ประมง
ปลาหมอ เป็นอีกหนึ่งปลาน้ำจืดที่มีการเลี้ยงในหลายพื้นที่ เนื่องมาจากหลายปีที่ผ่านมาปลาหมอในแหล่งน้ำธรรมชาติเริ่มมีจำนวนที่ลดลง หรืออาจหานำมาประกอบอาหารได้ยากขึ้น จึงทำให้เกิดการเพาะพันธุ์และเลี้ยงกันในหลายพื้นที่เพื่อตอบสนองต่อความต้องการของตลาด เพราะปลาหมอเป็นปลาที่นำมาประกอบอาหารได้หลายเมนู ไม่ว่าจะแกง หรือปิ้ง ก็มีรสชาติที่ดีและเนื้อนุ่ม อร่อย จึงเป็นปลาที่ตลาดยังมีความต้องการบริโภคอย่างต่อเนื่อง คุณณัฐวัฒน์ บำเหน็จพันธุ์ ทำฟาร์มปลาหมออยู่ที่บ้านหนองนาลุ่ม ตำบลหมื่นไวย อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา ได้เล็งเห็นถึงการเลี้ยงปลาหมอสร้างรายได้ จึงได้ทดลองเลี้ยงปลาหมอบนพื้นที่ว่างของตัวเอง และต่อมาได้เพาะพันธุ์ลูกปลาหมอเพื่อใช้เลี้ยงในฟาร์ม มีบางส่วนผลิตจำหน่ายให้กับเกษตรกรที่สนใจเลี้ยงเป็นปลาเนื้อ สร้างรายได้อีกหนึ่งช่องทาง คุณณัฐวัฒน์ เล่าให้ฟังว่า ย้อนไปเมื่อหลายปีก่อนยังไม่ได้เริ่มมาทำการเกษตร สมัยนั้นเป็นพนักงานเกี่ยวกับการค้าขายอาหารกุ้ง ต่อมาเริ่มมองเห็นช่องทางการทำอาชีพบนเนื้อที่ของตัวเอง จึงได้กลับมาขุดบ่อเพื่อเลี้ยงปลา เพราะมองว่าที่ดินของเขาเองนั้นยังสามารถทำประโยชน์ได้หลายอย่าง
รศ.น.สพ.ดร.อนุชัย ภิญโญภูมิมินทร์ รองอธิการบดีวิทยาเขตกำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ แนะวิธีจัดการ “กุ้งไทย ปลอดเชื้อโควิด-19” จากเหตุการณ์แพร่ระบาดของโรคโควิด-19 รอบใหม่ ที่ตรวจพบการติดเชื้อในแรงงานต่างด้าวที่ทำงานที่ตลาดค้ากุ้ง จังหวัดสมุทรสาครและตลาดกลางค้าสัตว์น้ำอื่นๆ รวมทั้งคนไทยที่มีความเกี่ยวข้องเชื่อมโยงกับการค้าขายกุ้งและสัตว์น้ำ ส่งผลให้ธุรกิจการค้าขายสัตว์น้ำ โดยเฉพาะกุ้งก้ามกราม กุ้งขาว ประสบผลกระทบอย่างหนัก เนื่องจากผู้บริโภคปฏิเสธการบริโภคกุ้ง ทำให้เกษตรกรผู้ผลิตกุ้งไม่สามารถขายผลผลิตได้ และราคาตกต่ำอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน ซึ่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม ยินดีจัดอบรมและให้คำแนะนำผู้เกี่ยวข้องกับธุรกิจกุ้งทั้งวงจร โดย รศ.น.สพ.ดร.วิศณุ บุญญาวิวัฒน์ ภาควิชาเวชศาสตร์ และทรัพยากรการผลิตสัตว์ คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม ผู้คร่ำหวอดในวงการผลิตสัตว์น้ำ รศ.น.สพ.ดร.วิศณุ บุญญาวิวัฒน์ กล่าวว่า หัวใจของปัญหาดังกล่าวเกิดจากการที่ผู้บริโภคเกิดความหวาดกลัวว่าจะมีความเสี่ยงจากการติดโรคโควิด-19 จากการบ
