ไม้ดอกไม้ประดับ

ชมนาด ชื่อวิทยาศาสตร์ Vallaris globra Ktze ถิ่นกำเนิดในเอเชียเขตร้อน อินโดนีเซีย มาเลเซีย ในประเทศไทยพบได้ทั่วไปทุกภาค เป็นไม้เถาหรือไม้รอเลื้อย สามารถเลื้อยทอดพาดพันสิ่งอื่นๆ เช่น รั้ว ซุ้ม และเจริญเติบโตเป็นไม้พุ่มเตี้ย สูง 0.5-1.0 เมตร โดยอาศัยการยึดเกี่ยวของกิ่งก้านด้วยกันเอง เนื้อไม้แข็ง แตกกิ่งก้านออกเป็นเถาเล็กๆ จำนวนมากในแต่ละต้น ทุกส่วนมีน้ำยางสีขาวคล้ายน้ำนม ต้นอ่อนหรือเถาอ่อน เปลือกสีเขียวหรือเทาอมเขียว ต้นแก่หรือต้นที่มีอายุมาก เปลือกสีเทาเข้ม ใบเดี่ยวออกเรียงตรงกันข้าม ปลายเป็นติ่งแหลม โคนสอบมน ขอบใบเรียบ ผิวใบสีเขียวเข้มเป็นมัน เนื้อใบบาง ดอกเดี่ยวสีขาวหรือสีครีมอมเขียว มีกลิ่นหอม ออกเป็นช่อกระจุกตามซอกใบใกล้ปลายกิ่ง ผลอ่อนรูปกรวยหรือดอกบัวตูม นิยมปลูกเป็นไม้ดอกไม้ประดับ สรรพคุณทางยา ยางใช้ใส่แผลสดสมานแผลและห้ามเลือด ดอกใช้อบแป้งร่ำ ทำเครื่องหอม  ขยายพันธุ์โดยเมล็ดและการตอนกิ่ง   ที่มา : คอลัมน์ อาทิตย์ละต้น/ข่าวสดออนไลน์

ดาหลา เป็นไม้ดอกท้องถิ่นทางภาคใต้ชนิดหนึ่งที่นิยมปลูกอยู่มากในเขตจังหวัดยะลา นราธิวาส เป็นระยะเวลานาน ในอดีตดาหลามีการนำหน่ออ่อนและดอกมาใช้เป็นผักประกอบอาหาร เหมือนผักทั่วไป  การนำไปใช้เป็นผักประกอบอาหารบางประเภทเพื่อบริโภคในพื้นที่ ในขณะที่ไม่ได้มีการส่งเสริมให้ปลูก ส่งผลทำให้ปริมาณต้นดาหลาในพื้นที่ภาคใต้เริ่มลดน้อยลงทุกปี บางสายพันธุ์ที่มีปลูกอยู่ในพื้นที่ถึงกับเกือบจะสูญพันธุ์ ดังนั้น ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตร จังหวัดตรัง (พันธุ์พืชเพาะเลี้ยง) จึงได้เก็บรวบรวมพันธุ์มาเพาะเลี้ยงไว้ที่ศูนย์ เพื่อเป็นแหล่งอนุรักษ์พันธุกรรมพืชที่กำลังจะสูญสิ้นไป ข้อมูลจากศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตร จังหวัดตรัง (พันธุ์พืชเพาะเลี้ยง) ระบุว่า ดาหลาเป็นไม้ดอกที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย ทั้งการนำไปประกอบอาหารและปลูกเป็นไม้ตัดดอก เนื่องจากเป็นไม้ที่ให้ดอกดกในฤดูร้อน ประกอบกับดอกที่มีขนาดใหญ่ สีสดใส รูปทรงแปลกตา ทำให้เป็นที่สนใจของผู้พบเห็นและเป็นที่ต้องการของตลาด สายพันธุ์ดาหลาที่มีอยู่ในพื้นที่ภาคใต้ เริ่มมีแนวโน้มและปริมาณลดลง บางสายพันธุ์มีปลูกอยู่ไม่กี่จังหวัด ทางศูนย์จึงเข้าร่วม “

