเรียนในประเทศ จะมีเป็นลักษณะการซื้อขายทุเรียนผลสด ซึ่งผู้บริโภคไม่สามารถเห็นคุณภาพสินค้า ซึ่งเป็นภายในเนื้อทุเรียนก่อนตัดใจซื้อได้ บ่อยครั้งที่ผู้บริโภคเจอปัญหาทุเรียนด้อยคุณภาพ ทั้งปัญหาทุเรียนอ่อน ไม่หวาน อย่างไรก็ตาม ผู้ขายพยายามเสนอขายทุเรียนแบบแกะเนื้อล้วน เพื่อเพิ่มทางเลือกให้ผู้บริโภค แต่ผู้บริโภคเองยังไม่สามารถตัดสินใจเลือกซื้อทุเรียนได้ตามคุณภาพและรสชาติที่ต้องการได้ ส่วนใหญ่ตัดสินใจซื้อจากรูปลักษณะภายนอกและคำแนะนำจากผู้ขายเท่านั้น หากต้องการทราบคุณภาพภายในทุเรียนแกะเนื้ออย่างแท้จริง ต้องนำเนื้อทุเรียนไปวิเคราะห์เปอร์เซ็นต์เนื้อแห้ง ซึ่งขั้นตอนดังกล่าวต้องใช้เวลาตรวจสอบ 2-3 วัน และต้องทำลายเนื้อทุเรียนเกิดความเสียหาย ดังนั้น ทุเรียนที่ผ่านการตรวจสอบไม่สามารถนำไปขายได้ มก. พัฒนานวัตกรรม ทุเรียนตามสั่งดั่งใจ ผศ.ดร.รณฤทธิ์ ฤทธิรณ หัวหน้าห้องปฏิบัติการ Near Infrared Spectroscopy (NIR) และอาจารย์ประจำภาควิชาวิศวกรรมการอาหาร คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน เล็งเห็นปัญหาที่เกิดขึ้น จึงเกิดไอเดียพัฒนา “ทุเ
บ้านเรานั้นพูดอีกก็ถูกอีกว่าเป็นเมืองเกษตรกรรม ด้วยว่าเงื่อนไขทั้งหมดทั้งปวงเอื้ออวยเต็มที่ ภูมิประเทศเหมาะเหม็ง ไม่ร้อนไม่หนาวเกินไป มีแผ่นดินติดต่อกันเป็นผืนใหญ่เหมาะแก่การเพาะปลูก มีแหล่งน้ำภายในมหาศาล พื้นที่ติดทะเลอีกยาวกว่า 2,000 กิโลเมตร น่านน้ำกว้างขวางกว่า 300 ตารางกิโลเมตร ปลูกข้าวได้ปีละเกือบ 30 ล้านตัน จับปลาทะเลได้ปีละ 1.5 ล้านต้น จับปลาน้ำจืดได้ปีละ 5 แสนตัน มีข้าวในนามีปลาในหนองของจริง แต่ถ้าพูดว่าอิสราเอล ประเทศที่มีขนาดหนึ่งในสิบของไทย แถมโด่เด่กลางทะเลทราย แถมอีกหน่อยว่ามีการสู้รบกับปาเลสไตน์มาจะร้อยปีเข้าไปแล้ว คือบ้านเมืองร้อนรุ่มมะรุมมะตุ้มปานนี้ ก็เป็นเมืองเกษตรกรรมด้วย อันนี้ก็ยากจะเชื่อ แต่ไม่เชื่อก็ไม่ได้ เพราะมันเป็นไปแล้ว อิสราเอลเป็นเมืองเกษตรกรรม เมืองเรือกสวนไร่นาจริงๆ ทั้งที่ก็อยู่กลางทะเลทราย และสู้รบกันอึงคะนึงไม่หยุดหย่อน แถมพื้นที่ที่เหมาะสมกับการเกษตรมีแค่ 20% เทียบกับของไทยที่มีมากกว่า 80% คนไทยไปทำงานรับจ้างทำสวนทำนาที่อิสราเอลมาหลายสิบปี เสี่ยงกับระเบิดว่อนข้ามหัว แล้วก็กลับมาเล่าว่าการทำเกษตรกรรมของอิสราเอลก้าวหน้าขนาดไหน เกษตรกรรมแบบน้ำหยดก็เจอก
“เมื่อ 4 ปีที่แล้ว คุณแม่ผมเสียด้วยมะเร็งต่อมน้ำเหลือง คิดว่า คุณแม่ผมก็ไม่ได้มีสุ่มเสี่ยงทางด้านอื่นๆ เพราะครอบครัวชอบกินผัก ผลไม้ อาจจะเป็นเพราะเรามองข้ามเกี่ยวกับสารตกค้าง มองเป็นเรื่องไกลตัว แต่พอเกิดขึ้นกับคนในครอบครัวก็อาจจะทำให้เราเข้าใจได้ว่า สิ่งที่เรามองว่าไกล ที่จริงมันอาจจะไม่ได้ไกลขนาดนั้น จึงเป็นที่มาของการทำแอปสินค้าเกษตร Kaspy ที่ช่วยทำให้คนตระหนักถึงปัญหาเรื่องสารตกค้าง” ปัจจุบันจะเห็นได้ว่าสินค้าหลายๆ อย่างไม่ได้มีช่องทางจำหน่ายเพียงช่องทางเดียว ผู้ขายส่วนใหญ่หันมาขายออนไลน์กันมากขึ้น ซึ่งในปัจจุบันมีแพลตฟอร์มที่ผู้ขายสามารถสร้างหน้าร้านของตัวเองได้ โดยไม่จำเป็นที่จะต้องมีหน้าร้าน