โครงการวิจัยพัฒนาอาหารปลาจากวัตถุดิบธรรมชาติ มี อาจารย์ราชันย์ วงษ์ทวี สาขาเทคโนโลยีอุตสาหการ และ อาจารย์ฉัตราวีระวุท จอมวรวงศ์ สาขาเทคโนโลยีประมง คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตกาฬสินธุ์ โดยมี ผศ.ดร.จักรกฤษณ์ เยรัมย์ เป็นผู้ร่วมโครงการวิจัย โดยได้งบประมาณจากสำนักงานวิจัยแห่งชาติ (วช.) ปี 2553 เครื่องอัดเม็ดอาหารปลาแบบ 2 in 1 แรกเริ่มเดิมทีอาจารย์ทั้งสองได้งบประมาณมาเพื่อวิจัยพัฒนาและออกแบบสร้างเครื่องอัดเม็ดอาหารปลาจากมันสำปะหลังแบบ 2 in 1 โดยตัวเครื่องออกแบบให้มีหัวบดละเอียดแบบ Mincer และหัวอัดเม็ดแบบ Pellet Mill ไว้คนละด้านของตัวเครื่อง ซึ่งขับเคลื่อนด้วยเพลาส่งกำลังตัวเดียวกัน เมื่อเปิดเครื่องหัวบดและหัวอัดจะทำงานพร้อมกัน และเพิ่มแรงบิดที่เพลาโดยใช้ล้อช่วยแรงเป็นอุปกรณ์เพิ่มกำลังอัด ใช้ต้นกำลังจากมอเตอร์เพียง 1 ตัว ขนาด 5 แรงม้า ความเร็วรอบ 1,450 รอบต่อนาที ทดกำลังด้วยเฟืองโซ่ เพื่อปรับความเร็วรอบที่ 174 รอบต่อนาที ความสามารถในการอัดเม็ดอาหารปลาเฉลี่ยเท่ากับ 180 กิโลกรัมต่อชั่วโมง ลักษณะเม็ดอาหารเป็นแท่งกระบอกยาว 5 – 8 มิลลิเมตรขนา
ปลาแรด (Giant gourami) เป็นปลาน้ำจืดขนาดใหญ่ชนิดหนึ่ง ที่มีลำตัวป้อมแบนข้าง เกล็ดของปลาชนิดนี้เมื่อสัมผัสจะมีลักษณะสากมือ ก้านครีบท้องคู่แรกมีลักษณะเป็นเส้นยาวคล้ายหนวด ปลายหางมีลักษณะกลมมน ริมฝีปากมีลักษณะหนา ภายในจะเห็นเป็นฟันซี่เล็กๆ อยู่ภายในช่องปาก เมื่อเจริญเติบโตเต็มที่ตัวผู้จะมีโหนกนูนขึ้นเรื่อยๆ จนมองดูคล้ายนอแรด อันเป็นที่มาของชื่อสามัญในภาษาไทย ที่เรียกกันว่า “ปลาแรด” ปลาแรด เป็นปลาที่กินได้ทั้งพืชและสัตว์น้ำ โดยในช่วงที่ยังโตไม่เต็มที่จะกินอาหารจำพวกสัตว์น้ำตัวเล็กๆ เป็นส่วนใหญ่ แต่เมื่อเจริญเติบโตได้เต็มที่ปลาชนิดนี้จะนิยมกินพืชมากกว่า เช่น ผักบุ้ง กล้วย พันธุ์ไม้น้ำ หรือผักต่างๆ จึงนับได้ว่าเป็นปลาที่เลี้ยงง่ายในเรื่องของการกินอาหาร นอกจากนี้ ปลาแรด ยังเป็นปลาเศรษฐกิจที่สำคัญของไทย ได้มีการเพาะเลี้ยงเป็นเชิงการค้าในหลายพื้นที่ แต่ที่นิยมและมีจำนวนมากคือ การเลี้ยงแถวแม่น้ำสะแกกรังที่อยู่ในจังหวัดอุทัยธานี จนหลายคนในประเทศรู้จักกันดีว่า จังหวัดนี้นิยมเลี้ยงกันมาก คุณภานุวัฒน์ ห้วยเรไร อยู่บ้านเลขที่ 6 หมู่ที่ 4 ตำบลศีรษะทอง อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม เป็นผู้ที่มีความชื่น