กระแสความนิยมต้นไม้ตอนนี้ เรียกได้ว่ากำลังมาแรงอยู่เรื่อยๆ สำหรับต้นไม้ที่สามารถปลูกเองได้ในบ้าน ไม่ว่าจะเป็นต้นไม้ที่จะเพิ่มความสดใสสวยงามภายในบ้าน การตกแต่งสวนของตัวเอง หรือช่วยสร้างบรรยากาศให้ดูสดชื่น มีชีวิตชีวา เป็นความนิยมอย่างเห็นได้ชัด แม้ดารายังต้องหามาปลูกไว้ ใครอยู่ใกล้วัชรพล แวะมาดูต้นไม้กันได้ คุณเดชา พักดีศรี อายุ 50 ปี เจ้าของร้าน “สวนสมศักดิ์” เลขที่ 216/8 หมู่ที่ 3 ถนนวัชรพล แขวงคลองถนน เขตสายไหม กรุงเทพฯ เดิมเป็นร้านขายต้นไม้ ส่งต่อมารุ่นสู่รุ่น เริ่มนำต้นไม้ใหม่ๆ เข้ามาขายที่ร้าน ในสถานการณ์ที่มีโควิด-19 แบบนี้ในช่วงวันเสาร์-อาทิตย์ก็มีลูกค้าเข้ามาดูต้นไม้เรื่อยๆ อย่างไม่ขาดสาย คุณเดชา ให้สัมภาษณ์ว่า เดิมก่อนที่จะได้มาเปิดร้านนั้น ตัวคุณเดชาได้ทำงานบริษัททั่วไปมาก่อน ได้รับมรดกมาจากคุณแม่ ก็เลยได้มาดูกิจการร้านแทน คุณเดชานั้นได้เรียนจบทางด้านเกษตรมาด้วย เลยพอจะมีความรู้ติดตัวมาบ้างในการทำต้นไม้ คุณเดชา ยังบอกอีกว่า ในปัจจุบันนี้ต้นไม้ไม่ได้เหมือนแต่ก่อน มีสายพันธุ์มาจากต่างประเทศ สายพันธุ์ที่ผสมขึ้นมาใหม่บ้าง คุณเดชานั้นอาศัยการติดตามข่าวเพื่อที่จะปรับเปลี่ยนการจัดกา

ในช่วงนี้คงไม่มีใครที่ไม่ได้ยินเรื่องราวของไม้ด่างชนิดต่างๆ ที่ออกสื่อโซเชียลมีเดียว่ามีการซื้อขายกันในราคาที่พุ่งแรงเป็นอย่างมาก บางต้นราคาอยู่ที่หลักแสนบาทและไปถึงหลักล้านบาทก็มีให้เห็น จึงทำให้วงการไม้ด่างเป็นอีกหนึ่งตลาดการซื้อขายที่ค่อนข้างมีมูลค่ามากในช่วงเวลานี้ เพราะมีผู้สนใจหลากหลายอาชีพเข้ามาให้ความสนใจและเรียนรู้ที่จะศึกษาในเรื่องของการปลูก การขยายพันธุ์ และการทำตลาดจนเกิดรายได้ คุณจามร จันทรัตน์ อยู่บ้านเลขที่ 23/4 หมู่ที่ 5 ตำบลหนองผักนาก อำเภอสามชุก จังหวัดสุพรรณบุรี ได้เห็นกระแสของไม้ด่างว่าน่าปลูกในช่วงที่สถานการณ์โควิด-19 กำลังเกิดขึ้นในช่วงแรกในประเทศ ในช่วงนั้นเขาเพียงแต่ซื้อไม้ชนิดอื่นเข้ามาปลูกเพียงอย่างเดียว ต่อมาจึงเริ่มซื้อไม้ใบประดับใบที่มีลักษณะใบด่างเข้ามาปลูก พร้อมทั้งเรียนรู้การขยายพันธุ์จนไม้มีจำนวนมาก เมื่อมีผู้พบเห็นจึงเกิดการซื้อขายจนสามารถทำเป็นอาชีพเสริม คุณจามร เล่าให้ฟังว่า จบการศึกษาทางด้านการเกษตร สาขาเทคโนโลยีการจัดการศัตรูพืช คณะเทคโนโลยีการเกษตร สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง หลังจบการศึกษาก็ได้ประกอบอาชีพทางด้านการเกษตรมาโดยตลอ

ยี่หุบเป็นไม้ไทยอีกชนิดหนึ่งที่น่าสนใจ ด้วยจัดอยู่ในประเภทไม้ดอกที่มีกลิ่นหอมคล้ายคลึงกับจำปีและมณฑา ออกดอกให้ผู้ปลูกได้ตลอดทั้งปี ในบริเวณรอบบ้านหากได้ต้นยี่หุบไปปลูก จะช่วยสร้างความสวยงามให้กับสวนหย่อมหน้าบ้านได้เป็นอย่างมาก รวมถึงกลิ่นของยี่หุบก็มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่หอมหวลชวนให้หลง ดอกยี่หุบนี้จะมีกลิ่นหอมมากในชช่วงเย็น พลบค่ำไปจนถึงช่วงเช้ามืด แม้ดอกจะออกได้ตลอดทั้งปี แต่ดอกยี่หุบหากบานแล้วจะหุบในช่วงระยะเวลาสั้นๆ จึงได้รับฉายาว่า “ยี่หุบ” ยี่หุบเป็นไม้ดอกที่มีกลิ่นหอมสามารถนำไปปลูกประดับทำให้ผู้ปลูกรู้สึกสบายตาพร้อมกับสบายใจไปกับกลิ่นอันหอมของไม้ดอกชนิดนี้ได้ ยี่หุบมีชื่อทางวิทยาสาสตร์ว่า Magnolia coco (Lour.) DC จัดอยู่ในวงศ์ MAGNOLIACEAE ซึ่งเป็นวงศ์เดียวกับ จำปี จำปา\ มีชื่อเรียกที่แตกต่างกันไปตามแต่ละท้องถิ่น เช่น ยี่หุบหนู , ยี่หุบน้อย (เชียงใหม่) ยี่หุบถูกจัดให้เป็นไม้พุ่มเตี้ยหรือไม้ยืนต้นขนาดเล็ก มีความสูงประมาณ 2-4 เมตร ลำต้นมีสีน้ำตาลปนสีเทา แตกกิ่งเป็นพุ่มแหลม ก้านปลายกิ่งสีเขียวเข้ม ใบของต้นยี่หุบมีลักษณะเป็นใบเดี่ยว รูปร่างคล้ายกับใบหอก ส่วนปลายใบแหลมเป็นรูปลิ่ม ใบมี