เรียกได้ว่าเป็นช่องทางการขายสำคัญในยุคปัจจุบันและถือเป็นการเพิ่มกลุ่มผู้ซื้อให้กว้างขึ้น สำหรับเกษตรกรในยุคปัจจุบัน ผู้คนส่วนใหญ่หันมาปลูกผักอินทรีย์กันมากขึ้น แต่เกษตรกรบางคนปลูกได้ผลผลิต แต่หาตลาดไม่ได้ จะสร้างยอดขายของตัวเองยังไง วันนี้ เทคโนโลยีชาวบ้าน มีแพลตฟอร์มที่จะพาทุกคนไปรู้จัก เรียกว่าเป็นเกษตรครบจบในแอปเดียว “Kaspy” เป็นแพลตฟอร์มซื้อขายสินค้าเกษตรออนไลน์ ที่รวบรวมสินค้าที่หลากหล
ในยุคที่การใส่ใจสุขภาพและสิ่งแวดล้อมเป็นกระแสหลัก การเลือกบริโภคผักออร์แกนิคจึงกลายเป็นที่นิยมมากขึ้น เพราะนอกจากจะดีต่อสุขภาพแล้วยังช่วยสนับสนุนเกษตรกรรายย่อยที่มุ่งเน้นการผลิตแบบยั่งยืน วันนี้เทคโนโลยีชาวบ้านจะพาไปรู้จัก 3 แพลตฟอร์มที่สามารถสั่งซื้อผักออร์แกนิคสดใหม่ ส่งตรงจากฟาร์มได้เลย จะมีอะไรกันบ้าง ตามไปดูกันเลย 1.Kaspy เป็นแพลตฟอร์มซื้อขายสินค้าเกษตรออนไลน์ ที่รวบรวมสินค้าที่หลากหลาย สามารเลือกช้อปได้ 24 ชั่วโมง อัดแน่นไปด้วยสินค้าเกษตรอินทรีย์ สินค้าเกษตรไร้สาร โดยเกษตรกรเป็นผู้กำหนดราคาขายเอง เพื่อขับเคลื่อนวงการออร์แกนิกให้เติบโตอย่างยั่งยืน จุดเด่นของแอป Kaspy 1. มีการบ่งบอกมาตรฐานที่ชัดเจน พวกของสดจะมีใบรับรองที่บ่งบอกว่าเกษตรกรเจ้านี้ หรือว่าสินค้าตัวนี้มีใบรับรองเป็น GAP เป็นออร์แกนิกชนิดไหนก็ตาม หรือไม่มีใบรับรองอะไรก็ตาม ผู้ซื้อสามารถเลือกดูตรงนั้นได้ เกษตรกรก็ต้องยืนยันด้วยใบรับรองที่ยังไม่หมดอายุซึ่งทางทีมจะมีการตรวจสอบเช็กทุกๆ ปี 2. มีโครงสร้างหมวดหมู่ที่ครอบคลุมสินค้าเกษตร ที่เยอะที่สุดเมื่อเทียบกับแอปอื่นๆ 3. เก็บค่า GP ที่ไม่แพงเพียง 15% จะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อสินค
ในยุคที่แรงงานภาคเกษตรเริ่มขาดแคลน แต่ความต้องการผลผลิตกลับเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ การพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อ “เพิ่มประสิทธิภาพ ลดต้นทุน” กลายเป็นหัวใจสำคัญของภาคเกษตรสมัยใหม่ ประเทศจีน ถือเป็นหนึ่งในผู้นำด้าน นวัตกรรมเกษตรอัจฉริยะ (Smart Agriculture) ที่น่าจับตามองอย่างยิ่ง ด้วยการลงทุนด้านวิจัย พัฒนา และนำเทคโนโลยีขั้นสูงมาปรับใช้ในภาคเกษตรอย่างเป็นระบบ ครอบคลุมทั้งการเพาะปลูก การจัดการดิน น้ำ และแรงงาน ไปจนถึงระบบตลาด วันนี้นี้เทคโนโลยีชาวบ้านจะพาไปรู้จักกับ 5 เทคโนโลยีเกษตรสุดล้ำจากจีน ที่กำลังพลิกโฉมการทำเกษตรแบบดั้งเดิม สู่การทำเกษตรแบบใหม่ที่มีการนำนวัตกรรมและเทคโนโลยีเข้ามาปรับใช้ 1. ‘หุ่นยนต์กรีดยางพลัง AI’ (ซินหัว) — จีนเปิดตัวหุ่นยนต์กรีดยางเคลื่อนที่อัตโนมัติซึ่งพัฒนาโดยสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์การเกษตรเขตร้อนจีน ร่วมกับบริษัทออโตโมทีฟ วอล์กกิง เทคโนโลยี ถือเป็นก้าวสำคัญด้านระบบอัตโนมัติทางการเกษตร และถูกออกแบบมาเพื่อช่วยแก้ปัญหาการขาดแคลนแรงงานกรีดยางพาราที่ส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมยางธรรมชาติ หุ่นยนต์ข้างต้นสามารถกรีดยางจากลำต้น 100-120 ต้นต่อชั่วโมง ใช้พลังงานจากแบตเตอรี่ลิเธียมซึ่ง