ปูนา ในปัจจุบันกำลังเป็นสัตว์เลี้ยงที่สร้างรายได้ให้กับเกษตรกรหลายภูมิภาค เพราะปูนาในแหล่งธรรมชาติ หรือพื้นที่นามีจำนวนลดลงเมื่อเทียบกับอดีต ซึ่งปูนาในสมัยก่อนนั้นสามารถจับมาประกอบอาหาร หรือถ้าได้จำนวนมากสามารถจำหน่ายจนเกิดรายได้ แต่ด้วยหลายปีที่ผ่านมาสภาพแวดล้อมและการทำเกษตรที่เปลี่ยนแปลงไป ทำให้ส่งผลกระทบต่อปูนาในธรรมชาติมีจำนวนน้อยลง จึงทำให้ปูนามีไม่เพียงพอต่อความต้องการของผู้บริโภค ต่อมาจึงมีผู้คิดเลี้ยงปูนามากขึ้นเพื่อตอบโจทย์ต่อความต้องการของตลาด เป็นการสร้างรายได้ให้กับผู้เลี้ยงได้ไม่น้อยทีเดียว คุณอุทิศ พัฒบุบผา อยู่บ้านเลขที่ 76 หมู่ที่ 4 ตำบลม่วงนา อำเภอดอนจาน จังหวัดกาฬสินธุ์ ได้เห็นถึงช่องทางการทำตลาดของปูนา จึงเริ่มสนใจที่จะเลี้ยงอย่างจริงจัง โดยเธอได้ไปศึกษาการเลี้ยงจากแหล่งเลี้ยงที่ประสบผลสำเร็จ จากนั้นนำองค์ความรู้ที่ได้มาปรับใช้กับพื้นที่บ้านของเธอเอง จึงทำให้ปูนาเป็นสัตว์ที่สร้างรายได้ให้กับครอบครัวของเธอในเวลานี้ คุณอุทิศ เล่าให้ฟังว่า เริ่มแรกเดิมทีทำงานอยู่ที่กรุงเทพมหานคร ในช่วงที่ทำงานประจำอยู่นั้นได้มีโอกาสกลับมายังบ้านเกิด ในบางช่วงที่ทำเมนูส้มตำก็อยากได้ปูนาม
“กบ” เป็นเมนูอาหารหลายชนิดยอดนิยมของคนโบราณต่างจังหวัดที่อยู่ตามหัวไร่ปลายนามายาวนาน ทุกวันนี้มีคนเริ่มหันมาสนใจรับประทานกบมากขึ้น ทั้งตลาดในและต่างประเทศ เพราะต่างรู้ถึงคุณค่าทางโภชนาการของกบ จนทำให้ประชากรกบตามธรรมชาติไม่เพียงพอ หรือมีไม่พอกับความต้องการตลอดทั้งปี ด้วยเหตุนี้ หลายพื้นที่จึงหันมาเพาะ-เลี้ยงกบนอกฤดูกัน อีกทั้งการเลี้ยงกบยังทำได้ง่าย ขนาดพื้นที่ก็ไม่เป็นอุปสรรค จะเลี้ยงมาก-น้อย ขึ้นอยู่กับทุนเป็นตัวกำหนด ว่าจะยึดเป็นอาชีพหลักหรืออาชีพเสริม ฉะนั้น กบจึงจัดเป็นสัตว์เศรษฐกิจสำคัญอีกชนิด คุณวิชาญ ว่องกสิกรณ์ หรือ คุณชาญ อยู่บ้านเลขที่ 177/3 ตำบลอุทัยใหม่ อำเภอเมือง จังหวัดอุทัยธานี ยึดอาชีพเลี้ยงกบในกระชังน้ำบ่อดิน ช่วยให้ประหยัดเวลา ลดการทำงาน อีกทั้งในบ่อดินยังเต็มไปด้วยสารอาหารทางธรรมชาติ จึงช่วยให้กบมีความแข็งแรง ตัวใหญ่ เนื้อมาก เป็นที่ต้องการของตลาด อดีต คุณชาญ เคยรับราชการแล้วลาออกมาเปิดร้านเครื่องเขียนอยู่ในเมือง มักจะมีเวลาว่างตอนเช้าและเย็น จึงคิดจะออกกำลังกาย แต่ได้รับการแนะนำจากทางเจ้าหน้าที่ประมงให้ออกกำลังกายด้วยการเพาะ-เลี้ยงกบขาย เพราะไม่เพียงทำให้สุขภาพดี แ