องค์ประกอบของทุกเมืองนอกจากสิ่งปลูกสร้างหลายอย่างที่อยู่รวมกันแล้ว ต้นไม้ทุกชนิดถือเป็นส่วนสำคัญที่มีหน้าที่สร้างความสวยงาม ดูดซับมลพิษและเพิ่มออกซิเจนที่เป็นประโยชน์ต่อมนุษย์และสิ่งมีชีวิตอื่นๆ    “รุกขกร” ผู้อนุรักษ์ไม้ใหญ่ ต้นไม้เหล่านั้นโดยเฉพาะไม้ใหญ่จำเป็นต้องมีการดูแลอย่างถูกต้อง มิใช่เพียงตัดเพื่อแก้ปัญหาอย่างหนึ่งอย่างใดเท่านั้น แต่ควรทำให้เกิดความสวยงาม สร้างทัศนียภาพที่ดีด้วย ที่สำคัญกว่านั้นคือ ต้องคงสภาพความสมบูรณ์ให้มีอายุยาวนานต่อไป งานเหล่านี้ในต่างประเทศมีหน่วยงานรับผิดชอบโดยตรงแล้วมีบุคลากรทำงานที่เรียกว่า “รุกขกร” (arborist) คอยกำกับดูแลอย่างใกล้ชิด รุกขกร จะทำงานโดยใช้ศาสตร์และศิลป์ร่วมกัน กว่าจะลงมือตัดแต่งต้นไม้ต้องมองรอบด้าน ทั้งแง่ความเป็นธรรมชาติ ความสวยงาม ตลอดถึงทัศนียภาพ ไม่ได้มองเพียงปัญหาใดเพียงอย่างเดียว เกือบทุกประเทศทั่วโลกล้วนมีหน่วยงานที่ดูแลต้นไม้ใหญ่ มีรุกขกรอาชีพเป็นจำนวนหลายร้อยคน แต่สำหรับบ้านเราดูเหมือนจะห่างไกลกับการใส่ใจต้นไม้ใหญ่ในเมือง ขาดการวางแผนการปลูก และการดูแลที่ถูกต้อง ไม่กี่ปีมานี้มีการพูดถึงรุกขกรมากขึ้น หลังจากพบว่าต้นไม้ใหญ่ในเมือ

ไม้ด่างเป็นพืชซึ่งเกิดจากความผิดปกติทางธรรมชาติ แต่ความผิดปกติทางสายพันธุ์นี้เองกลับทำให้เกิดความแปลกแตกต่างกลายเป็นจุดเด่นจากสีเดิมๆ กลายเป็นแถบสี ลายจุดหรืออาจมีหลายสีสัน และลวดลายในใบเดียวกันที่แสดงอาการด่างตามส่วน ต่างๆ ทั้งลำต้นใบ และดอก ลายด่างที่เกิดตามลำต้นและใบ ความแปลกใหม่ และหายากของไม้ด่างบางชนิด กลับมีเสน่ห์ชวนให้หลงไหลจนทำให้มีคนหันมานิยมปลูกเลี้ยงประดับบรามีเป็นจำนวนมาก ปัจจุบันมีไม้ด่างหลายชนิด ที่ได้รับความนิยมในหมู่นักนักสะสม ยิ่งเป็นไม้แปลก หายากยิ่งดูเหมือนเป็นการกระตุ้นให้นักเล่นทั้งหลายต้องดั้นด้นค้นหาและยอมจ่ายเงินค่อนข้างสูงเพียงเพื่อได้ต้นไม้มาเชยชมเป็นเจ้าของ ไม้ด่างที่เห็นจำหน่ายตามท้องตลาดมีหลากหลายชนิดให้เลือกสรรจับจองเป็นเข้าของ นำมาปลูกประดับตกแต่งตามสถานที่ทำงาน อาคาร สวนหน้าบ้าน ซึ่งราคาจำหน่ายขึ้นอยู่กับความแปลกของสีสัน รูปทรง และความหายาก จันทน์ผาด่างซึ่งเกิดจากการกลายพันธุ์ของเมล็ดจันทน์ผาที่เห็นกันทั่วไป มีขนาดต้น สี และใบที่แตกต่างกันจากต้นแม่ โดยเฉพาะใบจะมีลวดลายและสีที่แปลกกว่าจันทน์ผาที่ปลูกเป็นไม้ประดับตามสนามหญ้าและสวนหินเป็นไม้ประดับชนิดหนึ่ง