ผมไปเที่ยวภูเก็ตครั้งล่าสุดมีลาภปากที่ได้กินกุ้งมังกร ที่ต้องใช้คำว่า ลาภปากก็เพราะเป็นกุ้งที่มีราคาแพงเหลือเกิน กุ้งชนิดอื่นๆ กิโลกรัมละ 1,000 กว่าบาท ก็ถือว่าแพงแล้ว ทว่ากุ้งมังกรกิโลกรัมละตั้ง 3,000 บาท และได้กุ้งเพียงตัวเดียวเท่านั้น เพราะแต่ละตัวหนักเป็นกิโล นี่ถ้าต้องซื้อกุ้งมังกรกินเองผมคงไม่ซื้อกิน เสียดายเงิน ที่ยอมกินก็เพราะมีเจ้ามือ แต่ก็เกรงใจเหมือนกันจึงกินเพียงพอประมาณ คือให้รู้ว่าเนื้อกุ้งมีรสชาติเป็นอย่างไรก็พอ ผมได้รับทราบจากร้านขายอาหารทะเลว่า ปัจจุบันนักท่องเที่ยวต่างชาตินิยมมากินกุ้งมังกรที่ภูเก็ต หากไม่ได้มากินกุ้งชนิดนี้ก็เหมือนไม่ได้มาเที่ยวภูเก็ต ก็ว่าได้ ก็เพราะอย่างนี้แหละจึงทำให้กุ้งมังกรราคาแพงขึ้นเรื่อยๆ เพราะกุ้งตามธรรมชาติที่ชาวประมงจับได้มีน้อย ขณะที่คนกินมีมากขึ้น ร้านอาหารที่ภูเก็ตจึงสั่งซื้อกุ้งมังกรมาจากพม่าเสียเป็นส่วนใหญ่ กุ้งมังกรนำเข้าไม่ค่อยจะดีเพราะกุ้งจะตายก่อนถึงผู้กินกว่าครึ่ง กุ้งตายกับกุ้งเป็นราคาต่างกัน กุ้งตายเนื้อจะเละไม่แน่นเหมือนกุ้งเป็น ก็เพราะกุ้งมังกรมีราคา จึงทำให้ชาวประมงหันมาทำกระชังเลี้ยงกันหลายราย พอผมได้รับรู้ว่ากุ้งมังกรเลี
คุณสัญชัย เพชรคง อยู่บ้านเลขที่ 220 หมู่ที่ 5 ตำบลควนศรี อำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี ได้นำปลาหมอมาเลี้ยงภายในสวนยางพารา โดยใช้วิธีการเลี้ยงให้อยู่ภายในบ่อผ้าใบ ทำให้ไม่ต้องขุดบ่อ สามารถจัดการในเรื่องของน้ำและระบบต่างๆ ได้เป็นอย่างดี ปลาหมอโตดี มีคุณภาพ เป็นที่ต้องการของตลาด มีพ่อค้าแม่ค้าจากหลายๆ จังหวัดเข้ามาติดต่อซื้ออยู่เป็นระยะเลยทีเดียว จากพ่อค้าอุปกรณ์มือถือ ผันชีวิตมาทำเกษตร คุณสัญชัย เล่าให้ฟังว่า ในสมัยก่อนได้มีร้านจำหน่ายอุปกรณ์มือถือ ต่อมาได้ปรับเปลี่ยนมาดูแลสวนยางในที่ดินของตนเอง เมื่อราคายางพาราตกต่ำลงเมื่อไม่กี่ปีที่ผ่านมา จึงทำให้ต้องมองหาอาชีพเสริมอย่างอื่นเพื่อเพิ่มรายได้ จึงมองว่าในที่ดินของเขาเองมีแหล่งน้ำที่ค่อนข้างสมบูรณ์ ทำให้มีความคิดที่อยากจะเลี้ยงปลาภายในสวนยางพารา โดยใช้วิธีการเลี้ยงภายในบ่อผ้าใบหรือบ่อพลาสติกแทน เพื่อให้ง่ายต่อการจัดการและทำงานเพียงคนเดียวได้ “ผมเป็นคนที่ชอบทานปลาหมอ พอเราคิดว่าจะหาอาชีพเสริมเพื่อสร้างรายได้ จึงได้นำปลาหมอพันธุ์ชุมพรเข้ามาทดลองเลี้ยง โดยเราจะไม่เน้นเลี้ยงในบ่อดินเหมือนทั่วไป เพราะการทำแต่ละครั้งต้องจับให้หมดทีเดียวยกบ่
ปลานิลเป็นปลาน้ำจืดที่มีการเลี้ยงกันอย่างแพร่หลายในประเทศไทย โดยในพื้นที่เลี้ยงต้องมีปริมาณน้ำที่เพียงพอ ก็สามารถเลี้ยงได้อย่างไม่มีปัญหา นอกจากน้ำที่สำคัญแล้วการเลือกหาซื้อลูกพันธุ์ก็ต้องคำนึงด้วยเช่นกัน ถ้าได้ลูกพันธุ์ปลาดีมีคุณภาพมาเลี้ยงควบคู่ไปกับน้ำที่ดี อาหารดี การจัดการดี จะช่วยส่งเสริมให้ปลาเจริญเติบโต เป็นปลาที่มีมาตรฐานสามารถจำหน่ายได้ราคาตามไปด้วย คุณจรูญ ทนุรัตน์ อยู่บ้านเลขที่ 12 หมู่ที่ 1 ตำบลไสหมาก อำเภอเชียรใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช ได้ยึดการเลี้ยงปลานิลเป็นอาชีพเสริม โดยนำความรู้มาปรับใช้กับพื้นที่ของตนเอง จนสามารถพัฒนาการเลี้ยงปลานิลให้มีคุณภาพ และที่สำคัญรวมกลุ่มเกษตรกรภายในพื้นที่สร้างกลุ่มเข้มแข็ง สามารถต่อรองในเรื่องของการทำตลาดได้เป็นอย่างดี คุณจรูญ เล่าให้ฟังว่า ก่อนที่จะเริ่มมาเลี้ยงปลานิลอย่างเช่นทุกวันนี้ สมัยก่อนในพื้นที่นี้มีการเลี้ยงกุ้งกุลาดำกันอย่างแพร่หลาย ต่อมาน้ำเค็มที่ใช้เลี้ยงกุ้งไม่สามารถเข้ามาในพื้นที่ได้ ประมาณปี 2553 จึงได้นำบ่อที่ปล่อยทิ้งไว้ให้รกร้างหลังจากเลิกเลี้ยงกุ้งกุลาดำ มาปรับปรุงเสียใหม่เพื่อทดลองเลี้ยงปลานิลในเวลาต่อมา “ช่วงนั้นเรามอ
หากเอ่ยชื่อ จังหวัดสุพรรณบุรี สิ่งแรกๆ ที่ผู้คนจะนึกถึงกันก็คือ นักปราชญ์ หรือศิลปินที่มีชื่อเสียงมากมายของไทย เพราะเมืองสุพรรณบุรีแห่งนี้ ได้สร้างศิลปินชื่อดังระดับประเทศไว้มากมาย แต่ถ้าหากเอ่ยถึงอาหารที่จัดได้ว่าเด็ดดวงอีกเมนูหนึ่งในจังหวัดสุพรรณบุรี ก็คงหนีไม่พ้น “ปลาช่อนเผาอบชานอ้อย” ปลาช่อนเผาอบชานอ้อย กำลังเป็นที่แพร่หลายเป็นอย่างมากในจังหวัดสุพรรณบุรี เนื่องจากสภาพภูมิประเทศของจังหวัดแห่งนี้ เป็นพื้นที่ที่ติดกับแม่น้ำและมีคลองค่อนข้างมาก จึงทำให้ชาวบ้านในพื้นที่ส่วนใหญ่ มีอาชีพเกี่ยวกับการประมงพอสมควร อำเภอสองพี่น้อง เป็นอำเภอที่อยู่ในจังหวัดสุพรรณบุรี มีประชากรอาศัยอยู่ประมาณ 127,677 คน พื้นที่ส่วนใหญ่ในแถบอำเภอนี้ติดกับแม่น้ำ ประชากรส่วนใหญ่จึงนิยมประกอบอาชีพประมง เลี้ยงปลาและจับปลาเป็นหลัก “มาตลาดบางลี่ ไม่กินปลาเผาสองพี่น้อง ถือว่ามาไม่ถึงนะ” นี่คือ คำกล่าวของ คุณณรงค์ ศรีทองอ่อน เจ้าของร้านเฮียติ่งปลาเผา ตั้งอยู่ เลขที่ 75/1 ถนนโพธิ์อ้น ตำบลหวายสอ อำเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นอีกหนึ่งคนที่ยอมเปลี่ยนอาชีพจากการขายส่งปลา มาทำธุรกิจอาหาร นั่นก็คือ ปลาช่อนเผาอบชานอ้อย
